Collection Title: Seren Cymru

Provider: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 3 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
7 erthygl ar y dudalen hon
Y Drysorfa Gynhaliol

Y Drysorfa Gynhaliol. D&nfomvyd y Gylchlythyr isod i'r mwyafrif o eglwysi Cymraag yr en- wad erbyn y. Sul, lonawr 14egr, a bydd y g-weddill wiedi ei ddexbyn cyn yr ymddeingys y llinellau hyn. Mawr hydexwn y byidid! i bob ysgrifeiny|Jd gyfiwyno y eyfxyw i ystyriaeth dJdif- rifol y dtiaooniaajd, ac y diarllenir lef i bioh eglwyis, lac y,n wir i hob cyruull- eidfa. Cielwri fold catxno^dd o Wran- dawyr yn barod i gyi'ra nuu, lond idd- ynt gael cyfleustra, o leiiaf, gwelsom amiyw o gofresiau, ym n-ilia rlhiai yir oedd enwau gwrandawyr yn cymeryd lie aaxrhydeddius iawn. A pela'ir Pwy;llgiQr yn daex at yr Ysgxifenyddion Adrannol i alw eu Pwyilgotau ynghyd yn ddiymaxos, eir trefnu mesurau i gynoxthwyo-'x ez-n- lwysi yn yr ymdxeoh. Mantais fawr yn ddiau, fydldlai lanfon ymwel wyr argylch fawy'r eglwysi i'w isytiiibylil a,u eyfar- wyddo. Disgwyl iwn la war oddiwxth y gydymdrech, ia gyda chydweithriediad eguiol y Pwyllgoixau Adrannol, gwydd- om jT- q siiomir ni. UNDEB BEDYDDWYR CYMRU A I MYNWY. Gwiaelodygriaig, Pontypridd1, Ion. 11, 1917. 1 Y DRYSORFA GYNHALIOL. Anwyl Frodyr a Chwiiorydd, Yn uniol a barn y mwyafrif taiiawr o Adrmtruau y Mudiad trwy Gymru, a pirciidtoxfynia.d brwdfrydig Cyngox yr Undeb, yn Llanelly, Rhag. 13, gwahoddir Ghwi'n d'aer, ax nata. jy Pwyll- gor, i nno mewn cyl-ymd recti egniol ax ran y Dxysoxf a, uchod, yn ystod. tlJall fis oyntaf y flwyddyn hon. Y mae:r amgylehiadlau yn eithriadol, a'r 6alwiaidialu yn lluosog, exedwn, erhyny, fad yr amser wedi doid i gym ell pob eglwys trwy'r en wad! i ymdreoh hun- anabertbol tar ran Trysorfa, sydd a'r agen am idani mar ftawr. Gwiahodd'wn eich isylw at a ganlyn:— 1. Y mae anhawstexau arbenmg y Cjyfnod yn gwasgiu mlOr drwm iar tnifer o'n heglwysi by chain,, yn ychwanegol at en hanhawstexau cyifredin, Tel yr ofuwn lam diaiiyiii, heb ym wared buan. 2. Nidi oes obaith am ididynt fold' yn gryfiaeh, iae mewn rbai ladhoisiion, ofnir y bydidanit yn waniiaeli pan ddaw y rhyfel i ben,-y;n rhy wan i fan- teisio air gyfiiod all brofi yn. gyfimstira eithriadiol i'r onwa l, a Tlieyrnas Ddinv yjn y Avlad. 