Collection Title: Llan

Provider: The National Library of Wales

Rights: The copyright status or ownership of this resource is unknown.

View full details

Image 1 of 8 Next Last
Full Screen
12 articles on this page
Advertising

I YR HAUL., > 0TNWY8IAD AM GORFHENAr. i Y Mis.. „ Golygwyr yr Haul"—Elis Wyn < o Wyrfai (gyda Darlun). í Ffurfiad Cymdeithasau i Led- j aenu'r Bibl, &c. Adolygiadau. Y Capeli yn Gwrtbod Cyfranu. "Yr Hen Enwad Newydd." j Llyfr y Barnwyr. > Judas Iscariot. I Qohebiaeth. | O'r Arsyllfa. I Bwrdd y Golygydd. j Nodion Eglwyaig, < Y gongl Ddifyr. 1 Manion. |

Advertising

i PERL Y PLANT j CYNWYSIAD AM GORI HKNAJ, | Dadleuon Magi Jones. < Yr Hottentot a'r Awyrwr. ) Gwasanaeth y Fyddin Eglwysig. j Effaith Areithio Dadgyssylltiad. Cenbadaetb y Ffordd Haiarn Beth i Wneyd. (gyda Darluniau) Y diweddar Thos. Davies, Drem- ddufawr, Silian (gyda Darlun). Moesau (gyda Darluniau). Mantaife i Lwyr-ymwrthod. Corsydd Metbwold (gyda Darlun- iau). Pum' Peth am Weddi, Ton—Plant Bycbain ydym ni. Paham mae'r Wyhren yn Lás, yr Eira yn Wvn, &e. Y Pethau Goreu. Cost y Rhyfel. Beth mae yr EglwYH yn ei Wneyd, Y Gystadleuaeth. Perlau y 'Perl.' Barddoniaeth. Llithiau Priodol am y Mis.

