Teitl Casgliad: Carmarthen journal and South Wales weekly advertiser

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
20 erthygl ar y dudalen hon
Advertising

Many a home is happier many a life is brighter by taking Columba Bitters An invaluable remedy for Indigestion, Liver Complaint, Nervous Relaxation, Depression of Spirits, Post-Influenza, Weakness, Pain between the Shoulders, Headache, and all affections arising from poverty of the blood and mal-nutrition of food. On Sale at all Chemists at 1/12 and 2/9 a bottle ,or direct from the Manufacturer, D. Derwenydd Morgan Dr. H.D. Sc., Dr. 0., U.S.A., M.P.S.L., Eng., THE PHARMACY, PENCADER, j S. Wales. The Book, of the Day. A Tem- perance Novel, _„ "THE TAVERN ACROSS THESTREET" BY D. DERWENYDD MORGAN, Author-of a "Welsh Doctor." Interesting, Startling, Instructive, Ori- ginal. Press and Pulpit recommend it. Invaluable for Temperance Societies. On Sale at Book Shops, or direct from the Author, The Pharmacy, Pencader. Price-One Shilling.

LLITH TWM TELS

LLITH TWM [TELS Wei ma gwell argoilion nawr am y rhifel na fiodd os^ppin Wy'n idrvch dim ar y ffaith fod ^arso «

HWH7 AC YMA

HWH7 AC YMA (GAN TtlTHIWB.") Boreu dydd Sadwrn cyn y diweddaf cawsom ein hunain yn nghymydogaeth swynol Maesybont, ger Llandebie. Yma yr oedd y magnelau yn rhuo a'r cyflegrau yn tanio nes dadebru yr ftoll ddosbarth, ac wrth syllu ar y bwau prydferth oedd ar gonglaa y gwahanol heolydd, a'r cyfryw yn dwyn arwydd- eiriau priodol, daethom 1 ddeall fod Mr. Phillip Griffiths, Bwlchgarreg-y-mynydd, i gael ei uno mewn glan briodae a Miss Mary Williams (Polly) o ffermdy'r Worn. Cylymwyd hwy yn Carmel, Capel y Bedyddwyr, gan y Parch. T. Thomas, y gwein- idog, ac yn mhresenoldeb y Cofrestrydd, Mr. D. V. Davies. Mae y par ieuanc yn hynod boblogaidd yn y cylch, fel ag y mae pawb yn dymuno iddynt briodas ddedwydd a da. Yr oedd yr anrhegion yn lluosog a gwerthfawr. Priodi sy'n y byd erioed, Priodi'n amser Adda, Priodi wnaeth ein tadau gynt, Priodas welwn yma. 'Roedd mab y Bwlch y dydd o'r blaen Yn fachgen ieuanc gwiwlan, Ond daeth i gredu gyda'r llu '"Nad da boed dyn ei hunan." Yn rhinwedd hvn cyfarfu Phil A boneddiges siriol, Ac am ei chalon gofyn wnaeth, Cadd ateb cadarnhaol, A thua Carmel aethant hwy, Gerbron y gwych swyddogion, A chlymwyd hwt na ddont yn rhydd, Caed dau neu dri o dyetion. Fe'u gwelir heddyw'n WT a gwraig, Yn hapus a didwrw, A Phil yn awr yn canu'n lion Am nad yw'n hen fab gweddw; A hithau ei gymhares hoff Yn uchel ei chyweirnod, Yn taeru'n uchel, mynaf fod Yn goron i fy mhriod. Wel, llwyddiant fyddo iddynt mwy, A'u haelwyd fo'n gysurus, A phlant yn chwareu wrth eu traed, Hyn wna y lie yn drefnus; Pob awel groes a fyddo'n mhell Oddiwrth eu caTtref swynol, A myned wnelont yn gytun I'r cartref sydd dragwyddol. Ein hymweliad a Brechfa yn y nesaf.

