Teitl Casgliad: goleuad

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 3 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
7 erthygl ar y dudalen hon
No title

Y LLYNGJES Yng nghanol llawer a bet-nan sy n ytr- (Mangos yn ddyrus a thywyll iawn y mae'n rhaid .i nibe.idio unghofiogwaith em llynge. V mae ilwyddnmt llwyr a ballot honno yn un ■o'r pethau rhyfeddaf yn banes holl frwvd,iti'r byd. Nid oes yr un long faenachal berthynol 1 '1' gelyn yn bwylio'rc'efnfor'yn unman. Y nJae.en Konga-u- rhyfel inawr heb wneuthur eu 11 y mddangosiad ers misoedd, ac nid yw yn ctebyg y .gwnanc fbellaeh. Erbyn hyn hefyd y -mae'ii ddiogel dywedyd. mai methiant liollot ydyw ymgyrch y- sudd-longau. Pan gych- y yr ymgyr.ch honno yn mi-> ( hwef- hloi diweddaf fewAir f{xiVonfLi.rpitz > n dar- ogan y byddai wedi. Ihvgu y wbx1 hon ymhen ychydig wythnosau. Gwnaeth y ,iudd-iongau ddifood ahfad, y mae'n WiT, end cyn belled ag y mae bwyd a masiaach yn y wlad: I)elled ag y hon yn myned ni buasem yn gwyb

No title

YR YMDRECH OLAF. Y mae Iliawci, ri tueddti i gredti. itial ym- drech olaf yr Almaen ydyw yr ymosodiad ar Serbia, gyda chynorthwy Bwlgaria. Wedi methu tori trwy'r barau haiarn yn y Dwyrain ac yn y Gorllewin, y mae'r Almaen yn awr wedi troi i'r De. Ac y mae'n amlwg pah am. Y ffordd honno' y mae'n gobeithio medru taro ergyd farwol ar allu ac awdurdod Prydain yn y Dwyrain trwy, fel y dywedwyd yr wythnos ddiweddaf, feddianu Oam:as Suez a'r Aifft a chyrchu tua'r India. Y mae'r bygwth yn un peiyghis; ofer yw i ni gelu hynny, ac. y mae'r holl. fyd dwyreiniol yn. gwylio'r datblygiadau. Hyd yn hyn y mae'n anodd iawn ycliwanegvi llawer at yr hyn a ddywedasom. yr wythnos ddiweddaf, yn enwedig os gofelir am fod yn weddol agos i'r gwir. Gwell i'n darllenwyr íod yn ofalus iawn rhag credu dim a ym- ddengys yn y teligramau answyddogol, yn arbenig o Rufain ae Athen; gall y rhybudd On i- l -j v hwn eu cadw rha.g codi eii. gobeithion yn rhy I Hehel a rhag cael eu siomi wedyn. Y cwbl y gellir ei ddywedyd yn bendant ar hyn o bryd ydyw fed. yr Almaen a Bwlgaria yn yniosod ar Serbia, aOLl bod, yn wyneb gwrthwynebiad dewraf a ffyrnicaf y Serbiaid, yn enill tir. Syrt.hiodd Belgrade, wrth gAvrs, yn fuan, ond y mae'n eglur nad yw'r Almaen: yn gwneuthur cynydd cyn gyflymed ag y dikgwyliai. Y mae" brwydro yma yn gostus ddychrynllyd iddi, ond rhaid cofio yr im pryd ei fod yn gostus iawn i Serbia hefyd, aenad all hi ei Sorddio cystal. Y mae'n debyg nla-i un. o amcanion milwvol yr, Almaen ydyw cyfarfod byddin Bwlgaria yn rhywle tua chanol y wlad a chymeryd y rban fwyaf o. fyddin Serbia, yn garchaforion os oes modd. Hyd yn hyn y mae t-rigain milltir o fynydd-dir rhwng y bydd- iuoedd s'i gilydd; ond os llwyddant yn eu cynllun fe -ddelir. bron yr oil o brif fyddin Serbia a bydd y wladat drug<11;-edd y gelyn. Dylein sylweddoli yn berffant glir nad. all Serbia, wnhsefyll yr ymoscdiad 11 i yma. ott iia.cha gyn-orthwy. artxserolac .effeithioL A m -±.

