Teitl Casgliad: Llan

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Llun 1 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
9 erthygl ar y dudalen hon
Advertising

YR H A U L CYN WYSsfAD AM IONAWR. j Nodion j Cofia Cvmru Fu j Ffurtiau o Weddi Forms of Prayer < Mynachlogydd Uynmi yn y j Canoloesoedd J Yspryd y Puritan Fy Hen Athraw Canu Cwyn Cull

Advertising

PEKlj i r Li A IN J j CYNWYSIAD AM IHWiFROH. ] Dadleuon Magi Jones. j Cof-hanesion o Ganolbarth Sir | Aberteifi. Pa fodd v Cjfododd y Plant y Gwynt. P»n Punt a Chynffon Dimai fjrydn, Darlun). f TDdeuddegfed o Chwefror- Elin Jane o'r dref a Tomi Jones o'r wlad (gyda darluuiau). i Marwolaeth Margiad Puw, Aber- < gvnolwyn. Dywediadau Plant. ( Rhoddiou Gwirfoddol at Yspyttai | Uundaiu. Ton-Y Deigryn. f Haneepy Wlarlfa Gymreig. Franklin a'r Maen Liifo. Chwareu Tri want (gyda darluniau). 1 Pedwiir Rheswm yn Erbyn Dadgy- > sylltiad a Daehvaddoliad. Rhestr y Ffyddloniaid. I Canenon Plant. y 'Perl.' Beth mae yr Eglwys vn ei wneyd. < Y Gystadleuaetb. Y Paganiaid | Bach Duon. Er Cof. Perlau y j Perl.. Llithiau Priodol am y Mis. Barddoniaeth.

