Teitl Casgliad: goleuad

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 12 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
8 erthygl ar y dudalen hon
NODr 0 FO i11

Cyfarced Misol farnar y mater, a gweled y Pwyllgor Bugeiiiol fod y farn honno yn cael ei chario allan. Diwygiad hawdd iawn i'w gael oddiamgylch fyddai hwn, ond arbedai beth wmbredd o gost a thrafferth i'r eglwysi ac i'r gweinidogion, ac i'r teuluoedd syii gofaiu am lety y pregetliwyr. Tybier fod bugeiliaid y Dosbarth yn pregethu ddwywaith yn y flwyddyn ymhob taith yn eu Dos- barth, ac yn pregethu 18 o Sabbothau adref—gy- :maint o ar;;m, gymaint o drafferth, gymaint o amser gwerthfa-wr i arbedid. Ac mae'r trefniant yn un hollol sv-nl. Yn ol y drefn bresenol, yn ami iawn ni ofynir i'n gweinidogion bregethu unwaith yn y "flwyddyn yn nheithiau y Dosbarth! Yn wir, ni ofynir iddynt bregethu unwaith mewn wyth, naw, a deuddeng mlynedd; ac eto disgwylir iddynt was- anaethu'r Dosbarth hefvd. 11-ly 6,wii y bydd y Cyf- undeb yn cyd-symud yn y mater yn fuan. Pregetha bugeiliaid' yr eglwysi Saesneg bob yn ail babboth i'w cynulleidfa eu hunain, a gwyr pawb a wyr hanes ein Cyfundeb mai llwyddo y mae'r achos- ion Saesneg, a bod eu llwyddiant yn fwy na llwydd- iant yr achosion Cymreig. Mynegu ffaith yr ydym, boed yr esboniad ami y peth y bo. Gwyddom am luaws o deithiau ym Mon lie y cyst lletya. y pre- gethwyr, nol a danfon, o 12p. i 15p. yn v flwyddyn. Gwyddom y inanylion am un daith..Dyma hwy: R.hydd y gweinidog un mis..Drwy bregethu adref .12 Sabbofch arbeda 3 mis arall. Y mae hyn yr un peth a dweyd fod y gweinidog yn gyfrifol am 4 mis o'r flwyddyn. Costiodd yr 8 mis arall dros lOp. mewn lletya, nol a danfon, &c. Pan gofir fod dega,u o deithiau tebyg yn y sir, gwelir v gwastra-ff ar ad- noddau yr eglwysi yn y cyfeiriad hwn, a beth ant v cannoedd punnau a delir i gwmni y rheilffyrdd? Dweyd yr ydym y byddai diwygiad syml—pregethu amlach adref ac vn y Dosbarth—yn arbediad dirfawr mewn cost, trafferth ac amser. Diau y daw yr eg- Iwysi i ddeall y mater yn ara-f deg.

PORT TALBOT AR CYLCH

PORT TALBOT A'R CYLCH. I •' •' -— CYFARFOD Y DOSBARTH. Treuliwyd y cyfarfod bron yn llwyr gyda dau Leth. Un oedd trefnu moddion i ddileu dyied tS eglwys wan Gwauncaegurwen. Y cyntIun T drefn- wyd oedd i ? eglwy yn y ?Ich wnevd ei rhan trwy gyilil cynge1'dd, a chyflwyno yr oil o'r ehv a? ddyled. GeHír disgwyl swm sylweddol at yr amcan gwi- r deilwng hwn. Y mater arall oedd y gronfa gynorthwyol. Er mwyn rhoddi cymaint cleuu?goedd yn bosibl ar y gronfa fe waho?.d i'r cyfarfod Mr. PMbpTho?, Castellnedd, ?r ,P,arch. T. Bowen, Caerdydd. Ar ddiwedd y ddau   ? gwestiynau a c?vyd  bodd?aol i'r rhan fwyaf.. Penderfynwyd ? o ?glwysi yn gwneyd yr hyn a allont at yr a? mcan dodfawr. Diolchwyd yn gynes i'r ddau irawd am gyfranu cymaint o oleuni. IDrwg oedd genym ddeall fod Mr.. Evans, priod • M" ? • adeilaciydd, ac un o Baenohaid mwvaf parehus ein Cyfarfod Misol, yn parhau ynh?d o wael ei hiechyd. Y (Nef a'i hadLo i ?????1???wot o ddaioiii eto yn y dyfodol. ??f?-?'' ?? nos ?"? y 'Se? Sisters, cymer-  IIais yr ar ^Vy oed

