Collection Title: Llan

Provider: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
9 erthygl ar y dudalen hon
ADOLYGIAD YR WYTHNOS

Wedi eu lladd a marw I o glwyfau 15,160 909,665 Marw o afiechyd 1,354 57,450 Carcharorion 1,019 229,741 Ar goll 15,395 284,115 Clwyfwyd yn drwm. 11,553 530,991 Clwyfwyd 4,601 296,564 Clwyfwyd yn ysgafn 32,180 1,486,020 Clwyfwyd, ond yn parliau yn eu cad- rodau 6,729 215,605 88,291 4,610,160 DYDD SADWRN, I Y BRWYDRO YN ROUMANIA. Ar yr 11 eg cyfisol, ymosododd y Ger- maniaid yn lluoedd ar y Rwsiaid yn mhent-rcf Kelcom, Roumania, ond llwydd- wyd i'w hymlid ymaith. I'r do o bentref Zabiluo, gwnaed ymosodiad nwyol o ffosydd y Germaniaid, ond metliiant llwyr fu yr ymgais ddiflig hon, gan i'r gwynt ata,l y nwy rhag cyracdd ffosydd y Rws- iaid. Gorfodwyd y Germaniaid i encilio am filldir a haner ar yr afon Kasino. TEYRNGARWCH PRYDAIN. Moviii atebiad i gais y Llywodraeth, mae arian tuag at gynorthwyo i gario y rhyfel ymlaen yn dylifo i mewn wrth y miliynau bob dydd. Mao un cwmni yswiriol wedi cyfranu ugain miliwll o bunau, a chwnmiau mawrion ereill wcdi anfon ccisiadau am gyfran-ddaliadau. Nid oes ball ar deyrngarwch y Prydoinwvr, y rhai ydynt awyddus. i orchfygu y Caisar y I y trahaus i'r fath raddau ncs y bydd yn anmhosibl iddo ymgvmeryd a rhyfel mwyach. GORTHRECHIAD Y TYRCIAID. Drwy fedrusrwydd y milwyr Prydeinig yn Rafa, mae y Tyrciaid wedi eu clirio allan o Sinai. Lladdwyd a chladdwyd dau cant o'r Tyrciaid, a chymcrwyd 1600 yn garoharorkm. yn cynwys llywydd Tyrc- iaidd, 29 o swyddogion Tyrciaidd, a nifer dda o swyddogion Gormanaidd. Nid ocdd ein colledion ni yn drymion ag ys- tyriod ffyrnigrvvydd yr ^mladd ac ansawdd eill gwrt hwy nebwy r. DYDD LLUN. GWRTHSAFIAD DEWR Y RWSIAID A'R ROUMANIAID. Parhoir i ymladd gyda ffyrnigrwydd ar ffrynt y Seretli,. lie y mae gwrthsafiad y Rwsiaid a'r Roumaniaid yn cryfhau bob dydd. Llwyddasant i yru y Germaniaid yn ol mewn un rhaiibarth, gan feddianu eu ffosydd. Ychydig filldiroedd yn mhellach i'r gogledd, pa fodd bynag, ad- roddir fod y Germaniaid wedi meddianu mynydd, gan gymeryd lianer cant o gar- oharorion, ynghyd a. 170 o garcharorion i'r gogledd o'r afon Slanic. Amcan y golyn yw meddianu y rheilffordd a'r brif ffordd a gysylltant Hungari a Moldavia drwy fwlch Gyimes, ac folly gael gwoll cymun- deb i ymosod ar y Soreth. I'r de, mae Vodini, pentrof rhwng Braila a Galatz. 6 Y BRWYDRO YN RIGA. Dengys yr yspail a gymerwyd gan y Rwsiaid yn y Riga faint eu llwyddiant i raddau. Cymerasant 50 o beirianau saethu, 30 o fagnelau, 16,700p. mewn arian, 300 o geffylau, 5,000 o wisgoodd swyddogol, 15,000 o ddrylliau, 20 o geginau symudol, a 10,000 potelaid o frandi. LLWYDDIANT Y MILWYR PRY- DEINIG YN FFRAINC. Yn ol addefiad y Germaniaid, maout wedi dorbyn collodion trymion dnvy ym-. oeodiadau y milwyr Prydeinig, yn enwedig yn Ancre, lie y llWyddodd yr ymoeodwyr i foddianu rhai safleoodd. Rhaid fod y golled yn drom cyn y buasai y Germaniaid yn ei haddef, gan mai cyhoeddi oelwyddeii disail yw eu harfer. DYDD MAWRTH. RHAGOLYGON ROUMANIA YN GWELLA. Adroddiad swyddogol o Petrograd ddoe a fynega fod y scfyllfa yn Roumania yn gwolla. Ar yr afon Krasino, lie y mae y gelyn a'i ho 11 allu yn ceisio cyraccid dyffryn y Trotus, nid yn unig gwrthsafodd y milwyr Rwsiaidd a Roumanaidd ymos- odiadau y golyn, ond gorfodasant ef i gilio yn ol am filldir a, hancr. Mao y Rou- maniaid wedi tan-belenu Galatz o'r Dob- rudja. Y GWEITHREDIADAU YN FFRAINC. Bwriedir gwneyd ymosodiadau nerthol ac effeithiol yn Ffrainc gan y Cynghroir- iaid, ac adroddir o Amsterdam fod y Gcr- taaaiiaid yn parotoi yn egniol, ac y mae adgvfnerthion wodi cyraedd Belgium. Y BRWYDRO YN MESOPOTAMIA. Gwnoir gwaith da gan ein milwyr ar y Tigris, ac y mae y glanau delicuol erbyn hyn yn hollol glir o'r gelyn mor bell a Shatt-al-Hai, a throf Hai w&di ei mcdd- ianu gan ein milwyr.

