Collection Title: goleuad

Provider: The National Library of Wales

Rights: The copyright status or ownership of this resource is unknown.

View full details

First Previous Image 9 of 16 Next Last
Full Screen
2 articles on this page
WRTH FYND HEIBIOI

neiiituol. Aeth ef o Gapel Curig i Fon, a bu raid i minnau symaid ,a.r ol., canys ni wyddid y pryd hynny pryd y cynhaliai gyfar- fodydd. Aethum i Amlwch f ac o'r hen dref lwydaidd honno eychwynais am Gemaes gyda'r cerbyd oedd yn y pryd hynny. fofiaf fod pump neu chwech o Ffrancwyr yn myned gyda, ni, wedi dyfod yr boll ffo-i-dd o Baris er mwyn gweled Mr. Roberts, ond nid hwy yn bennaf a dynodd fy sylw. Yr oedd Mon yn newydd i mi, a, chofiaf byth am: yr argraff a wnaeth y meusydd, yn ilawn ,hd eynar Mehefin, a,'l bytliynod gwyn-galchog yn llechu mewn gerddi. twt ar ochr y Iffardd airnaf ar y pryd. Yn rhywle daethom i ros 11e'r oedd yr eithin yn 'Ilawn blodeu, a draw oiacw gip ar ben yr Wylfa -r a Meliri Meciiell yn edrych yn unig yny peUter. Y mae melinau gwynt Mon yn gwneud ei golyg- feyddi yn wahanol i ddim a welais yn unman atra,ll yng' Nghymru — oni ddywedodd rhywun unwaith mai blaenora, melin wynt oedd prif nodweddion y sir? Beth bynnag am y blaenaf, y mae'r n-ielinau yn nodwedd smlwg, ac yn rhoi rhyw gyffyrddiad tramor i'r lie, Y ma,e"r olwg ar bentref Cemaes,0 ochr Llanbadrig, er engraifft, yn eich adgoffa am cdarIuniau a welsoch o bentrefi tramor,.— y bau crwn; tawel a'r clogwyni isel, y pen- tref o dai llwydion a, gwynion, yn codi'n radd- ol o lan y dwr, a'r cychod yn ymyl yr hen glawddf llanw, ac yna ar y codiad y tu cefri, y felin wynt a'i hwylian yn rhoi ambeli i dro araf yn yr awel. Nid rhyfedd fod arlunwyr yn dyfod yno, a gobeithio na ddychrynir nichonynti gan ormod o welliantau. Anodd curo'r hen dai a'r hen symlrwydd, ac nid ces genyf ronyn o gydymdeirnkd a'r rhodres a. fynn alw'r tile yn Gemaes Bay. Y gwaethaf ar brydferthwch ami i le yng •Nghymru ydyw fod pobl yn myned Yw werthfawrogi, nid er ei fwyn ei him ond er mwyn "by(-Idi.-ions"' )),o,iidl,,]-vbwy,'I. -0- Y CLOGWYNIj Nid oedd Evan Roberts yn cadw cyfarfod- ydd, a chefais innau bytheinos neu ragor o 