6 CWRS Y RHYFEL

6 CWRS Y RHYFEL. TWYLL Y CAISAR PRAWF YR ARLYWYDD, BANER SEION AC ANIALWCH SIN. RHYBUDDION DWYS. Y BRWYDRO -CYSUR Newyddion cysurlawn a gafwyd o wahanol ranau k> ir 1unes yr wythnos i aeth heibio. 0 Rwsia y daeth v pwysicaf —»ag leithrio buddugoliaetli fawr Botha yn Ne Africa Fe go fir fod nifer o fyddin oedd Germaui ac Awstria wedi erlid ar ol y Rwsia id drwy Galicia ac i Poland. Eu I hamcan oedd meddianu rlieilffordd bwysig sy'n rhedeg drwy Cholm, Lublin, ac Ivan- gorod i Warsaw. Warsaw yw prif cldinas Poland yn Rwsia. Saif ar vi- Afoii (Vistula, ac vno v croesir yr afou fawr bono gan y rheilffyrdd. Pe medrai Germani enill y rheilffordd sy'n rhedeg drwy Lublin i Warsaw, hyddai gobaith enill Warsaw hefyd, gan naallaïr Rwiaid gael adgyf- iierthion. Wedi enill Warsaw y bwriad oedd tori y pontydd dros yr afon. modd y gallai byddin feichan ar yr ochr orllewinol gadw byddin fawr Rwsia rliag ei chroesi o'r dwyrain. Felly gallai Germani fforddio danfon lluoodd o'i milwyr sydd yno yn awr yn ol yn erbyn Ffrainc a Phrydain. Dyna/r cynilun, ond methodd. Pan oedd byddinoedd Germaui ac Awstria o fewn ugain milltir i Lublin, trodd byddin Rwsia arnynt. Ataliwyd v Germaniaid i ymlaen. ac ymosodwyd yn ffyrnig ar fyddin Awstria. gan ei gorchfygu gvda lladdfa fawr. a chymeryd '23,000 yn garcharorion. b Er fed lion yn fuddugoliaeth bwysig, rhaid peidio tybied fod y perygl wedi Onyned lieibio. Brwydr a buddugoliaetli leol vdoedd wedi r cw bl. lalat, ilinell y brwydro ar gyffiniau Rwsia yn ymes-tyn am yn agoa i fil o filltiroedd, a gwil brwydro chwerw gymeryd lie ar unrhyw ran o'r Ilinell. Er fod 160.000 o fihvyr Awstria wedi cael eu gorclifygu, eto mae b gan y gelyn ar hyd y mil milltiroedd bosibl dair miliwll o wyr. Felly rhyw un o bob ugain o'i wyr a orehfygwyd yn y frwydr hon. Eto buddugoliaetli bwysig oedd am ei bod yn profi fod gallu Rwsia t daro ergvd nertliol hyd ynia heb ei wa ii ha it. Newyddion da liefyd a ddaeth o r Dar- danelles. Ceir fod y Prydeiiuvyr yn enill tir vno yn barhaus. a'r gelyn yn digaloni fwy-fwv Dywedir fod Twrci am wneyd heddwcli ar ei phen oi hun ar wahan i G-ermani ac Awstria. Y rhwystr penaf i hyn yw swyddogiou ac arian Germani. Swyddogion Germani sydd yn awr yn rheoli byddin Twrci, ac y maent. wedi rhoi gorchvmvn caeth i saethu pob milwr a gilia yn cl mewn bnvydr o fiaen ein milwyr I ni. Gyda hyn, hefyd. mae r Kaiser wedi llwgrwobrwvo nifer o'r peiiaethiaid Tyrc- aidd fel na wnelont ddini yn groes 1 W eA\-yllvs ef Tebyg felly mai yr unig ffordd y gall Twrci gael heddwcli yw trwy godi gwrtlirvfe-l vn Twrci yn erbyn y swyddog- ion Germanaidd, a'r peiiaethiaid a lwlr- wol>ru'vAvyd Gan ofni mai tori clo drws y Dar- danelles a wna Prydain, mae Germani yn ceisio enill Rwmania a. Bwlgaria, a hyd yn oed Servia, o'i th it, Dymuiia Gennani ddanfon byddin gref i Galipoli i gynort^i- r Twrc i gadw drws y Dardanelles ynghlo. Ond i gyraedd Twrci rliaid G-erma.ni orotv-i un o'r tair gwlad hyn. Cvnvnia i Rwmania. ran o diriogaetn Rwsia. ac i Bwlgaria ran o diriogaeth Twrci vn dâl am gylT^lyb ganiatad Hyd m-s y caffo hyn, ceisia ddanfon cyfarpar rhyfel ar hyd rheilffyrdd R wmauia i Twrci. j Er fod in wedi ei baeio o g-wmpas y barilau I 10 ti i'w cadw yn oer, drwgdybiodd swyddogion Rwmania, ac agorasant rai o'r barilau. L, Gafwyd mai pylor, a bwledi, a chyfarpar rhyfel i Twrci oedd yn y barilau cwrw oil.