ADOLYGIAD YR WYTHNOS

DYDD MERCHER. I CYNHADLEDDAU PWYSIG YN LLUN- DAIN. Ddyddian Llun a. Mawrth, bu cynhadledd au milwrol pwysig yn Llundain, pryd yr oedd yn bresenol aelodau y Cyngor Rhyfel, yngbyd a'r Cadfridog Neville, prif lywydd y byddln- oedd Fftengig, a'r Maeslywydd Syr Douglas Halg. NEWYDDION CALONOGOL 0 ROU- MANIA. Newyddion o Petrograd a hysbysant fod y milwyr Rwsuiidd a Roumanaidd yn bynod lwyddianus ar uchelderau Moldavia, a gyr- asant y gelyn yo 01. Parhe-r, I ymladd yn galed yn rhaubarth Vadeni, saith milldir o Galatz

LLWYDDIANT YN NWYREINBARTH AFFRICA

LLWYDDIANT YN NWYREIN- BARTH AFFRICA. Bryaneges lo Ddwyrain AfPrica a fynega fod ein milwyr wedi bod yn llwydd. innm i i vr fo-n Rnfiio, ac i orfodi y gclyn i ffoi.

Advertising

I i TpiTpn I HEAD OFFICE: 71, LOMBARD ST., E.C. I I I WAR LOAN APPLICATIONS J MAY BE LODGED AT j A ANY OF THE BRANCHES OF THE RANK. I I COUPONS AND DIVIDEND WARRANTS CASHED FOR HOLDERS I WHO HAVE NO BANKING ACCOUNTS. I