00 WYNTYLL LENYDDOL Y WERIH

-00 WYNTYLL LENYDDOL Y WERIH (Gan Tywi.") Ymgais yw yr anturiaeth hon o'm heiddo i gasglu hen ddywediadau ffraeth a digwyddiadau trwstan ac ysmala Gwerin Cymru. Yr oedd yr hen Gymry yn hynod o wreiddiol, a phert eu dywediadau; ac er marw o honynt, fe erys rhyw swyn o hyd yn yr hen straeon gwladol sydd wedi eu trosglwyddo ar gof i Gymry yr oes hon. Melus yw treulio ami i hwymos i wrando ar y rhai sydd wedi cyrhaedd oedran yr addewid, yn adrodd am yr amser fu, mewn hwyd a hoender newydd. Ceir ganddynt, yn ol arfer ysgwrs pentan, nodweddion yr hen oeeoedd, mewn geiriau gwreiddiol, sydyn, a bywiog. Dyna nodweddion yr hen Gymry a fuont yn trigo, er mwyn rhoi angen un rhwng y naw," yn ein pentrefi a: n cymoedd, heb weled o honynt fawr iawn o'r byd, a chlywed llawn mor lleied. Dywed un awdwr fod y wawr yn rhyw fyw i beidio a gwenu yfory fel heddyw. Mae gwawr lien gwerin Cymru hefyd yn rhy fyw i beidio a gwenu yfory fel heddyw. Nid yw'r gwir fardd yn canu am heddyw heb gofio am y ddoe hefyd. Mae ddoe yn rhoddi mwy o swyn i'r heddyw, ac yn gwynebu yfory y genedl yn well, ac yn fwy Ilachar. Yn awr lenorion y JoURXAL, dyma'r wyntyll yng ngholofn ein newyddiadur pob- logaidd. Dyma finnau yn swil yn taflu twsw 0 hen Hwiangerddi gwiadol iddi. Pwy sydd am ganlyn? Deuwch a'r oil er codi yr hen wlad yn ei hoi, yn F awn y magnel, a fflach y cledd ar y Cyfandir. Werin fy ngwlad! canaf dy afiaith, Canaf dy wynfyd a'th angerdd a'th dan; Pelydrau dy heulwen yw tannau fy nhelyn, A chwerthin dy galon yw melodi'm can: Dilynais dy lafur, ei ganig, a'i gyni, Cenais dy gur di'n yr awel lem; A syllais mewn ing dror, bennod dy gamwedd, A'r dagrau caredig yn dallu fy nhrem. Werin fy ngwlad Clywais yr Hwiangerddi canlynol droion tua Chaerfyrddin, a dichon y. bod arall-eiriad o honynt mewn mannau eraill. Y mae'n ddilys ddiamheu genyf y byddo croeso gan y golygydc1 iddynt oil 1. Mamgu, mamgu, dewch ma's o'r ty, Ma' Sion a Sian ar gefn y ci. < 2. Twm Shon Cati Cwato dan y gwely, Tra bo'r wraig Yn bwyta saig,-o datws. 3. Bran ddu ar gopa'r Myrddyn fawr, Os na a'th hi oddna, Mae yna 'nawr. I 4- Mistar Tomas druan Aeth i awchi'i gryman, Drows ei gefan ar y wal, A dorrwe drwyn ei hunan. 5. 'Roedd gen i iar yn gori Ar ben y mynydd mawr; A deg o wyau dani Ond un o'r deg ddaeth lawr. 6. Dryw, dryw, dryw, Pie 'rwyt yn byw? Draw ger y nant, Gyda deg o blant. 7. Cath nid yw ei bath yn bod, 0 flaen y tan y mynn hi fod, Yn pobi'i llygaid lie dala Ilygod. s. 0 diar, diar, diar, Mae'r dial wedi d'od, Mari wedi gwisgo, A Shoni'n palli d'od. [Yr ydym yn diolch o galon i'n cyfaill "Tywi" am yr awgrym, yn ogystal ag am ei sypyn i gychwyn. ii J a wna em cyfeillion yggwyd y maith y "gwr llwyd" am awr fechan, er iddynt gynorthwyo i gadw ar gof yr hen benillion oedd anwyled gan ein cyndeidiau. Na fydded neb yn rhy swil i ddyfod a'i becyn, ac os digwydd i'r anghyfarwyddlddanfon ei fwndel yn afler, ymdrechwn ei drefnu ar y bwrdd. Bydded croesaw calon i bob sypyn, boed fechan, boed fawr.-Y GOL.] ow

CAPEL DEWI

CAPEL DEWI GWLEDD.-Arlwywyd gwledd o de a bara brith i aelodau'r eglwys y lie uchod prydnawn dydd Mer- cher, yr unfed dydd ar hugain o fis Gorphenaf. Dar- paresid yn helaeth ar eu cyfer, a gwnaeth pawb, v plant yn ogystal a'r rhai mewn oed, gyfiawnder o'r blasusfwyd. Mwynhaodd pawb eu hunain yn ujj Wrth y bwrdd" Wedi bawb gael eu digoni rhoddwyd gwobrau am redeg i'r plant, ac hefyd rhanwyd melusion rhyngddynt, a gwerthfawr iawn oedd y rhai hyn yn eu golwg. Mae'r gymydogaeth bron yn ddyledus am y prydnawn difyr hwn, ac am y croesaw a gafodd pawb o wahanol enwadau, i gare- digrwydd y ddwy weddw, sef Miss Dina Davies. LIun- dainfach, a Miss Deborah Thomas, Taliaris. Gwerthfawrogir eu caredigrwydd gan bawb a fu yn mwynhau o'r amrywiol ddanteithion. a theim- lant yn wir ddiol-chgar am iddynt amlygu yn y fath fodd a rhoddi gwledd mor ardderchog. Yn yr hwyr cafwyd cyngherdd rhagorol gan y plant a phobl ieuainc y lie; ond gan nad ydym yn Her o'r rhif y rhaglen, nid doeth fyddai i ni enwi neb rhag gadael rhywrai allan; ond mae clod yn ddyledus i bawb a fu yn trefnu a gweithredu i wneyd y cyfar- fod mor llwyddiauUl.