Coleg Dewi Sant

Coleg Dewi Sant. Y Buythonlud.—Nos Wener, yu Llan- gwm, preswylfod y Parch. Athro a Mrs. f Thomas, cyuhaliwyd Cyngerdd Gwyl Dewi, I yughyd a'r wledd ardderchog flynyddol. Daeth yr aelodau yno yu gi-yiio, ac yr oedd disgwyl mawr am lwyddiaut y cyfarfod. Ni chafodd neb ei siomi ychwaith, gan mai hWll oedd un o'r cyrddau mwyaf hwyl- iog a gafwyd er pan wyf yn cofio. Cymer- odd y Brython-lywydd y gadair, ac yr oedd yn cad ei gynorthwyo yn y gwaith difyr hwu gan ei briod hawddgar, tra wrth draed y ddau lawen liyn eisteddai Lorimer bach —etifedd Llangwm. Fel arfer, uid oedd Mr. Dainton wedi ein hanghofio y tro hWll eto, ac er mai Sais ydyw, 'roedd ffraeth- ineb ac arabedd y Cymro yn treiddio gymaint iddo, nes yr oedd bron tori gan cliwerthin. Agorwyd y cyngerdd drwy araeth fer ond i'r pwrpas gan y cadeiiydd. Yua dechreuwyd ar y rliaglen, yr hon oedd wedi ei threfnu yn hynod ddeheuig,—yr oedd yn amrywiol drwyddi. Cafwyd pob rhyw fath o o-aiiu-clasurol, difrifol a digrifol yr oedd yr adroddiadau hefyd yn amrywiol, er efallai mai digrifol oedd y mwyafrif. Pan aethpwyd drwy yr adran gyntaf o'r program ynmeillduwyd i gwmni y bwydydd. Pob Gwyl Dewi mae'r Brython yn cael gwledd fras dan gronglwyd cin pen Frython. Fel y cyngerdd. lion yw prif wledd y flwyddyn, a byddwn bob am- ser yn edryeh yh mlaeu ati. Ar ol am- ddifadn y byrddau o'u llwytlii, a chyn troi ein traecl tua ystafell y Cyngerdd, talwyd diolch diffuant i'r Athro a Airs. Lorimer Thomas am eu haelioni didrai gan Mr. T J. Goodwin ar ran yr aelodau, ac eiliwyd Mr..Jno. O. Williams. Pan ymgyimllcdd pawb unwaith eto, dechreuwyd ar ail adran v rliaglen. Credaf fod effaith y swper wedi dweyd ar yr ail ran, gan fod y dad- ganiad yn well, os oedd hyny hefyd yn bosibl. Parhaodd y gweithrediaclau hyd haner nos, ac uid gorniod yw dweyd eu bod yn llwyddiant yn mliob ystyr. Y cyfeilydd am y noswaith ydoedd Mr. Pic- ton. Ni fydd y Brythomaid yn cyfarfod eto hyd nes y daw tymor y gauaf nesaf i luew ll. Dvdd GWYL DR:wr.—Fel y gwyr y rhan fwyaf, dydd mawr a phwysig ydyw hwn yn Ngholeg Dewi Sant. Mae mwy o edrycli yn mlaen at ddydd ein nawddsant na dim arall drwy gorph y flwyddyn. n y boreu, am wyth, gweinyddwyd y Cymuii Bendigaid. Yn y gorphenoJ byddai y I Z!1 gwasanaeth a'r bregeth yn dechreu am un- 111 ar-ddeg yn y boreu, ond y tro hvvn oecn- reuwyd am haner awr wedi naw. Amcan hyn ydoedd cael cliweddu y gwasanaeth tua un-ar-ddeg, fel y gellid chwareu 1 Rugger match ag Athrofa Bangor, gan na allai y hobl hyn ein c' wareu ond yn y boreu. Er hyn i gyd, ni ddaeth adgor Bangor i lawr. 'Roedd y gwasanaeth i gyd yn Gymraeg, y Parch. Athro Thomas yn ei gymeryd. Yn ystod y g-wasaiiaetli canwyd emvn wedi ei cliyfansoddi yn arbenig ar gyfer Gwyl Dewi a Choleg Dewi Sant. Y pregetliwr am v dydd ydoedd v Parch. D. Phillips, B.A." Bridgend. Am un or olocl/y prydnawn, 'roedd gloch y einiaw mawr yn canu, gan alw ar bawb, athraw on efrydwyr a gwhoddedigion, i ym gyiiull 'i'r Neuadd. Afraid imi ddwevd fod gwledd arbenig ac ardderciiog yn em I I z7' disgwyl. Nid einiaw cyffredin yw hwn, ond o"i- matir mwvaf bras, fel ygwehr oddiwrth y ''menu.' Dyma oedd yn argraffedig ariio COLEG DEWI SANT, aWYI, DKWI, 1913. Cawl. Cennin. RhyngfiJ-i/diidd. Crynseigiau Cig Crasbaeth. Golwython. Tiff Eidion Rhost a Blaslun Llanbedr Pont t1 Stephan, Cig Mnllt Brwd a Sibr Amheuthun.

