Teitl Casgliad: goleuad

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 4 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
4 erthygl ar y dudalen hon
JSOJLHADAUK DYDD

JSOJLHADAU'K DYDD. Fel hyn y canodd Mr. T. Gwynn Jones i'r Parch. J. T. Job ar ei briodas:— I'r bardd J. T. Job, ar ei briodas, a. Miss Katie Jones-Shaw, Bryn-egiwys, gyda dymuniadau goreu yr awdur. Pe bai i'm deheulaw hudlath i Pel eiddo il/latlionwy gynt, Byddai aur ar lygaid y bore, A pheroriaeth ar adain y gwynt; Byddai golud ar liwiau yr hydref, Na weiwyd ei haful erioed, A gemau di-ail Fyddai'r dail Ar y coed; Bai Jawen dy fore a disglair, Bai dawela melys dy hynt, Pe bai i'm deheulaw IlLidlatl-i Fel eiddo Mathonwv gvnt. Medi 19,. 1915. T. GWYNN JONES. Galwn sylw ein darllenw.yr at araeth y Parch. William Jones, Aberdulais, o gadair Cymdeithasfa'r De, a, welir mewn colofn aral1. Yn y Gogledd y mae Mr. Jones yn parhau yn fwy adnabyddus wrth yr enw "Y Parch. William Jones, TrefOrris"' —gwr y llais arian a'r arddull dlos. Arierch y Cyfundeb yn v De y mae, end nid oes dim yn yr araeth na wna'r ti?o i'r Cyfundeb ymhobman. .-?.? Diolch i Mr. Jones am ddyvredyd gait' Diolcl! i Mr. Jones am ddywedyd gau' diuoesgni o. blaid yr iaith Gymraeg. N id yr. fynych y ceir hynny o brif gadeiriau'r Cyf- undeb. Weithian cyfeirir at ein hiaith fel rhywbeth i'w goddef yn hytrach ila'i choledd a'i pharchu, ac ymfalchio ynddi. Ond yn sicr fe dderfydd dylanwad Methodistiaefch Ca-lfmaidd yng Nghymru os try Methodist iaeth yn anffyddlon i'r iaith. Mewn gwlad hclloi Seisnig o ran iaith pa reswm fuasai gan ddyn tros fod yn 'Fethodist Calfinaidd m'wy nag yn unrhyw fath arall a'r Ymneilltuwr Bllasai 'n traddodiadau a'n llenyddiaeth wedi myned. Un o ddyledswydda-u'r Cyfundeb, er ei fwyn ei hun ac er mwyr). budd uchaf Cymru ydvw nieithrin n ciloiedd vr iaith. Dyddorol hefyd ydyw'r pwyut a wneir gan Mr. Jones ynglyn a gwasanaeth. y chwiorydd Y mae yn credu yr un fath ag ei--v dylasai'r chwiorydd gael mwy o lawer 0. ran yng ngwaith yr egiwys. Yn ymarferol, liwv sydd yn dewis y blaenoriaid yn awr; pahanl nad ellid gwneuthur un yn flaenor? Ceir hwy v/cithiau ar bwyllgor dewis bugail, ond eithriad ydyw hynny. Ond yr ydym ynihell- ach ymlaen yn hyn net rhai pobl. Ychydig flynyddoedd yn ol gwrthododd curad doeth yng Nghymru fyned ymlaen. gyda'r gwasan- aeth. yn yr eghvys am. tod yn y gynulleidfa wraig heb het am ei phen! Un o'r cenhadon mwyaf dyddorol y buom yn gwrando arno erioed ydyw Mr. C. T. f Studel" o ganolbarth Affrica. Gwr tal, teneu ydyw Mr. Studd, a'i farn ef ydyw i Raglun- iaeth ofalu am ei wneuthur felly rhag temtio y canibaliaid v mae'n llafurio yn eu plitli yn fwy nag y gallent ddal. Y mae ei ffydd syml a i ddewrder diymhongar yn bet-hau i ryfeddu atynt. "Y mae hi'n llawer peryclach yn y wla.d yma heb Grist"—dyna ei gredo—"nac yng nghanolbarth. Affrica gydag Ef." Pan aeth ef a'i un cydymaith allan i ganol ,7 liwythau anwar a'r fforestydd afiach galwodd yr Esgoh Tucker hwy yn "pair of fanatical fools," a dvwedodd na ddeuent. byth yn ol yn fyw. "Ffyliaid oeddym ac ydym," eb a Mr. Studd, "ond gall-Duw weithio'n rhyfedd trwy ffyliaid." Nid yw c-enhadaeth Mr. Studd yn cynyg talvi. eyflog i neb. Y mae'n rhaid i'r sawl a ymuno a' hwynt foddloni ar yr hyn a geir a bod yn barod i farw unrhyw funud. Hynny, a chredu'r Beibl a,c yn, y Drindod Sanctaidd. yw'r araodau. Ni waeth gan Mr. Studd am enwad. "It is all a lot of silly rot," ebe ef yn ei ddull plaen ei hun. "Nid yw o unrhyw bwys i Dduw prun ai..Methodist, ynte Bedydd- iwr, ynte Egiwysvyr ydvch chwi, ac os yw 0 bwys i chwi, y mae'n ddrwg genyf drosoch." Yn ei tarn ef y mae'n hywyr bryd i ni vsgubo'r holl wTahamaethau, o'r naiU du. "Nid allaf siarad fel person," meddai, "ni firni i erioed yn berson nac erioed mewn coleg diwinyddol Nid wyf yn gwybod dim am ddiwinyddiaeth- dim ond fy Meibl a. Christ croesfioeiiedig." Gofia ein darllenwyr fod Mr. Studd yn M.A. o Gaergrawnt. Ehoddodd bopeth "heibio— safle, cysur, clod, a'r cwbl, i iyned yn