Teitl Casgliad: Llan

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
12 erthygl ar y dudalen hon
i 1 Nodiadau ar yr Actau

<-•;— 1—— Nodiadau ar yr Actau. [GAN Y PROFFE8WR LORIMER THOMAS]. Bedydd Cornelius. Pastwn i guro defo-iaeth yr Eglwvs yw hanes Cornelius gan lawer. Dyma engraifft, meddant, o dywalltiad yr Yspryd Glan t' wahan i'r ordinhid o fedydd ao arddodiad dwylaw. Ciedodd; a dvna ddigon. i ffydd. &'i gwnaetb yn llestr priodol i dderbyn don- fau'r Diddanydd. Do, fe fed ydd I wvd efe wed'yn, eitbr arwyddlun ailanol yn unig oedd ei fedydd. Ni throsirlwyidwyd dim gras ysprydol oddifewn dr'" v'r ddefod, canys yr oedd bwnnw ganddo eisioes. Saif achos Cornelius yn syifaen vrnddang- osiadot i hoff-oso iiad enwadaeth "nd (iet& gryni banfodol adiysgarmewn Sacrament. Niddrwy N yr ailanol, meddir, v mae (Jerbvii rap.¡ mewnol Nid oyfryngau nen foddion, y cyfleir graa drwyddynt,yw'r d ,fr a'r b:ua a'rd yiaw,eithr yn hytrach arwyddion fot y ddiwn yspryd- ol wedi ei derbyn rywfodd neu giiydd eisioes Nid yw gras yn rhedeg drwy'r ordititild yn rhinwedd y gweinyddiad ohoni, ond yn rhin- wedd ffydd y derhynnydd. Arferiun diddrwg didda yw'r orditihad--ta. Nid oes a wnelont a. throsglwyddo bendithfon vn perthyn i'r enaid, neu dyna ni &'n trae i i fyny, mewn peirian waith, cyfaredd ac ofergoel. Dyna grêd yr euwadwr. Yng nghyseod sidnodau megys 'Cred a cbadwedig fyddi,' mae ambell i enwad fel y Crynwyr a Bvdrfin yr lachawdwr- iaeth wedi diarddel y Sacramentaii a gwag- hWr Efengyl yn Ilwyr o honynt. Ni phregethir ao ni arferir bedydd na chymun yn eu plith. Mae lie i ofni fod y duedd ar gynnydd, canys ysgnfennodd Ambynwyr yn lied ddiweddar, Nid ydym ni yn treulio fawr o amser i'w esponio i'a cynulleidfaoedd, oblegid nid ydym ni, fel Eglwyswyr [!], yn ystyried bedydd yn hanfodol er iachawdwr- iaetb, nac yn ben conglfaen crefydd CriBt.' I ddweyd y gwir, me'n debyg fod gan bob enwad yng Nghymru ar hyn o bryd (oddi- gerth y caeth-gymunwyr ymhlith y Bedydd- wyr) aelodau a chymunwyr heb eu bedyddio erioed, canys mewn llawer capel ni ofynir i ddychweledigion o'r byd' nac i newydd- ddyfodwyr, yn dymuno aelodaeth, a gawsant fedydd cyn ymgartrefu yn yr ardal. I'r gwrthwyneb saif yr Eglwys yn ddiwrtbgil dros ddirgelwch ac effeitbiolrwydd sacrament. Yr un athrawiaeth ar hyd y caurifoedd sydd ganddi yn ddigyfnewid, sef fod y mewnol yn ymddibynuu ao yn canlyn ar y gweinyddiad o'r allanol, ac y mae yn sicr o weithredu yn nerthol ar y galon, OS bydd ffydd ac edifeir- wch y derbynnydd yna yn barod i groesawu'r rbodd ysprydol ac i ymaflyd ynddi; canys ar delerau iawn ddefnydd o honyntyr estynnir bendithion ysprydol gan Dduw, onide fe ddisgynant, fel yr bad da ar greigleoedd, yn ofer. Os dyma yw cred yr Egiwys, pa esponiad a geir ar yr amgylchiad a welir yn Act. x. 34-48 1 (1) Wrth ddechreu adaeladu ty, ymdden- gys y cerrig a'r coed a'r esgynloriau yn ddi- drefn, ond daw popeth i'w le priodol o'r diwedd yn ol cynllun y cyfanwaith sydd yn llaw'r adeiladydd. Felly