MARWOLAETH MISS CERIDWEN PHILLIPS CAERFYRDDIH

MARWOLAETH MISS CERIDWEN PHILLIPS, CAERFYRDDIH Blin iawn genym gofnodi marwolaeth Miss Cerid- wen Phillips, merch ieuengaf Mr. a Mrs. Rowland Phillips, North British, Caerfyrddin. Bu farw boreu dydd Gwener, 23ain o Orphenaf. Claddwyd ei gweddillion y Llun canlynol yn y Cemetery. Gwasanaethwyd yn yr angladd gan y Parchn. Waldo Lewis, ei gweinidog; T. Edmunds, Aberdar, a Gwilym Davies, Caerfyrddin. Bu Miss Phillips yn glaf am rai blynyddoedd, ond eto y mae ei cholli hi yn siom chwerw iawn i'w theulu. a'i chyfeillion. Yr oedd yn feddianol ax bersonoliaeth rhyfedd o swynol ac ennillgar. Dangoseg o'i chymeriad pur, dilwgr, angylaidd oedd ei gwyneb hardd, tlws. Ni allai neb ei hadnabod heb ei cham. Os if el bl-odeuyn yr oedd hi yn gorfod byw heb nac hau na nyddu, eto fel y blodeuyn yr oedd hi yn melusu y <,wbl o'i hamgylch gyda'i swyn a'i phrydferthwch, a'i dylanwad bob amser fel perarogl peraidd. Tystia y galar a'r tristwch deimlir ar ei hol mor anwyl a chariadus ydoedd. Diolchwn i Dduw am dani. Rhoddodd Ef benthyg un o'i angylion i ni am ennyd i ddangos i ni beth o harddwch a llawenydd y Nef, ac yna fe gymmerodd hi yn ol i'w fynwes Ei Hun. Rhodd yr Arglwydd ei gysur i'r galarwyr, a nerth i ddweyd Yr Arglwydd a roddtidd, yr Arglwydd a gymmerodd ymaith. Bendigedig fyddo enw yr Arglwydd." Heddwch i'w llwch. Diisgwyl pethau gwych i ddyfod, Croes i hyny maent yn d'od; Disgwyl 'fory daw gorfoledd, 'Fory'r tristweh mwyaf erioed."

IY NI SYDD YN LjYWODRAETHUR TY

———————————————————————————— Y "NI" SYDD YN Lj^YWODRAETHU'R TY. EIN BUDDUGOLIAETH (?). [At Olygydd y CAHMABTHEN JOUBNAL.] Syr,—Mae Radicaliaid Cymru wrth eu bodd am y "fuddugoliiieth a gafwyd ganddynt yn Nhy y Cytiredin diwruod neu ddau cyn i'r Sonedd dori i fyny am ei gwyliau o barth gohirio Jjeddi Dadgys- syll-tiad. Penderiynodd y Llywodraetn," ineddir, beidio gwthio ar Gymru y cyiundeb a wnaethid ganddynt a' r Blaid H,glwybig heb gydsyniad y Blaid Gymreig i ohirio Deddi Dadgyssylltiad." Dyma ddehongliad y "gethern gwybodus Pe daethai y cytundeb dirgelaidd p) a wnaethai'r Llywodraetli Ryddfrydol a'r Blaid Eglwysig yn ddeddt, rhoddid cyfle, mewn achos o gyfnewidiad Gweinyddiaeth, I r Blaid Undebol ddileu Deddf Dadgyssylitiad cyn dyfod ohoni, mewn gwirionedd, i weithiediad. Yn 01 y cynllun presennol daw y Ddeddi i weithrediad ar derfyn y rliyfel." Yn ychwanegol, meddir, daeth y ddwyblaid yn foddlon i'r trefniant hwn." Pahamir Onid oes dros cant a hanner o'r aelodau Seneddol Undebol yn ymladd yn y Rhyfel Ewrop- eaidd yma, a dim ond rhyw hanner cant o'r aelodau RadicalaiddY Pe siawns gafodd yr Lndebwyr i ym- ladd y frwydr holaf yma? Trio isel oedd hwn o eiddo Radicaliaid Cymru. Nis gall un dyn ymladd i orcMygu pan fyddo deg yn ei erbyn. Rhyfedd fel y canmolir Arglwydd Robert Cecil (amddiffynwr mawr a chadarn yr hen eglwys) am ei araith gymmedrol. Dyma yr unig adeg erioed y mae Arglwydd Cecil wedi derbyn canmoliaeth ) law y gethern Sectyddol, maleisus, a chenfigenus. Penaeth y cythreuliaid" y mae wedi bod yn ystod y dadleuon ar Bwnc y Lledrad, set ysbeilio £ 157,003 o bunnau yn flynyddol o eid-do cyfreithlawn Hen Eglwys y Cymry. Ffei y gethern am ddyfod yn mlaen a phwnc Hen Eglwys y Cymry pan y mae ein gwlad yn y fath drybini! Ie, y Radicaliaid oedd mewn gallu, ac nid yr hen Doriaid," pan dorwyd y rhyfel fawr Ewropeaidd yma allan. Yr wyf am eich darllenwyr i gofio hyn. Baldorddir gan Radicaliaid Cymru y dyddiau hyn, yn enwedig ar ol y fuddugoliaeth a gafwyd gan- ddynt yn y Senedd pa ddydd o barth gohirio Deddf Dadgyssylltiad, y ni sydd yn llywodraethu'r Ty heddyw; y Gwddelodd oedd y meistri ychydig amser yn ol. Haleliwia Bendigedig!! Budd ugoliaeth! Pan dderfydd y rhyfel," dyna'r adeg y mae Cymru i fwynhau ei Rhyddid Crefyddol." Jackyddiaeth ar ben y pinacl, a phawb o'r brodyr yn un a chytun, heb neb yn tynu'n groes." Nefoedd ar y ddaiar! Y mae golygydd "Celt Llundain" yn methu dirnad beth a olygir wrth derfyn y rhyfel." Al'r dydd y gorphenir ymladd brwydrau, ynte r dydd y dechreuir dadleu ar delerau heddwch; neu ai'r adeg y llawnodir cytundeb heddwch gan gynrychiolwyr y gwahanol Alluoedd? LJeued golygydd "Celt Llun- dain i ysgol y Model, Caerfyrddin, a gofyned i blant y sixth standard," o wyth i ddeg mlwydd oed, beth a olygir wrth derfyn y rhyfel." Pan fyddis yn ymladd a'r menyg, y "referee" sydd yn penderfynu, ac efe sydd yn llawnodi y cwbl, ac yn rhoddi terfyn ar y ddadl. Wedi terfyn y rhyfel! Nid yw y Rhyfel Ewropeaidd wedi dechreu eto, er fod 250,000 on milwyr anwyl wedi eu lladd. Gwir fod y Rhyfel Eglwysig Gymreig wedi dechreu, ond nid yw wedi gorphen eto. Mae'r fargen wedi troi yn hynod ffafriol {n Eglwys." Lol botes, a chel- wydd noeth. Dyma eiriau call o eiddo golygydd y "Celt":— Gan fod y ddwyblaid wedi cytuno i beidio dadiu ar bwnc mor DDYRYS [ysbeilio Meddianau Cyfreith- lawn Hen Eglwys y Cymry] yn ystod tymor y rhyfel [rhyfel y Radicaliaid] mae yn amlwg fod gobaith y deuir i gytundeb brawdol yn y man. Mae'r hen gweryglon SECTOL hyn wedi parhau yn ddigon hir, ac wedi achosi rhwygiadau diacho§ mewn llawer oes. Yn awr, pan mae gornest fawr ein bodolaeth yn cael ei hymladd [ie, pan y mae y Radicaliaid mewn gallu] gadawer i NI gau ein holl rengoedd a chyf- anu pob bwlch, fel y gallwn sefyll yn unol dros ein heinioes fel gwlad [ie, trwy dori i'r hanner ein Byddin a'n Llynges]. Rhagor ar y penawd hwn yn ein nesaf.—Yd wyf, &c., MYRDDINFAB.