gen- liadvyr. Porthocld Crist y pum' mil bob un," meddai Mr. Studd, "ond ein dull ni o rannu'r Efengyl yw porthi'r rhes flaenaf drachefn a thrachefn, a. gadael i'r rhesi ol farw 0 newyn. Yr oeddwn yn yr Abermaw y dydd o'r blaen a chefais fod yno weinidog ordeiniedig ar gyfer bob dau gant o'r trigolion, ac y mae pob un o'r trigolion hynny yn gwybod yr efengyl. Y mae miliynau vn Affrica heb ei chlywed erioed ac nid oes neb i fynbd atynt. It. isn't playing the game, is it?" Dywedodd hefyd am ei brofiad yng Nghaergrawnt pan aeth yno wedi glanio yn y wlad hon y tro yma. "Aeth i'r eghvys yno ar y Sul. Yr oedd yno tuG, tri chant o bobl, pob un ohonynt wedi cael preg- ethu'r efengyl iddynt rai cannoedd os nad mil oedd o weithiau yn eu hoes. "And then," meddai Mr. Studd, "I saw three live parsons coming to minister to those three hundred people who knew the gospel as well as they did. I don't call that sort of thing a reigion.; I call it a pantomime." Yn sicr y mae dull a chenadwri Mr. Studd yn tynu ac yn haeddu. sylw. ~3jt — Dyweaodd stori gwerth ei hail adrodd am eu bywyd ar y maes cenhadol. Yn ddiweddar bedyddiwvd dcnddeg o'r brodorion, y deuddeg cyntaf. Bedyddiwyd hwy mewn afon, a thra yr cccld un cenhadwr yn gweinyddu'r ordin- had, yr oedd, y-Hall ar y geulan yn tanio ei refolfer i'r dwr i gadw'r crocodeihaid rheibus draw. "We are," meddai Mr. Studd, "the very Bashi-Bazouks of missions, and we do nothing in the orthodox way." • Y mae cryn nifer o vsgrifau wedi dyfod i law yng nghystadleuaeth y "Goleuad," a cheir y feirniadaetli cyn gynted ag y bo niodd. — — Dvwedodd ein gohebydd seneddol yr wyth- nos ddiweddaf y bernir ni fel cenedl. wrth Mr. Lloyd George. Gall hynny fod yn glod neu yn anhegwch a ni, ond y mae'n wir. Er engraifft, wele Mr. Arnold Bennett yn traetlm fel hyn:— A nation has the right to chose at different times between the different qualities of its ministers. At one moment, when Celie exuberance and im- pressionability may be helpful, it instinctively ■chooses Mr. Lloyd George. But at another moment, when impregnable, stubborn calm is re- quired, when, the chief need is the need of keeping its, nerve, then I think that the nation should choose, and instinctively will choose, those intensely English Englishmen—stolid possibly, but uiiflusterable--kfr. Asquith and Sir Edward Grey. Ffwlbri yw geiriau fel yna cyn belled ag y mae eu cyfeiriad at y. Celt yn myned. A'i chymryd trwyddi a thro, cenedl bwyllog a beirniadol yw cenedl y Cymry. Cododd cwestiwn ar ryw fater ynglyn a'r Cod.o,ld yii g y n a'r Dirprwywyr rjglwysig yn Nhy'r Arglwyddi y dydd o'r blaen, a manteisiodd Esgob Llanelwy ar y cyfle i ddvwedyd mai eglwyswyr oedd 70 y cant o'r rhai oedd wedi vmrestru. a'r fyddin yng Nghymru. Dyddorol iawn fuasai gwybod sut y cyrhaeddir y ffigyrau hyn. A barnu oddiwrth y trefi y gwyddom ni am danynt, y mae'n anodd genvm eu derbyn. Bydd rhai o'r caplaniaid Cymreig allan ar faes y frwydr cyn hir bellach. Pob bendith a, llwycldiant iddynt. Y mae eu gwaith hwy llawn mor anodd a gwaith y milwyr ac, yn ami iawn, mor beryglus hefyd. Gwyddom v bydd y Parch. D. Cynddelw Williams allan gyda hyn. ac efallai ereill hefyd. Y mae'r rhyfel yn dyfod yn agos iawn at ein drws. Gwelwn fod Hugo Davies (Alltud yr Andes) yn ysgrifennu. vn lied ami: i'" "Brvthon. Bu ef flynyddoedd lawer yn ol yn lied adnabvddus mewn cylchoedd eistedd- fodol yng Nghymru. Yna diflanodd om flvnvddoedd. Daeth i'r golwg drachefn fel gohebydd i'r "Genedl Gymreig," ond erbyn hyn yr oedd yn byw yn rhywle ar ochr Chile i'r Andes, heb Gymro 11a Chymraes yn agos ato 3gcithrio ei wraig. Y mae yno bellach ers tua. dfmg mlynedd ar hagain. Ac yn lie adrodd hanes ei anturiaethau yn y wlad honno y mae'n ysgrifennu englynion Saesneg ac yti it?. 0 eeisio diwygio orgrafi y Gymraeg! Gwastraff ar nmser, yn cin barn ni. Bro-aor o sii: lileti" ionydd ydyw'r Alltud. Y mae'r Parch. H. J. Williams, ysgrifen- ydd ein Cenhadaeth Dramor, yn adrodd hanes poeuus iawn yn y rhifyn hwr, o'r "Goleuad. Ymdden-gys 

