Teitl Casgliad: Cymro (Lerpwl a'r Wyddgrug)

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Llun 1 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
1 erthygl ar y dudalen hon
NOD ION CYMREIG

NOD ION CYMREIG. Clywaf fed priodas gweinidog adnabyddus yn. y Gogledd i gymrydl He yn yr Iwerddon y in is nesaf. -+- -+- -+- Bydd Cymanfai Awst y Methodistiaid yq cael ei chynnal ym Mhenllwyn, y tri diwrnod cyntaf 0"r mis. -+- -+- -+- Mae'r Cyfundeb yn lwcus nad oes ganddo swyddfa atgraffu, ac oblegid hynny disgynna rhan dda 0"r polled ar rywrai eraill. Clywais fed hynny yn amryw gannoedd1 o bunnau. Dywedir fod y Cyfarfod Cenhadol gynbal- iwyd yng' Ngholwyn Biay ynglyn a'r Gymanfa Gyffredinol yn un o'r rhai goreu gaed er ys blynyddau. Yr Oiedd yr areithiau yn sylwedd- ol eu cynwys, ac yn gymedrol o ran eu hyd. Mae Coleg Diwinyddol 34 Methodistiaiâ yn bar-od er ys tro i dderbyn milwyr olwyfedig. Mae'r gred yn ennill tir fed a fynno Rhag- luniaeth a'r eynllun i droi'r adeilad yn ysbyty, ac mae'r élmcan y tu ol oedd uno'r coleg au. -+- -+- Bydd amryw Gymry sydd yn swyddoig- ion blaenllaw yn y Fyddin yn cael eu chwynu cyn hir os caiff y delfrydau Seisnig a, milwroil eu ffordd. Cael swyddogion profiadol yw yr esgus. Dyma un o ffrwythau goldoclaeth fihvrol. Bu Lieut. Ivioir T. Morris ar ymweliad a'i hen gartref ym Mhenllwyn yn ddiweddar, efe yn fab i Mr. John Morris ac yn nai i'r Prif- athro Prys, ac yn oadw i fyny enw da'r teulu yn y pencadlys Prydeinig yn rhywde yn Ffrainc." Ffurfirrnvrdd cyfarwyddol er dwyn dau Gqleg Bedyddwyr Cymru i. berthynas agosach a'u gilydd, a dwyn bddiamgylcb berthynas ■agosach. rhyngddynt a'r eglwysi. Amcenir dwyn holl addysg y: weinidoigaeth dan arolyg- iaeth y bwrdd hwn. -+- Caed corff Mr. H. M. Anwyl yn y Ddyfr- dwy, gerllaw ;Corwen. Bu yno yn ol pob tebyg er ys pum wythnos, a barn y rheithwyr ydoedd mai cwympo i'r afon yn ddamweiniol wnaeth y tranoedig. Efe yn frawd i Syr Edward Anwyl a Bodfan. Da gennyf weled fod Mr. J. Hugh Edwards, A.S. yn credu fod diwedd y Rhyfel yn agoshau. Dywed fed y Germaniaid wedi gwario eu harian., ac wedi. dihysbyddu eu hadnoddau, a bod Rhgluniaieth yn prysuro'r diwedd drwy roi cynhaeaf sal. -+- -+- -+- Gwerthir llawer 0 longau1 Cymreig yr wythi- nosau hyn am bri'siall' da i gwmniau Seisnig. Mae'r prisiau yn uehel, ac amryw yn man- teisio yn ddirfawr. Diau mail cynnydd syl- weddo'l yng nghyfraniadau gwirfodol y cyfeillion hyn fydd un 0"r arwyddion o'u diolchgarwch. -+ -+- Mewn papur dyddiol yn ddiweddar, gwelai's ddarn, i foli llyfr oi waith May Byron, neu Byrom. Hanner co-ron yw ei bris, a chy- hoeddir ef gan Hodder & Stoughton. Llyfr ar Goginiaethi yw, a da fuasai i'r me-rehed a'r gwragedd ei bwrcasu. Cri mawr sydd am i:'r rhyw deg gynorthwyo gyda'r g-wa,i,th allan. Niddywed wn ddim yn erbyn hynny; ond pur- ion pethi a fyddai iddynt oil ddysgu'r ffordd i gadw ty yn drefnus, a, choginio bwyd yn flasus yng- nghyntaf. Y rrJlae cig yn rhy ddrud yn awr i adaeli dim 0' hono-fynd yn ofer, neu daflu dim o bono j'r gath orherwydd bad cooking. Dywedir