i I711STOCKPORT

i I 711 STOCKPORT. Doydd Sadwrn diwed'daf, Rhagfyr 9fed, gwnaed ymdrech arbenig ynglyn a'r achos Cymraeg yn Stockport. C-ymerodd yr ymdrech y ffurf o sale of work,' a gwobrwywyd llafur mawr yr aelodau & llwyifJSiant. netlldnol. Bu gweithio caled ymblith y vhan fW,'Hf o'r aelodau a'r gynulleidfa; byddai yn werth i lerdicd ieuainc Qyin.*u weled rhai o ferched ieuainc eglwys Stockport wrthi ynglyn a'r gwaith hwn. liaeddant hwy a phawb o'r brodyr a,'r chwi- orydd wnaethant eu rhanganmoliaeth uchel iawn. Anfonwyd ceisiadau am gynorthwy gan amryw at garedigion yng Nghymru, a bu y rhan fwyaf ohonynt yn gnredig dros ben yn eu hatebion, a rhwng hyn a rhoddion hael y cadeirydd. y Cynghorydd George ,Beililctt, a'r agorydd, sef Miss Mair W..lli-;uns, Monfa, sylweddolwyd dros 70p. at gyllid yr achos yn J lie. Cyfeiriad y Parch. T. 'Trefor Jones yw* 2 •Lynwood Road, Heaton Chapel, Stockport. Anfon- er ato os oes milwyr neu chwiorydd yn rhywle yn ddi-eithr yng nghyffiniau Stockport.

I DWYRAIN MEIRIONYDD

I DWYRAIN MEIRIONYDD. Dewiswyd yn llywyddion y Cyfarfod Misol am 1.917, y Parch. John Owen Jones, Uandderfel, a Mr. J. H. Jones, Llangwm. Nis gwyddom a fu rhywun yn gofaiu am gapel am gyfnod mor faitli ag y bu Mr. a Mrs. John Vaugh m am Gapel Tegid, y Eala. 'Buont wrth y gwa.th hwn am 50 mlynedd. Gwyr cenedlaethau o efrydwyr y Bala am danynt yn dda,—yn enwedig efrydwyr yr Adran Yn y seiat ddiweddaf cyf- lwynodd yr eglwys rodd sylweddol iddynt fel cyd- n.-ibyddiaetli am eu gwasanaeth maith a ffyddlon. Diau eu bod yn haeddu hyn. Enillasant "radd dda. gyda'r gwaith syml ond pwysig hwn. Profiad eu calon yw, "Gwell genyf gadw dl ws yn nhy fy Nuw na thrigo ym mhebyll annuwioldeb." Gallwn feddwl fod y Parch. D. Tecwyn Evans, er yn weinidog gvda'i- Wesleyaid, yn ffefryn gyda'r iMethodistiaid yn y cylchotdd hyn. Y Sabboth diwcddaf pregethai gyda'r Methodistiaid yn Llan- uwchllvn. Deallwn hefyd y pregetha am clair noson ddechreu'r flwyddyn, yng Nghorwen, dan nawdd Eglwysi Rhydaion y dref. Cynhaliodd Undeb Gweinidogion Cor wen a'r Cylch eu cyfavfod ddydd Gwener diweddaf. Mater y drafodaeth oedd, Duwinyddiaeth yn y Cole.gau Cenedlaethol." Agorwyd gan y Parch. D. Thomas, Llandrillo. C'afwyd trafodaeth ddyddorol. Nid oedd pawb yn unfarn beth yw'r goreu. Dadleuai rhai yn frwd o blaid, ac eraill yr un mor frwd yn erbyn. Y mae'n amlwg mai anhawdd fydd cael un- frydedd gyda'r mater pwysig hwn.