ITOLL Y RHYFEL

TOLL Y RHYFEL. Yn yr ysbyt-ty yn Stockport, mewn canlyn- iad i glwyfau a dderbyniodd yn Ffrainc, bu Jarwi'r Prif at. Norman Williams, mab Mr. a Mrs.. Thomas Williams, Stryd y Llyn, Caernarfon. Cyn ymuno a'r fyddin yr oedd yn glerc mewn banc yn Llandudno ac yr oedd yn fachgen uched ei barch gan baiwb. Cvd- ymdeimlir yn fawr a,'i rieni yn eu trallocl dwfn. Ysgrifenna Mr. David James, Green Court, Llandlcn,, ysgrifenydd, eghvys M.C. Llanofer, fel y eanlyn:- Y mae un o'n haelodau ni yn Llanofer wedi ei glwyfo yn drwm yn yr ymosodiad diweddaf yrna a gorwedda yn awr yn Queen Mary's Hospitall yn Whalley. Ei enw ydyw John Evans,mah Mr- a, Mrs Da-vid Evans, Byrgwm, Llanofer, tyddyn bychan ar etifedd iaeth Llanofer, ac ymgymerai ef a'i dad gryn lawer a phrynu a chwympo qoed cyn iddo ymrestru yn y fyddin. Lladdwyd brawd hyn nag ef y llynedd yn yr ymosodiad ar Hiill 70. Perthynai ef i'r Welsh Guards. ^Beiiiainin Evans ydcodd ei enw, a pherthynai ers rhai blynyddau i hedd'Iu Caer- dydd, bachgen hare "id, dros ddwy lath o dal- dra, Yma gyda ni y cafodd ei ddwyn i fyny hyd ners iddo yriiuno a, heddiii Caerdydd. Milwr arall gIwyfwyd yw'r Prifat Jack Roberts, Llaneilian, Amllwch, mab Mr. a Mrs Roberts, Tanybryn. Cyn ymuno yr oedd yn y Coleg Normalaidd ym Mangor. Bu yn y ffosydd yn Ffrainc yn ddiana.f am rai wyth- nosau, ond tua, chanol mis Gorffenaf gwnaeth ei gatmwd ymosodiad a chlwyfwyd yntau cyn pen pum munud. Y mae'n a,wr yn yr ysbytty yn iJaindain ac wedi colli un llygad, ond da genym ddeall ei fod yn gwella. Diolcha'r teulu'n fawr am y caredigrwydd a ddanghosir tuag aoto gan foneddigesau Cymreig caredig yn y Brif Ddinas. Lladdwyd y Preifat John Vaughan Roberts unig fab Mr. a Mrs. John Roberts, 41 Cambridge Road, Bootle) ar faes y frwydr yn Ffrainc. Nid oedd yn Ilawn 24 miwydd oed. Yr oedd yn aelod selog yn eglwys Stanley Road, Bootle, ac yn Ysgol Sul York Hall. Gyda Slaw y mae 32 o fechgyn yr ysgol lionno wedi ymuno a'r fyddin. Dyma'r ail ohonynti i gwympo. -0- Go-rphenaf 20 yn Ffrainc cyfarfu Mr. John Lewis Davies, ail fab Mr. a Mrs. Henry; Da vies, 44, Dovedale Rd, Moseley Hill, Lerpwl, a'i ddiwedd yn 30 oed. Bu am tua is yn Kinmel Park a phum wythnos yn y ffosydd. Cymeriad rhagoro ydoedd. Eu yn selog fel Athraw ar blalnt yn Ysgol Sul Ramilies Rd., a gweithiodd yn ddiwyd gyda'r Band of Hope a dysgodd lu mawr o'r plant yn elfenau cerddoriaeth, a, gwasanaethodd gyda'r offeryn yn Ramilies Rd. am gyfnod rnaith- Yr oedd; ynddo duedd gref at Gerddor- iaeth Offeiynol. Y mae ei frawd hynaf yn bregethwr yn Ripan, Wisconsin. Cydym- deirrilir a'i deulu yn fawr. Yr wythnos ddiweddaf daeth y newydd prudd o Ffrainc fod Pte. Evan Roberts, y Wern, Llanrhaiadr, wedi ei ladd. Y mae prudd-der yn r hwy in o ganlyn pob newydd o'r fath, ond yr oedd amryw bethe yn gwneud y newydd hwn yn fwy pruddaidd. Dyma y bwlch cyntaf yn, y teulu i'r rhieni hyn o bymtheg o blant. Yr un pryd, d'aeth y newyoo fod! ei frawd ieuangach Pte. Ellis Roberts wedi ei gwyfo yr un adeg. Yr oedd Evan hefyd y fath ffa.fr ddyn gan ei gydnabod yn mhob man. Cydymdeimlir yn ddwys a'i rieni, Mr. a Mrs. Ellis Roberts yn eu prof- edigaeth fawr. Bacligen noble oedd Evan- "fine fellow"—fel y dywedir, gwyneb hardd rhadlon, a chalon fawr agored—yn barod bob amser i gydweithredu a chynorthwyo heb ddim rhodres na lol. Cyn ymuno a'r fyddin yr oedd yn gwasanaethu gyda Mr. Hughes yn Gwyddelw«ern, a phan ddaeth yr alwad oddiwrth y brenin am wirfoddalwyr, dywedodd wrth ei feistr, Wei, yr ydym ni ein dau yn yr oedran milwrol, y mae'n fwy rhes- ymol i mi fynd na chwi, a mynd a wnaeth, ac, med,diai Mr. Hughes yn ei wasanaeth coffai, yr wyf yn ystyried ei fed ef wedi maxwi yn fy lie. Un felly oedd, unwaltli y cae oleuni ar lwybr ei ddyledswydd—"cerdded rhagddo wedyn." Nid wyf yn meddwl fod ganddo duedd o gwbll at y gwaith, ond yn unig fel dyledswydd i'w wlad a'i frenin. Yr oedd wedi bwrw y draul cyn cychwyn, ac ni chlywid gair 0 gwyno na grwgnach oherwydd y c.dedwaith. Mewn llythyr at ei rieni dywedai" Does gen i ddim of In; yr wyf wedi bod yn gofyn am nerth cyn eychwyn. 'Does gen i ddim gelyniaeth hyd yn oed. a y Qerman, Yr oeddwn yn darllen Rhuf. XII neithiwr, yr oeddwn wedi ei darllen o'r b'laen> ond y mae rhywbeth newydd i'w gael yn awr," Yr oedd gan ei Weinidog—y Parch. Ffculkes Ellis—air da, am dano bob' amser, fel un ffyddlon yn yr Ysgol Sul, phob moddion eraill, a chyflawnodd waith da dros Iesu Grist yn mhlith ei gyfoedicn, di?c?s Iesu, Grls'L yn n-ihlltli el g-yfoe d ic?n, Ar y 3ydd o'r mis hwn y daeth y newydd blin am Prifat W. J. Bennett o'r Gatwawd Gymreig wedi ei ladd yn Ffrainc yr ail wyth- nos o Orffenaf. Mab ieuenga.f Mr. W. Bennett, 5, Gethin Rd., Penygraig, oedd, a brawd i Mr. D. Bennett, diacon yn Ebenezer, Dinas Rhondda. Cydymdeimlir yn fawr a'i dad ynei brofedigaeth fawr.