Dyddiad: 1913-12

Teitl Casgliad: Wawr (Aberystwyth)

Sefydliad: Prifysgol Aberystwyth

Hawliau: Copyrighted

Crynodeb:

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt 6 o 48 Nesaf Olaf Nodyn Tudalen: [page 1]

hefyd er mwyn iddo ef gael cymhorth y darluniau a dynnwyd gan eraill o'i fiaen. Os bydd y Cymro mor ffodus a medda ar ryw fesur o athrylith, try, drwy'r un reddf, i geisio creu ei fynegìant ei hnn mewn iaith o'r hyn a deimla. Os bydd enaid gan y Cymro o gwbl, mae'r reddf a bair iddo droi ei feddwl at geinion llenyddiaeth ei wlad yn sicr o weithredu ynddo. Ond, nid anian yn unig a gynyrcha lenyddiaeth. Adlewyrchir ym mhob gwir lenyddiaeth yr hyn a brofir ym mherthynas dyn a'i gyd- ddyn, a gwahanol arweddion cymdeithas ddynol, yn gystal a godidowgrwydd natur. Yn y maes hwn y mae'r chwareugerdd farddonol a rhyddieithol wedi dadblygu i dir nchel mewn llawer gwlad. Gellir yn y math yma ar lenyddiaeth, megys yn y ddrama, ddadlennu symudiad y bywyd dynol ym mherthynas dyn a dyn, ac mewn amgylchiadau tarawiadol, ger bron llygaid yr edrychydd, neu ger bron llygaid meddwl y darllenydd. Hyd yma, nid yw'r tyfiant hwn yn llenyddiaeth Cymru ond wedi prin ddechreus- Neu, fe ellir cael gan y bardd adrodd ei deimladau ei hun yn wyneb rhai o brofiadau bywyd, megis serch a'i helyntion, angeu a'i ddifrod, Uwyddiant a methiant, trafferthion y bywyd dynol ar dir ac ar for, cyni'r tlawd a'r cyffelyb. Cyfrwng i lenyddiaeth o'r fath yma, gan mwyaf, fydd y delyneg, mewn rhyw ffurf neu'i gilydd arni. Gan fod cylch yr iaith Gymraeg yn wahanol i gylch y Saesneg, er engraifft, mae i farddoniaeth Gymraeg, a rydd fynegiant i brofiadau cymdeithasol y Cymro, ei maes arbennig ei hun. Nid profìad pendefigion, mwyach, yw'r profiad a gymer ei le'n naturiol yn y gân Gymraeg. Cydnebydd pawb a ŵyr pa fodd y saif pethau, fod lliw'r profiad cymdeithasol Cymreig, mewn cylchoedd lle siaredir y Gymraeg, yn wahanol i liw'r profiad cymdeitho-sol Seisnig. Dyna paham yr ymddengys mynegiant o'r bywyd Cymreig, a roddir mewn cerdd neu ffugchwedi Seisnig, mor annaturiol. Ar yr olwg gyntaf, gellid raeddwl mai caredigrwydd a'r genedl fu gwaith y sawl a ysgrifennodd ffugchwedlau am y Cymro yn Saesneg, ond, pan ddarllenwn eu gweithiau, ni allwn beidio a theimlo fod yr olwg a geir ynddynt ar y bywyd Cymreig yn wahanol iawn ì'r hyn ydyw mewn gwirionedd. Nid aoghywirdeb yr ysgrifenwyr yn unig sydd yn cyfrif am hyn, ond tuedd iaith i awgrymn yn gystal a mynegi

Copyrighted

Mae'r deunydd hwn yn hawlfraint i Aberystwyth University. Oni bai bod y wybodaeth sy'n cyd-fynd ag ef yn nodi'n wahanol, rhaid i chi ofyn caniatâd oddi wrth ddeiliad yr hawlfraint cyn y gallwch gopïo, addasu, dosbarthu neu berfformio'r gwaith, hyd yn oed at bwrpas anfasnachol.

Am ragor o wybodaeth neu os hoffech chi wneud cais am fersiwn cydraniad uchel o'r ddelwedd, cysylltwch â Aberystwyth University os gwelwch yn dda.

×