Collection Title: Seren Cymru

Provider: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 4 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
4 erthygl ar y dudalen hon
Advertising

Beiblau a Thestamentau. BEIBL YR ATHRAW, sef yr Hen Desta- ment a'r Newydd, gyda Chyfeiriadau a Mynegair Peter Williams. Oynhwysa hefyd Detholiad Helaeth o Wybodaeth Anhebgorol i ddeiliaid yr Ysgol Sabbathol (Maint 7 x 412 x li modfedd). French Morocco, Cornelau Cnvn, Ym- ylau Aur 6/6 French Morocco, Yapp, Cornelau Crwn, Ymylau Aur 7/9 French Morocco, Yapp, Cornelau Crwn, a Dangoseg Bylchog (Cut Index) 9/- French Morocco (Leather Lined) Yapp, a Dangoseg 10/6 BEIBL DARLUNIADOL NEWYDD, gyda Chyfeiriadau. Oynhwysa hwn Wyneb- ddalen Liwiedig i'r Hen Destament ac i'r Testament Newydd, dau Ddarlun Lliwiedig, 22 o Ddarluniau Unlliw, Dangoseg Freint- iedig Argraffwyr y Brenin y tu mewn i'r cloriau, a 6 o Fapiau, a thrwy nad yw yn mesur ond 51 wrth 41 x 1 modfedd. Rexine Ystwyth, Cornelau Crwn, Ym- ylau Aur 3/3 French Morocco, Yapp, Cornelau Crwn, Ymylau Aur 4/- French Morocco, Yapp, Cornelau Crwn, gyda'u Dangoseg Bylchog 4/9 BEIBL, gyda Chyfeiriadau a 6 o Fapiau. French Morocco, Yapp, Cornelau Crwn Ymylau Aur 4/9 French Morocco, Yapp, Cornelau Crwn, Ymylau Aur, a Dangoseg Bylchog 5/3 Y TESTAMENT DAEARYDDOL, gan y Parch. T. Roberts (Scorpion). Cynhwysa sylwadau ar dros Dair Mil o adnodau. Geir- iadur Daearyddol, Taflen o Deithiau yr Apostol Paul, Bywyd a Theithiau Crist, &c. Llian 1/6 Argraffiad Mawr o'r Gwaith uchod, wedi ei olygu a'i helaeth i> gan y Parch. John Peters (loan Pedr). Mewn Llythyren Fras ac Eglur, Llian hardd > 3/6 TESTAMENT CYMRAEG A SAESNEG -5 x 3iJ x ít modfedd-gellir ei gario yii rhwydd yn y llogell; Paste Grain Ystwyth 1/9 French Morocco, Yapp 2/3 Yn ychwanegol at werth llyfrau archeber trwy'r Post. Rhaid anion fel y canlyn at y cludiad Llyfrau werth 1/6-;)/6 4c. A -419 5c. 5(- 10{6 6c, D. WILLIAMS, THE SOUTH WALES BOOK DEPOT, CARMARTHEN. Rhan yr Eglwys i Wyn- ebu'r Oes Newydd." Anerchiad a draddodwyd yn Undeb Bedyddwyr Cymru, yn Heolyfelin, Ab- erdar, Hydref 28, 1915. Gan y Parch. H. H. WILLIAMS, Cefnbychan. I w gael oddiwrth yr Awdur. Pris 2 geiniog; drwy'r post 3 oeiniog. Cyfrol o Bregethau ar Fedydd. Y mae nifer o gopiau o'r Gyfrol uchod ar law, a gwerthir am y pris gostyngol o 1/6 yr un. Gellir eu cael oddiwrth y PARCH. C. DAVIES, THE WALK," CAERDYDD, neu'r PARCH. J. WILLIAMS, ABERTEIFI. Colegy Gogiedd, Bungop (Un o'r Colegau ym Mhrifysgol Cymru). (Prifathraw: SYR H. R. REICHEL, M.A., ;LL.D.) Dechreua'r Tymhor nesaf Hydref 3, 1916. Paratoir ar gyfer Arholiadau Prifysgol Cymru rhai o eiddo Prifysgol Llundain, y Cwrs Meddygol ym Mhrifysgolion