i RHUALLT A PTTENYCEFN

— ■ i RHUALLT A PTTENYCEFN, Anaml y gwelir env~T~Ldd hyn ar dudalen- aui GOLBLAP. Dwy ardal wledig ytlynt yn nghwrr "Dyryn clodfawr Clwyd." Yr unig achos crefydd- ol geir yn y ddwy ardal yw eiddo'r Methodistiaid. Trwy gynorthwy y Genhadaeth G irtrefol cedwir bugail yn y iu Ctir cymysgfa ac amrywiaefch pur fawr yn ? t- Y mae rhai o'r aelodau mwy- af blaenlhw wedi eu magu gydag enwadau ereill. Y chydig amser yn ol yr oedd yn yregl wys rai o bob onwad bron sydd i'w cael yng Ngogledd Cymru. y mae r oil yn gwneud Methodistiaid da, ac fe "eir yn y lie eglwys deyrngarol iawn i'r CyfuncTeb. Gweithir yn egniol iawn yn yr ardal er cvnorthwvo'r mslwyr yn arbenig gan y chwiorydd. Cynhaliwyd dosbarth pwvtho dvwy'r gauaf diweddaf. Ownaed chaed dros 13p. at y Groes Goch. Eleni eto y mae'r dosbarth mewn bri, ac er nod oes yma. ond oddeutu dwsin a hanner o deuluoedd fe wixeir gwaith mawr ganddynt. RJugfyr 6, cvnhal- iwyd ,-ale of worlc, a gwnaed ychydig dros 48p. drwyddi. Wrth sylwi ar y gweithwvr (chwiorydd) meddynwn am gynwys y "lIen llian welodd Pedr. Y fath gymysgfa oedd yn eu plith o ran eu daliadau creiyddol. Ymnedlduwyr o wahanol enwadau, Eo-- lwyswyr a Phabyddion. Y mae'r oil vn toddi i'w gilydd yn esmwvth iawn gyda'r gwaiar. Ac nid by (ia'r gw,,iiar. Ae n,id oes ardal yng Nghymru yn gwneud yn well gyda'r achoscl.a. hwn. Y mae'r achos crefyddol yn y lie yn manteisio peth a-r yr yni cymdeithasol hwn. Ych- ydig o gymysgfa nic o amrywiaeth geir yn Peny- cefn. Arai ydynt hefyd i symud yinlaen. Ond, pan wneir symudiad, bydd hwnw fel rheol yn un unol ac effeitliiol. Gasglwyd yr wythnos ddiwedd- a.t at anion" Christmas box i'r milwyr. 5p. 10s. Anfonir parsel i bob un o'r bechgyn sydd o'r ardal, yn enw'l' eglwys. Y mae hyn yn fantais nid bychan i'r achos yn y lie. Y mae cefnogaeth y Gwir An- rhydeddus J. Herbert Lewis, A.S., yn galondid mawr i'r ogIwys fechan hon. Diolch i chwi am yr vsgrifau ar y Babaeth. Yr ydym ni yn yr ardaloedd yma, yn gwel'd llawer cbonynt. lloffwn gael rhagar o oleuni yn eu cylch a hwyrach y bydi geni air i'w ddweyd arnynt rhyw dro. Bu'm yn cael ambell i ddidl gyda, rhai ohon- ynt. Off fuan ydyw eto i mi gvhoeddi dim; yr wyf yn disgwyl am ragor.—Methodist.

