Teitl Casgliad: goleuad

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 3 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
1 erthygl ar y dudalen hon
NODIADAU WYTHNOSOL

NODIADAU WYTHNOSOL. I-IEDAIR. Ncs Sul yn Potter's Bar, ychydig fiiltyr- tredd i'r gogledd o Lundain dygwyd Zeppelin (arall i la;wr-y. bedwaredd i ni ei dinistrio mewn mis o amser. Daeth amryw loaigau awyr drcsodd y tro hwn, end ni wnaethant oodychydig o niwed; kaddwyd un dyn ac anafwyd un wraig. Ymddengys i'r rhan fwyaf ohonynt grvvydro'n ddiamcan dros rai o r siroedd dwyreiniol, ond gwnaeth dwy yrncscdiad ar Lundain. Llwyddwyd i'w cadw draw, a. dinistriwyd un ohonynt, a honnol yn un o'r Zeppelins rnwyaf sydd gan y gelyn. Y mae hyn yn foddhaol iawn, a dywtdir fod y peth wedi gwneud argraff adofn ar yr Almaen, ond er hynny nid ydym yn disgwyl y bydd i'r ymosodiadau beidio. Y gelyn wedi siarad gormod am ei allu i ymosod ar y wlad hon ac i ddinistrio Llun- dain gyda/r Zeppelins i fedra tynu'n ol a chyfaddef ei fethiant yn awr. Ac er fod yn amlwg bellach fod y brif-ddinas yn bur ddiogel, nid oes sicrwydd nad all y gelyn barhau i ymosod ar rannau ereill o'r wilad a. llwyddo i ddianc. Gwyddom oil nad oes dim i'w enill trwy'r ymosodiadau, a gwyr y pennaethiaid Almaenaidd hyr.ny hefyd, end v maent wedi àl cyngrheiriaid yn weddol gryf yn y canol ond yn gymharol wan ar yr aden chwith, yn y v; gorllewin. Yn wir, nid oes neb yn gwybod ] yn iawn faint o wyr sydd, gan Rumania, yn y rhan hwn o'r maes, ac y mae rhai yn amheiu a yw yn bwriadu rhoddi ei phrif nerth yma. Beth bynag1 yaiosododd y gelyn ar yr aden chwith ac ar ol yr ymosodiad cyntaf bu raid i'r Rumamaid .syrt-hio'n cl ar fwlch Yu'lcan, un o'r bylchau ym mynyddoedd Carpathia sydd fel pyrth i'w gwlad. Ond llwyddasant i gymeryd y bwlch hwn drachefn ac i yrru'r gelyn yn 01. W dyn mabwysiadcdd y gelyn  ge,lyn yn,o sia, d d? d y ze?lyn gynllun newydd, mwy pcryg:us. Croesodd o Fwlgaria. i Rumania, a meddianedd fwlch I; Rcten1 Turm (Y Twr Coch). Yr oedd bellach .1 ar d:air cchr i'r adran yma o fyddin Rumania, ac nid oes amheuaeth nad oedd wedi meddwl ei hamgylchu. Gyda med.r mawr, Ihyyddodd f y Rumaniaid i encilio heb gclli ilawer. Nid f yw yn eglur iawn beth yw'r safle yn y gongl yma ar hyn o bryd; honna'r gelyn bethau mawr, ond yn wyneb y gwir am y "fuddug- oliaeth derfynol" yn y Dobrudja, y mae'n rhaid maddeu i ni am. fed dipyn yn aTi-il-,etis. Atebodd Ruinania t,rwy grce-si'i- Danube i'r de o Fukarest, y brif ddmas, ac ymcsododd ar y Bwlgariaid sydd yn y Dobrudja. Y mae'n amiwg nad oedd Mackensen wedi rhagweled hyn, ac y mae'n debyg ei fed yn meddwl fod y Danube yma yn rhy lydan i'r Rumaniaid ei chroesi. Ni wvddis eto beth yw maint y fyddin, hon, end cs yw yn gref gail GBcd Mackensen mewn perygl difrifol. -0- Y DYFODOL. Yr wythnos ddiweddaf gwnaeth Bethman- Hollweg, Ganghellor Ymherodrol yr Aimaen, ara.eth bwysig a hir ddisgwyliedig yn y Heich- stag. Y farn gyffredin am dani ydyw ei fod /r wedi darfed a'r blaid fwyaf eithafol cedd yn galw am feddianu Belgium a, rhannau o | Ffrainc, ac mai ei gynllun o hyn a'.lan fydd t dywedyd mai rhyfel amddiffynol ydyw'r rhyfel hwn o du'r Almaen. Gwnaethynl- 1 osodiad ffyrnig ar Brydain Fawr fel y "prif elyn" a dywedcdd mai ein hunig amcan oedd ein gwneuthur ein hunain yn llywodraeth- wyr y byd', ac i gyrhaedd yr amcan hwnnw ein bod am ddarostwng yr Almaen yn filwr- ol, yn wiadwriaethol, ac yn fasnachol, nes ei gwneud yn hollol ddiymadferth. Wrth gwrs y mae digon o bob! eithafol a ffol yn y wlad hon wedi dywedyd hynny, ond pe dyna fyddai gwir amcan Prydain yn y rhyfel gall- ai'r ymdrech barhau nid am, fisoedd" e.to ond am flynyddoedd. IRhyfel ydyw hwn, fel y gwyr Bethman-Hollweg yn eithaf da, yn < erbyn uchelgais a thrais yr Almaen, ac nid oes genym amcan ond darcstwng hwnnw. >• Dyna a ddywedodd Mr. Lloyd George wrth ohebydd Americanaidd y dydd or blaen., ac wrth wneud hyn yn glir, eglurcdd hefyd ein pendexfyniad i gwblha.u'r gwaith yr ydym wedi dechreu arno. Yn anffodus, wrth wneud hynny, defnyddioddi rai geiriau sydd wedi peri peth digter yn yr America. Rhy- buddicdd genhedloedd amhleidiol i beidio ymyryd, ac y mae rhai yn esbcnio'r geiriau hyn i olygu rhybudd i'r America, i beidio ceisio cymodi rhwng y pleidiau. Y mae'r Crown Prince hefyd wedi bod yn siarad. a, go- hebydd Americanaidd ac yn gefidio oherwydd echryslonruswydd rhyfel. Y ma.e wedi n?ewl( i e?i farn ar o l gw, newidi ei farn ar all gweled nad! cedd rhyfel yn bob! peth a freuddwydicdd efe. Ni wydd- om faint o bwys sydd i'w; roi ar ei eiriau. '• 'I V