LLANGELER

LLANGELER MABWOLAETH.—Yr wythnos hon eto yr ydym yn cofnodi marwolaeth un arall o hen golofnau Capel Mair, sef Margaret Davies, Blaencwm, wedi cyr- haedd yr oedran teg o 85. Bu farw ei phriod, Samuel Davies, tua dwy iflynedd yn ol, nc yntau yn 89 mlwydd oed. Yr oedd y ddau wedi cael cvdoesi yn hir. Cymerwyd yr vmadawedig yn glaf dydd Iau wythnos i'r diweddaf. Bu farw boreu Sul. Dydd Mercher diweddaf hebryngwyd ei gweddillion i orphwys yn hen fynwent gyssegredig Llangeler. Cafodd angladd lluosog a pharchus, pryd v gwas- anaethwyd gan y Parch. Henry Jones, B.D.. ficor. a Mr. D. Bonner Jenkins, St. Iago. Y mae chwech o blant, brawd a chwaer, a llu o berthynasau wedi eu gadael ar ol i alaru eu colled. Yr oedd yr vmadaw- edig yn ddynes dal, ac yn hardd o gorph. Cerddai hyd y dyddiau olaf fel saeth. Yr oedd wedi bod yn aelod yng Nghapel Mair am tua hanner can' mlvn- edd, ao yr oedd yn selog ac yn ffyddlcn gyda'i chrefvdd. Yr oedd yn gvmeriad prydferth. Treu- liodd fywyd hynod o ddiwyd. Llanwyd ei chalon gan gymw-ynasgarweh. Fel mam yr oedd yn rhagori. Cydymdeimlir a'r perthynasau oil, yn enwedig a Mr. John Davies a Miss Eliza Davies, Blaencwm,,y ddau fu yn gofalu yn dyner a chariadus am eu mam yn niwedd ei hoes. Heddwch i'w llwch.

Advertising

HYSBYSIAD. YN AWR YN BAROD Y Pedwerydd Rhifyn e HANES Y RHYFFL EWROPEAIDD PRIS 3c. TRWY'R POST, BLABNDAL. 9,60 ychydig gopiau eto ar law o'r rhifyaau blaenorol, ond gan na argreffir ychwaneg dylid danfon arehebion ar unwaith cyn eu gwerthir allan. Bydd y rhifynau hyn, ynghyd a'r rhifynau dilyn- ol, yn grynhodeb cyflawn to eglur o'r Rhyfel fwyaf a welwyd erioed. Brithir yr Hanes a dariun- iau ardderohef. PEIDIWCH OEDI-MYNWCH GOPIAU AR UNWAITH. Ar wtrtk 1M WI Lyfiwilhwy.