3. Er £ od llawiM' nad yw øu ham- gylchiadau yr hyn fuont, cydnsbydd pob djyn difrifol na. 1 oes neinor i og- lwYIS yn yr enwiad, pe sylweddblai bwysigrwydd y mudiad, a'r rlnvym- edigiaieth i Ddjuw yn y mater, njadallai g-yflawni y ;rhan a ddigwyiddi iddi o hyn i iddi-w-eidid, y flwyddyn. 4. Y mae'r eglwysi, a,'r unigolion syclill eieoeis wiedli addaw at y tDiryisorfa, wedi gw.ne.tiid ar xaddfa sydd yn ian- rhyjdiedd i grefyldid, ac yn isicrhau llwyddiant yn yr ymdrech, gyjdla chyd- weithrediad yr hioll lOtiwad. Z. Niis gellir disgwyl a'r rlrai hyn dalu'n gyfLa.wn eu haddle vddion, hyd Dies yi rhyidd yr en wad fel Icyfa;ngŒ:ff' brawfion ynwferol o'i bcndorfynia I i atSglLtr iswm a ofynir. Y Imoo' piob oedia'd felly yn golled. 6. Yn yr Adrannan sydd weâii, ac yn isymuid yn egniiol, y profiad icyff- redlin yw, fiod yr leyniulll- eiJdfaoedtl', yn barotach i addaw a chyfran, llg oedtl yr arweinwyr i antnrio ar y gwaith o apelio atynt. I  Ar ol ystyriaeth 'ddwys, teimaa r Pwyllgor y gellid, ac y dyli 1 gorffen \Y1 Drysorfra yn ystod y flwyddysi ihion, fel bo',r enw-aicli yn rhydKT i rwnieuld gwaitli maw.r ydyfodol, 'a.'i egl wysi bychain yn alluioig i uno'n galonnog, ac effeithiol, ¡}?l yr ymdrech i jsidrhiau ei lie priodol i jWiarieidwr anwyl Cymru ym mywyd dyfodiol y, geneidll. Apel- iwn iatoch yn enw Crist, a bnddianau tuchiaf ein. henwiad, ein oenedl, ¡a.'in gwlad ao ni phetruswii dldweud y bydcl pob gwrthiodiad yn gyfrifioldieb mawtr. Ein oadis yw ar i chwii drefnu i ymweled a. phob aielod, a gwraiildiawr ar ran y Drysiarfa o. hyn i ddiweidd Chwef ror. Ceir ppb cynarthwy, a chyfarwyddyd gan yBgrifennydd yr Adran neu'r Gymanfia. Yr Arglwydd a',ell benidithio yn, a thrwy eich gwaith. Yr eiddoch ar ran Dr, Pwyllgor, W. EDWARDS, (JiadeiTyldol. W. A. WILLIAMS, Yegrifenyjdd

