Collection Title: Seren Cymru

Provider: The National Library of Wales

Rights: This resource is copyright of Baptist Union of Wales.

View full details

First Previous Image 3 of 16 Next Last
Full Screen
1 article on this page
ADFYWIAD YSBRYDOL

ADFYWIAD YSBRYDOL. Yr Angenrhe!d)rwy)d)d aim dano ,a'r modd i'w Sicrhau, Neu Ddolur Seioin, a'r Feididjyigiiniaeth ar ei gyfer, [Sef Anerchiad a draddodwyd -ar gais Cyng- or Eglwysi Adran y Rhondda, Ionawr 20, yn Hermon, Pontyg waith, gan y Parch. E. G. Thomas, Salem, Cwmparc. Pwy byilag wyr beth ddylai yr eglwys fod, y lime yn mhell o fod yn foddlon ar yr hyn ydyw. Y dibrofiad o ddyddiau gwell ar grefydd yn unig- atl foddloni ar gyflwr presenol yr eglwys. Megys na all plant y dydd foddloni ar y nos na'r iach a bywiog ar afieehyd a marweidd-dra, felly ni fedr y sawl brofodd oleuni bywid ac ieehyd dyddiau "deheulaw yr Arglwydd" fyth foddloni ar y tywylhveh, y miarweidd- dra a'r afieehyd sydd yn nodweddliadol o'r eglwysi yn y dyddiau presenol. laitli pob un all ddweyd Yr Arglwydd a wnaeth i ni bethaumawrion" yw—djychwel eto ein ly c h we l oto. ein eaothiwed ni fel yn y misoedd o'r blaen neu fel Habacuc. Bywha dy waith yn nghanol y blynyddoedd, a chredwn fod geiriau yr emynyidd Cymreig yn datgan ieimladau llu heblaw Eglwysi Ad'ran y Rhondda pan y oanodd mor doddedig Y mae hiraeth arnom Arglwydd Am dy Yispryid1 ar ein hynt, I'n sanctieiiidio a'n hadfywio Megys yin y dylddilau gynt: 0 disgyned 'Nawr fel gwlith neu diyner wlaw. Pwysig er hynny yw iawn syniad parthed yr hyn yw adfywiad. Ni olyga i rai ond hwyl a cliynhyrfiad' teiniladol a chnawdol, ac i'r cyfryw arwynebol yw y cwbl gan anghofio fed gwir adfywiiad yn golygii ym- gysegriad llawnjach, moesoldeb uwcli, ac ysprydolrwydd clyfiuach, ac os na esgora ar y pethau hyn fod pob hwyl a chynhyrfiad yn ofer a difudd. Ni ddylem 0'1' oohr arall ddiystyru cyn- hyrfiadau teimladol oywir yn herwydd bod- olaeth rai anghywir, oblegid profa y gau bosibilrwydd y gwir. Peth da yw. tan ond iddo beidio bod yn dan dieithr. Cred rai mewn brwdfrydedd gyda phobpeth ond gyda chrefydd--maent yn fyw gyda phethau meirw, ao yn farw gydia phethau byw. Oa pobpeth arall eu goreu, a chrefydd eu gwaetha., ac aoh wynant ei fod; yn oer a rnarw a'hwyth- au yn rhewi lac yn marweidiJio yr awyr- g-yilch o'u cwinpas. Y gwir y:wl pe rdioddem hanner ein eel a'n brwdfrydedd i grefydd ag y rhown i bethau oraill byddai graen arall arnom, ;ao ar grefydd yn gyffredinol. Pa synwyr gofyn i Dduw: ddeffro a ninnau yn eysg-u yn rhy drwm i udgorn rhyfel ein deffro. Galwn ar Dd'uw ddod at ei waith pan rniai ni fydidi wedi ei adael a gofynwn, "Pa le n-iiaiel; r hen awelon hyfryd," pan maent yn yr un man, ag y gm<5awsom hwynt, sef ar fynyddoedd Seion, a phob tro y ceisiwn eu driago ar ein gliniau yn y ewrdd gwieddi ohwyth yr awelon tyner arn- om. Ni sydd wedi newid--nid Daw. "'Run yw'r gwaed a'r un yw'r luaeddiant, 'Run yw'r Oen ar G-alfari; Ond naturiol ydyw gofyn- Ai yr un yw'n liyispryd ni?" Pwysig hefyd pe delai 'adfywiad etc ein bod yn barod i'w dderbyn yn ddiduedd a dirhagfarn ac nid ei ladd gydial beirniadaeth lem, am iiad yoyw o, ran ei ffurfl fel y ty,biem ni y dylai fod. Mae perygl i ni we ithia u o-fni unvy ar anrhefn eydfynedol ag adrfywiadau nag a wertlifa-,vr-ogwiii ar yr adfywiadau eu hunain. Gwell ebie un ydyw anhrefn y dire na threfn y: fynwent, ac er y carwn drefn a gweddeidd-dra cystal a neb, etc gwell gennym anhrefn tybiedig eg- lwys fyw Ilia threfn ffurifol eghvyis fanv. A phwy; w;yr narl yw anhrefn y ddaear weith- iau y;n drefn y Nef. Lliawn o, win inelus ydynt, ebe'r ddaear; na meddai'r nef, ier eu bod1 yn feddw--nid 'ar win y ddaear y maent felly, ond llawn ydynt o'r Yspryd Glan--nid yw y rha,i leddwon fel yr ydych yn tybied. Camsyniwch nid vn eich c,yhuddi:ad and 0 natur Y 'meddw-dod. Pwy ganodid rhy wbeth f el y canl