Y GOLOFN fARDDOi

Y GOLOFN fARDDOi. (Gan "Talfynydd.") PENNILLION Ar achlysur priodas Mr. John Thomas, Greenfield, Llanllwni, a Miss Minnie Hughes, Troedyrhiw Llanllwni. Ryw dro er's llawer blwyddyn Daeth llano o Sir caerfyrddin I wlad y mwg a'r glo a'r cash," I Mountain Ash yn sydyn. Daeth vmdn rhydd ei galon, Heb serch un lodes dirion, Er gwaetha strywiau'r merched lion, Hen lane oedd John yn gyson. Ond rywdro ar ei deithiau, Neu yn y siop feallai, Dau lygad du a duflodd hon, Aeth calon John yn ddrylliau. Rhianod Shirgar addien Fethasant gael y bachgen, Ond pan ddaeth hithau Minnie Hughes, Doedd dim "iws" colli'r feinwen. Ac erbyn heddyw, vele! 'Does glanach par yn unlle Na John a Minnie-dau yn un- Y gwr a'r fun a garai. Boed Duw yn rhwydd a thirion I'r ddeuddyn ieuano rhadlon, Blynyddau meithion gaffoch fyw, Heb bla na briw i'ch calon. Boed i chwi aelwyd fwyngu, Heb gyfoeth na thylodi, A llanwed Nef eich cartref glan, A phlantos man i'ch lloni. Llanllwni. CEREDIG. LLINELLAU PRIODASOL I Mr. a Mrs. Phillip Griffiths, Bwl-chgarregy- mynydd, ar eu huniad mewn glan briodas yn Carmel, Maesybont, dydd Sadwrn, Gorphenaf 31ain, 1915. Priodae dda i'r ddedwydd ddau A glymwyd heddyw'n un; Sirioldeb mawr a chusan pur Fo'n para ar eu min. 'Rwy'n adwaen Phil er pan yn llanc, A Pol er's blwyddi rai; Er chwilio'r byd o for i for. Mae'n anhawdd cael gwell dau. Fe hanant hwy o deulu da, Rhai parchus yn y wlad, A gwych weithredu wnant i bawb, 'Rhyn fyddo er lleshad. Fe gafodd Williams golled fawr Wrth golli Mari fwyn; Beth bynag fyddai pwysau'r gwaith, Ni chlywyd yr un gwyn. Ei -thad mewn hiraeth heddyw sydd Ar ol ei anwyl ferch, Ond Phil yn dawnsio wedi cael, Yr enoth aeth a'i serch. Dymunaf iddynt flwyddi maith 0 fywyd heb un croes, Ond hedd a chysur ar bob pryd Tra pery dyddiau'u hoes. Llon'd ty o blant a gaffont hwy I ddawneio ar aelwyd lan, A thelyn hardd tan fysedd rhain Yn troi y gwaith yn gan. Wel, bydded iddynt haulwen llwydd Yn ddisglaer ar eu ta Bendithion Duw fo ar eu pen Bob Sabboth, gwyl, a gwaith. Dugoed, Maesybont. WILLIAM EVANS. Y RHYFEL BRESENNOL. (Y Goreu yn Waun If or, Ionawr, 1915.) "Fi a Duw," ebe'r Caisar, Y ni yw pen y byd! I'r Gad, i'r Gad, fy myddin! Iwrop i mi i gyd! Pw, Pw, y screpyn papyr Beth ydyw 'gair' yn awr? Nac oered cledd na magnel Cyn owympo Llundain fawr! Na hidiwch lef y Belgiaid Pan fyddo'u tir yn sarn! Noo ofnwch ddwrn brenhinoedd! Mi fynnaf FI fy marn; 'Rwyf heddyw'n BEN y ddaear,— 'Does neb a wad y Haitli; Yfory bydd fy llynges Yn feistres Nefion maith!" Digllonwyd goreu'r gwledydd Gan raib y teyrn diraa, Mae Hen ar act y nefoedd Wrth weld y weithred gas; Daeth Rwsia ,Ffrainc, a Phrydain, I r maes a'u bronnau'n bur, A buan gwybu'r Ellmyn Fod min i'w sanctaidd ddur. A gaifl y Prweiad anwar Orchfygu yn ei frad? Na, na! medd plant y werin, Ymrestrwn am y gad: Os syrthio raid, fe syrthiwn, Dros ddefion glan,—dros Dduw Esgynnwn risiau'r allor Dros ryddid dynolryw!" Llanybyther. T. HEFIN THOMAS.

AT EIN DARLLENWYR

AT EIN DARLLENWYR. Cymerwn y cyfleuedra liwn i ddiolch i'n llu ffryndiau am y geiriau caredig ddywedant mewn perthynas i Hanes y Rhyfel Ewropeaidd gan Talfynydd. Y mae yn ammhosibl, o herwydd diffyg gofod, i ddyfynu o honynt. Y mae y pedwerydd rhifyn allan o'r wasg heddyw, a gobeithiwn y bydd y pumed yn canlyn tufewn i'r fythefnoa ddyfodol. Diolchwn am eich archebion cynar, gan nas gellir cynoeddi ail-argraffiad. i. mae ^chjdig gopiau eto ar law o'r rhifynau blaenorol, a gellir eu cael yn rhad drwy y post am 35c. yr un.