gyda'r Eglwya, ymddengys rhai pethau yn chwithig ar y dechreu cyntaf, canys ni luniwyd el holl gy- fundrefn ar unwaith. Adaeladwyd yn raddol yn ol cynllun a gafwyd oddiuchod. Dat- blygwyd trefniadau'r Eglwys gan yr Apos- tolion a'u holynwyr (megys penodi diacon- laid, derbyn y cenhedloedd, a sefydlu esgobion neu arolygwyr ar gyfer y oynulleidfaoedd newydd), a deffioiwyd ei hathrawiaethau o dipyn i beth, fel y deuai galwad am hynny. Nid yn grynswth o'r nefoadd y disgynnodd y Beibl. Gvalth dynion ysprydoledig ydoedd. Felly'r Eglwys. Ni phenderfynnwyd ei chyfansoddiad ar unwaith. Ni welwyd y tair urdd mewn bodolaeth ar ddydd y Pentecost. Nid oedd erthyglau'r ffydd na Uyfr gweddi yn llaw'r Apostolion. Gwaith amser ydoedd datblygu a dwyn i'r amlwg gyfundrefn yr Eglwyo, ond, cofier, datblygiad oedd hwn yn ol oynllun ac egwyddor, dderbyniwyd oddi- uohod drwy breswyliad yr Yspryd Glan yn yr Eglwys. Dan arweiniad ysprydoledig yr athrawiaethodd yr Eglwys ar bwno bedydd, arddodiad dwylaw, a derbyniad yr Yspryd, ao nid gwiw I neb wrthwynebu awdurdod o'r fath ar sail yr hanes yn Aot. x., a cheisio dymohwelyd yr hyn a addysgwyd yn ddifwlch ar hyd y canrifoedd, (heb sdn am y ffaith fod Bedydd ac arddodiad dwylaw yn rhagjlaenu tywalltiad o'r Yspryd yn Act. vlil. a xix.). (2) Cofier hefyd mai cyfnod o ddigwyddiad- au anarferol oedd cyfnod y T.N. Nis gellir disgwyl eu cyffelyb ym mhob oes, nac mewn unrhyw oes eto o ran hynny. Eithriad yd- oedd galwad oruwch-naturiol S. Paul. Eithr- iad ydoedd y gweledigaethau a gafwyd a'r avgylion a welwyd. Eithriad yioedd y gwyrthiau a gyflawnwyd. Eithriad ydoedd x tywalltiad yr Yspryd ar y Pentecost ac yng nhartref Cornelius. Nid ar lun a delw eithr- iadau fel hyn y dadblygodd y gyfundrefn Eg- lwysig. Dim o'r fath beth. Ffolineb fuasai celsio gwneuthur yr eithriadol a'r aoghyfF. edin yn 1 heol ac yn sail i'w chyfansoddiad a'i threfn- iadau. Bedydd, yna arddodiad dwylaw, yna'r cymun, dyna oedd y ffordd arferol, y ffordd gyffredin a gosodedig, a dyna fu'r dull i lawr drwy'r oesoedd yn ddidor, hyd nes gwrthod- wyd Esgobyddiaeth gan Enwadwyr yr xyleg ganrif. (3) Tra yn cadw yn ofalus at y drefn hon, oofier nad yw'r Egiwys yn gwadu fod Duw yn gwelthredu fel y mynno ar droion (fel y gwnaeth yn achos Cornelius), ar wahan i'r I oyfrvt.gau T)el".)de(lig a'r moddion gras a ii(lef,tyd(lir gaodd<» ar bob amser arall, eithr Id ystyriodd yr Eglw ys erioed ei bod hithau at ei rbyddid newid yr egwyddor fawr Sac- ramentaid''t 1 ddvsifai i'w phlant, gan nad beth a lIai'r HVil'ialhiog Dduw Nid '\r adnod, er cryfed yr yniddanghosai, nae ar ddigwyddiad anarferol, eilhr yn ol cysondeb y ffydd a thradiodiad yr Apostolion y trefnwyd ei he¡;!w vddOflon a'i hnthrawiaetbau. \iaè'r B;d vdd yn ddibwys ac yn weithred >1di-aU -α-n-dHtii, aiedd rhai. Os felly, paham y bedvtidiwvd S. Paul a Corneiius1 Pwy fedr ddyfalu achl yaur mwy priodol i'w hehg-ór, na »rneiius ya bychanu neu yn diddymu Bedydd, eithr yn hytrach y mae yn ychwa- negu yn ddi

