Collection Title: Dydd

Provider: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Cambrian News Ltd.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 3 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
2 erthygl ar y dudalen hon
Y RHYFEL I Y RHYFEL 0 1

Y RHYFEL I Y RHYFEL ¡ 0 1 I 11 BUDDUGOLIAETH Y FLWYDDYN HON." Dydd Iau, bu i'r Prif Weinidog (Mr. Lloyd George) draddodi anerchiad i-agorol er symbylu'r wlad i gefnogi'r gronfa ryfel. Eglurwyd y benthyciad newydd gan Mr. Bonar Law a Mr. McKenna, Canghellydd y Trysorlys a'r cyn-Ganghe.II.ydd. Nid aeth Mr. Lloyd George i mewn i fanylion j y benthyciad, ond yn hytrach gwnaetli I apel dreiddgar at wladgarwch a dy" ngarweh deiliaid y deyrnas hon. I Gan mai dyma ymddangosiad cyntaf i Mr. Lloyd George er pan y penodwyd ef yn Brif Weinidog cafodd groesaw cynnes, j ac yr oedd y neuadd enfawr yn orlawn. i Apeliodd Mr. Lloyd George atom i gefnogi | y benthyciad newydd, nid yn unig er mwyn I cael arian i gario'r rhyfel ymlaen, ond hefyd f er mwyn profi i'r gelyn fod deiliaid y wlad i hon yn benderfynol o gario'r ymgyrch ymlaen i fuddugoliaeth. Cyfemodd at I ystr??w y Caisar o berthynas a'r cynygiad j ynglyn a heddwch. Yr oedd y Caisar j wedi anion i'w bobl i ddweyd fod y Cyng- hreiriaid wedi gwrthod ei delerau heddwch. j Eglurodd Mr.. George nad oedd y Cyng- I hreiriaid wedi derbyn unrhyw fath o deler- j au heddwch oddiwrth y Caisar, ac fod I yn amhosibl iddynt dderbyn telerau na bu iddynt dderbyn ond cynllun ystryw- gar i'w tynu i'r fagl. Rhai4 oedd iddynt gael sircwydd am heddwch gwhioneddoL Yr oedd y gwledydd Cynghreiriol mewn cydymgynghoriad a'u gilydd wedi dod ] i'r penderfyniad i ddwyn y rhyfel ymlaen j er fod ganddynt bronad chwerw o'r hyn 1 a olygai hynny, yn hytrach na derbyn heddwch a fyddai yn gosod y Caisar yn llywodraethwr ar holl Ewrop. Gwnaeth- < ant hynny yn hollol glir yn eu hatebiad i'r Caisar, a gwnaethant ef yn eglurach fyth yn eu hatebiad i'r Arlywydd Wilson, Cyn v gallont ail-adeiladu teml heddwch rhaid oedd iddynt gael sicrwydd fod 1, y sylfaen yn ddiogel. Yr oedd wedi ei adael o'r blaen ar dywod ansicr addewidion Pan yr ail-adeiledir hi rhaid ei gosod ar sylfaen gadarnach cyfiawnder. Dywedodd ei fod newydd ddychwelyd o gynhadledd bwysig o'r gwledydd Cynghreiriol. Gall- I ai sicrhau nad oeddynt heb ystyried I mawredd eu hanawsterau, ac er fod sicrhau buddugoliaeth yn beth anhawdd yr oedd f eu gorchfygu yn amhosibl. Dywedodd eu bod wedi derbyn yr her i fyned allan i ymladd yn erbyn ysbryd gorthrymus Prwsia. Nis gallai unrhyw wlad wareidd- edig wrthod y fath her heb golli rhywbeth pwysicach na bywyd ei hun, sef eu han- rhydedd cenedlaethol. Eglurodd fod y gwledydd Cynghreiriol yn edrych ymlaen am gymorth ac arweiniad Prydain a j phwyso arnynt i beidio troi eu cefnau ( ar y bobl oedd yn ymddiried ynddynt. Apeliodd yn daer at y wlad i gynorthwyo'r milwyr dewr i sicrhau buddugoliaeth trwy anfon eu harian i'r benthyciad new- ydd. Anogodd y wlad beidio gwastraffu arian ar foethau, ond yn hytrach i'w hanfon i'r gronfa ryfel. Sicrhai hwynt os y cefnogent y benthyciad newydd yn 'deilwng y gwelid buddugoliaeth cyn di- I wedd y flwyddyn hon. '1 GWRAGEDD Y MILWYR. Mae y mudiad yn ffair sicrhau rhagor 'o gymorth i wragedd a phlant y milwyr wedi llwyddo a chaniateir ychwanegiad o 25 y cant i'r cyfryw. Wele fanylion y gydnabyddiaeth yn y dyfodol.—Gwraig j! heb blant, 12s. 6c. fel o'r blaen; gwraig ac un plentyn, 19s.. 6c, yn lie 17s. 6c; gwraig a dau o blant, 24s. 6c, yn He 21s; gwraig a th-ri o blant 28s yn lie 23s; gwraig a phed- j war o blant 31s, yn lie 25s; a chodir y safon o 2s. y plentyn ar ol pedwar i 3s. Bydd jj i'r ychwanegiad hwn gostio 15,000,000p. < y flwyddyn i'r deyrnas, ac y mae teulu- oedd y milwyr i ddiolch i Mr. Lloyd George [ am yr ychwanegiad. i CUHO R TYRlt"IAID YN YR AIFFT. ) 'i Adroddir heddyw fod y Prydeinwyr wedi rhoddi carfa i'r Tyrciaid ar fftniau f: yr Aifft. Cymerodd brwydr le mewn c, lie o'r enw Rofa. Cymerwyd 1130 o garcharorios a gadawyd dros 600 o feir- P won a chlwyfedigion ar y maes gan y I, gdlynion. f' 1' i '? 