No title

T Y T. Y CYNORTHWY Ychydig a wyddia, hyd yn oed eto" am, yr Jiyn y bwriada'r Gyngrheiriaid. el wneu.tii.ur. INi wyddis, chwaith, siit y.mae Rwsia yn meddwl gweii;hreda. Dywedir ei bod am anion byddin gref yn erbyn Hwlgaria a chivd rba-i mai ei glanio o'r M6r Du a waa. Y mne hynny yn amheus gjenyixi Hl1 nad ellir dyw- edyd. fod Rwsia yn Hawn ddigoucryf yn y mor hwnnw i fednr cludo milwyr yn ddigel.. Y ffcrdd arali. uldl vdvw cad caniatadRutUwnir\o i sjmud nnlwjr trwy ei thinogaeth hi. Nid yw hyn yn beth arnhosibl, er i Belgium wrthod y eaniatad i'r Almaen yn 1914. Y rnae Groeg yn :> r ,wedi rhoddi eaniatad i Ffrainc a Plirydain symud milwyr tnvy ei. thiriogaeth hi, er engraifi't, ac onibuasai am hynny aid alieni fyned i gynorthwyo. Serbia, Y mae sallo Paimaniia ei hun yn ltywyU i b-Stwb, ond dywedir lla. hydd iddi ddyfod I cx dn\' cyngrheiriaid 'os na roddant buy tyddinoedtl cryfion iawn ar v Os: ii: filly, daw hithan i msewn we'd-vii falitul o n plaid, ao- eialUi y gv^na Groeg yr un peth. Ond dyleisAydd y y yu awr,. y amlwg, vd\ sydyn. a tharo'n drwm. Fore ddydd Mawrth gwnaed dau hys- bysiad answyddogol ptir ddyddorol. 1Jn oedd fod byddin Brydeinig wedi glanio yn Enos, .yn -Nhwrci; os g^vir hyn, golyga fedd- ianau'r ffordd haiarn R,.y'Cld vhwngBwlgaria,t, •Chaewystenyn, ond nid oes. gwbl sicrwydd eto yii. wir. Yr liysbys-tad arall oedd fed y Ffraneod wedi cymeryd Strurnnitza, tref yn Jieheudir Bwlgaria. Os yw hyn yn wir y mae'n arwvdd ein bed yn symud yn gyflym. ac yn dewis y nwybr doothaf trwv ymosod ar P\\igaria. Ymcsod ar Pwlgaria. vw'r. ffordd oreu o ddigon i antddiffyn. Serbia. Ni thai i niyn awr sefyll ar yr araddiffynal.; y mae'n rhaid i ni argyhoeddi Bwlgaria ein bod am claro at ei chaloti. Y mae'r safle yn ddifrifol ond nid. yn anobeithiol 0 lawer. Pan ar fyned iIi- wasg daw y newydd fod itali wedi cyhoeddi rhyfel. ar Fwlgaria, ond nid oes sicrwydd ei bod am ddanf n rnilwyr VIIIO. Y mae Brenin Groeg* a'i I)i-I.f iiiy i Sal- onica, a cl.i.y:u e I a er hynny fel arwydd fod Groeg yn: dyfod. i jue-wn o'n tu. A k I i