ynol:-— Fe ddywed rhai :a hvny ar go Fymod; i'n iVddw a maos o'n Ond os rwy'n feddw, fy; nglvysur yw— Rwy'n feddw1 ar win o Selor Duw. Plalai ychydig o'r meddwdod iach hwn i rai o. blant Seion beidioi bod mor fud a thawel. Gwell yw istwr plant iach na 11 on- yddwoh plant afiach. "Niw y;w EfeDduw y meirw ond Duw y rhai byw sylid vvir mewn mwy; nag un yistyr. Pan ofynwyd i feroh fechan yn ngogledd Cyinvii beth fedd- ylilaioedd di wygiad, dyiwedodd yn brydferth iawn: y tybiai mai rhywbeth oedd ifendio hen Griistioiiogion, ac i wneudt rai newydd a,o arwain hyn ni yn naturiol at y pwnc dan y Higyran a uodasoni, sef Dolur yr Eglwys a'r Feddyginiaeth ar ei gyfer. Mewn trefn i gymhwyiso y feddyginiaeth angenrhaid yw dean natur y, dolur--y di- agnosis yn iawn yn gyntaf, wledi hyny y cyffeiriau meddygol priodol. Nid oes rhaid i'r arch wiliwr Yisbrydol wrth ymweled a Seion ond goisoid ei fys ar guriad ei galon (pulse) er deall ei fod yn dioddef yn drwm oddiwrth ryw ddolur ofnadwy a esyd ei fywyd mewn perygl. Dengys byrdra ei hamuli, arafwoh ei cherddediad, gwywdrla ei gwiedid, a phrudd-der ei thon fod rhyw- beth pwysig ar ei chyfansoddiad y spry del. Wele yr arwyddion (symptoms). Mae yn rhy wan i gerdded i'w chyfarfodydd wyth- nosol, ac un waith y gall gerdlded ar y Sul fel rheol, ao ni ichyrhaedda hyd yr hwyr, er niad oes fawr pellder i fynd yno. Di- ystyr ganddi Air Duw, gorsedd Duw, ddydd Duw, enw Duw hawliau Duw. Mae yn rhy wan i ofalu am ei phlant presenol heb eon am eisgor ar enedigion 'newydd, ac mor wael ydyw ei golwg fel y tybia, y byd ei bod yn y djarfodedig-aeth er ys talm. Mor wael ydyw fel nad yw yn gwneud sylw o'i phlant ei hun, isef yr Yisgol Sal, y Gobeithlu, y cwrdd gweddi a'r gyfeillach grefyddol, ac nid gwerthfawr ganddi ei lieinioes ei hun heb son am eu heiddo hwy. Arwydd arall pur wael ydyw ei bod yn anyinwyliodol o'i dolur-ni theimla ef, eithr talera fel ei chwaer gynt yn Laodioea lex hod yn iach ac yn gyfoethog, &c., heh wyhcd ei bod yn druan ao yn xogyau-s ac yn noeth ac yn ddall, &o., ac fel icanlyniad yr anwybodol- rwydjd hwn amheua ao erlidia ei chynghor- wyr meddygol yn lie lelt gw,ertlifawroIon l, gan djdewis yn hytrach wrando ar grach-fedd- ygon yr oes, y irhiai a "iachant archoll merch fy mhobl yn ysgafn gan wiaeddi hedd- -weh, hedidwch, pryd nad oes heddwch." Jeremitah 8. 11. Goidjdefer i ni gyfeirio, at yr hyn a djdywed y crach-feddygon neu y gau athrawon hyn. (a). Dywedant nad oes iniWed o ddolur ar Seiioni and yjn unig flodi eisiau gweH lie arni i fiyw yniddio. Cyfystyr a dweyd mai ei hamgylchfyd yw yr lachos o'r :cwbl. Miaent yn hollol didiall i nratur ddwfn jao ysprydol y dolur, ac felly nis gellir diisg\yyl i'r feddyginiaeth fod yn iawn. Yn ei. mewnolfyjd ac nid yn ei hamgylchfyd! titae gwreiddyn y drwg. Bu yr eglwyis yn iaehach a phrydperthach nag y mac yn awr mewn amgylohoedd llai ffafriol o lawer. Oanodd1 nlieWn carcharau, blagurodd mewn ysguboriau, gorfoleddodd yn nyHau ac ogofeydd y ddaear cyii hyn, ac y mae mwy o ladfywiad heddyw yn ffosydd FfrlaincTIJag sydd ar aelwydydd clyd Cymru, yr hyn brawl" yn anilwg fodl eisiau rhywbeth mwy IlIa, lie gwell. Pe eeid tai newydd, He newydd ao amgylchoedd new- yddion byddai eisiau caIon jhewydd i gyf- ateb hynny. Iachau briw meroh fy mhobl yn ysgafn yw peth fel hyn, gan anghofio fod yn rhaid i'r feddyginiaeth fod fel yr afieehyd yn yisbrydol o ran ei nhatur. (b). Dywed! eraill ohonynt mai ymddamg- osiad gwell sydld eisiau ariii ac y bydd yn iawn oindl cael rhagor p addysg a gwrtaith. Atebed Geriiia.iiy-pa un gafoidd ei thwyllo glan y cyfryw gau feddygooi i griedu y gwnelai paent y tro yn He ieehyd-addysg yn die gras, gwrtaith pen yn He car i ad oalon. Peth lardderchog yw odclyis, ae ath- rylith yn eu lie, ond pan wneir y cyfryng- au yn ddybenion, a'r icynorthwyoai yn han- fodion, a pethau o'u He yn fawr. Er cystal yw a