Date: 1913-12

Collection Title: Wawr (Aberystwyth)

Provider: Aberystwyth University

Rights: Copyrighted

View full details

First Previous 36 of 48 Next Last Page Label: [page 1]

36 Dal y drych gerbron ieuenctid ein gwlad ydyw'r amcan sydd gennyf wrth sgrifennu'r erthygl agoriadol hon. Cyfyng iawn fydd terfynau'r weledigaeth y tro hwn ; un agwedd yn unig fydd iddi, ac un safbwynt—eiddo'r Cymro ieuanc sydd a'i fryd ar dramwy trwy diroedd llên ac iaith ac addysg, gan loffa yn eu meysydd toreithiog. Na ddisgwylied y darllenydd, gan hynny, ymdriniaeth fanwl yn hyn o lith ar uchelgais y Cymro a dyfodol Cyniru newydd, rhag ei siomi. Caiff arall ymdrin â gwahanol agweddau gweledigaeth y Cymro ieuanc ym more'r Ugeinfed Ganrif. Digon i mi heddyw ydyw arwain fy nghyfoedion ar hyd y maes sydd fwyaf hysbys i mi—maeb yr ieithoedd tramor diweddar. Nid diles, efallai, fai bwrw cipdrem gyffredinol dros y tir. Un o'r nodweddion amlycaf ym mywyd y Cymro ydyw ei duedd at lenyddiaeth, yn enwedig os gwisgir hon yn sidan teg yr odl neu'r gynghanedd, neu bali tlws y gerdd. I'r sylwedydd craff diîysed a'i elfen at lên ac iaith a chan ydyw gallu'r Cymro i ddysgu ieithoedd dieithr. Hyd yn hyn rhoddwyd llawer rhy fach o bwys jng Nghymru ar yr ieithoedd byw, ac o ganlyniad y mae'r Cymro ieuanc dan anfantais drom yn y gystad- leuaeth a'i gyfoedion o genhedloedd ereill. Gwaeth na'r cwbl anwybyddwyd y famiaith yn hollol fel cyfrwng i ddysgu ieithoedd ereill. Meddyliwch am danom, ys truain ydym, yn bwyta seigiau blasus o ymborth tramorol oddiar ddysgl fratiog y Sais a chenn; m ninnau ein hunain ddysgl G-ymreig o risial pur wrth law, pn Û- ferthach a glanach o'r hanner na llestr llwyd ein cymydog o'r tu hwnt i'r Clawdd ! Mynd i fenthyca eiddo'r Sais yn lle defnyddio ein heiddo ein hunain sy'n llawer gwell ei defnydd a'i golwg. Nid rhyfedd fod Arthur Fawr heb ddychwelyd, oherwydd ni aduabyddai ei wlad ei hun ! Dyna'n ddiau a sylweddolai un o'm cyfeillion j dydd o'r blaen pan gynygiai ein bod yn gosod postyn ar ben y Wyddfa ac arno'n sgrifenedig : " THIS IS WALES, which being translated was: DTMA GYMRU." Dechreua'r drwg yn fore yng ngyrfa'r Cymro ieuanc. Nid cynt yr â'r bachgen neu'r eneth i'r ysgol ganolradd nad dyma'r athro'n cyhoeddi'r   ddedfryd   uwch   eu   pennau:   " 'Nawr,   Cymraeg   neu

Copyrighted

This material is copyright of Aberystwyth University. Unless the accompanying information states otherwise, you must ask permission from the rights holder before you can copy, modify, distribute or perform the material, even for non-commercial purposes.

For more information or if you wish to request a higher quality version of the file, please contact Aberystwyth University.

×