MEDALS COFFADWRlAETHiOL MR A MRS GEE

MEDALS COFFADWRlAETHiOL MR. A MRS. GEE. Rjioddir yn fhmyddol bum' medai arian i aeludaa hynal" yr Yxgol riul, trwy Gyngrair Eglwysi R.tlydd ion Gogledd Cymru. lihaid i'r ymgeiswyr fod yn 70 oed ire yn parhau i fynyehu yr "Ysgoi. Jfclieni derbyn- iwycb 2 o geisiadau, ac wedi ymdJwiliad majnvl, dvfarnwyd y medalau am 1615 i Thomaa Jones, Angoria, DNN? Mon. Oed, 81. Yn aelod o'r Yisgol bul o'i iebyd sue yn parhau yn ffydd'lawn. Mary Jones, Gu.rdd Efa. IJanfac-thla Mon. Oed". 90. Yn aelod o v Y sgol SLil o'i meby-d, ac yn parhau yn selog. Margaret 'Griffiths, rer Wrecsam. Oed, ShJ. Wedi dilyn yr Ysgoi bui yjj ffyddlawn ar hyd' ei hoes. Evan Evans, Telyn Glynowen, Cross Inn, Aber- Jstwyth. Oed, 89. Yn yr Ysgoi yn blentyn, ac yn dal ar hyd ei oes. Bydd yn bresc'i-ol gyda.'i tldos- barth bob Sabboth. Margaret Thomas, Henlkn, D>b;d1. Oed, 89.. Yn hynod ffyddlawn i'r Ysgoi Bui t,.i- yIi blentyn, ac- ar hyd ei hoes yn parhau felly.

MR JOHN GREEN CILCEET9 GER LLANGEITI10l I l

MR. JOHN GREEN, CILCEET9 GER LLANGEITI10. Gyda ch-ivitbdod a hiraeth rcsawr. y eofnodwn lar- \ûÜïeth a c:1laddediga'eth y bu"wd é¿'l'ó.dig a ffyddlon uchod. Tarawyd ef i lawr yn o sydyn fore Ma,wrth, Medi 14, pan yn 73 mlwydd oed. Yr oedd yn gyineriad unplyg a gonesu. i'erc.hid ef yn favvr gan bawb. Yr oedd yn a,dnabyddu« i gylch. eang f-el fferm

COLEG TREFECCA

COLEG TREFECCA.