Coleg Dewi Sant

Llysiev.fwyd. Cloron Bresych. Melmion. Pastai Afalau. Culfwyd Gwynlliw a Chyft'aith Amryfath. Pasteiod Bacb. Giud Drwyth, Hufen Aberteifi. A?ICW,.Y?t. Eur-Afalau. Afalau. Bananffrwyth. Cnau Ffrengig, Cnau Y sbaen a Brasil. Llyn, Cwrw Dewi. Meddyglyn. Wel, nid ydyw cyn waethed a 'menu' gyda'r geiriau Ffrengig mawr hyny arno b Mae'n syndod ein bod yn iach yn wir. Wrth gwrs, roedd y llwnc-destynau arferol yn cael eu cynyg Y Breiiiii gan y Principal, 'Dewi Sant' gan Dr. Walker, 'Y Pregetliwr gan Mr. J. Cetliin Jones, a'r Coleg gaii y Parch. D. Phillips. Cyn cliweddu o'r einiaw rhaid oedd canu Hen Wlad fy Nliadau. Yn yr hwyr, am wyth, cyuhaliwyd y Saint David's Day Smoker. Hwn yw y cyngerdd goreu ydym yn ei gael. "Roedd y Dons i gyd yn bresenol. Llwyddiant o'i ddechreu i w ddiwedd ydoedd. Rhaid llougyfarch Mr. Picton ar y ffordcl yr oedd wedi parotoi pobpeth ar ei gyfer. Mwynliaodd pawb eu hunain drwy'r dydd. Ymwf.li.vd Efhydwyi: CA EIWYDD.-DvdJ Mercher, ymwelodd adgor Hockey a Soccer Athrofa Caerdydd a'r Coleg hwn. Aeth holl efrydwyr Dewi Sant i'r orsaf i'w cyfar- fod,—rhai wedi ymwisgo yn ddoniol, ac ereill yn gwneyd svvn a phoh ryw offer cerdd. 'Roedd hefyd brake wedi ei pharotoi', ond nid oecld ceffylau ynddi,— yr efrydwyr oedd yn tynu. Gwnawd procession mawr o'r orsaf i'r Coleg, y seindorf rhyfedd yn arwain, a'r 'brake' yu mha un yr oecld bcehgyn Caerdydd yn dyfod, ar y uiwedd, yn cael ei thynu gan' lu o'r efrydwyr. 'Roedd y dref i gyd wedi codi allan i weled yr olygfa frwdfrydig. Pan aethpwyd i'r Quad canwyd rhyfel- gan y Coleg, ac atebodd clnvareuwyr Caer-1 dydd eu rhyfelgau hwythau. Cyn gynted ag oedd yn bosibl dechreuwyd ar y matches.' Curodd Caerdydd yn y ddwy ymdreehfa. Ilockey-Athrofa Caerdydd. 2 goals. Coleg Dewi Sant, Nil. I Soccer--Athrofa Caerdydd, 4 goals. 'I Coleg Dewi Sant, 1 goal. Heb fethu gair dylai y Soccer match fod vit (ii-.tw,' os nad yn fuddugoliaeth i Llanbedr. Y Coleg oedd yn pwyso fwyaf ar goal yr ymwelwyr, ac anlwc o r mwyaf b j oedd i dair goal gael eu scorio o gwb]. Socceu.—Dydd Gwener, ymwelodd y Dowlais C.E.M.S. a. ni. Chwareu symol oedd ar hyd yr amser. Coleg Dewi Sant 1 goal. Dowlais C.E.M.S. 1 goal. Rugger.—Fel y erybwyllais o'r blaen, roedd adgor Athrofa Bangor i ddod yma ddydd Gwyl Dewi, ond ni wnaethant eu hymddangosiad, er ein bod wedi parotoi yn helaeth ar eu cyfer. Fel y mae i hysbyo, mae genym Rugger team ar- dderchog eleni, a chan ein bod wedi euro Athrofa Aberystwyth (pa rai. gyda llaw, a roddasant 15 points ilil i Bangor), yr oeddem yn aicr o guro Bangor. Byddwn yn cyfarfod Athrofa Caerdydd ddiwedd v tymor hwn, pryd y gobeithiwn gael budd- ugoliaeth. Yna buasem wedi curo holl golegau Cymru: Gresyn i Bangor fethu I b "I dyfod. Eu liesgusawd ydoedd fod chwech o'u chwareuwyn- wedi eu clwyfo. Pencai:reg.—Pregethwyd yma y Sul diweddaf gau Mr. J. W. Jones, a llafar- ganwyd y gwasanaeth gan Mr. E. R. G. Picton. Pentiiebach.—Y pregetliwr ydoedd Mr J. L. Davies, a gwasanaethwyd gan Mr. T. H. Davies. Eglvvys y Pr.WYF.—Darllenwyd yn Gymraeg gan Mr. D. D. Jenkins, ac yn Saesneg gan Mr. Wellington. A p Tyswyx.

Advertising

THE BEST PRESENT TO A CURATE. THE "ANGLICAN PULPIT LIBRARY" 12 LARJGE VOLUMES > OF SERMONS, NOTES and ILLUSTRATIONS By the greatest Preachers of the Church. 801- per set. (2/6 per volume). Orders should be prepaid, and addressed, Manager, Caxton Hall, Lampeter.