Y Gyngres Eglwysig

Y Gyngres Eglwysig. Cynhelir y Gyngres Eglwysig yn Birming- ham, Hydref 6ed, 7fed, 8fed, a'r 9fed. Y mae y pwyllgor wedi trefnu rhestr dda o bynciau i gael eu trafod, yr hon sydd fel y canlyn General subject. Continuity and develop- ment ill tne "Ie of the Church' First session 'The Church established and yet free.' (1) The history and meaning of Establishment. (2) Freedom under Es- tablishment. Second session. Belief and Worship.' (1) Creeds and Modern Thought. (2) Prayer Book Services and present needs. Third session. 'The Church and the Industrial VVorld.' (1) How far is Capitalism compatible with Christianity? (2) How far is Socialism compatible with Christianity] Fourth session. I Democratic Government and organisation in the Church.' (1) The authority of the Bishop in the diocese, (2) The authority and tenure of Incumbents. (3) Redistribution of Endowments. Fifth session. Changing standards of Conduct and Life.' (1) Literature and the Press. (2) Morals and Manners. (3) Amuse- ments. Sixth session. 1 The Church of England and other Christian Societies.' Seventh session. (Devotional meeting.) 'Jesus Christ, the Head of the Church,— the same yesterday, today, and for ever." Eigh th session. The Missionary call.'

LLANYSTUMDWY

LLANYSTUMDWY. ENWAU Y TRI GWR ENWOCAF A GODWYD 0 BLWYF LLANYSTUMDWY YN Y GANRIF DDI- WEDDAF.-Parcb. Morris Williams, M.A., 1 Nicander Parch. Canon Robert Camber- Williams, M.A., Lampeter Yr Anrhydeddus David Lloyd George, A.S., y Canghellor.— Gan Ise ifion. Buddugol nos Sadwrn y Pasg, 1914, yn Llanystumdwy.

Canlyniadau Hapus

Canlyniadau Hapus. Wedi gwneyd Llawer o Breswylwyr Llanbedr yn Frwdfrydig. Nid yw yn rhyfedd fod ein cymydogion yn ar- ddangos brwdfrydedd. Mae mynegiadau fel y canlyn yn ddigon i wneyd unrhyw un yn ddedwydd. Ar Ionawr 4ydd, 1913, dywedodd Mr. D. Davies, o'r Llythyrdy, Cwmann, Llanbedr, fel y canlyn :—" Yn ddiweddar, blinid fi gan boenau llym yn fy nghefn ac ar draws yr elwlenod. Nid oes amheuaeth genyf na achoswyd y poenau gan anwyd. Gan fy mod allan ymhob tywydd, yn dilyn fy ngalwedig- aeth fel lly thyr gludydd, ni ellir synu at hyn. Yr oedd anhwylder dyfrol hefyd teimlwn anhwylder yn fynych wrth geisio rhyddhad. Yr oedd y dwfr yn gymylog, ac yn cynwys gwaelodion. Ond y mae yn dda genyf dystiolaethu am y budd a dderbyniais oddiwrth Doan's back- acke kidney pills. Darfu i ycbydig ddognau o'r feddyginiaeth fy rbyddhau o'r poenau yn y cefn, ac yn fuan yr oedd yr anhawsder dyf- rol wedi ei symud ymaith yn llwyr. Mae genyf bob ymddiriedaeth yn mheleni Doan." (Arwyddwyd) D. DAVIES. Ar Chwefror 12fed, 1911, drol ddeuddeg mis yn ddiweddarach, dywedai Mr.. Davies Yr wyf yn Qda iawn, ac y mae yn hyfrydwch genyf bob amser gymeradwyo peleni Doan, gan nas gall fod unrhyw amheuaeth eu bod yn feddyginiaeth ardderchog at anhwylderau yr elwlenod." Mae poenau yn y cefn, grafel, chwyddiad- an y dropsl, anhwylderau dyfrol, a chyfnodau o syfrdandod yn ddigon i ameu anhwylder yr elwlenod. Mae Doan's backache kidney pills yn hollol at yr elwlenod a'r yswigen, ac yn rhoddi ieohyd a nerth i filoedd. Pris 2s. 9c. y blychaid; chwe blychaid am 13s. 9c.; ar werth gan bob masnachwr, neu i'w cael oddiwrth Foster McClellan Co.i 8, Wells Stiteet, Oxford Street, London, W. Peidiwch gofyn am back- ache and kidney pills,—gofynwch yn bendant am Doan's backache kidney pills, yr un fath rai ag a gafodd Mr. Davies.