I SOAR TREFORIS

I SOAR, TREFORIS. Gw¡V;1 io Pawl. DJdd a hir :goflr an yr eglwys uiohod a'r cylch fydd Nadiolig, 1916. Neilltuwyd y, dydd gan Ylr eglwyis i'r amoan uchod. Y biore;am wyth 10'1' gloch, cafwyd oyfar- fod gwedldi, i pfjyin am fendith la phres- enioldeb yr Hwn sydkl yn oyfaneddu ym moliant Israel, a chredwn i ni gael y fendith. Txeuliwyd gweddill y dydd i ganu, ao ni thoimlwyd erioed fwy, wiredld yr adnod horino, 'Mia vV 1 a'th '.e-ryis. Di yn Seion." Llywyddwyd y gwahanol gyxddau gan dri jo idcli- aooniaid yr eglwYfs--Tom .áJd:ams, Dd. Williams a Daniel Edwards. Cymier- wyid- y xhannaa axw-einiol o'r gwafian- aeth gan Robert Evanis, hr:awd' o Seion, a dau eraill o ddiaconiaid Soar, Rich- ard Thomas, a Phillip Humphreys. Hefyd1 cafwyd dau adlroddiad, y naill gan Beatrice Bowen, a'r llall gan Llewellyn Williams, a chawsom ga,n- ddynt amiy wiaet.h cliOniau. Ar-weinydd- ion y canu am y dJydd oedd arwein- yddion gwaistadbl yr eglwys. Arnynt hwy ynghydl iag Ofa,nydd;es dalentog Soar y giorffwyis y gofal hwn o waith y cyisegr yn y lie, ac iddynt hwy a'n gweinidog Iliafixrus y, priodolir llwydd- iant yr wyl anarferol hon. Ni allwii anghofio1 y gwaisanaeth a winiaeth y brodyr Willoo Rees a Daniel Dunne, y cyiitaf yn yn drysorydd, ac leiraill iiia clianiata gofod eu henwi. Clodfoirwn pdnw aiii y brodyr Benjamin Rees a David Rees Willliams. Cymianfa y Plasg nesaf yn unfed ar bymtheg. Pfiodais.Bore Mercher, Rhag'fyr 23, yn Soar unwyd mewn priioidas Mr. Oswald Williams a Misis Rachel Ann Da vies, orgianydides yr eglwys hon ü'r cychwyn broii. Gweinyddwyd gan y Paroh. Fred Morgan yng ngwydd y Cofxestryidld. Daeth tyrfa liois-og yng ngliyd i'r capel i we1;ed jtaxo'r ow'lwm. 1 Wedi boreiufwyd ymadiawodd y par ieiuanc ynghanol dymuniadaxi eu cyf- eillion. Hir oes iddynt, a'u byd fo'n dida, ac yn helaethwycb beusnydid1. Cadwynwyd Os" o'r diwedd Yn dyn. ying ngliad wyn sexch, Fe lithrodd am flynyddau 0 iafiael Ilawer merch; Ond Rachel mewn hawididgarwoh A'i denodid1 ef o bell; Llofnododd ei alildewid, I arwain bywyd gwell. Os digwyldd i gxoeis eiriau, Byth godi xhyngoch chwi, Fel y mrue wieithiau'n digwydd, Rhwng Beti fwyxx a mi. Y moddion eff-eittiiolaf, Ga Beti at y pla, Yw canu yn y Minor, Faint mynnooh yn modd Lah. Wel, Rachel, cenwch ohwith.au, I Ois,' y gwr fel hyn, Fe ellweh chwi gomandio, 'R holl yn ddu a gwyn, A thynmu allan seiniau, A swyna'i tron yn lan, Ei,ch aelwyid fydd ddelfrydol A'oh tv yn gartref can. R. H.

I CALFARIA YSTRADGYNLAIS

CALFARIA, YSTRADGYNLAIS. Cynhaliodd yr eglwye uchod ei chyf- arfodydd hai-iner blynyddiol Sul, Hyd. 15, pxyid: y gwasanaethwyd gan y Parch. D. Bassett, Gadlys, Abexdar. Cawisom biregethian grymus a chynull- eidfaoedd Huoisog, a'r oasgliadau tu hwnt i'n dxsgwyliad. BedydldL Hyd'ref '26, claddwyd isaith o ddeiliaidl yr Ysgol Sul ar broffes o'u iffydd, yn nyfroeid y bedydd, gan y Parch. Wm. Jones, Ystalyfera. "I Der- byniwyd hwy y Sul canlynol i gym- ondbb yr eglwys. Ma?o swn .er?U yn canlyn. n n I I Nos Nadolig cynnaixwyd cytaxtoci qyistadleuol. Cadeirydd, Mr. Theophil- uis Jones, A. C Beirniaid y Ganu, Mr. James Davies. 'Amxywiaeth, Mr John Cawsom. gystadleuaeth dda, ar Solo y pliant, ypr aidroddiialdalu,, a'r unawd Tenor Cwfy¡mp Llewellyn." Mwynhawyd un o'r cyfarfodydd cy^stadleuol goreu afu ynglyn a'r eglwye hon. Yr ysgrifen- nytdd ioedld Mr. John Hug-hes, y trys- orydd, Mr. Tom Morris. Diolchwyd gan,yi., hraWd William Davies. i bawb oedid wedi cymryd rhan. Diweddwyd trwy gaau "Hen Wlad fy: Nhadau."