LLANRWST

LLANRWST. Puiodas.—Dydd Iau, yr 20fed o Chwef- ror, umvyd mev/n glan briodas yn eglwvs y plwyf, Llanrwst, gan y Parchn. John Morgan, B.A., a Jenkyn Jones, TL.A, Mr. Edward William Williams, mab hynaf Mr. a Mrs. W. Williams, Tregarth Bangor, a Miss Gwladys Roden Hughes, merch hynaf Mr. a Mrs William Hughes. Denver House, Llanrwst. Y ddwy forwyn briodas oeddvnt Miss M. Myfanwy Hughes, chwaer y briodasferch, a Miss Jennie Williams, chwaer y priodfab; y gwas priodas oedd Mr. W. Williams, Bettwsy- coed. Yr oedd y briodasferch yn cael ei chyflwyno gan ei thad. Chwareuwyd y Bridal Mrch" gan Miss Morgan pan oedd v parti yn dod i mewn i'r eglwys, a r Wedding March' ar ddiwedd y gwasan- aeth. Yr oedd perthynasau a chyfeillion y par ieuanc bron a llanw yr hen eghvys. 0 Cyuhaliwyd y boreubryd yu Denver House, ac ymhlith yT gwaiioddedigion yr oedd y rhai canlynol, sef y Parch. J. Morgan, 'Parch. Jenkyn Jone,, Miss Morgan, 1\11;. If. Roberts, Ty Crces. St. George; Mr. Williams, Tregarth; Mr. a Mrs. E. W. Williams, Miss M. M. Hughes, Miss Eva Hughes, Mr. a Mrs. Wm. Hughes. Mr. a Mrs. A Hughes, Miss Jennie Williams, Miss Roberts, St. George; Mr. W. Wil- liams, Bettwsycoed Mr. E. Morris, Llan- Miss Lloyd Hughes. Liverpool Mrs. M. A. Hughes, Miss Blodwen Hughes, Mr. a Mrs Burrows, Mi's. Roberts, Ivy- dene. a Mrs. Richards. Gadawodd Mr. a Mrs. Williams liefo'r tren am 4.27 p.m. am Barnsley, Yorkshire, yn nghauol swn mawr 1 rock cannons' a dymuniadau da torf o gvfeillion oedd wedi dcd i r orsaf. Eu cartrefle newydd fydcl Cawthorne, Watling Street, Llanrwst. Maent wedi derbvu dros 100 o anrhegion gwertlifawr, y rhai ant yn mhell i ddodrefnu r tv. Cyfarfod Trethdalwyij..—Cyuhaliwyd cyfarfod nos Fawrth yn Ysgol y Cyngor, pryd y dacth nifer dda ynghyd. Deal -wn mai prif amcau y cyfarfod oedd beirniadu tipyn ar waith y Cyngor Dincsig, a phenodi pedwar ymgeisydd am seddau ar y Cyngor yn yr etholiad sydd yn agoshau. Ar ol gwrando ar amryw o aelodau y pwyllgor yn siarad, hefyd y tri Cyiighorwr sydd yn ymddiswyddo (mae eisiau un i lanw lie y diweddar Mr. Griffith Jones), peiiderfyli- wvd i enwi y cadeirydd, Mr. F. A. Charl- ton, a'r tri lien aelod. Felly, mewn ffordd. yn lie i'r cyfarfod droi yn felldith, trodd yn fendith i'r tri hen aelod (Calfins i gyd ond Mr. Charlton, Eglwyswr). Yn bres- enol 'does dim ond un Eglwyswr ar v Cyngor, a dylasai fod tri o leiaf. lae llawer o siarad wedi bod er y cyfarfod yma. Synwn i ddim g-weled fod ychwaneg yn cael eu cynyg cyn dydd yr enwi. DOSBARTH DYNION Ieuatxc.—Mae Mr. Jenkyn Jones yn disgyblu y llanciau yma yn rhagorol. Yn y cyfarfod wytlinosol O'l"llllal* cl yn v Ty Eglwvig nos Wener, darllenwyd papyr rhagorol ac addysgiado1 gan Mr. Howel Roberts ar y testyn dyrys, :\Taterial;"1ll the no ni oi view t In- ordinary observer. Cymerwyd llian v yr ymdrafodaetli gan amryw o'r aelodau. Ardderciiog; ymlaen a chwi. fecligyn. Exwau Ysgrvthyrol.—Yn y Llys Ynadon ddydd Llun diweddaf yn y gwa- hanol achosion yr oedd yr eiuvau canlynol: —Goliath, Elias, Benjamin, Enock. Samuel. David a John. Tymor Y Garvwys —Dydd Mereher. vn eglwvs y plwyf, pregethwyd yn Gymraeg c I gan y Parch.D.Alban Lloyd, Pcntrevoelas, ac yu Eglwys St. iMair yn Saesneg, nos Wener, gan y Parch. E. M. Richards, Llangwstenin. Coxfftrm asiwx Mae dosbarthau i ferchcd ac i ddynion yn cael eu cynal bob wytlinos i barotoi ymgeiswyr gogyfer a'u dsrbyniad i gyflawn aelodaeth o'n ileg- lwys, sydd i gymeryd He yma yn mis Me- hefiii. Yr ydym yn disgwyl y bydd llawer yn ymuno eto mae lie i ycliwaneg. Cexhadaeth. — Mae y gwasanaethau wytlinosol yn Heol Scotland yn cael eu mvnychu gan nifer dda iawn o bobl, yr hyn sydd yn profi eu bod yn eu gwertli- fawrogi.—Crwst.