Y LUKITANIA ATEBIAD GERMANI

Y LUKITANIA '—ATEBIAD GER- MANI Or diwedd mae'r Kaiser wedi ateb cenadvvri yr Arlywydd Wilson ato ynglyn a I lofruddiaeth di-o, gant. o ddiuasyddion yr America oeddent ar fwrdd y 'Lusitania.' Gofynai yr Arlywydd ar i Germani gadw at ddeddfau cydnabyddedig rhyfel; A beidio suddo llongau neb yn ddirybudd ac i beidio ymyryd vn ddiaclios ag eiddo a plieryglu hywyd deiliaid gwledydd am- hleidgar. Yn ol deddf v gwledydd mae v perffaith rvddid i longau gwlad amhleidgar deithio i. a masnachu a. gwlad fo yn rhyfela oddigpft,h 1. Fed y cyfryw loug yn cludo rhvwfath o gyfarpar rhyfel neu nwyddau anghyf- reitlilon adeg rhyfel ('contraband'). Mae gan wlad fo yn rhyfela bawl i ddal ac i pliwilio pob llong masnach pertliynol i bob gwlad. Os na cheir ynddi 'contra- band," ac os mai llong yn perthyn i wlad amhleidgar fydd, rhaid ei gollwng yn rhydd. ilyd yn oed 0& ceir 'contraband' yn ei llwyth ni chaniateir ei suddo. eithr ei dwyn i ryw borthladd, ac yno profi yr achos i'w lierbyn cyn cymeryd meddiant ohoni fel yspail rhyfel. 2. Fed yr liyti a, elwir yn 'warcliae' (blocade) wedi cael ei gyhoeddi gan y wlad a yiuaflo yn y llong. unaid i'r gwarchae (a) nodi terfynau y glanau y gwaherddir i bob llong hwylio iddynt, a (b) fod yn warcliae effeithiol. Er gwneyd gwarchae yn effeitliiol rhaid fod gan y wlad fo'n cyhoeddi gwarchae ddigon o longau rhyfel vn barhaus. ar hyd v glanau hyny fel nas gal] llong. fel rheol, ddianc rhyngddvnt i'r wlad bono nac o honi. Os svrtliia yn fyr o hyn nid gwarchae yn 'effeithiol,' a bvdd v glanau hyny mor rhydd i longau masnach gwlad amhleidgar ag yw'r cefn- foroedd, Gwelir oddiwrth yr uchod fod yn yni- arferol holl sudd-longau Germani wedi tori o dpddf cydnabyddedig pob gwlad wareidd- iedig. Galwodd yr Arlywydd Wilson ar y Kaiser i gadw'r ddeddf, i barchu eiddo 1 gwledydd amlileidgar, ac i beidio pachu mwyach yn erbyn dvnoliaeth fel y gwnaetli hyd yma. C Mae atebiad y Kaiser yn un o'r pethau rhyfeddaf a w el odd y byd erioed. O'i symio i fyny yn fyr, liyTi ydyw:— 1. Gan y gallaÏr 'Lusitania' fod wedi dianc pe bae'r sudd-long Gernianaidd wedi galw arni i sdyH, nid oedd gan Germani ddim i'w wneyd ond ei suddo yn ddi- rybudd. 2. Gan fed rhai llongau masnach wedi tanio cyn hyn ar sudd-longau Germani, ac eraill wedi troi ar y sudd-long gan ei t.haro a i suddo, cyfrifa Germani bob llong fo ë1 y mor fel llong rhyfel, a bawl ganddi felly i'w suddo. Ond gan fod y Kaiser y fath gyfaill calon i'r America, gwna ei oreu i barcliu bywyd ac eiddo deiliaid America 0' ym- oymera'r Arlywydd a rhoi rhestr i Ger- mani o'r llongau Americanaidd fo'n hwylio, gan roi dydd ac amser yr hwylio iddo vnila-eii IlaA-, a go sod rhyw nod y e zn cyt.unir arno ar y cyfryw longau fel y'u hadwaener. Ond am bob llong na wneir hyn ynglyn a hi, fe'i suddir os medr Ger- mani. Map rhan fawr o'r liythyr yn Pharise- aidd, yn amlygu dymuniad calon Germani i weled y rhyfel yn cael ei gario ymlaen yn unol a pliarch i hawliau dynoliaeth. a'r gofid calon yw i'r Kaiser fod Prydain yn ymddwyn mor greulon! Gwelir feliv:- (a) Fod y Kaiser yn gwrthod gwneyd yr liyn a geisia America ganddo i wneyd. (b) Fod Germani yn ceisio cydweitli- rediad yr America er ei alluogi ef i barhau i droseddu deddfau Dnw a dyn. Os gwna America hyn gellir dweyd wrth Wilson: 'Cyfai-f-cidaist. A Ilel(it- acallofrudd—a chytunai:t âg pf

BANER SEION AC ANIALWCH SIN

BANER SEION AC ANIALWCH SIN. Yr oedd i Dy Dafydd ac i Genedl Israel eu baner a'u lluman rnewn rhyfel fel sydd gan genhedlcedd a breniniaethau yn ein dyddiau id. Eithr ni welwyd yr un o honviit ar faes cad er's 11awer canrif. Ond mae y rhyfel hon wedi adgyfodi Baner Seion. Ynglyn a byddiu Prydain ceir adrall a elwir 'Corfl'lu Mynydd Seion.' Iuddewon yw boll aelodau'r corfflu hwn, ffoaduriaid lawer o honvnt o Pale>tina. Maent eisoes wedi gwneyd gwasanaeih gwerthfawr iawn yn v brwvdro ger y Dar- danelles. Human ag un baner yn wyIJ a'r haner arall yn las sydd ganddvnt. Yn y canol oeir tarian Dafydd Frenin. c mewn un gongl gWtlir yr 'Union Jack' Prydeinig, a choron uwch ei phen. Baner Seion, heb yr 'l:" nioll .Jack" sydd hefyd i'r llong a ddanfcnwyd i'r America i gludo bwvd a rheidiau eraill hywyd. i'r ludd- ewon ay n dioddef yn Mhalestina. Yn awi-, pan mae Botha wedi trechu y Germaniaid yn Nhrefedigaeth German- aidd Gorllewin Affrica, a'i fvddin yn cynyg eu gwasanaeth i BrHlaill holir i ba le y danfonir liwvnt. Mae dwv drefedigaeih eto gan Germani yn Affrica, ser y Camer- oons a'r Drefedigaeth DdwyreinioL Mvn rhai i fyddin Botha oresgvn y Trefedig- aethau hyn eto. Myn eraill iddvnt lanio ar draethau'r Mnr Coch, croe-si Anialwch Sin, fel y gwnaeth Plant Israel gynt. ac yniosed ar v Twrc vn Mhalestina, gan ei erlid i Syria, ac -tia wtliio ymlaen i Asia Leiaf a glanau De-Ddwvrain y Dardan- elles, gan gynorthwvo oddivno y dewrion sydd ar Orynys Galipoli yn gwneuthui- cymaint gorchestwa it h yn yr ymgais i ddryllio do drws v Dardanelles.

