Date: 1913-12

Collection Title: Wawr (Aberystwyth)

Provider: Aberystwyth University

Rights: Copyrighted

View full details

First Previous 6 of 48 Next Last Page Label: [page 1]

hefyd er mwyn iddo ef gael cymhorth y darluniau a dynnwyd gan eraill o'i fiaen. Os bydd y Cymro mor ffodus a medda ar ryw fesur o athrylith, try, drwy'r un reddf, i geisio creu ei fynegìant ei hnn mewn iaith o'r hyn a deimla. Os bydd enaid gan y Cymro o gwbl, mae'r reddf a bair iddo droi ei feddwl at geinion llenyddiaeth ei wlad yn sicr o weithredu ynddo. Ond, nid anian yn unig a gynyrcha lenyddiaeth. Adlewyrchir ym mhob gwir lenyddiaeth yr hyn a brofir ym mherthynas dyn a'i gyd- ddyn, a gwahanol arweddion cymdeithas ddynol, yn gystal a godidowgrwydd natur. Yn y maes hwn y mae'r chwareugerdd farddonol a rhyddieithol wedi dadblygu i dir nchel mewn llawer gwlad. Gellir yn y math yma ar lenyddiaeth, megys yn y ddrama, ddadlennu symudiad y bywyd dynol ym mherthynas dyn a dyn, ac mewn amgylchiadau tarawiadol, ger bron llygaid yr edrychydd, neu ger bron llygaid meddwl y darllenydd. Hyd yma, nid yw'r tyfiant hwn yn llenyddiaeth Cymru ond wedi prin ddechreus- Neu, fe ellir cael gan y bardd adrodd ei deimladau ei hun yn wyneb rhai o brofiadau bywyd, megis serch a'i helyntion, angeu a'i ddifrod, Uwyddiant a methiant, trafferthion y bywyd dynol ar dir ac ar for, cyni'r tlawd a'r cyffelyb. Cyfrwng i lenyddiaeth o'r fath yma, gan mwyaf, fydd y delyneg, mewn rhyw ffurf neu'i gilydd arni. Gan fod cylch yr iaith Gymraeg yn wahanol i gylch y Saesneg, er engraifft, mae i farddoniaeth Gymraeg, a rydd fynegiant i brofiadau cymdeithasol y Cymro, ei maes arbennig ei hun. Nid profìad pendefigion, mwyach, yw'r profiad a gymer ei le'n naturiol yn y gân Gymraeg. Cydnebydd pawb a ŵyr pa fodd y saif pethau, fod lliw'r profiad cymdeithasol Cymreig, mewn cylchoedd lle siaredir y Gymraeg, yn wahanol i liw'r profiad cymdeitho-sol Seisnig. Dyna paham yr ymddengys mynegiant o'r bywyd Cymreig, a roddir mewn cerdd neu ffugchwedi Seisnig, mor annaturiol. Ar yr olwg gyntaf, gellid raeddwl mai caredigrwydd a'r genedl fu gwaith y sawl a ysgrifennodd ffugchwedlau am y Cymro yn Saesneg, ond, pan ddarllenwn eu gweithiau, ni allwn beidio a theimlo fod yr olwg a geir ynddynt ar y bywyd Cymreig yn wahanol iawn ì'r hyn ydyw mewn gwirionedd. Nid aoghywirdeb yr ysgrifenwyr yn unig sydd yn cyfrif am hyn, ond tuedd iaith i awgrymn yn gystal a mynegi

Copyrighted

This material is copyright of Aberystwyth University. Unless the accompanying information states otherwise, you must ask permission from the rights holder before you can copy, modify, distribute or perform the material, even for non-commercial purposes.

For more information or if you wish to request a higher quality version of the file, please contact Aberystwyth University.

×