TREFEGLWYS MALDWYNI

TREFEGLWYS, MALDWYN. Mr. 'D. Davies, Maestrefgomer: Bu y gwr anwyl hwn farw Tachwecld 30, a chladdwyd ef ym myn- went Glein.ant, Rhagfyr 4ydd. Gwasanaethwyd wrth y ty gan y Parchn. J. M. Williams (W.), a Robert Davies, B.A., a David Jones (dau o'r hen weinidogion); wrth y bedd gan y Parchn. D. Wat- kins, W. R. Owen, a Robert Davies. Teimlir genym golled fawr ar ol David Davies. Yr oedd yn un o'r rhai ffyddlonaf gyda'r achcs ymhob gwedd, a nod- weddid ef fel Cristion ac fel dyn gan dynerwch, pwyll, callineb a haelicni. IHirgofir ei weddiau ta-erion wrth yr orsedd. Teimlodd bethau mawrion yn ystod ei yrfa grefyddol, er pan ymunodd a. phobl yr Arglwydrl, yn y diwygiad Ileol yn 1893. Clwyf- wyd ef yn d-rwm flynyddoedd cyn hynny yn Sasiwn y Drefnewydd dan weinidog-aeth Dr. Owen Thomas. Y sylw gydiodd) ynddo oedd, Cofia di, bechadur, pwy bynag wyt ti, o b'le bynag yr wyt, pa mor an- nystyriol bynag yr wyt ti heddyw, fe fydd raid i ti ioi cyfrif am hyn eto yn y diwedd." Tystiolaethodd lawer gwaith mai yr Ysgol Sul a'i cododd i fyny. Ei hoff emynau oeddynt emynau taith yr anialweh,- lesu dyro dy gymdeithas, Am fed fy lesu'n fyw, Os rhaid goddef ar fy nhaith, lesu cymer fi'n dy gol. €afodd' gystudd maith, ond dioddefodd y cyfan yn dawel, gan Iwyr ymostwng i'r drefn. Soniai yn ei 'gystudd am y ca-nu wrth gofio'r boreu na welid arno glwy' Gwelai der' vn., u'r byd yn agoshau ac yn. cau fit en gilydd, ond yntau yn myned trwy'r bwlch i'r Ganaan nefol Erfyniai am nodded y Nef d'ros y rhai fu'n gweini arno. Cydymdeimlwn yn diros ay 'i briod, ei ddwy ferch. a'i ddau fab (un ohon- ynt yn Ffrainci vn fn profedig-aeth.