No title

-1 -'r YN GALLIPGLI. A id oes dun newydd o Gallipoli ond fod Syr Ian Hamilton yn dyfod adref a bod Syr C. C. Monro i gyrneryd ei le. Nid oes wybod beth a, olygir gaTI hyn, Teimla llawer nad yw • Syr Ian Hamilton wedi gwneuthur yr hyn a. ddisgwylid ganddo, and heblaw hyrmy, y mae dyfodiad Bwlgaria i'r rhyfel yn newid y safle yn Gallipoli yn hollol. Y mae rhai yn myned inor bell a chredu y dylern adael y He a chryn- hoi ein galluoedd yn Serbia, a Bwlgaria- Beth, by nag am hynny, nid oes neb a wad nad yw ein byddin yn Gallipoli yn awr rnewn safle digon peryglus, ac. y mae'n bosibl fod y Twrc yn. med.ru anfon rnwv o'¡ filwyr yno yn awr ganei fod mewn cyngr.ha.ir gyda Bwlgaria. Y mae'n rhaid i ystyriaeth.au inilwrol reoli'r symudiadau nesaI: enill peth mawr i ni, u.n ai ym Mwlgaria nell yn Gallipoli. Os gwanvchir ni yn ormodol trwy wneod cyfadd- awd i-I clgii amcan ofnwn na bydd y can- lyniadau yn Hewyrclms iawn. •cIJ.

No title

CAEI. dymon Y mae peiihynas hanfodol rhwng hyn oil a ehael digon o ddynion. Yn y wlad hon y mae Arglwydrl Derby wedi dechreu ar ei waith fel cyfarwyddwr ymrestru, a dywedir fod y Cabinet wedi rhoddi tan ddiwedd Tachwedd iddo wneuthur yr hyn a ofynir iddo. Beth wedyn, nid oes neb a wyr. Y mae'r gorfod- wyr' wrthi nid yn unig yn: darogan metbiantv yr ymgais ond mewn l'hai mannau y gwrn- euthur eu goreu i'w gwneud yn fethiant. Dyletswydd y rhai sy'n credu mewn gw irfodd • olrwydd ydyw gwneud: en goreu yn awr i wneud vr egwyddor honno yn llwyddiant ma.'wr. Y mae Arglwydd Kitchener yn gofyn arn 30.000 o wyr bob wythnos. a chredwn y bydd iddo eu cael; ond i'r gyfundrefn gael cLwareu te-g. Ei gyullnn ef yu. awr ydKrw eari pwyllgorau lleol, a bod dynion lieb fad yn filwyr i ymweied a phob dvir sydd; lurewa oed milwrci gan geisio ei berswrnlio. r ymrestru, t rhoddi ei resymau, os. g^vrthyd,, ar gof a ebadw. Ddydcl Mercher oyhQeddwyd inanyl- i'on- cynllun Arglwydd Derby.. BX^riada raritl y dynion mewn oed milwrol; i: 4:6 uh-an, 2"> i'r rhai dibriod a 23 i'r rhai pri pesir hwy gem y tnecldyg, ond ni elwir ar- an: dosha* th hyd nes hyddo'r dosbarth o'i flaen wedi ei ddihysb- yddu. Yn ol hyn, ni elwir ar y dyrixon priod hyd nes. y byddo yr olr al- rliai: dibriod a yrn- restrant wedieu cyrneryd. Cymerir hwy yn I vi- OM, a phan elv. ir ar hob d'osbarth, rhtxldir pythefnes o rybudd i'r dvii. Os gwell gan tinrhyw un wasana-ethu ar unwaith, yn hytr- ach nag a-ros hyd nes y gelw ir ar ei ddosbarth gall wneud hynny, ac os na bydd ei eisiau ar unwaitli telir 3s. y dydxf a gall fyned ym- tae-n gyda/i orcliwyl, ond bydd yn a gored i'w ylw ar beda-ir anvi-, ar hugain 0 rybudd. Os dewisa- aros nes galw a'r ei tfdosbaj'th, a ymlaen. a'i waith arferol, c)rikr ii I lielii dim iddo. Bydd gan y pwyllgor lleol' bawl t wneud eithriadau nlC\Vn amgylchia.dhuneiIIduoI, megis pan fo dyn dibriod yn cynai main weddw. Y cynllun yn ymddangos yn un doeth a t-heg, ac y mae'n ddiameu fod tyrtged y gyfundrefn wir- foddol yn dibyruc ar yr ateb a roddir iddo.