TWYLL GERMANI

TWYLL GERMANI. Caiwni yn ddiweddar engraifft arall o dwylI Germani, a phrawf divmwad ei bod hi wedi bwriadu vmosod ar Bivdain ymhell cyn cyhoeddi rhyfel. Ceisa'r Kaiser, fel y gwyddis, (laflu*r I)ai ini v rhyfel ar Brydain. Gvvyr pobl y wlad hon nad oes rith sail i'r cvhuddiad. Profir amcan ffals a maleisu- v Kaiser sfan y ffaith fod llong masnach Germanaidd, a hwyliodd o Hamburg vn Germani. flwydd- yn yn ol, a cliyn cyhoeddi rhyfel, wedi galw yn Naples', yn vr Eidal, ar ei ffordd i'r Trefedigaethau Germanaidd yn Affrica. Llechodd vno pan dorodd v rhyfel allan rliag ei dal yn Mor v Canoldir gan longau rhyfel Prydain. Pan ymunodd yr Eidal gyda ni yn y rhyfel, cvmerwyd meddiant o'r llong gan Lywodraeth yr Eidal, a dad- lwythwyd hi yr wvthiuis ddiweddaf. Caf- wyd er syndod mai cyfarpar rhyfel at was- anaeth y Germaniaid yn Affrica oedd ei llwyth oil C'vnwvsai'r llwyth 100,000 o rychddrylliau, 500,000 o revolvers, tunelli lawer o bylor a bwledi, pedair awvren, gyda 1000 o ft'rwvdbelenau iddynt, a swm anfei'th o wifren bigog a physt haearn. Cafwvd befvd bapurau mihvrol =vvvddo^.i] pwysig, a'r oil yn dangos yn eglur fod r Kaiser wedi bwiiadu i'w fyddin yn Affrica vniosnd ar v Tr-fedigaethau Prvdeinig vno. Y tebvgrwvdd yw fed cyd-ddeall- twriactli rhwng awdurdodau milwrol Ger- mani a'r giwed anfoddog o hil Germanaidd I yn Cape Colony a'r Transvaal gyda'r bwriad i Germani feddianu r wlad drwy gymort h y bradwyr yno, a bod yr holl gyfarpar rli-viel hwn i'r amcan liwnw. Ow, Botha achubodd Affrica ar waethaf v Kaiser a'i dwyll