Llundain, Edin- burgh a Glasgow ac arholiadau eraill. Rhoir addysg arbenig mewn Amaethyddiaeth (yn eynnwys triniaeth coed) ac Electrical Engineer- illg. Mae yn y Coleg adran Normalaidd i athrawon elfenol a ehanolraddol. Cynygir nifer o ysgoloriaethau, yn amrywio mewn gwerth o £ 40 i £ 10 y lfwyddyn. Mae Ysgoloriaethau John Hughes yn gyfyngedig i fechgyn aned yn Sir Fon neu Sir Gaernar- fon, Ysgoloriaethau Richard Hughes i drigol- ion Mon, ac Ysgoloriaeth Piercy i drigolion Sir Ddinbych a Sir Filint. Dechreua'r arhol- iad am danynt Ebrill 17. Ceir pob manylion gan J. E. LLOYD,'M.A., Y sgrifennydd a Chofrestrydd. INDIVID UAL, Communion Cups y Write for List of Patent Ideal" Outfits ana Samples on appro., to the Makers,—TOWNSHENDS, LTD., BIRMINGHAM. D. VERNON DAVIES, Organydd a Chorfeistr Soar, Llwyn- hendy. Arweinydd. Beirniad. Organydd. LLWYNHENDY, LLANELLY. BRIGHTEN YOUR HOME by JD getting your ELECTROPLATED ARTICLES SILVER PLATED as new at small cost. Write far Free Prica List to TOWNSHENDS LTD ERNEST ST., BIRMINGHAMx RHYBUDD. Gwneler pob gohebiaeth, yn y dyfodol ag Eglwys Brynhyfryd, Tre- harris, trwy'r Ysgrifennydd: Rees Price, 24, Thomas Street, Treharris, Glam. CALFARIA, CLYDACH VALE. Nid ydym fel Eglwys o hyn allan yn derbyn cais am Supply oddiwrth unrhyw weinidog, ond drwy Bwyllgor y Supply yn unig. JNO. LLOYD (Is-Ysgrifenydd). Seren Cymru Co., Ltd. Receipts July 25-Aug. 1. £ s. d. 78 J. T. Davies, Dowlais 1 0 0 543 R. Roberts, Coedpoeth 0 8 4 119 Mrts. E. Evans, Llysfaen 0 6 11 617 D. Vaughan, Merthyr 0 11 8 430 R. Morgan, Penrhiwfer 0 5 6 276 D. Jones, Abergele 0 6 0 527 J. Roberts, Barmouth 0 4 2 400 T. Miles, Groosgoah. 1 0 0 J. V. Evans, Llanelly 0 15 0 352 D. Lewis, Waunarlwydd 0 4 2 658 J. Williams, Aberaman 0 10 4 214 J. Lott Hughes, L'dore 0 15 5 O. T. Edwards, Llan- faethlu 0 3 4 76 Thos. Da.vies, Machynlleth 0 1 8 161 T. E. Francis, Penycae 0 5 0 309 Miss Jones, Carrog 0 4 2 56 J. Davies, Nantyriiyrddod 0 6 9 O. Nicholas, Llanell y; 0 18 1 Rev. J. Herbert, Peny- groies, Llandebie 0 7 6 Eobt. Williams, IJIAVV N- gwil 0 *4 4 A/1 vis. J. H. Davies, M.A., Aberystwyth College 1 6 0 Thaokery Hotel, London 0 19 6 E. U. THOMAS, Treasurer. The Matise, Tabernacle, Carmarthen. B wrdd y Golygydd. 83" Dymunir ar i'n gohebwyr anfon eu holl gynyrchion i'r Golygydd— Parch. J. Jenkins, M.A. (Gwili), Ammanford, Garm. -I-

Y Diweddar Barch T Humphreys Blaenllechau