s HANES MON

[ALL RIGHTS RESERVED.} 's HANES MON. GAN Y DIWEDDAR 0. WILLIAMSON, DWYRAN. (PARHAD). Yn y cyfnod Rhufeinaidd gelwid canol- barth Cymru, a elwir yn awr Meirionydd, yn Valentia. Poblogwyd y wlad gan Frythoniaid a ddaethant yn arglwyddi ar y Pictiaid a'r Goideliaid brodorol. Estynodd y Brythoniaid hyn eu hawdurdod yn y diwedd cyn bellied a Lleyn. Cadwer yn y cof fod Brythoniaid Laldinaidd o wareiddiad Rhufeinaidd yn nan ben Sir Gaernarfon, a Brythoniaid o'r Gogledd dan Osmael yn Llywodraethu yng Nghreuddyn; felly nid oedd ond Arfon yn gwahanu rhwng y Brythoniaid Lladinaidd. Hawliai Osmajpl fod yn gynrychiolydd ei dad, Cunedda, Wledig y cyntaf. Hawliai Gwrtheym, ar- weinydd Brythoniaid Lleyn, mai efe oedd y Gwledig. Ymgyngreiriodd Goideliaid M6n gyda Brythoniaid Lbe: n yn erbyn Osmael. Pan glybu Osmael hyny, ymbarotodd a brysiodd ei hun a'i ganlynwyr rhwng Goidel- iaid M6n a Brythoniaid Lleyn. Bu brwydr galed rhwng y pleidiau, pryd y lladdwyd Osmael. Yn Llandwrog isaf y bu'r ymladdfa waed- lyd, ac oddiwrth ddistawrwydd yr hanesydd mewn perthynas i ganlyniad brwydr mor bwyaig cesglir mai amtenderfynol fu. Mae'n amlwgj beth bynnag, i'r Monwyson gael dyrnod drom, oblegid yn fuan ar ol brwydr Llandwrog goresgynwyd Mon gan feibion Osmael, neu yr Osmaelion fel y gelwir hwynt. Gan nad oes son iddynt gad eu gwrthwynebu gan y Goideliaid bernir iddynt ymostwng yn fuan a rhoi i fyny arglwydd- iaethau yn M6n i'r Osmaelion. Ymsefyd- lodd Neigr, mab Osmael, yn y parth sy'n dwyn ei enw hyd heddyw, Rhos Neigr. Meilir ei frawd a feddianodd Drefeilir. Y trydydd brawd oedd Gynyr. Nid yw ei enw yn aros yn Mon, oherwydd, fieallai, iddo yn ol hen arferiad fabwydiadu enw ei dad. Mae'r ysgrifenydd prc.HMiol yn awgrymu y gall Tai Moelion, fferm ger y Quirtai, Aber- ffraw, fod yn llygriad o enw etifeddiaeth Cynyr. Dyma yr ymsefydhvyr cyntaf M tylwyth Brythonig yn M6n. Mae'n werth sylwi yn y fan yma, a gelwir sylw at gyffelyb ffeithiau lawer gwaith eto, mai Scotiaid o'r Werddon y geilw yr hen hanesydd Brythonig y fyddin Goidelig a ddaeth i gynorthwyo Gwrtheyrn yn erbyn Osmael yn mrwydr Llandwrog. Mae y nodiad yn profi fod yr hen hanesydd yn amherffaith iawn ym man- ylion ei ffeithiau, neu fod Scotiaid, neu Is- goediaid, 1^1 y sylwyd o'r blae n, yn gyfystyr i Goideliaid, ac mai at drigolion M6n y cyfeiriai'r hen hanesydd. Ac os mai at Wyddelod y Werddon bellaf y tneddyliai gyfeirio, nid oes lie i synnu at y camgymer- iad pan ystyriom mor bell y cyfrifid M6n y pryd hwnnw, ac oesau ar ol hyny, o Gwm Hir, Maesyfed; Talyllychau, Caerfyrddin; neu