4p VELINDRE PENBOYR

-4p VELINDRE, PENBOYR. PRIODAS.- Yn Swyddfa y Cofrestrydd, Caatell- newydd-Emlyn, unwyd mewn glan briodas Mr. James Davies, Bute-street, Treorchy, gynt o Graig- wen, Velindre, a. Miss Rachel Davies, Bryn, Pen- boyr. Eiddunwn i Mr. a Mrs. Davies hir ddyddiau a bywyd priodasol dedwydd. Dilynir yr undeb a dymuniadau goreu cylch eang o gyfeillion a chyfeill- esau.

THE STRAND MAGAZINE AUGUST 1915

THE STRAND MAGAZINE," AUGUST, 1915. For a magazine of universal interest it would indeed be difficult to supplant the Strand," its August issue, which is a special Summer Fiction number, being one which appeals to readers of every taste. The new series of well-illustrated articles^ dealing with the human side of Cabinet Ministers evidently met with great favour, and this month we are given an insight into the real charac- ter of Mr. Winston Churchill. Another article which will excite the greatest interest is The Value of Observation in War," by Fredk. G. Cooke. This is illustrated by a fine series of diagrams and photo- graphs, and will be studied to advantage by all to whom the habit of close observation is of value, but, of course, more particularly by those in train-' ing for the front. So few people realise the danger incurred in the production of a thrilling film, that they will read with no little surprise a wonderfully vivid account of the adventures of Moving-Picture Actors who have risked their lives for the sake of providing the public with a few minutes' amusement and entertainment. As already mentioned, fiction is strongly repre- sented in this number. the stories including Famdy Cares," by W. W. Jacobs, another graphically-told adventure of Sam Briggs at the front, and contributions by J. J. Bell, O. Henry, and many other well-known writers.

Advertising

C R 0 C E R Going Messages! The Imps are busy going messages for Mother, and there will be a rare treat for the birthday party. Here they come with the BIRD S Crystal Jelly ^Powder which makes a "Jelly in a Jiffy." A clear gem-like Jelly, laden with the delightful flavor of fresh ripe fruit. The clearness proves parity, and parity means health. BIRD'S Jelly is good for the children good for the grown ups. They have not forgotten the SBirds Spongie What a joy it is to use BIRD'S Spongie! With a 2id packet the merry little imps can make, in a few minutes, a delicious, rich, moist Swiss Roll large enough for a bisr family. I a If yon have not tried BIRD'S Spongie, yon have a real treat in 8tore. Everybody says, "So easft made, so delicious when made." In Buy these two to-day IIF You will certainly want both. J s. SOO