Lloffion or Meusydd Addfed

Lloffion o'r Meusydd Addfed. Tra y mae'r ysgub yn 4egur, y mae.'r pryf copy 11 yn ddiwyd. Ni wyr y fuwch werth ei chynffon nes ei cholli. Y mae y medelwr gwael yn bwrw'r bai ar ei gryman. Ni ddylai tafod neb fod yn hwy na i fraich ni ddylai dyn addaw mwy na all ef gyflawni. Fe all dyn dreulio Ilawer par o ddillad, ond fe all 'pwt' o gyfraith dreulio y dyn. Digia wrthyt dy hun ac wrth dy becliod, ac nid wrth y sawl a'th gerydda am dy bechod. Beth bynag a feddylia y meddwyn am daiia ei hun, efe yw y creadur hagraf yn ho-11 greadigaeth Duw. Pob un drosto ei hun, dyull. athrawiaetli y mochyn. Tywysenau llawnion a blygant eu penau. Y inae Duw yn rhoddi i ni ein lluniaeth trwy ein dwylaw ein hunain. Y dyn ag sydd yn cadw ei air yw y dyn na fydd byth yn siarad. Y mae y corph yn tyfu yn ol yr hyn a fwyteir ganddo, felly hefyd y meddwl. Y mae pechod fel y wenynen, mel yn ei genau a cholyn yn ei chynffon. Y call a feddwl cyn siarad, y ffol a, siarada cyn meddwl. Triniwch eich arfau heb fenyg am eich dwylaw. Y mae y sawl ag sydd yn moodu rhyw- beth yn rhywbeth. Po leiaf a wyr ysgrifenydd am bwnc, mwyaf o inc a ddefnyddia i ddywedyd hyny. 18 Os ydych yn disgwyl medi daioni, gof- alweh hau ei hadau. Gall un feddu llygaid da, ond heb weled. Gall llaid a baw guddio gem, ond nis gall ei bydru naÏ ddiddymu. Ni wna yr hWll na chynila geiniogau byth weled punoedd. Y mae ofn ei hunan. yn wir farwolaeth i'r dyn dewr. Nid bod yn grefyddol yw mwynhaiU cysuron y bywyd hwn heb feddwl fawr am angen neb aralli. Digofaint nwydwyllt nid yw amgen na gwallgofrwydd o fyr barhad. Y mae hyn yn werth i'w ddweyd gan- waith, Pwyth mewn pryd a, arbeda naw. Mor ddall yw y rhai hyny ag y gorphwys eu gobeit.hion ar y pethau ag y mae amser vn eu prysur gludo ymaith. Y mae glythineb yn difa mwy na'r cledd. Difrifoldeb yw y doethineb oreu; cymedroldeb y feddyginiaeth orcu, a chyd- wybod dda y gynysgaeth oreu.—Sir John Mason. Gwrandaw a dysg dewi; yr oil a weli na farn. Peidiwch byth a thraffertliu eraill am yr hyn a alloch wneuthur eich hunain. Peidiwch byth a gwario eich arian cyn y caffoch hwynt. Edifeirwch gwely angau yw aberth yn cael ei offrymu i Dduw o'r creifion a ada- wyd gan ddiafol.-D,eaii Swift. Taw, a dysg ystyried yr oil a glywi na chwilia. Nid oæ un dyn mor synwyrol fel nas gall fethu yn fawr os na chymer gyngor neb ond.ei eiddo ei hun.—Liddon. Pan elo dyn yn dduw iddo ei hun, mae yn sicr o fyned yn ddiawl i eraill. Nis gallwn ddisgwyl rhy fach oddi wrth ddyn, na gormod oddi wrth Dduw. Ystyria a dysg gofio, yr oil a wyddost na fynega. | Yr hwn ni ddrrbvn faclclcuarit rlld p-in yn ieuanc a bryn edifeirwch drud pan yn hen. Nid oes neb mor wag a'r bobl hyny sydd ZD y yn Hawn o honynt eu hunain. Y mae cydwybod dda heb enw vn well nag enw mawr heb gywybod. Gwell yw y galion heb eiriaii na geiriau heb galon yn y ddyledswydd o weddio. Cofia, a dysg wneuthur; yr oil na elli, na wna. Enaid masnach ydyw prydlondeb. Yn sicr i bawb nesaf i dduwioldeb ydyw glanweithdra. Ni raid ameu fod awr yn y boreu yn werth dwy yn y nos. Ni chredir celwyddwr pan y llefara y gwir. Clywais ddywedyd gan y rhai gynt, Sul sanctaidd a ddaw a Llun dedwydd. Y ffol a ddywed ni allaf, y doeth a ddy- wed mi a geisiaf. Llangian. W. G. J.