I BETHEL ABERGWAUN

BETHEL, ABERGWAUN. Cynhaliwyd cyfarfol ym'aidlaw'ol y Parch. D. P. David, nos Fercher, loin. 3. Gadteixiwyfd Y11 fedrius a, idieheuig gan y brawd Jühn John Lianychiaar, yr hwn hefyid ia gyflwynodd i'r gwei- nidog bw:rs Itrwm 10. aur ar ran yr eglwys fel lrurwydJd o gydnabyddiaeth, a gwest!ii'awrogiad idiflino yn ein plith. Cylhvynwyd hefyd i Mr. a Mrs. David lyfrau gwexthfaiwir gan Mr. Ayres, fel rhoddiion yr Ysgol Sul. Cyflwynodd yr hen chwiaer Mm. Lamb Hand-bag i Mrs. David, rhiodd- ■ edig gan cihwiorydd yr eglwys. Cafwyd areitbiaiu grymu3 yn ystod y icyffiQJ gan y. brodyr canlynol:Mr. L. Williams, Cadieiryidd Oymanfla''I.' Sir; B. G. Llewelyn, J.P., J. S. Thomas, B.Sc.; Briallydd, Mr. Morris, Mr. Jamieis, ia Mr. Thomas aelodiau o'r e?lwys. TystLalasth pawb o'edd fed i Mr. a Mrs. David air da gan bawb a cha-u y gwirMnedd ei bun. ?e!hr dweud am y PaTch. D. P. David yn ystod tymox ei fugeiliaeth yn Bethel, ei fod yn fe dian no! ax ixyw gyfrinach, rhyw dduH neu ddawn, nexi duedd i fynnu ei ffoxdd i s-exeh pawb ;y deuai i gyffyrddiad a hwy. Y mgY,uaby:ddai i ?adda!u cymheenr iawn a I'eryddiaoih i T.,adi-,I:a,u eyrni-iiej-?,ur l-?a:wn 3, 1;? I6rydUi?aie?,th ra?oria?th?u m?ddylMl y naill a'r Hall, a'.r, cly,,ii a'r Cxistion ynddo yn golygu yr un peth--boi'ueddwr. Nod- wedidid ei bxiegetlnau gaii ac egliureb; by I lai ei syniadau. bob amsei- yn darawiiadio I, ei feixniadaeth yn a'i axddull yn. bur, a'i apeliadlau yn rymus lac. effieithiol. Erys dlyla,nwad ei weinidogaeth ddifrifiql yn borarog.1 am flynyddoddld ma,itri. Syinu la, i faieis ehangiaoh, a chyn y gwiet y ,Ill,nelliu hyill olieiu dydd, byldd wedi dechxeu ar ei weinidogaieth yn, Miskin, Mountain Ash. Hydmwny bydd.rwgylch'mew- ydd werthfawixogi ei lafur, ac y bydd ydid warthf!aw!rogi e.i lafur, H,c y ibydd i f?ndith ?i,iw d!dilyn !ei ymd o hion o blaid y dieyrnas na-1 yw ü'r byd hwn. Gwelir ei eisieu ef a'i bxiod La-nwy l; yn yr eglwys a'r idref,ac ierfyniwn iar i'w eglwys newydd a tiniiolioa Mountain Atsh fed: yn dynor a chaxedig jididynt, oh]legid:y mae iddynt le tynen' a,c an- w,y,t yn serch a chaloa eu hen eglwys a thrigolion Abergwaun. Dymunwn iddynt einioas bir 0 gyrraedd siaetlxau ladfyd; Diedwyddw!eh--bywyd[ ar ei hyd Yn Hawn to angenr.heidiau'r byd,— Ac yn y diwedd wynfyidi BRIALLYDD.