LLANLLYFNT

LLANLLYFNT. Arholiap Yscrifenedig TR Esgobaeth.— Addawodd ein parchus Reithor, y Parch. R. R. Hughes, fedal arian i'r ynngeisydd gawsai fwyaf o farciau yn yr arholiad uchod yn y plwyf, ac y mae yn bleser genym longyfarch v chwaer ieuanc, Miss Katie A. Roberts, Nantlle Yale Hotel, Talysarn, yn enill y fedal. Ein dynmniad ydyw ar i'r chwaer fyned rhagddi eto y flwyddyn hon. Mae adroddiad yr Esgobaeth yn gyflawn yn y LLAX am yr wythnrs ddiweddaf. Da genym weled enw Mrs. A. Parry. LlanDyfni, yn cadw ei safle yn yr arholiad. Bu'm fy hnnan yn ymgeisydd am amryw flynyddau yn yr arholiad hon, a phryder fyddai yn llenwl y fynwes hyd nes yr vniddangosal yr adrodd- iad. Ond byddai cael dewis y llyfrau yn clir- io pob pryder, ac yn enyn penderfyoiad am y flwyddyn ddyfodol. Mae llawer i Eglwyswr wedi llwyddo i gael liyfrgell lawn trwy ym- drechu yn yr arholiad hon. Gwelir enwau eraill wedi ymgeisio o'r plwyf hwn, ac wedi enill safle arirhydeddus. Eto mewn cydmar- iaeth ychydig yw yr ymgeiswyr i'r hyn ddy- lai fod. Gresyn na buasai becbgyn ieuainc a genethodi euainc sydd ganddynt ychydig oriau hamddenol, yn cymeryd mantais ar yr arhol ad a'i fanteision i wella eu hunain. Bu y Parch. John Davies (Isfryn) yn tra ddodi y genadwri yn Eglwys y Piwyf nos Fercher diweddaf. CYNGOR Sirol.— Mae y tair Ward yn brysur yn parotoi i'r frwydr, yr hon a gymer le dydd Sadwrn, Mawrth Sfed. Maent wedi arfer brwydro ar iinellau politicaidd, sef Rhyddfrydwr a Cheidwadwr, ond rhyfedd fel mae y bobl ryddfrydig hyn wedi myned i ymladd a'u gilydd, ac erbyn hyn maent mor feiddgar a cheisio myned a phob hawlfraint o ddwylaw y trethdalwyr. Out ddaw ymwared yn luan o rywle, yn ol yrarwyddion, byddwn 011 yn gaethweision i'r blaid sydd yn honi bod yn Rhyddfrydwyr. Yn sicr, mae y blaid Llafur a'r Ceidwadwyr wedi colli eu cyfle y tro hwn i gael cynrychiolaeth ar y Cyngor Sir yn y tair Ward.