LAMPETER

LAMPETER RECRUITING.—The band of the 2nd Battalion South Wales Borderers, under the command of Major Jessel, visited the town on Friday f-or the purpose of recruiting. At 2 o'clock a meeting WrtS held on the Square, when Mr. Walter Davi M (mayor) presided. There was a largo audience, and the Mayor addressed those present in English and Welsh; the following also spoke:—Mr. Crawfoot; Rev. D. Tyler Davies, London; Rev. J. Morris, vicar of Llanybyther; Mr. Charles Lloyd, Waunifor, and Major Jeseel. On Saturday the band visited Aberayron, returning to Lampeter the same evening. On Sunday morning, a church parade took place, when the band, Boy Scouts, and the Mayor and Corporation attended St. Peter's Church, which was filled. The service was fully choral, the prayers being read by the Rev. Chancellor Jones, while the Rev. R. Keble Williams preached. Pro- cessional and recessional hymns were sung, and at the close of the service the National Anthem was sung. Mr. Ivor Caradoc Jones, organist, presided at the organ with his usual ability. At 3.30 on Sunday afternoon, the band rendered a capital selec- tion of music on the College grounds, and a large number of people attended. Complaints were made that only a few enlisted at the various towns visited by the band SHILOH CHAPEL.—AIWJIYERSARY services were held at the above chapel on Sunday, the preachers being the Rev. Daniel Davies, Pentre, Rhondda, and Phillip Jones, Llandilo. Services were held at 10, 2.30, and 6.30. The services were extended to Monday night, and large congregations attended. DEATH.—On Friday, the mortal remains of the late Mr. John Lewis, son of the late Mr. and Mrs. Lewis, Preswylfa, were interred at St. Peter's Churchyard, the Rev. R. Keble Williams officiating. The chief mourner was Mr. Lewis, master of Pontypridd Workhouse. Mr. Lewis was 46 years of age. REGISTRATION.—It i gratifying to find that there are plenty of volunteers willing to render help in connection with the approaching registration throughout Lampeter Union. This is as it should be. THE VICTORIA HALL.—The doers and windows of the Victoria Hall have been painted by Mr. Arthur Price, and a great improvement is the result. The Council should provide hand rails on the gallery stairs, so that no accidents can occur to those using them. Should an accident happen, the Council would be held responsible. Please remember the old adage, Prevention is better than cure." The same remarks apply t-o the Town Hall. Is it neces- sary that a serious injury should occur before the authorities awake to their duties. HAY HARVEST.—Many farmers in this district will, it is feared, suffer heavy loeses in connection with the hay harvest, as large quantities of hay lie rot- ting in the fields, and totally unfit for feeding horses and cattle. Many farmers could have shown more j alacrity in the gathering in of their crops, but they delayed in the hope of securing a better yield. In- cessant rain has ruined the prospects regarding hay, and it is possible that the corn harvest will also suiter considerably. In the face of this, it is some gratification for farmers that there is a great de- t, mand for cattle, and on Saturday only about 100 < were sold in this vicinity and sent per rail to different parts of the country PICnc.-The teachers and members of Shiloh Sunday School enjoyed a picnic at Olwen on Wed- nesday in last week, when happily they had a fine afternoon in the midst of rainy days, which had prevented the treat being held at an earlier day. BELGIAN REFUGEES.—Two Belgian refugees have departed from Lampeter for Llanelly, and four more are expected to leave the town in a few days. AN OBSERVANT BELGIAN.—Mr. De Coc, a brother I of Mr. De- Coc, one of the Lampeter refugees, ar- i rived at Liverpool the other day from America. On the voyage, he observed two German spies, but said nothing. Upon reaching the landing stage at Liverpol, he kept his eye on the pair, and gave in- formation to the police, who promptly artested them. WEDDING.—On Saturday, August 7, a pretty wed- ding was solemnized at Capel-y-Bryn (Unitarian), New Court, between Mr. Eric Williams, High-street, Lampeter, and Miss Mary Price, Southend, New Court. The Rev. J. Davies, Alltyplacca, officiated, in the presence of Mr. Evans, registrar. The bride was given away by her uncle Mr. Thomas Evans, Mynach Villa, Cribyn, and was attended by Miss Bessie Evans, Mrs. Williams, and Miss Williams (bridegroom's sister). The bridegroom was attended by Messrs. W. Williams and John Williams. The following were also present on the occasion:—Mr. D. Williams weaver, Plasbach: Miss Sallie Davies, Wallesy, Lampeter, and Mr. John Price Alltyblacca. AN UNREHEARSED INCIDENT.—A dog, one of the beagles presented to the town by Sir Edward Parry Pryse, Gogerddan, got into severe difficulties on Sunday, and nearly lost its life. He followed his master to the Sunday School, but did not remain long in the room, being of an inquisite turn of mind lie wandered to a field at the back of the school- room. In the meantime, the various classes were going on with their lessons, when a heart-thrilling howl was heard, and most of those present rushed out. Proceeding to the field, they found that poor "p Brtuineer was in a serious difficulty—he had got wedged in at a junction between the sch-ool and an adjoining house, and could not go forward or turn back. Various efforts were made to extricate the dog, and people ran hither and thither for any- thing that* would save the life of the favourite canine. Strong men shed telirs on beholding the dog's sufferings, and everything possible was done i besides wrecking the walls. Strong ropef were I' fastened round the dog's body. and by a strong and united pull its life was saved. "Bouncer" will, undoubtedly gave a wide berth to the scene of its captivity in future. SPECIAL POLICE.—Sergeant-Major Fear, Aberye- twyth. visited the town on Monday for tlie purpose of drilling the members of the special police -com- pany. I CoNGRATULATipNS.—Once again we have the plea- sure of congratulating Lieutenant Baldwin upon his appointment as captain of a squadron of the Welsh Horse Regiment. He will acquit himself nobly in his exalted position, and we h-ope this is only a step to higher positions. A VISIT.—Surgeon H. O. Blanford, formerly of Alltymynyrlid Sanatorium, and medical officer on board H.M.S. Roxburg." has spent some days at Lampeter, staying at Velindre House. His ship was torpedoed some time agn. but the officers and crew were saved. We are sorry to add that his brother, Major Blanford, was killed in the Persian Gulf.