TALUR PWYTH I GERMANI

TALU'R PWYTH I GERMANI. Mae Germani yn y Rhyfel presenol wedi tori pob deddf o eiddo dyn a Duw. Erys pedwar peth i'w herbyn ynghvdwybcd byd oesau'r ddaaer, sef:— 1. Y barbareiddiweh anesgrifiadwy ar wragedd a plilant yn Belgium a Gogledd Ffrainc. 2. Defnyddio'r nwy marwol yn erbyn ein milwyr. 3. Ymosodiad y Zeppelins ar bentrefi diamddiffyn glanau Lloegr. 4. Bradlofruddiaeth y diniwed ar longau masnach a theithio, megys y 'Lusitania,' gan sudd-longau. Mae'r pethau hyn, un ac oil, nid yn unig yn groes i bob rheol dynoliaeth, end hefyd oil yn tori ymrwyiuiadau difrifol yr aeth Germani iddynt a gwledydd eraill cyn dechren l' rhyfel. Yngwyneb hyn geilw llawer am dalu'r pwyth yn 01 i Germani, gan wneutliur iddi hi fel y gwnaeth hithau i eraill-ar eg- wyddor Cyfraith Moaes, sef llvgad am lygad a dant am ddant. Er na chaniata cydwybod Prydain i ni ddefnyddio cyffelyb greulonderau i'r rhai hyn, eto gellir talu'r pwyth yn ol i Ger- mani mewn llawer modd. Dengys Ffrainc un dull o dalu yn oJ, sef trwy ddanfon awyrenwyr i ymosod ar drefi Germani bob tro yr ymesyd Zeppelin ar leoedd diam- ddiffyn yn Ffrainc a Lloegr. Dengys yr Eidal ffordd arall, ef drwy gymeryd medd- iant. o longau masnach Germani all fod yn y porthladdoedd. Mae yn agos i 200 o longau mawadlgwerthfawr o eiddo Ger- mani yn ein porthladdoedd ni. Awgryuur cymeryd meddiant o'r rhai hyn, sef Hong am bob llong a suddir gan sudd-longau Gennani. Mae llawer hefyd o eiddc Cer- manaidd mewn masnach ac ariandai v wlad hon. Pe gwypai Germani y cymerid meddiant o r eiddo hwn i dalu iawn am ddifrod y Zeppelins, ymbwylIai hithau yn fuan.

RHYBUDDION DWYS

RHYBUDDION DWYS. Er nad wyf yn un o'r rhai sy'n gwan- obcithio am lwyddiant Prydain vn y rhyfel hon, eto anoeth a fvddai cau ein liygaid i'r perygl y byddwn—ac yr ydym-- ynddo bob awr cs llesghau- a wnawn yn ein hymdrech an penderfyniad i drechu'r gelyn. Wele rai o'r rhybuddion dwys a L, aa fwnl yr wytlinos ddiweddaf: — o Y Mao-Iywydd Cymreig Owen Thomas, yn Nghaergybi: ZT "Rwy'n am lieu weithiau a yw pawb clicnom hyd yma. wedi sylweddoli yn iawn mor ddifrifol yw yr argyfwng. Os ydym i enill buddugoliaetli rhaid i bob dyn a dynes ohonom wneyd ei ran. Ymdrech am fywyd yw y rhyfel hon. Xi bu'r wlad hon erioed o'r blaen mewii cyfryw arg\-fwng difrifol. Mae'r gelyn yn agosach at ein pyrt.h nag y tybia llawer. Os methu a wnawn, YIla sathrir ni i'r llwch o dan draed v gelyn. Ond rhaid i ni enill. Prydain vw asgwTn cefn v byd, a plie collai Prydain v dydd nid oes allu arall a fedrai wrthsefyil v gelyn." Syr John Simon, yr Y sgrifenydd Car- trefcl,—mab i weinidog Annibvnol trvnt- o Sir Benfro: "Dywedaf yn groew, os na wnawn fwv c hyn allan nag a wnaethom hyd yma, cawn ein curo gan Germani. Ond am na fynwn gael ein euro, ac am y mynwn enill, ac am v g"vvn nad oes yr un a berth nad vw pawb ohonom yn barod i'w wneutliur, nac unrhvw wasanaeth nad yw pawb ohonom yn barod i'w roddi, er mwyn enill.-dyna paham v credpf mai enill a wnawn vn y diwedd.' Y Parch Dr. Hertz, y Prif Rabbi Iuddewig: "Gwelir heddyw ddiluw tan na welodd y byd mc'i gyffelyb. Ond enillir yn y diwedd gan Brydain a i Chynghreiriaid. Ac yiia bendithir Prydain hyd yn oed gan ei gelvnion presenol—am v bvdd hi wedi sefydlu barn a chyfiawilder ymhlith cenhedloedd y ddaear. Ac, fel y dvwecl y Rabbiniaid: Y gwir arwr yw yr hwr, a dry ei eIN-n i fod yn gyfaill iddo'