MR ROBERT WILLIAMS TUIIWNfI R AFON GWYTHERIN LLANRWST

MR. ROBERT WILLIAMS, TUIIWNf- I R AFON, GWYTHERIN, LLANRWST. Bu Mr. Williamsfarw yn d ra. sydyn, ddydd Mer- cher, y 14 o Meh-efin. Yr oedd yn rhodio o gylch y ty a'r tir fel arfer; ond yn y prydnawn Cymerwyd ef yn glaf. Ar y cyntaf meddylid nad oedd o bwys mawr mwy nag arferol, ond trodd allan y tro hwn yn wahanol i bob tro o'r blaen. Pallo-dd yr afiechyd a gcllwng ei afael, er lioll vi-ndrech y meddyg, a'i deulu, a buan y dealiwvd fod angau wedi anelu saeth at eisteddle bywy d: ac yn prysur dynu hoelion •y babell a malurio y ty. Gwanychodd yn raddol o ddydd i ddydd nes i'r fTl-am fywiol fyned allan o'r llu?err: bridd. Yr oedd yn un o feddwl cryf ac ynddarllen Ilawer o'r Beibl, ac yn ga,darn yn ei athrawiaeth. Yr oedd yn fawr fel duwihydd. canys yr oedd wedi cloddio yn ddwfn iddo, fel y gaillai nid ,a,r antur ond gyda hwyl- uttod hwyiio ei lest yn moroedd dihyabydd golud ei ras Ef. Yr cedd yn drefnus a nerthol hefyd mewn gweddi, difwlch iawn gyda'r ddyledswydd deuluaidd, a hyny yn wyneb piysurdeb amgylchiadtu ar wahanol dym- horau. Yr oedd yn ei hystyried fel ei amddiffvnfa gadarnaf a'i vn>.geledd angenrheidiol, a melus y cofir gan ei blant ac eraill am yr hyfrydwch a fwynhas- ant. wrth gydamgylchu yr allor. Llawer gwaith y bu'm yn teimlo yn dra sicr ei fod yn cael cip-olwg ar gopaon y brymau pell, a'i fod yn gaJlu mordwyo ctvinior y byd yshrydol gyda rhwyddineb mawr. Yn ddiarnheu yr oedd yn un hynod gyda Duw mewn gweddi; gafaelai o ddifrif yng ngholofnau'r orsedd, ■ac addewidion Duw, a thynai yn dynn nes cael y fendith toddai ei enaid fel cwyr yng ngwres yr haul o flaen yr orsedd. Yr oedd ei. daerni gerbron yr Aglwydd yn ddynodiadol o'i fabolaeth. Yr oedd i'n brawd a'i deulu ddwyfilltir o ffordd i'r capel, ond er meithed y daith a gerwined y ffordd bu yn ffydd- lon i'w gyd-gynulliad, ac nid pethau bychain a'i rhwystrai ef yno, oblegid ty yr Arglwydd oedd ei hoff gartref. Hoffai y meini-tosturiai wrth lwcft Seion; carai hyd yn oed adfeilion ty ei Dad; carai gael golwg mynych ar y Brenin yn ei degwch, ac i'r diben o gael yr olwg hono ar yr Hwn a hoffai ei enaid, deuai i'w holl rodfeydd a phrofai wrth hyny fod cariad Crist yn ei enaid. Nis gwyddom ddim am ei brofiad crefyddol yn ei oriauolaf, Nid oedd neb yp rneddwl fod marw mot agos ikido nes ydoedd wedimyned yn rhy bell i gael g-air ganddo. Cbllasom ef n ddia-rwybod bruid&, ein bod yn ei weled yn graddol gilio er's misoedd. Nid wyf yn ystyried wrth ysgrifenu-'r hanes uchod fod ein gwrthrych heb ei ffiaeleddau a'i wendidau mwy nag eraill, ond hyderaf ei fod heddyw yn gwbl laivtrwy rinwedd gwaed ein Harglwydd ni. Casglu'r aur a gadael y llwch ar ol yw ein Sjyledswydd, ond er ei holl ddiwydrwydd a'i ffyddlonideb, a'n han- wyldeb mawr ninau ohono, y mae wedi ein gada-el. Bu farw yn 65 mlwydd oed. Cafodd ei anwyl biiod y fraint o weini -arno hyd y diwedd, ac wedi hyny gwelodd y parch cyffredinol a dalwyd i'w goffa gan fyd a-c eglwys. Cysured y Net hi yn ei phrofedigaeth, ac yn ei hunigrwydd mawr. Gadawodd ddwy ferch hefyd i alaru ar ol tad gwir dyner a gofalus. Y mae ei gorff gwywedig yn gorwedd .vn mynwent ■Siloh hyd nes udgano udgorn Duw i ddeffro y rhai sydd yn huno, pryd y caiff gorff vsbrydol. Uwch ben ilwch ei bobl y mae yr Adgyfodiad a'r Bywyd wedi gosod ei sel. Gorffwys, glyfaill cu, yn dawel, Tawel fuost yn dy ddydd; Ti gei dawel foreu godi, J. dawelwch "teulu'r ffydd." Llanfairfechan. El NITH.

No title

HEDDWCH. Ym Merthyr Tydfil, ddydd Sadwrn, cynhaliodd y "IN ational Council for 'Civil Liberties gynhadledd, dan lywyddiaeth Mr. J. Winstone. Cafwyd cyn- hulliad da ac ni bu dim terfysg. LLWYDDIANT. Dvmunwn longytarch Mr.,Robeit Parry, mab Mr. W. Parry -(Eos Alltwen), blaenor ac arweinydd y canu yn eglwys Penmorfa, yn Eifionydd, ar ei waith yn myned yn llwyddianus drwv'r arholiad morwrol i fod yn chief mate.' Y mae Mr. R. Parry yn par- liau'n aelod ffyddlon o eglwys ei faboed a'i barch iddi'n fawr, ac nid yw yntau a'i gyd-forwyr yn an- gof gan yr eglwvs yn y dydd:au enbvdus hyn, ac nid yw penill Eifion Wyn—gyda 'chydig o gyfnew- iadau ynddo-byth yn distewi ar ei min,— Ein Tad; cofia'r morwr Rhwng cyfnos a gwawr;" Y ma,e' long ef mor fechan, A'i beryg mor fawr.