PENCADER LLANFIHANGELARARTH

PENCADER & LLANFIHANGEL-AR-ARTH GRAMMAR SCHOOL SUCCESSES.—We have much pleasure in recording the following successes secured by students of the Pencader Grammar School in the recent examinatioiis:-Welsh Matriculation Thomas Jones (Llangeler). College of Preceptors- First Class: D. H. Evans (Distinction in Arith- metic); T. E. Jones. Second Class: James Jones, H. M. Thomas, J. R. Enoch, Lena Jones. Jane Thomas (Distinction in Algebra and Mensuration), Martha Mary Thomas. Third Class: D. S. Davies (placed in Honours Division with distinction in Arithmetic); Kate Evans; Henry Davies (Distinction in Arithmetic and Algebra); Delia Morgans (Dis- tinction in Arithmetio and Welsh); Hector Jones; Thomas Rees; M. A. Jones; H. Meredith; H. J. James. In the mtii§ic examination conducted by the Royal College of Music and Royal Academy 0: Music, Miss Katie Evans (Llanybytherl passed in the Third Division with distinction, while in the Theory Examination, Miss Dorothy Roberts (Cellan) scored a praiseworthy success with 98 marks to her credit out of a possible 99. The above list of successes is .quite unique, and speaks volumes for the very high standard reached in the work of the school. We heartily congratulate the genial head- master, Mr. J. R. Saunders, M.A., and the Etaff, together with the successful students, on their successes. APPOINTMENT.—During the coming term, Mise M. Scott, B.A. (Classical Honours), R.A.I., will com- mence duties at Pencader Grammar School as classical mistress, and possessed of high qualifica- tions, she will no doubt be a decided acquisition to the teaching §taff. SUCCESSES.—We congratulate the following on their recent successes:—2nd Class, College of Pre- ceptors: Martha Mary Thomas, Cross Inn Villa, Llanfihangel-ar-Arth. 3rd Class: Delia Morgans, Nantcoch, Llanfihangel-ar-arth (with distinction in Arithmetic and Welsh): Thomas Rees, Derwenlas, Llanfihangel-ar-arth. The above are old pupils of the Llanfihangel-ar-arth School. Also Miss Dorothy Roberts (Cellan), who in the theory part of the musical examination held by the R.C.M. and R.A.M. secured 98 marks out of a maximum of 99, a very creditable performance. SuccE8s.-Congratnlations to Mr. E. J. Jones, of Caeraii. wcond son of Mr. E. Jones, Brvntalog, Pencader, on his recent success in mining and en- gineering. On the result of examinations he passed lately at Cardiff University, the Glamrogan Educa- tion Committee have awarded him one of their scholarships, which entitles him t oa further course of study in mining and enginering- at the Glamorgan Summer School of Mining and Engineering which is held this year at the Technical College, Swansea. It may bo interesting to note that last year Mr. Jones was awarded a Continental Mining Tour Scholarship by the same Education Committee, which enabled him to visit the principal coal-mines engmennir, and government works of Germany, and that he only returned to this country a few days before the declaration of war. He visited Krup's famous steel and other works, of which he gives a graphic account in a contemporary.

CRUGYBAR

CRUGYBAR DEATH AND I UNERAL.— This week we have the sad duty of recording the death of Miss Mary Davies, 1: IlYSRU Gate, which took place on Friday morning, the 30tli ult., in her 79th year, after a long and painful illness. Deceased was held in high esteem throughout the neighbourhood, and was a faithful member of (Jrugybar Chapel. The funeral took place °n Wednesday, tJio 4th inst., and was largely at ended, the place of interment being Crugybar Chapel graveyard. The Rev. D. B Richards (pastor) officiated. The chief mourners were: Mrs. Davies, Ynysau Gate (sister-in-law); Mr. and Mr" L. Davies, Crugybar; Mrs. Davies, Brecon: Mrs. amTl) \vrgn MrS' Tayl°r' Messrs. L. and D H. Davies, Lampeter; Mr. and Mrs. Jones, Blaendyffryn; Mr. Harries, Castell, Blaendyffryn all nephews and niieces. Deep sympathy is In- tended to the relatives in their sorrow.

CELLAN

CELLAN T„T.T^KNTMTI0NT ANU riCXIC'~0u Frida* morning, y 0, Miss Lizzie Davies, on severing her con- nection with the Cellan C. School, after serving as assistant mistress with conspicuous success for nearly nine years, was presented by the Headmaster, on be- half of the scholars, with a handsome silver-mounted oak salad bowl, suitably inscribed. In the after- noon, the sohool children, together with some friends, were invited by Miss Davies to a picnic in a field adjoining the school. This particular day, after a long period of unsettled weather, turned out an ideal ono for a picnio, and a delightful afternoon was spent by young and old alike. After doin* Siyw^nhoi ° thing9 provid6d' th.«2 were held f ,? g™p.hod' and subsequently sports to Mis.9 n V j Vi.a concert- A vote of thanqs for « I 1C9.' ?nd the oxPres8ron of best wishes end n a" f?Py married Hfe brought to an n" a most enjoyable day.

CWMBACH

CWMBACH PwUhI8C CoiiNCIL--lA1 meeting of the Llanwinio ev™ l 7 J'' 10l,! afc P FF°S- 2: £ GTifths, Pantymaen; P. Phillips, Pen- crai„. T. Phillips Pantteg; C. W. Thomas, Rhvd carnarvon; D. W. Thomas, Llanwinio Farm and J. S. Thomas, clerfc.-Mr. C. W. Thomas RhvH Carnarvon, the vice-chairman, presided, and the fol lowing business was transacted.-The list of o the parish and letters respecting the Vaf r? Registration Act were perused i-It was n.n^ decided to accept the offer of the serviced following three as enumerators under the nrnvi ° of the National Registration Act -Mr fT'0"3 Ffoshehg; Mr O J Phillir.= r> Evans, Jones, Cil^ymanfawr-I PS' fenCraif' ?d Mr" W- Clerk write a letter to the tena^/6^ Vt! j the rent informing him that nrr*>W & not Paid instituted against him ™nLi h/^l gS WOuld> of the land. g s up Possession

GOLDEN GROVE

GOLDEN GROVE Scurlock, dairy ,.rnier "I? sr'&n.-s clerk's office) appeared in support lhe to™- The milk ™, i»ke„ t,om oneP„f ,hr« IhZTZ signed by train to Cardiff jT cnurns c,°n- the nnlfc was put on rail in exactl/ th°°tameS state !t came from the cow. Hi* W ». -Viced. impW