DYDD GWEXEI Gorplienai 16

DYDD GWEXEI;, Gorplienai 16 YR YMGAIS I GYRAEDD WARSAW. Mae y Gennaniaid ar hyn o brvd yn gwneyd ymdrech egniol i wneyd ymosodiad penderfynol ar hvd ffrynt o IGO o filldiroedd yn rhanbarth ogleddol Poland, sef o Praznysh i Kal- varia. Bydd yn peryglu v rheilffordd o W arsaw i Petrc>grad. Mae v lie blaenaf a nodwyd wedi ei feddianu eisoes gan v Germaniaid, a gellir barnu ei bwysigrwvdd oddiwrth y ffaith fod y RwTsiaid wedi Vill- ladd yn ffyrnig am dano yn mis Chwefror diweddaf, pan y meddianwyd ef gan v Germaniaid, end a ddaeth i feddiant y Rwsiaid y mil en chwe' diwrnod, Saif Prazriv6li o fewn 53 milldir i'r gogledd o Waa-saw, ac y mae ffordd dda rhwng v ddau le. Bygythir y safle Rwsiaidd yn Warsaw gan alluoedd cryfion o'r gelyn o ddau gyfeiriad. Dyma y bedwaredd waith i'r Germaniaid geisio meddianu Warsaw. Y tro cyntaf ydoedd yn Hydref, 1914; vr ail, Rhagfyr. 1914 trydydd tro. Ionawr, 1915. Declireuodd yr ymdrech bresenoi yn mis Mai, a chymerwyd Przemysl Mehefin 4ydd, a Lcmberg ar yr 22ain y 'In o'r un mis. Erbyn Gorpbenaf 4ydd yr oedd y Gennaniaid wedi cyfacdd Kramik, 22 milldir i'r de o reilffordd Lublin Oddiar hyny, maR byddinoedd y C'adfridog Mackensen wedi bod yn gymharcl dawe]. gan ddisgwyl am adgyfnerthion

DAU CAN MIL 0 LOWYR WEDI SEFYLL ALLAN

DAU CAN MIL 0 LOWYR WEDI SEFYLL ALLAN Ar bYE o bryd v mae yr anghydweiediad rhwng perchenogion glofe-ydd a'u dvnion vn Nebeudir C>"mru yn ddifrifol iawn, gar fod mwvafrif o'r dynion wedi penderfynu vmatal rhag gweithio ddoe. Er gwaethaf pob cymhelliad, gwrthod odd dau can mil 0 r gweithwyr ddychwelyd at. eu gwaith heddyw, ac nid oes sicrwydd pa bryd yr ail vma.flant. yn eu gorchwylion gan nas gellir cytuno ar y cyflosrau am y dvfodol Bu Mr. R-unc-iman yn ceisio cytlafareddu rhvngddynt, ond methiant hollol fu yr ymdrech, ac inexii cynhadledd a gynhai- lwvd yn Ngliaerdydd ddoe yr oedd 113 o'r cynrycliiolwyr vn bleidiol i weithio, tra yr oedd 180 o gynrychiohvyr yn erbyn. Cyn- rychiolai y 180 cynrychiolwyr 88.950 c weitllwvr, a'r 113 gynrychiolent 47.450 Yn ol v ddeddf a bagiwyd gan y Uvwodr- aeth. mae pob un o'r rhai wrthodant weit.hio yn ddarostyngedig i gael eu dirwyo burn' punt, y dydd tra y parhaont i wTtliod ofweithio

Y RWSIAID YN OBEITHIOL

DYDD SADWRN. Y RWSIAID YN OBEITHIOL H\sbysa v Rwsviaid en bod yn cadw y Germaniaid yn daiogel yn rhanbarth Praznysh. i'r gogledd o Warsaw. Nid ce-; unrhyw hysbysrwydd fod y Gennan- iaid wedi nac yn debyg o lwyddo yn y rhanbarth hwn. 'Iac-iit. daii ly-vn-vddiaetb v Cadfridog Yon Falkenhayn, un o brif ddynion y Kai-er. Dywedir fod y Germaniaid wedi eychwyn ymosodiad newydd ar y Rwsiaid yn nhal- aetbau v Baltic heddvAv. ac ymddengvs fel vn gyieiriedig at Riga. L"

YMOSODIAD GERMANAIDD YN LORRAINE

YMOSODIAD GERMANAIDD YN LORRAINE. Yn Ffrainc mae v Germaniaid wedi o-wnevd ymosodiadau ar ffrynt o utrain milldir yn Lorraine, rhwng Luneville a Leintrey, ond gorfodwyd hwy i gilio yn 01 gan y Ffrancod. Mae y Ffranccd wekil cvhoeddi adroddiad swyddogol i wrthbrofi yr lia-eriad a wnaed ar y I lea o Orphenaf i'r perwvl fod v Gennaniaid wedi buddug- oliaethu yn at Argonne. lloff w;it!i v (rarhod ar tudalen f).