Date: 1913-12

Collection Title: Wawr (Aberystwyth)

Provider: Aberystwyth University

Rights: Copyrighted

View full details

First Previous 16 of 48 Next Last Page Label: [page 1]

16 Cymraeg pur a dilediaith yn ein plith, paham na eill y gwerinwr ei hun ddysgu'i ddarllen yn ddidramgwydd heb ei ddychryn ganddo ? Kid jw hyn ond diogi didaro. Melltith ar ein llên fyddai i'r llenorion ysgrifennu'n " syml," sef mewn Cymraeg diniwed a diaddurn. I ba beth y tâl cyfoeth yr iaith, onid arferer ef ? Pa lenor o estron a ysgrifennai i'w " werin " ar draul tlodi ei iaith ? O ddiffyg eu harfer yr a geiriau ac idiomau'n ddiymadferth ac yn esgymun, nid oherwydd pall ar eu defnyddioldeb a'u tlysni. Diogyn llenyddol yw'r un ni thrafferthaì i chwilio am y moddion cryfaf a mwyaf cyfieus i fynegi ei feddwl. Ond erbyn hyn dysgasom gymryd trafferth, a pha waeth os gelwir ôl y drafferth yn niwl neu rodres neu fombasteiddwch gan y dienwaededig. Beth sy'n dlysach nag ysgrifau rhai o " fechgyn y Colegau " sy'n meithrin arddull Gymraeg bur ? Cas o beth ydyw ceisio ymlusgo trwy ysgrifau 31ac "llenorion" ereill, wedi cynefino a'u harddull ddestlus a phersain hwy. Ni bu farw'r hen briod-ddulliau, trwy drugaredd, eithr hepian yr oeddynt. A chwerwir yspryd rhyw dori Uenyddol gan ieithwedd a geirfa'r Hen Destament ? Choelia 'i fawr. Ac eto gwga'n draws wrth ddarllen ysgrif neu gerdd mewn Cymraeg tebyg iddo'r dyddiau hyn, Rhaid dysgu'r Gymraeg i allu cyfansoddi ynddi, a hefyd i fedru 'i mwynhau. O weled hyn, odid na ddaw breuddwydion rhai o ieuenctid yr oes hon i ben, sef gweld yr iaith ja un o ieithoedd diwylliant Iwrob, iaith ddiweddar y bydd yn rhaid ei dysgu i fod yn ** ddiwylliedig " ; a gweld hefyd ryw fardd neu lenor o Gymro'n codi ac yn cyfansoddi rhywbeth y bydd yn rhaid i'r un a fynno 'i ystyried ei hun yn u ddiwylliedig " ei ddarllen neu ddarllen cyfieithiad ohono. A phaham na ddaw,—ond i bob brân ac ëos adnabod eu llais ? Ond soniwyd am " niwl." Y mae mwy o farddoniaeth mewn niwl nag mewn llawer peth. Darllener rhai o gerddi godidog rhai o feirdd diweddar y Saeson os am niwl. Ac eto gellir eu mwynhau a'u deall er gwaethaf hwnnw. Nid oes eisiau eglurder noeth i wneud i'r galon deimlo,—a'r galon sy'n teimlo barddoniaeth. Y mae barddoniaeth rhy amlwg a delwig fel pe paentiai arlunydd bopeth yn  glir a chyflawn   yn ei ddarlun,  neu  fel   pe  cerfiai'r

Copyrighted

This material is copyright of Aberystwyth University. Unless the accompanying information states otherwise, you must ask permission from the rights holder before you can copy, modify, distribute or perform the material, even for non-commercial purposes.

For more information or if you wish to request a higher quality version of the file, please contact Aberystwyth University.

×