fod y Parch. Richard Roberts, gynt o Flaenau Ffestiniog, wedi derbyn. yr alwad i fugeilio" eglwys y Pererinion, yn Brooklyn, N.Y. Ob bydd rhywun yu anfon i gywiro'r hysbysiad hlwn, anfoned i bapurau America He y cyhoeddwyd ef gyntaf. Bychan iawn yw C.M. Gorllewin Meirion- ydd, ond fe ddywed y Parch. Theophilus Lewis, Llanbedr, yn ei anerchiad! o flaen yr Ystadegau fod 4°5 o aelcdau eglwysig a 95 01 wrandawyr y cylch wedi: ymuno a'r Fyddin. A chofier mai gwiirfoddblwyr ydyw y dorethi o honynt. -+- Mae maint y Drysorfa" yn cael ei leihau i 40 tudalen oihenvydd marwolaetb y Golyg1- ydd ar ganol tymor ei olygiaeth, a'r anhaws- ter i gael paipur a'r codiad mawr yn ei bris." Mae yr oil o gyhoeddiadau y Cyfundeb yn awr wedi eu dwyn dan reolaeth y Bwrdd Golygyddol. Er mwyn cychwyn i'w daith Sabothol, mewn pryd, trodd un gweinidog ei: oriawr ymlaen awr wrthi fynd f orffwys nos Sadwrn. Ond yn ei ofal am hynny angihofiodd ei dirwyn. Pan ddeffrodd, dywedal'i" watch mai 5.20 a. m. ydoedd. Ond tarawodd' awrlais, y t9 saith, a hynny a'i achubodd rhag profedig- aeth. Mae Mr. W. Lewis, Llundain, wedi rboi heibio eil ymgeisiaeth. Ryddfrydol ym Maesyfed, a Syr Frank Edwards wedi addaw sefyll eto. Credaf y buasai Mr. Lewis yn gwneud aelodi rhagorol, yn' enwedig mewn sir Gymreig; ond mae mantais drwy i'r hen aelod aros yn ei le yn awr. Caiff Mr. W. Lewis gyfl,e eto. -+- -+- Mae pysgota ar y Sabotb yn beth cyffredin yn Sir Frycheiniog, ac apeliodd y Cyngor Sir at reolwyr yr afon Wy am iddynt ei atal. Ond! nid llawer o groesaw a1 gafodd y cais. Dywedwyd y rhaidi cael deddf seneddol cyn y gellid gwneudl dim i bwrpas. Dyma un o'r arferibn sydd yn caell ei gwthio i. mewn i Gymru gan ddieithiriaid. Bu lleihad 01 fil yn aelodau Ysgol Siul y M.C., n' Lleyn ac Eifiomydd yn, ystod y saith mlynedd diweddaf, a dau gant yn yr aelodau eglwysig. Dywedoddi un o'r brodyr fod yr ysgol yn onestach na'r eiglwys. Os cyll neb ychydig1 o fisoedd o'r ysgol, croesir ei enw o'r llyfr, tra y llusgir enwau aelodau eglwysig diffrwyth ymlaen am flynyddoedd. -+- Mae yr R.A.M.C. unit wedi symud o Llan- drindod i Sheffield. Cawsant amser dymunol yn Llandrindod1, a phob caredigrwydd posibl. Nid yw pethau mor hapus yn Sheffield. Mae yr awelon Sidsnilg yn oerachi, a'r croesaw wedi. darfod. Gwynebu ar amgylchiadau newydd ydlyfodo1 raid yn awr, ac y mae atnl un o'r frawdoliaeth ynghanol pryderon. Paham y rhalid fod pwyllgorau y Method- istiaid Calfinaidd yn, bairhaus yn ymddwyn tuag at rywrai o'u brodyr mewn ffordd sydd yn creu chwerwder? Gallwn enwi dwsin. o frodyr sydd wedi 'eu dolurio gan rai o'r pwyll- gorau hyn. Mae amryw wedi gadael y Cyf- undeb, rhai wedil marw, ac eraill hyd yma yn ein plith. Gwyddom am Bwyllgor Criccieth, am yr hyn a ddigwyddodd ynglyn a. Threfecca a'r Bala, Llyfr Tonau Seisnig y M.C., ac yn awr dyma helynt arall ynglyn a. Llawysgrifaiu Trefecca. Sonir am arg'raff o greuTondeb ac annhegwchi" tuag at y Parch. D. Ei. Jenkins, a gofynid i Gymanfa Colwyn Bay i roi terfyn boddhaol ar yr holl helynt hwn." 1111 ■iiiinwnniitiraii—mi