Ystrad Fflur, Aberteifi. Ynghelloedd yr Abattai hynny, neu eu cyffelyb, yr ysgrif- enwyd, neu gasglwyd, y brutiau, neu hanes yr oesau, gan y mynaich ooddynt gaeth a dibrofiad tu allan i'r tai crefyddol. Gan yr ystyrid M6n, yn y cyfnodau dan sylw, fel gwlad ar ei phen ei hun yn gym- deithasol a gwladol, fel yr oedd yn ddaiar- yddol, a'i thrigolion yn Ysgotiaid a Phict- iaid, hynny yw, Goideliaid, prin y byddai y gwahanol enwau a'r hyn a. olygent yn tynnu sulw manwl Brython dieithr, oddieithr pan y byddai'n faes goresgynydd hynod, neu yn fan noddfa i benaethiaid wedi colli'r dydd mewn brwydr. Dywedwn eto mai hanes Brythoniaid 'yn ymladd a'u gilydd am y teitl o Wledig, men eu hanes yn ymosod ar frodyr neu ddieithr- iaid i geisio meddianu eu hetifeddiaethau yw hanjas Cymru bron i gyd yn y cyfnod dilynol i ymadawiad y Rhufeiniaid o Brydain. OADWALLON FAWR. Pennaeth Brythonig oedd hwn heb fawr o gysylltiad agos rhyngddo a Chymru ond ei fod o deulu y Gwledig. Yr oedd ei gartref yn Deira, talaeth ogleddol, o'r hon yr oedd Efrog yn rhan. Ond cyn myned ymlaen ymhellach gyda hanes Cadwallon Fawr, dylid cyfeirio ychydig eiriau at Frython fu'n cartrefu am beth amser yn mynyddoedd Arfon yngolwg M6n. Ni fu'n rhyfela yn agos iawn i Fon, canys dywedir iddo arwain meibion Gwron, hynny yw, meibion Osmael, ac eraill i Ogledd \Lloegfr yn drbyn gwr^hryfejiliwyn yno. Y tywysog yma oedd Beili Mawr. Yn y Gogledd y casglodd ei enwogrwydd yn benaf; ond dywedir iddo gosbi Ysgotiaid y Werddon. Dyna gyfeiriad amwys at ryw ymweliad o eiddo Bjsli Mawr i F6n. Yn awr cyfeirir ymhellach at ymweliad Cadwallon Fawr i F6n. Bu ymryson rhwng dau Frython o hiliog- aeth Einion Yrth a Chunedda Wledig am y flaenoriaieth gysylltiol a'r teitl o Wledig. Tra'r qedd y ddau yn ymryson daeth Ethel- frith yr Angliad i gipio y sedd. Yn y cythrwfl hwnnw y bu cyflafan y myneich Prydeinig yn Mangor-is-goed, pryd y llof- ruddiwyd llawer o honynt gan Ethelfrith. Gan i'r Angliad orchfygu, ffodd Cadwallon a'i frawdmaeth Edwin, a derbyniodd Cad- wallon noddfa yn M6n. Yn nechreu y seithfed ganrif esgynodd Cadwallon i awdurdod Gwl'edig. Yr oedd ei dad wedi rhoi noddfa, fel yr awgrymwyd, i dywysog ieuangc o Deira, neu Efrog, yr hwn oedd wedi gorfod ffoi o'i dywysogaeth. Ar ol i'r ddau ddychwelyd i'w tywysogaethau, troes Edwin yn fradwr rer holl garedigrwydd Cadwallon a'i deulu tuag ato. A chesglir i Gadwallon orfod ffoi yr ail waith i Fon. Gelwir ef yn yr hen hanes yn Gadwallon Lew, a'i fod un adeg yn ffoadur yn Werddon. Mynegir i Edwin ddyfod a byddin yr holl ffordd o Efrog i geisio 