Y Diweddar Barch. T. Humphreys, Blaenllechau, Cyrluaeddodd atom, fore Gwener diweddaf, hysbysrwydid am farwolaeth ein hanwyl foawd. Bu'r newydd am ei ymddiiswyddiad, oblegid ei afieehvd trwm a phoenus, yn y "Seren," dro ne-u ddau yn ddiweddar. Ac wele, daeth y diwedd' y paratoitsid ni ar ei gyfer. Disgwyliwn am fanvlion ei yrfa, a haares ei arwyl, oddiwrth y Piaroh. E. W. Davies, Ton, ei gyfaill o'r dyddiau gyrii, Gwasanaethodld ein brlawd eglwys Croesyparc, o 1882 hyd 1891, a threuliodd ehwiarter oanrif fel gweinidog ar eglwys Nazareth, Blaen- llechau. Yr oedd yin wr o sel a thanbeidrwydd ysbryd, a gwnaeth wiaith goneist a chanmoladwy; yug1 y 11 ag Undeb yr Ysgolion Sul. Diau nad oedd heb ei ddiSyg, a bu beirniadu llypi arno, o dro i dro, heb i'r feirn- iadaethv, bob amser, foi yn un deg. GWYlr y aawl oedd nesaf ato na bu tiae eegeuJus na diog yn ei swydd, ac nad oedd ei gamsyiniadau ond rluai di- bwys, pan ystyrir maint ei waith. Cod- odd deulu o blant a dr,oe:s yn anrhyd- edd iddio, ac y mac llafur cariiad ei fab, Mr. Owien L. Humphreys, B.A., yn ystod y misoedd diweddaf, yn hys- bys i'n darlfenwyr. Eiddunwn nawdd y Goruchaf dros y teulu oil, ac ar yr eglwys yn Nazareth. —n

I Awduriaeth Emyn

Awduriaeth Emyn, ————— ¡I Treuliasom ddetoddydd neu dri, yn ddiwieddlar, yn y Pwll ger Llanelli, gylda'r Parch. R. Owen, gweinidog eg- lwys y Bedyddwyr yn y lie. Credwn fod gennyto fwy o lyfrau newydd yn ein llyfrgell nag sydd gan Mr. Owen, ond rhoddwn y lliawtyf iddo ef am lyfrau hen a diddorol. Troes ein hynuldiddaii, nos Sul, ar emynau a' u hjawduron, a dyiwedodd Mr. Owen wrthyim y gwyddai ef pwy oedd aw- dur yr emyn Er colli pren y byiwyjd," &e. Ni iaed ati'r pryd hwnnw i chwilio am yr lien lyfr carolau a'i cynhwysai, ond wele i'Jl lliaw: iythyr oddiwrth cion brnwd, a ehredwn ei fod o ddiddordeb ddigonol i'w! osod geT bron ein darllen- wyr. Ni raid ameu, o hyn allan, hawl y Parch. R. Owen i le ymhlith y "beirniaid testynol," er nad oes gan ein bnawd fawr golwg ar y "critics mewn cy;feirilad arall. Anwyjl Frawd, Cefais afael yn y llyfr hwnnw y soniwyd atm dano, pan oeddych yma, sef Oaniadau Bethlehem yn cynwys Carolau Nadolig, gian brif feirdd Cym- ru, &c. Yn y llyfr oeir Carol gan J. Williams, St. Athan. Anfonaf i chwi dri phennill sydd yn dwyn tebyg- rwyidd mawr i'r ddau bellnill sydd yn gwrueud i fyny Emyn 569 yn yLlaw- lyfr Moliant, a'r gair "An." oddi tano. Digon tiebyg mai'r penilliorn yma yw "source" yr emyn hwnnw. Beth dybygwch ohwi? Er oaead lh\yil>r pren y bywyrl, Fe gododd arall yn ei le, A'i ddail vi-i ffr-wvtb. yn faeth, yn iechyd Pr holl genhedloedd dan y ne'; A'i frig yn lloches rhag y stororn-- Tano llecha dynol ryw; A'i wraidd yn tyfu Avrth yr mon Sy':n tarddu o orseddfaino Duw. O'r diwedd daeth y. boreu liawddgfir-- i A dyrna'r dyiddJ i Y 'nef a blygwyd at y ddaear- Ma? 6 '?r les-L Iesu wedi agoshau! Fe ddaeth yn drlJistaw at ei ddefaid, Mewn gwisg o gnawd, Ty;wy;sog Nef, Pan coodd brenhinoedd ac offeiriaid