No title

"Y YN Y GORLLEWIN. Digwyckuad mwyai brawyenus y u-orllewm oedd yrnweliad, amryw Zeppelins a Llundairt rhamiau o D4wvrain Llcegr nos Fercher, yr wythnos ddiweddaf. Gwnaed- cryn lawero ddifrod, lladdwyd tua- trigain o bobl ac anaf- wyd tros gant. Gahvyd golygfeydd trist iawn mewn un trengholiad. Galwodd un tad (I gollockl ei fa-b ar y Caiser i'w gyfarfod gerbrolI brawdle Dviw i at-eb am lofruddio ei fab a'r bobl ddiniwed" ereill. Y mae braidd duedd i hio rhywun may digwyddiadau hyn, a gof- ynir pahaiit y mae- Paris yn rhydd oddiwrth ymosodiadau'r Zeppelins ersmisoedd lawer a Llundain vn gorfod dioddef mor ami. Wrtli gwrs, y mae'n. amhosibl i'r Ilfîb sydd tuallan i'r cylch ateb y cwestiwn yna, er fod llawer y ceisio gwnend. Ar faes y frwyd-r nid oes dim llawer sydd. yn newydd yn digwydd. Y mae'n amlwg fod y gelyn yn cael adgyfnerth- icn cryfion, ond y cwbl y Uwydda i'w wneud ydyw dal ei dii-, ac nid bob amser y gwna. hynnv. Ofnwn serclr hynny. nad oes -lla-wer o i ni fedru gwneuthur ymosodiad mawr iiwyddianus yn fuan. Y mae'n wybyddus ei'byn hyn ein bod wedi defnyddio nwy yn yr ymosodiad diweddaf, ond nid nwy gwenwynig u ehreulon ei effeithiau fel eiddo'r Almaeniaid. Y mae eryn lawer o gwvno ohenvydd geiriad amhwys rhai o'n hadroddiadau swyddogol. ac nid ydynl heh Ie i ofni ein hod yn cael ein x-adw ormod yn y tywyllwcli o lawer, ac y mae'n rhaid i unrhyw un sy'n astudio'r papur- au a.'r adToddiadau swyddogol gydnabod fod yn gwbl amhosibl eu cysoni weithiau. Yn y Üwvrain ymddengys y safle rhywbeth yn b. debyg o hyd, er nad oes llawer o newyddion yn dyfod i'r wlad hon. Pery'r gelyn i wneu- thur ymosodiadau. ar Dvinsk, ond nid: ym- ddengys ei fod yn ddim nes i'w lieniil, ac yn Galicia y rnae'r Ewsiaid yn gwneuthur ym- osocliadl1 u Iiwyddianus.

No title

BRAS OLWG. Wrth edrycli ar yr holl seiyilla y mae'n amhosibl peidio meddwl fod y rhyfel yn tynu i olwg v terfyn, y naill ffordd neu'r llall. Nid all pethau barhau: yn hir fel y maent yn awr, a hydd pall hyd yn oed ar adnoddau'r Almaen rnewn dynion. Nid oes amheuaeth nad yw hi vn awr yn chwareu ei chardiau am heddwch ffafriol iddi hi; y mae goruchafiaetli Iwyr i'r Almaen yn amhosibl, ond os na clieir rnedr ae nndeb perffaith yrnllithy cyngrheiriaid, fe all enill digon i gael IIa is pan ddeuir i wneud telerau heddweh. Ofer hollol vdvw edliw v methiant yma: methiant arall yn awr; y pethpwyslg i ni ydyw bod yn unol ynein cyn- lluniau a'n gweithrediadau. Y mae thyw adran o'r wasg yn ein: gwlad ni ein hunain vn gwneuthur e; gomi i wneuthur yr undeb hwnn\y yn amhosibl.