Ymwelwyr Brenhinol yn Neheudir Cymru

Ymwelwyr Brenhinol yn Neheudir Cymru. Dydd Gwener diweddaf, ymwelodd y Ty- wysog Alexander o Teck a'i briod 4 Chaer- dydd, lie y rhoddwyd derbyniad brwdfrydig iddynt. Buont yn gweled y dociau anferth, ac aethant wedi hyny drwy yr heolydd i Neuadd y Ddinas, lie y rboddwyd gwledd iddynt gan yr arglwydd faer. Yn y pryd- nawn, aeth y cwmni urddasol mewn modur- iaid drwy Eglwyswen, Ffynon Taf, Ponty- pridd, a Tonypandy, ac ymwelsant a. glofa Llwynpla, lie yr arweiniwyd hwy drwy y gwaith gan Mr. Leonard Llewelyn, y prif ar. olygwr. Oddi yno aethant 1 balasdy Miskin, He y croesawyd hwy gan Mrs. Williams a Mr. Rhys Williams. Boreu Sadwrn, aethant i Gastellnedd, lie yr oedd gwledd wedi ei dar- paru yn y Neuadd Drefol. Agorodd y Tyw- ysog neuadd newydd y gwirfoddolwyr, ac ar- olygydd gwmni o ol-filwyr gerllaw gorsaf y rheilffordd. Dychwelasant i Miskin erbyn yr hwyr, a boreu Sul yr oeddynt yn bresenol mewn gwasanaeth yn eglwya Miskin, pryd y pregethwyd gan y Parch. D. T. Griffiths, ficer Llantrisant. Yn y prydnawn ymwelas- ant & Chastell St. Donat. Ymadawsant o Gaerdydd am Lundain foreu Llun, wedi eu boddhau yn hollol ar yr hyn a welsant, a'r caredigrwydd a ddangoswyd tuag atynt.