Heb Avvbod dim mn dano Ef. Wel, henffyeli well, i'r boreu tirion Yr ymiddang-osodd: ef ei hun, Y oaed tystiolaeth gan angelion J Fod Duw a/i babell gyda dyn; Ac wedi agor llwybr cymmwy:s-- Miae'r ffordd yn union hyd y nen, Pyrth a drysau'r wir Barad wys Wedi eu hag-or led y pen. J. WILLIAMS, St. Athan. Gwelir fod y peclair llinell gyntaf o bennill y 7fed, a'r pedair olaf o bennill y 23ain yn gwneixd i fyny yr ail bennill yn yr emyn a nodwyd. Gan na ddig wyddasoeh. wejed y Ga;rol, dicbon y gall y penillion fod o ddiddordeb i chwi a'eh darllenwyr. I Yn frawdol, Bryn Awel, Pwll. R. OWEN. Teimlwn yn ddioleligar iawn i'n brawd lam ei lythyr. Diau y cywirir yr "An." lac y gosodir enw J. Wil- liams, St. Athian (Ara-llwyd) wrth yr emyn, yn yr argraffiad newydd o'r Llawlyfr Moliant. o

Wrth y Rhaeadr

Wrth y Rhaeadr. Fferyllfardd, onide, yn ei awdl ar ¡ "Ddistawrwydd" a ganodd fel hyn: Syimuidaf, megis meudwy, Drwy Iwyn o gooldar lan gwy, Lie mae mt-ur bur yn bod Ym mireindeh morwyndod, Yno ar foon, er fy hedd, Man distaw, inynd i eistedd Yng nghol y Ehyfeddol Fod- Dan do aden Yi Duwdod." le'n ddiau. ac :ni allaf ond meddwl am yr odlau hyfryd, Wrth y rhaeadr, heddyw. Ehyfedd fel y tybiwyd mial Cowlyd a Thudno oedd awduron yr awdl ryfeddol hon. Gwnaethant yn well dros arall, -as felly, nag a wnaeth- ant drostynt eu hunain erioed. Dan gofio hefyd, y, mae rhai pethau gwyoh yn lawdl Cowlyd ar Fynyddoedd Er- yri," ac yn eu plith y gem hwn: "Y llynnoedd nui wrion llonydd a gysgant Me win g-wasgod o fynydd; A thynn heulwen ysblennydd Ar lenn y dwr lun y dydd." Dyma lyfr dymunoi i'm haw, o waith y Prifathro Edwards, poleg. Caedydld. Ei enw yw The Young Christian Worker's Handbook" (Educational Publishing Company, Is. net), achyn- nwys ddwy bennod ar bymtheg ar faterion magis Wha.t',s a Christian? Personal Piety, Bible Study (tair pen- nod), Piasision for Souls, The Outside Masses, ia., How to Eeach them. Rhed yjsbryd efengylaidd a synnwyr cyff- oodJin santeiddiedig drwy'r llyfr, 0'1' dechreu .i'r diwedd, a da fyddhi ar- graffiad Cymraeg ohono. Hyderaf yn fawr y ca gylchrediad eang, oblegid ni all na. ddaw bendith ar ei ol. Blin iawn gennyf dderbyn gair am farwolaeth Clechvyn Afan, mab addaw- ol y Parch. M. Jenkins, Abercwlnboi. Adwaenwii ef oi febyd bron, ac yr oedd yn un o'r puraf a'r addfwynaf ei fryd o feibion. Pasiasai i Goleg Bro' Road, gyda'r bwriad o fod yn yisgolfeistr, ond torrwyd ei fywyd laidd- l awol i liawr yn gynnar. Chwith genvf feddwl fod pabell deg a hoffwn mor fiawir o dan y dywarchen. Y mae cyd- ymdeimlad ardal a'n brawd a'i briod,. yn eu hiraeth a'u colled. (Mwin Isylw at gais ein brnwd Llifon ac at Iythyr aniserol y gwr a ^ysgrifen- na gyfres