Y Golofn Eglwysig

Y Golofn Eglwysig, Set, hivgrymiadau a chyfarwydaiadau ynglyn ar Flwyddyn Eghoysig, o wythnos i icyth, nos. ynghyd dg JEmynau addas i'r tymor- gan un o Ojfeiriaid Lleyn. CYWIRIAD GWALL.—Yr wyf wedi defn- yddio y geiriau "Uoher-wyl" y tro di- weddaf ac unwaith or blaen, am mai fel yila y defnyddir hwy yn y Llyfr Gweddi —ond yr ydych chwi tua'r Swyddfa yna wedi gwel'd yn dda i roddi "Uohel-wyl." Y SUL GWEDI'II NADOLIG.-Gall fod Rhagfyr yn un o'r saith fisoedd ag un ar 0 Z3 ddeg ar hugain o ddyddiau, fe a ordein- iwyd fod darllain y dydd diweddaf o'r miaoedd hyny, y Psalmau a ddarllenwyd y dydd o'r blaen, fel y gallo'r Psalmau ddechreu draoliofn y dydd cyntaf o'r mis a fyddo'n canlyn. Emynau add as,—■ Rhif 147, 15G, 197, 227, 281, 322 yn 'Hymnau yr Eglwys.' H.A.M., 176 178, 289, 329, 331, 304. Yll y Calendar, am Rhagfyr 3lain, gwehvn gyfeiriad at Sylfestr Esgob Rhuf- ain o 314 hyd 435 A.D. Yr oedd yn Offeiriad yn amser erledigaeth Diocletian, ac er ei fod yn Esgob yn 325, nid oedd yn bresenol oherwydd afiechyd yn Nghyngor Nicea, pan oedd y Credo hwnw yn cael ei lunio. Yn y canol oesau adnabyddid ef fel yr hwn oedd wedi derbyn yr hyn a elwir 'Donation of Constantine.' Yr oedd yna orchymyn gan (false edict) tua r I nawfod ganrif yn hawilo fod yr Ymeraw- dwr wrth drobglwyddo sedd yr Ymerodr- aeth i Constantine, wedi rhoddi pon- arglwyddiaeth y Gorllewin i'r Pab a'i olynwyr, ac folly eu dyrchafu hwy i fedd- iant o uwohafiaeth tymhorol. At hyn y cyfeii-ia Dante yn ei linellau pwysig- "0 Constantine, of how much ill was cause, Not thy conversion, but those rich domains Which the first wealthy Pope received from thee." IONAWR lAF.-Dydd Enwaediad Crist, a dywed Rhuddell "fod yr un Colect, Epistol, ac Efengyl, a gaiff wasanaethu bob dydd ar ol hyn, hyd at yr Ystwyll." Arwydd o'r Cyfamod a wnaeth Duw ag Abraham a'i had ydoedd yr Enwaediad. Yr oedd Abraham a'i had i fod yn bobl neillduol i'r Arglwydd. Arddangosir ti*wy Enwaediad fod angen tori ymaith bechod ac fod emeu ffydd. Oddiwrth y Testament Newydd dysgwn fod y ddefod yma yn darfod gyda'r Ddeddf, ac fod y Sacrament o Fedydd yn cymeryd y lie. Ufuddhaodd yr lesu fel plentyli ludd- ewig i'r ddefo lion fel y rhoddai esiampl o ufudd-dod perffaith (S. Mth. v. 17, 18). Gan fod plant bach trwy hyn yn dyfod yn aelodau o'r Eglwys Iuddewig ac yn dyfod yn gyfranogion o'r addewidion a'r bendithion yn yr Hen Gyfamod, llawer mwy y gall plant bacli trwy y Bedydd ddyfod yn gyfranogion o lawn freintiau y grefydd Gristionogol. 1 Cor. xii. 12. Rhuf. viii. 14. Gal. iii. 26. 1 Cor. vi. 15. 1 Pedr i. 4. Emynau addaa,— Rhif 51, 153, 196, 228, 216, 18, yn 'Hymnau yr Eglwys. H. A. and M., 70, 165, 175, 179, 306, 540.