BODFEAN

BODFEAN. CYFARFOD AMRYwrAEriiOL.—Nos Wener, I Chwefror 28ain, cynhaliwyd cyfarfod o'r natur uchod yn Ysgoldy y lie hwn. Arwein- iwyd yn hwyliog fel arfer gan y Parch. G. Salt. Lluddiwyd y llywydd penodedig i fod yn bresenol, sef Mr. R. 0. Griffith, Chemist, Pwllheli. Agorwyd y cyfarfod gyda chan gan Mr. FrancisXoryer, Llanor, a cbafodd dderbyniad croesawgar. Enwau y bnddug- wyr ar y datganu ydoedd :—David S. Davies, Oswald Williams, Lizzie J. Thomas, Maggie Pritchard, Gwilym B. Davies a Miss Sally Evans; etc, triawd, wythawd, a phart-i o 15, dan arweiniad Mr. Lewis Thomas. Adrodd- iadau, D. S. Davies, W. J. Thomas, G. B. Davies, Tommy Thomas, M. Pritchard, L. Pritchard, Gwenny a Jenny Williams a Annie Pritchard. Llawysgrifau, D, S. Davies, Owen J. Williams, John Williams, W. J. Thomas, G. 1. Roberts, Ella Owen ac Annie Roberts. Celfyddydwaith, Box cyllill, Mr. Isaac Davies: 11 wy siwgr (pren), Mr. H. Rowlands ysgub, Mr. W. Williams, Tai- newyddion; cyllell, fork a steel (pren), Mr. Ellis Williams. Crochet d'Opltp, 1 a 2, Mrs. Davies, Bryntirion Villa. Pin cushion, Miss D. J, Thomas; Basged wiail, Mr. Ellis Williams. Rhoddwyd gwobr i'r un enillai fwyaf o wobrwyon yn ystod y cyfarfod: 1, D. S. Davies; 2, L. Pritchard. Y beirniaid oeddynt :-Cerddorlaeth a'r llawysgrifau, Mr. Pentir Roberls, Llanbedrog adroddiadau, Mri. Pentir Roberts, R. H. Davies ac Owen Davies; ysgrifenu y saith llafariad, Mr. J. H. Roberts, Gwnhingar. Y gelfyddyd, Mri. Owen Davies, C. A. Thomas a Mrs. Jones, Bodfean Hall. Cyfeiliwyd gan Mrs. Salt. Caed cynulliad da, cyfarfod hwyliog, ac ym- ddygodd pawb yn weddaidd. Terfynwyd y cyfarfod trwy gan hwyliog gan Mr. Francis Tonger.-O.D.

Rhyfel Twrci

Rhyfel Twrci. Ymddengys fod Llywodraeth Twrci yn gwneyd ymdrechion newydd i geisio sicrhau heddweh ar sail rhoddi Adrianople i'r Bwl- gariaid, a thynnu ffindir Twrci yn ol 1r lliiieit rhwng Enos ym Mor Marmora, Midia, yn y Mor Du. Cychwynwyd y cyflafaredda cyntaf rhwng Llywodraeth Twrci a'r Llysgennad Rwsiaidd yn Nghaercystenyn—M. de Giers. Cyflwynwyd cynnyg Twrci gan y Llys- gennad i Lywodraetn llwlgaria yn Sofia. Y mae ateb Llywodraeth Bwlgaria mewn datgan- iad a wnaed o Sofia, ddydd Gwener. Gofyn- wyd i Lysgcnad Rwsia i hysbysu Llywodraeth Twrci y dylid cyflwyno pob eynnyg yn union- gyrcliol i'r Gailuoedd Balkanaidd Galwodd Llysgenhadon Rwsiq, Ffrainc, Awstria, Itaii, a Thwrci yn y Swydufa Ryfel, ddydd (iwener, a derbyniwyd hw.v, yn abeuoldeb Syr Edward Grey, gan Syr Arthur Nicholson. Bvdd i'r Llysgenhadon gyfarfod yn if'nifiol ddydd [Mercher neu ddydd Iau nesaf.