UM TABERNACL PONTYBEREM

UM" TABERNACL, PONT-YBEREM, Dewij Swyddo?,ion. — Teimlodd y frawdioliaieth yn yr eglwys .uchod y pxiodloldeb' o ethoil uiflor o froldyr da eu gair i fod yn swyddogi^ on yn yr eglwys, ac aiethpWyd ati ,nos 'Sul, Rhiag. 17 i rodldi'r bleidlais, a ehredwn na ellicl bod yn fwy iunuol yn y dlewisiad. ac y, try io hyn Judith fawr. 1 rWliIJh yr Arglwydd yn ein plith. Cymianfa Ysgolic-ln. Cynlialiodd eglwysi Tabernacl, Pontyherein, Pis- gJah, Bankffosfelen, a Bethel, Llan- gendeyrn, eu Cymanfia jlyny.klol. dydd Naidolig yn Pontyberem." Yr oedd yr holi a'r atebion ar y penodau Matth. 19-121, yn hwylus ac yn fuddiol. Y'r adroddiadau 0 ddarnau oV ysgrythyrau a pheinodau 0.' 1; holwycldioregau yn dangos ymroddiad mawr. datgani_ adau carau'x pliant ia"r rhai mewn oed! yn cldetholedig a swynoil iawn. Treul- iwyd diwrno l haptens iawn yn nghwm- f)" peini ein g'llydd, ac yn iynyen, lenoo- odd ein medfliyliau at ein brodyr sydd ar faies y frwydr. Eu habf-enol'leb^ yn i aflu eypgod' pxudd, eif maint eiri hym- dreeh i gianti, yn y cywair lion. Hyd- erwn er byu y gymanfa nesaf y bydd dyddiau ihedld yn teyrnasu ar gyfandir Ewriop. Eistedfdfioid! Gadleiriiol. — Nos Sad- wrn, Rhag. 30, eynhaliwyicl, ein heis- teddfod flyinyiddol yn y neuadd gy- boeddus, ■&< chawso,,rn afa-ffod ida,. Y beirniaid oeiddyint Mr. Arthur Dav- ies, F.R.S.C., Abextiawe, a'r gterddor- iaieth, a gwnaeth ei- with yn fodid- haol i bawb. Mr. Ciadifior Samuel oedld yn cloriannu'r beixdd a'r ad- xodidwyx. Axweinydd1 y dydd ydoedd Mr. Tom Griffiths, Llanelli. Wrth y berdoneg yjr oOOidi Miss Jones, Pont- yberem. Gwniaethpwyd c-,Iw resymol i dr,,Yporfex eglwys.