Advertising

1ROBAFFTJ RHAD. CYFLYM. A DESTLUiS yw BWTDDFA'T? "TXAW

0 Lan y Fersey

0 Lan y Fersey. RHODD. Anrhogwyd Eglwys Dewi Sant a. chofeb gall Mr. John Prioe, wa,rde y bobl. Cofeb neu 'Roll of Honour list.' Naturiol ddigon, mae hyn wedi rhoddi boddhad i ni gyd, ac ymffrostiwn wrth weled enwau ein gwroniaid yn grog edig ar y pared. Diolchwn yn gynes i'n warden selog, selog er gwaetliaf y ffaitli nad ydyw wedi bod yn yr Eglwys er's tua I dau fis. Drwg gan bawl) o lionom glywed am ei anhwyldebv, ac hefyd am selni Mrs. Price. Gobeithio yr arferir hwynt i'w cynefinol iechyd. Hoci CLEDDYFAU.—Mae aelodau Dewi Sant wedi dechreu eisoes ar ddarllen llen- yddiaeth Eglwysig, ond baoh ydyw eiu nifer hyd yn hyn, ac ni foddlonwll hyd lues ceir y nifer wedi ei aildreblu. Hyn yn hyn ceir ugain i gymeryd y LLAN. Pedwar ar ddeg yn derbyn y 'Cyf a ill.' Chwech yn caet y 'Perl,' a thri yn unig yn cael eu goleuõ, o dan wres 'Haul' Pen- machno. Dyma yr ail wythnos o ofya gostegion y LLAN, er cyn hir disgwyliwn i'r briodas gymeryd lie, ac i beidio gwa- hanu byth mwy. Ein verger ffyddlon, Mr. J. E. Jones, Ludwig Road, ydyw y dosbarthydd. Yu Eglwys Deiniol Sant cerir y gwaith allan y gwaith gan Mr. Griffith Jones, a disgwyliwn glywed am Eglwys Asaph Sant yn dechreu o ddifrif. CEUDDORIAETH, LLAWFORWYN YR EFENGYL.—Nos Fercher cafwyd y trydydd cyfarfod o dan nawdd ein Cymdeit-has Lenyddol. Yn absenoldeb Mr. Edwin Morris, cadeiriwyd gan Mr. D. Chambers. Wele y rhaglen :Unawd, 'Y penill ad- roddai fy nhad,' gan Mrs. D. Chambers. Darllen cofnodion yr wythnos, sef helynt- ion yr hen wlad,' gan Mr. Owen Roberts. Adroddiad, 'Casabianca,' Master Owall Hughes. Unawd, 'Adlais or dyddiau gynt,' Mr. William Hughes. Darllen papur, 'Cerddoriaeth, ei lIe priodol yn ngwasanaeth yr Eglwys.' Er mai papur Saesneg ydoedd, mwynhawyd g^vledd o'r fath oreu. Olrheiniwyd lianes cerddor- iaeth gysegredig yn ol i'r canrifoedd cvntaf, ac yna cafwyd hanes ei dadblygiad a'i lie priodol yn y Llyfr Gweddi Gyffred- iii. Rhoddwyd i ni awgrymiadau amserol a phwrpasol, a ohafwyd ymdriniaeth pellach gan Gwilym Ffraw, Gwilym Mathafarn, Mr. J. E. Jones, Nicander Road, a'r Ficer. Terfynwyd trwy i Mrs. Chambers ganu yr Anthem Genedlaethol. Teilynga Gwilym Ffraw ein diolchgarwcli am ei ymdrechion diflino o blaid y Gym- deithas. LLAIS MELUS O'R HfN WLAD. Pwy welid yn y gynulle,idfa nos Sul diweddaf ond y Ileiioar Barchedig Llechid Jones, o Lyafaen, ond gorfu iddo roddidi wenwisg am dano, ac er nas gellid ei berswadio i bregethu, intoniodd y gwasanaeth yn felua dros ben. Erbyn diwedd y gwasanaetli maddeuwyd iddo am beidio pregethu, canys cafwyd ar ddeall ei fod yn truelie mis mel yn Lerpwl. Nid yn fynych y maddeuir i offeiriaid o Gymru am nacau pregethu. Nid oes yn Lerpwl ond ychydig o fanteision i glywed offeiriaid dyeithr, a phan geir un i'n hanerch, meddylir y byd o hono. Yn lie dwrdio y lienor y tro yma, dymunwa yn hytrach iddo pob ben- dith ag sydd bosibl o fewn y cylch aur CTWll.