1. ANHAWSTERAU. f r Y mae t safle ar hyn o bryd yn un neill- r tuol ddyrus, ond y mae anhawsterau o du j ein gelynion hefyd. Y mae'n amlwg J nad yw Awstria a'r Almaen yn cytuno { eystal ag y buont, ac y mae ymherawdwr ieuanc Awstria yn tueddu i gymeryd 1 golwg annibynoi ar bethau. Ychydig j a wyddom am gyflwr mewnol yr Almaen, J ond cytunir gan y rhan fwyaf a gafodd j gyQei sylwi fod bwyd yn brin yno, ac y I mae pethau yn waeth yn Awstria. Y i mae cyflr arianol Bwlgaria yn ddrwg, ac ymae wedi apelio am gymorth at yr Almaen. Nid oes amheuaeth, vchwaith, nad yw'r werin yn yr Almaen ac Awstria yn dyheu am heddwch ac yn siomedig ■na buasai'r trafbdaethau diweddar wedi ¡ dwnn ffrwyth. Dywed y Caisar wrth ei fyddinoedd gan fod y cynghreiriaid wedi gwrthod heddwch fod yn rhaid i'r Almaen ei sicrhau trwy rym arfau, ond ni ddylid cymeryd pethau felly yn rhy ddifrifol. Y TALEITHIAU A'R CYNGHEIRIAID. Ac eithr-'o'r  Ac eithrio'r papurau sydd yn hvsbvs dan ddylanwad Germaniaid, y mae'r wasg American aidd yn datgan cymeradwvaeth uchel a chalonnog i atebiad y Cynghreir- iaid. Bu'r Arlywydd a'r Cabinet yn Washington yn trafod yr atebiad; ac er nad oes dim pendant wedi ei gyhoeddi am y drafodaeth; ac nas gellir disgwyl hynny, y mae'r argraff yn ymddangos t yn ffafriol. Felly hefyd, mewn modd amlycach, y mae'r adolygiadau yn y wasg I) yn mynd. Canmolir yr atebiad fel un agored a gonest; ac nid ychydig o'r papurau sy'n datgan eu cymeradwyaeth o'r amcan ion a nodir gan y Cynghreiriaid. Nid yw hyn ond yr hyn a ddisgwvliem vn naturiol oddiwrth bobl fwyaf goleuedig y Wtviniaeth fawr. Gwyddant yno beth yw L yr rhyddid ac annibyniaeth, a ehyffdir eu calollnau pan welant ymgais J eu caloniiau pan welant vmgais ymysg rhai o wledydd cryfion Ewro.p i ) sicrhau bendithion tebyg i wledydd llai 1 ?,i; .u. Y CAISAR WEDI FFROMI. Mae'r Caisar wedi ffromi yn aruthr oherwydd fod y Cynghreiriaid wedi gwrth- od ei delerau heddwch-os telerau y gellir eu galw—ac mewn proclamasiwn i bobl yr Almaen y mae'n dywedyd: "Yr ydym yn barod i wneyd pob aberth. Bydd i'r Duw a blannodd yr ysbryd rhyddid ardd- erchog hwn yng nghalonnau ein pobl ddewr roddi i ni, ac i'r gwledydd sydd gyda ni, y rhai a brofwyd mewn rhyfel,, fuddugoliaeth lawn, ar chawant y gelyn am awdurdod a'i gynddaredd am ddistrN,-A" Mewn nodyn a anfonwyd gan v Llywod- raeth Almaenaidd i'r gwledydd amnsheidiol,, gosodir y bai ar Bryclain a'r gwledydd sy'n ym'add gyda ni am bobpetht Bu- asid yn tybio yn ol y Nodyn hwn fod yr Ellmyn y bobl fwyaf diniwed ar wyneb y ddaear. Ond nid dyna farn y gwledydd amnheidiol, y rhai a ganmolant y Nodyn. a anfonwyd gan Brydain a'r gwledydd eraill mewn atebiad i eiddo r Arlywydd Wilson. Yn y Nodyn hwnnw mae'r Cynghreiriaid yn egluro eu gofynion.. Gofynant am adfer Belgium, Serbia, Montenegro yn ol, gyda thalu iawn iddynt, am i'r gelyn adael Ffrainc, Rwsia a Rwm- ania a gwneyd ad-daliad; am ad-drefncr Ewrop a sicrhau hawliau cenhedloed bychain;ac anfon y Twrc o Ewrop a rhydd- hau y llwythau sy'n dioddef dan ei ormes llofruddicg, etc, A gofynion rhesymoL i'r eithaf ydynt. Nid oes newyddion o bwys o Ffraine oddigerth' fod ychydig o ymladd wedi cymeryd lie o gwmpas Serre. Bu'r mag- nelwyr Prydeinig yn brysur rhwng y pre; a'r Somme. Nid oes dim o bwys i'w ad- rodd am yr hyn a gymerodd le vn y rhan hono o'r llinellau y Ffrancod yn ymladd. 0 Rwmania daw'r newydd fod yr Almaenwyr wedi symud ymlaen i gyfeiriad Galatz. Rhwng y Danube a'r Buxzen ad-roddir fod y Rwsiaid wedi gorfod cilio yn ol, ac fod nifer fawr o honyn wedi eu cymeryd yn garcharorion.

Advertising

IliESiilSlteP! I | WET-L.HA  D  A -?,q 0 L t- A ?j? po?tT/3?7 ? ?? A