Lloffion

Lloffion. Yn Merthyr, ddydd Mawrtb, gwysiwyd 147 o rieni am beidio anfon eu plant i ysgol- ion Pabyddol yn Dowlais. Gwrthodent oherwydd i ddau o'r atbrawon bleidleisio dros aelod Socialaidd yn etholiad y cynghor trefol. Gorchymynwyd i'r bechgyn gael eu hanfon i'r ysgol, a dirwywyd hwy i goron yr un am y genethod. Y dydd o'r blaen, bu dros 1,250 o filwyr catrawd De Londonderry o Wirfoddolwyr Ulster yn ymarfer o flaen Syr E. Carson. Y mae yn perthyn i'r fyddin rai ugeinlau o weinyddesau gwirfoddol hefyd. Yn Ynadlys Lerpwl, ddydd Mawrth, anfon- wyd un Fred Hillman, heddgeidwad* ar y Cheshire Lines, i garchar am oh we mis am ladrad. Cyfaddefai mai y ddiod oedd achos ei gwymp. Hysbysir yn swyddogol fod y Barnwr Channell wedi rboddi ei le i fyny. Y mae y Brenin wedi gweled yn dda benodi Mr. Montague Shearman, K.C., a Mr. John Sankey, K.C., fel barnwyr ar y Faino. Ni wyddai beth oedd ofn,' oedd tystlol- aeth mam Albert Hatswell, y bachgen dewr, 12 oed, ga'dd el ladd wrth geisio dal ceffyl oedd wedi rhedeg ar un o heolydd Llundain. Yr oedd canoedd o'i edmygwyr yn bresenol yn yr angladd ddydd Sadwrn, ac yr oedd canoedd o bleth-dorchau anfonedig gan ei gyd- ieuenctyd. Ar ei ymadawiad o Hove, cafodd Dr. Burrows, Esgob newydd Sheffield, rodd o 843p. Fel y cyfnewidia pethau Yn agos i ganrif wedi Waterloo, wele ein Brenin yn ymweled a Ffrainc, ac yn cysgu yn ngwely Napoleon. Dydd Sadwrn, llwyddodd Gwirfoddolwyr Ulster i ddwyn llawer iawn o ddarpariaethau rhyfel i'r prif ddinasoedd heb yn wybod i'r awdurdodau. Yr oedd yno 50,000 o ynau, a 3,500,000 o bylor, etc. Dengys hyn mor benderfynol ydyw Ulster. Yn ei ewyllys gadawodd y Parch. Joseph Ansted, M.A., Highbury Hill, Llundain, 500p. a gweddill el ystad i'w I housekeeper' ym- roddedig fel cydnabyddiaeth o'i gwasanaeth fel gweinyddes ofalus a morwyn ffyddlon yn ystod blynyddau maith ei ddallineb a'i weddwdod.' Yr oedd yr hen wr yn 93 oed. Torodd tin allan ar ystad larll Seafield yn Dochran Woods, Swydd Inverness, a dydd Gwener cyrhaeddai filldir nn ffordd a haner milldir mewn cyfelriad arall. Dydd Sadwrn, bu farw Caesar, cl ffyddlon y diweddar Frenin Edward Golyga i'w chofio oedd ei weled yn cerdded tu ol i arch ei feistr ddiwrnod yr angladd, a theimlodd golli ei feistr am amser maith, gan wrthod bwyta na chymeryd ei foethi gan neb. Ar ei wddf-glwm yr oedd y geiriau, Myfi yw Csesar, ci y Brenin.' Mae tadau, mamau, a phlant Burston (Norfolk) allan ar Btreic mewn canlynlad i'r ysgolfeistr a'r feistres gael eu troi i ffwrdd. Ar eu banerau gwelir y geiriau, Gofynwn am gyfiawnder yn unig.' 'Mynwn ein hatbrawon yn ol.' Sibrydir fod y fasnach lechi yn debygol o wella. Er calondid i ganoedd o weitbwyr, dywedir fod y fasnach yn gwella mewn rhai ardaloedd yn barod.

Genedigaeth

Genedigaeth. DAVIES.—Ebrill 25ain, priod y Pareh. L. J. Davies, Ashvllle, Llan, Ffestiniog, N.W. (gynt o Bagillt, Sir Fflint), ar ferch.

Lloyds Bank Limited

Lloyds Bank Limited. A Provisional Agreement has been entered into for the amalgamation of the Wilts & Dorset Banking Co. Ltd. with Lloyds Bank Li mi ted. In a circular issued by the Directors of the former Bank it is announced that the terms agreed upon provide that the shareholders of the Wilts & Dorset Bauking Co. will recelve- 1st. Ten Shares in Lloyds Bank of JE50 each, JE8 paid, for every Seven Shares in the Wilts & Dorset Banking Co. of L50 each, tl 0 paid up (i.e. One Share and three sevenths of a Share in Lloyds Bank for every Share in the Wilts & Dorset Banking Co ), and 2nd. A cash paymeut of X,2 for every Share in the Wilts & Dorset Banking Co. For the purpose of enabling the division of the Shares to be accurately made, Lloyds Bank will issue scrip certificates, each repre- senting one-seventh of a Share in Lloyds Bank, which can be sold, or additional scrip certificates purchased in order to make up a complete Share. The Directors express their oonfidence that these terms will be acceptable to the Shareholders. They state that provision has been made for the continuance of the business on the same lines as heretofore that two of the Directors of the Wilts and Dorset Banking Co., will join the Board of Lloyds Bank as soon as practicable, and that all the Directors will co-operate as a Local Committee of Supervision m furthering the interests of the united Banks, and in dealing with all local business. To the same end, the General Managers, Mr. W. Moon and Mr. H. S. Harbridge, will become District Managers of Lloyds Bank, and the entire staff of the Wilts and Dorset Banking Co. will be taken over by Lloyds Bank on the existing agree- ments. Special meetings of the Shareholders of both Banks will be held on Wednesday, the 6th May. It is proposed to increase the capital of Lloyds Bank to the extent of LIO,000,000 by the creation of 200,000 new shares of .£50 each, but there is no present intention to issue more than the number neG- essary for the purpose of this amalgamation.