LLANFAIR ME

LLANFAIR M.E. YR YSGOL SIUL.-Mae yn dda iawn genym ddweyd fod ein Hysgol Sul ar gynydd yn ei nifer, a bod llewyrch ar ei gwaith. Mae ein curad, y Parch. C. Renowden, yn gweithio yn egniol iawn i godi yr Ysgol Sul i safle uchel. Ethol- wyd Mr. J. H. Thomas, warden, yn arol- ygwr am y flwyddyn hon; Miss Maggie Williams. Brigydon, a Miss Olive Owen, Glanabcr, yn ysgrifenyddion, a Miæ Mary Williams, Tyddyn Philip, yn dry- soryddes y Penny Bank. CaPem weled mwy o'r rhai mewn oed yn dyfod eto nag sydd ar liyn o bryd; galwn eu sylw at y Colect am yr Ail Sul yn Adfent. ROLL OF HONOUR.—Mae y 'Roll of Honour' soniwyd am dano ychydig wyth- nosiau yn ol, wedi ei osod i fyny yn yr Eglwys yn awr, ac arni 56 o enwau. Mae pedwar o honynt wedi marw dros eu gwlad, ac y mae un ar goll er's wythnosau lawer. Yr ydym yn hyderu mai carchiaror yw ef yn Germani, ac nid wedi ei ladd. Mae pawb yn canmol y curad am gychwyn y mudiad i gael coffadwTiaeth i'n glewion, ac mae nifer o'r rhai sydd a'u henwau arm yn dymuno diolch i'r Egliwys am gofio am daily lit. Nid oes yma un math o goffa- dwriaeth iddynt yn y plwyf, ond yn yr Eglwys. ORGANYDD.—Em organydd am y milg hwn ydyw Mr. W. R. Edwards, ysgol- feistr." Cydnabyddir Mr. Edwards trwy yr ardal fel cerddor gwych a chwareuwr medrus, ac nid yw yn arbed ei dalentau nchel vii ei ymdrech i ddyrchafu y canu yn ngwasanaeth y cysegT. Yr ydym yn ddiolohgar iawn iddo am ei wasanaeth ewyllysgar. MARWOLAETH.—Ar ol cystudd hir, hunodd Mrs. Mary Thomas, Penymeus- ydd, boreu dydd Tau, yn 71 blwydd oed. Rhoddwyd ei gweddillion marwol i orffwys yn mynwent y Llan prydnawn dydd Mawrth canlynol. Daeth nifer lu- osog yngliyd i dalu eu cymwynas olaf iddi. Gwasanaethwyd yn y ty gan y Parchn. T. O. Jones (M.C.) a C. Renowden, curad y plwyf, ac yn yr Eglwys ac ar lan y bedd gan y Parch. v. Renowden. Cydym- deimlir vn fawr a'r teulu yn eu gftlar.