I Y GOLOFN GENHADOL

I Y GOLOFN GENHADOL. I (Gan T. L.) Yr wythmos ddiweddiaf hwyliodd dau o'n cenhadon Cymreig ar eu taith yn ojl'ii Jmrlliü. ar 100lltrleiulio tvmor byr yn y wlaid hon. Yn yr amser pryderus preseniiol ar y moir bydd iniloadd yng Nghymru yn gweddio am i Dduweu cadw oddiiwxth pob perygl, a'i dwyn hwynt yn ddiogel i'r wlllaJd y mae llawer o'r Indiaid yn disgwyl am daiIl- ynt. b!ria.w d anivy l y Paxch. Y ein bnawd anwyl y Parch. Benjamin Evans, a'i wraig ?'i ferch, yn Inid-ia am 37 o flynyddoedd, a dyoh- weilant, y. tro hivii eto, i'w hen iorsaf yn Howriah. Talaiith Bengal. Hwylias- ant o Lundiain am Bombay, ddydd [ Gwelner, lonawr 5, yn yr agexlong Medina." Dyldd Sadwrn, Ionawr 6, ymadaw- oidj lYl Paxch. George Hugbas a Llun- dain i yummo a'x agerloing 'Nellore,' yr hon 6yjcld yn galw yn u" o'r poith- laIdoed 1 yn y Meiditerranean. Y mae ein bxawidi Mr. Hughes wedi gwnteud gwasanaeth mawx yn egl wysi ein gwlad yn ystod y flwyddyn ddiwteddaf, ao nid anghiofiwn bytth ei dclawn a'i daer- ineb, pan yn dladleu ar ran pobi India. Byidd eiroesoi mawr idldo pan gyrhaedda ei pirsaf yn Rangamati, ar fryniau Chittagonig- Bydd Mrs. Hughes yn arios am ychydig fisioiecld: gylda'r plant cyn dychwelyd i ymuno a'i gwr yn eu gwaith. gogoneddus. Duiv yn rhwydd i'r bxodyr a'u teuluoedd. Dexbyniwyd arnxywi o lythyrau di- didorol iawn .0'1' Congo yn didiweddar, ac yn eu plith un oddiwrth y Parch. J. A. Clark, yr hwn oedd wed- i bod ar daith yn y wdad tuoefn i Lokelela. Yn y "Rubber Coch," ffodd trig,oliio,n ypc ardal boa 113, a goxfu i'r 'oenbaidoiii gwynion ymadael, a gos- odNN,yd un IÜi feehgyn Bolobo i o^alu am y gwaith. Erbyn heddyvI y mae y bdblogiaeth wedi cynhyddiu yn fawr, ac y mae yr eglwys frodoxol yn llwyddiannus iawin, unwaith eto. Y mae'¡T bdblifeinc yn sychedu am wy- bodiaeth grefyddol, a channoekid yn cy(rchu'r yisgolion dyddiol yn ycylch. Air ei ymweliad a'x He, ym mis Hyd- ref diwedidaf, bedyddiodd Mr. Clark 43 o droedigion, ao y mae nifier iiiawr o dan ddysgeidiaeth axbennig er eu piariotioi i Fedydd a Chymundeb. Di- oloh i Didniv am yr faxddieliad1 mawr ar bregethiad y Gair. T. LEWIS.

ICWRDD DOSBARTH MERTHYR

I CWRDD DOSBARTH MERTHYR. Cynhaliwyd yr uchod yn y Nodldfa, Penydiarren, Rhag. 5. Ll ywy:dd'wyrl! gan jy Ciadleirydd, Mr. J. Phillips, Berthlwyd. Ar ol mawl a, gweddi, a chadiar,nhua[u oofnodion, pasiwyd: 1. Ein bod yn. gofyn i'r eglwysi sydid yn casgla at y Genbedaeth Gar- trefo-1 i anion, yr lariian i Drysorydd y Pwyllgor-—y Cyngh. W. Lewis, a'r cyfrif i'r Parch. Arthur Davies, yr Ysg. 2. Rhod'dodd1 y. Piareh. W. C. Thomas anexchiad iair "Waith yr Ath- raw yn ei Ddoisbaxth. 3. Diolchwyd i Mæ. Thomiais, ac an- ogwyd ef i anfoin yr anexchiad i'r Seren. 4. Caed mynegiad iO waith Pwyll- gox yr YsglOl Sul a'r Arholiad, gan yr Ysg., Mr. W. Jones. Berthlwyd. Ciaed fod cynnyidd yn yr ymgeiswyr eleni yn. 87 ar y llyruedid'. 5. Ciaed rhyddyrnddiddan ar yr an- erehiad a'r Mynegiad. 6. Diolchwyd i Ysg. yr Ylsgpl Sul am ei fynegiad cry no a lIDanw l. 7. Ar gynliygiaid y Paaxsh. W. C. Thomas, ac eiliiaid1 Mr. R. Jones, Mor- iah, pasiwyd yn unfrydol "Ein bodni, y iniae yu ein gallu, fel Cwrdd Dasbartii Mexthyr, yn gwathwynebu y mudiad o eefyfdlu Caldiair Ddiwinyddol ynglyn a'r Rrifyisgol yng Nghymru, am maid yw y Hrifysgol, yn 101 ein barn mi yn meddju ar y cyfaddaster i ymdrin egwyddorion Cristionog- aeth. 8. Penodwyd fod y; cwlrldd nesaf i J fodi yng NgbJamem, Dowiais. 9. DiweddT^yd idltwy weddi. it- MORKIS, YB^] )