Ennill tir yn gyflym ryfeddol y mae'r Saes- neg yn America. Erbyn yr adferir heddwch a cyfl:eustra teithio, bydd y galw am bregeth- wr Cymreig uniaith wedi bron a darfod yno. -+- -+- -+- Digwyddodd pethiau digrif ynglyn a'r Z!1 amser y Sul diweddaf. Dyma ymddiddan fu mewn un t^ :— Efe: Faint o'r gloch yw hi wrth glock y gegin, Mari, I Hi: Mae'n un ar y clock, ond deuddeg wrth amser call." -to- -+- -+- Dyma rai o'r rnaterion sydd i gael sylw yng nghyfarfodydd Undeb yr Annibynwyr ym Mrynaman yr wythnos ar ol y nesaf:- Crefydd a P'hurdeb Iaith; Y D'diaconiaeth yn ei pherthynas a'r Ysgol Siul; y Drysorfa Gyn- orthiwyol; Y RhyfdPreSlennol a'i War si; Crist a Chyfaddawd; Yr Eglwys a'r Argyfwng Presennol; Dyledswydd yr Eglwysi i Feithrin Ysbryd Heddwch; Y Pwys i Adfer nos Sad- wrn i Grefydd. Gelwir un eisteddiad yn -Gyfarfo,d D,iw-inydd;oil." -+- -to- Un o'r pethau mwyaf prudd yn y cyfrifon, a gyflwynwyd i'r Gymanfa Gyffredinol yng Ngholwyn Bay ydoedd ystadegau yr Ysgol Sul. Mae lleihad o 12 yn rhif yr ysgolion, 920 yn rhif yr athrawon. a'r athrawesau, 4,234 yn rhif yr ysgolheigion., 4,040 yng nghyfa.r- Z. taledd y presenoldeb, a 2,650 yn rhif y rhai a safasant yr arholiadau. Mewn dwy flynedd o amser mae y lleihad yn rhif yr athrawon, &c., yn 1,269, ysgolheigion 8,644, a chyfar- taledd y presenoldeb o 8,559. -+- Clywais fod Mr. Lloyd George wedi cymryd trafferth i geisio dean safle'r gwrthwynebwr cydwybodol cyn ei; ymweliad a Chonwy. Gwaith anodd yw e.gluro'r safle i foddlon- rwydd neb, a'r peth hawsaf posibj yw dangos mai ffwl a chranc yw'r .gwrthwynebwr. Eto mae'n dda, gweled fod y tribunlysoedd ac Arglwydd Kitchiener yn dechreu sylweddoli fod gan gydwybod ei hawliau. Credaf y buasai Mr. Lloyd George wedi siarad onibai, ei fod yn ofni bod yn lloches i ddynon llwfr. -to- -to- --to- Ni welwyd beirniadaeth lymach nag un y Parch. D. Tecwyn Evans, B.A., yn y Beirniaid' ar Lawlyfr Moliant Newydd y Bedyddwyr," ac ni welwyd neb yn derbyn beirni'adaethi yn f'wy graslom nag y gwna Gwili yn Seren Cymru." Dywed Gwili: — Blindler ysbryd i'nni yw meddwl am lu o wallau o, bob math a geir yn Llawlyfr Moliant newydd er yr oriaiu lu a roes un neu ddau o honomi yn ddiachwyn id do. Ni ellir eu celu mwy, eithr fe ddylid eu symud. Ni ddylid argraffu .'opi arall,-cyn gwneuthur hyn, bid i y goist a, fo." Cyrhaeddodd hysbysrwydd yr wythnos ddi- weddaf fod Henry James Jones, mab Mr. Henry Jones, Cynfaer Conwy, a blaenor yn eglwys M.C. Deganwy, wedi ei ladd yn y j rhiyfel yn Ffrainc. Anfonodd cyfaill iddo o Deganwy, oedd hefyd yn gydfilwr ag ef, sicr- wydd o'r ffaith brudda,idd i weinidog yr eglwys yn Deganwy. Cafodd ei gladdu yn barchus, a hiysbysir fod y gwasanaeth j crefyddol yn Gymraeg. Yr oedd Henry James yn aelod eglwysig glan, ei fywyd a nodedig o fonreddigiaidd ei ysbryd. Rheol ei fywyd oedd y geiriau Beth bynnag a hauo dyn, hynny hlefyd a fed efe." Gwnaeth ddefnydd lawer tro o'r geiriau hyn. Yn nechreu Eibrill yr aeth drosodd i Ffrainc. Torwyd ef i lawr yn gynnar—29 oed. CydL. ymdeimlir yn ddwys iawn a'r teulu.