o lythyrau inni, uwch vr enw "Atwebyd." Hyderwn na esgeul- utsir y Uyfchyrau nesaf o'r gyfras gan ein darllenwyr. Cylioedda'r Cymro" englyn o waith un o'r prifeirdd i'r pregethwyr a wisg goler tebyg i eicldo Clerigwr Eg- lwys Loegr. WeLe r ena-lyn: "Gwaelais, pan welais goler—glerigol Rhyw hogyn di-ddyfnder; Ehywi ddol bren-rhy dduwiol biai hl," Arhy henaidd o'r banner." Yinhawl y "Brython" pwy oedd awdur yr englynion i bregethwyr y pedwar en wad. Credwn y g wyddom. Y Parch. D. G. Jones (M.C.), Pont- ardawe, yd oedd. Fek hyn y mae'r englyn i'r "Pregethwr Methodist" vn gy,wir: "Distaw y dwed ei deslyn,—apheswch Tra phwysig sy'n canlyn; Maith ydywi y Meth,odyi-il-- Aria deg ywi motto' 'r dyn." Dy m a'r disgrifiad o'r Bedyddiwr" "Dyn o lais a doniol. wr—o boeth nwyd, Byth yn hidio ungwr; Gryimusteg lam greu mwstwr, Dya ar dan a dynn i'r dwr"! ? Y mae Dyfnailt, bellach, ynFfrainc, a cheir Hythyr profiad ganddo yn y Tyst," am yr wythnos ddiweddaf. Gallem feddwl bod y bardd wrth ei fodd gyjda'r milwyr, er maint yr enbydrwydd. Aetli yn ddadl go boeth rhwng Mr. H. F. Wells a'r ddau frawd Chester- ton, yn y Daily News & Leader," ar fater rhyddid yn y wlad wriaetli. Cyisegrwyd Archesgob Pabydd 01 Cymru i'w swydd yng Nghaerdydd, yjr wythnos ddiweddaf, gyda rhwysg anghyifredin. Ni allwn ond cofio eng- lyn la wnaed pan gysegrwyd yr Esgob Mostyn i'w SAvydd yntau: — Cymiru yn ol i gel gwyw—hagan- lÏJooth Be' gynnwyis ond distryw? Druan Bab! i drin y byw Anffaeledig ffwl ydyw. Olywais, wedyn, fod y llinell glo yn eiddo i Dudno ac i Gurnos, ond ni wyddwn air y pryd. Y Parch. A. J. George, B.A.. B.D. yw'r esboniwr ar y gwersi i rai mewn oed yn "HauWlr" A wst, a. thyrr allan lMybir iddo'i hun. Y ilÍme'n wreiddiot o Pati e,i gynllun a'i sylwadau, ac yn galw llenyddiaeth ddiweddar at ei Avas- anaeth. Y Golygydd ywr esl)!orii,wrar y gwersi eraill, ac ni raid dywedyd bod ei wiaith yn drylwyr fef arfer. Hyderwn yr estynir i'r Parch. Edwin Jones, bob cefnogaeth, fel ysgrifennydd tymhorol yr Ysgolion Sul. De'chreua'r Greal am Awst gydag ysgrif g-ref gan y Parch. H. Rees, i Dolgellau, ar "Yr Ysbryd Cenljadol." Parheir a gorffennir "Oanrif o banes Ebeneser, Llandeil o, gan y P roff. M. B. Owen, B.A., B.D., a diolchwn iddo am yr ysiuiif,an. Deil Dr. Harries, Treherbert (gynlt), yn iraidd ac "up to date," ac y mae'i arddulI a'i fater mor ddymunol hyfryd iao, erioed yn ei bregeth ar Ragoriaethau a diffygion Joas, brenin Israel." Ceir eyfraii werthfawr arall o "Hanes Bedyddwyr Llandudno," gan- Mr. John Roberts, ac ysgrif ferr a, gonest gan y Paxch. H. Williams, Towyn, ar Y diweddar Barch. W. Rees, Llundain. Y mae manion barddonol ac arall v rhifyn, fel arfer, yn wych iawn.