Yr Unol Dalaethau a Mexico r

Yr Unol Dalaethau a Mexico. r Y DDWY BLAID YN TREFNU. Dywedir fod y Cadfridog Carranza, arwein- ydd y byddinoedd Cyfansoddiadol sydd yn gwrthwynebu Huerta, wedi anfon i Washing- ton i hysbysu ei fod yn bwriadu meddianu Vera Cruz fel bygythiad yn erbyn hawliau phenaduriaeth Mexico, a geilw ar i'r Americ- aniaid adael tiriogaeth Mexico. Y mae oddeutu 4800 o wyr traed, gwyr meirch, a chyflegrwyr wedi gadael Galveston, Texas, am Vera Cruz, lie y mae 5000 o filwyr Americanaidd wedi glanio eisoes. SIBRYDION AM HEDDWCH. Y newyddion diweddaraf yw y bydd Vt ddwy wlad ddyfod i delerau A'u gilydd, sO felly rhoddir terfyn ar yr anghydfod blin presenol.

Eisteddfod Dewi Sant Llundain

Eisteddfod Dewi Sant, Llundain. BEIRNIADAETH AR Y DARNAU BARDDONOL. Tanchwa Scnghenydd. Dim ond dau gyfansoddiad a ddaeth I law, sef eiddo AUtud Glan Teifi a Rhywun. Cyffredin yw gwaith yr Alltud, er fod ganddo ambell ergyd da lawn, megys ei gy- feiriad at y danchwa,— Morwynig angau ydoedd hon Yn tramwy trwy'r gwaelodion.' Rhytoutt. -Mae Ilinel lau graenus a grymuSt ac yn llawn o farddoniaeth y galon gan y 9 bardd hwn. Rhywun' a bia y wobr a'r clod. Ar air a chydwybod Ap CEREDIGION. Y Wlawlen. Dim ond pum' englyn a ddaeth i law, un talcen slip, ac haner brawd iddo, ynghyd 4 thri englyn. 1. Rova a bia'r talcen slip, a gwyliedpawb oil i'w bocbrau holltl yn ddellt. Clywch 'Gwlawia wlaw dyweitha-fy ngwlaw-len Ar dyben a chwardda A thithau wynt mawr Mawrth cofia Mai Did Tin Ribs yw fy Umbrella.' 2. R.J-Gresyn na fu y bardd hwn yll Ysgol Ap Emwnt, gan fod ganddo synlad hapus iawn. 3. Cysgod.-Englyn cywir; dechreua yO dda, ond braidd yn fain yw y gynffon-cyg- ffon yr englyn, nid y wlawlen. 4. Un Ddaw o Sir Ddewi Sant. -Ffraeth is phert ddigon, ond trech yw Dan y Gawod.- Englyn hapus iawn, &c efe a bia y wobr yn hawdd. A dyma fe :— Un a geir yn agoryd-yn hwylus j Yw'r wlawlen-nawdd iechyd, j Wele foddion celfyddyd Yn y gwlaw i'n cadw'n glyd.' Yn yr adroddiad a ymddangosodd yn y LLAN, Mr. G. Ellis James, ac nid Jones ddy* lasai enw yr ysgrifenydd fod.

Advertising

ARGRAFFU RHAD, CYFLYM, A DESTLt# YN SWYDDFA'R "LLAN."