Teitl Casgliad: Llan

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Llun 1 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
3 erthygl ar y dudalen hon
Advertising

jr ;:i YR HAUL. | I OYNWYSIAD AM AWST. J Y Mis. Llyfr y Barnwyr. ij Oohebiaeth. Yr Eisteddfod Genedlaethol. Cydymdeimlad. J Or Arsyllfa. At y Beirdd. j Cofia am Mr. John W. Jones j (Asaph Tegai), Bryntwrw, Tre- < garth, Bangor. { Cylchgronau Eglwysig Cymreig j y Presenol. j p Bwrdd y Golygydd. I Triagl. Adolygiad y Wasg. Adolygiad y Wasg. Nodion Eglwysig. j Manion. < I

Advertising

PERL Y PLANT CYNWYSIAD AM AWST. j Dadleuon Magi Jones. Gwers o'r Coran. Mis Awst. | Y Llyfr Tonau Cyntaf (gyda | Darlun). Ton—• Min y Dw'r.' | Ty Coch,' Porthdinlleyn. j Pwyllgor Ty yr Arglwyddi. j Trip yr Ysgol Sul (gyda Dar- | luniau). Y Dyn ar y Bont. j Seryddiaeth fel Llaw-forwyn i < Grefydd. Roger Ascham. | Gwers gan Bagan. Y Credo. | Talemachus a'rGornestwyr(gyda < Darlun). Dalen Dirwest. i Beth mae yr Egl wy yn ei Wneyd. Llithiau Priodol am y Mis. Perlau y Perl.' Barddoniaeth. Y Paganiaid Bach Duon. Y Gystadleuaeth.

COLLEDION MAWRION l

COLLEDION MAWRION. # l GLANIAD MILWYR LLOEGR YN FFRAINC. GORCHFYGIAD YR AWSTRIAID. DYDD GWENER. GORUCHAFIAETH Y BEL-GI-AID. Ddüe, yr oedd gallu cryf o'r Germaniaid yn Belgium, o fewn 30 milldir i Brussels. Llwyddodd y Belgiaid i yru amryw gat- rodau o feirchfilwyr Germanaidd ymaith, ond dywedir fad y Germaniaid wedi ym- ladd yn wrol. Ymddangosai y German- iaid yn myned i gyfeiriad Antwerp. Hawlir fod amddiffyufeydd Liege wedi dinystrio cvflegrau Germani. I --r-" BUDDUGOLIAETH Y FFRANCOD. Mynegir fod mil o Germaniaid wedi eu cymeryd i'r ddalfa gan y Ffrancod gefllaw Luxemburg. DYDD SADWKN. SYMUDIADAU Y FFRANCOD. Hysbysir heddyw, fod trefniadau y Ffranicod wedi eu cwblhau, a bod ugein- iau o filoedd o honynt yn ymdeithio drwy Charleioi i Gembloux, ac felly mae cy- northwy sylweddol i Belgium wrth law yn y frwydr yn erbyn y goresgynydd German- aidd. Mae mudiad y milwyr Ffrengig yn eu cymeryd ar draws rhan o. fyddin Ger- mani, a byddai merwn perygl dirfawr ombai am amddiffynfeydd mawrion Namur, o'r tu ol i'r rhai y gall milwyr Ffrainc fod yn ddiogel. Mae yr amddiffynfeydd hyn o fantais annhraethol i'r Ffrancod a'r Belg- iaid. Dydd Gwener, yr oedd y Ffrancod yn croesi maes brwydr Liguy, lie yn 1815 yr eniIlodd Napoleon fuddugoliaeth ar filwyr Prwsia. I, Mae y Belgiaid wedi parotoi yn ar- dderchog ar gyfer ymdaith y Ffrancod. gan eu bod yn ystod y dyddiau diweddaf wedi ymlid a gViTrbhwynehu y meirclifilwyr Ger- maiiaidd. Tucefn i fyddin Ffrainc y mae miliwn o ol-filwyr. y rhai ydynt wedi cael eu hym- arfer yn dda yn ystod oediad y Germaniaid. Ar dueddau Alsace mae y Ffrancod yn cyflawni gwaith da, ac wedi cymeryd Ilawer o'r Germaniaid i'r ddalfa. MILWYR AWSTRIA. Hysbysir fod gallu cryf o'r Awstriaid wedi yinvasglu, a-r lanau y Rhine. Os yw yr adroddiad hwn yn gywir, mae ar hyn o bryd, 53 o rhanau milwrol yn rhan orllewinol y maes brwydrol, pob adran yn cynwys 40,000, yn gyfansoddedig fel y canlyn :—Ffrainc, 22; Belgium, 3; Ger- mani, 25 Awstria, 3. Y RWSIAID YN DYNESU AT GERMANI. Fel y dynesa prif alluoedd Rwsia i du- eddau dwyreiniol Germani, ma,ent yn brysur wrth y gwaith o ddinystrio riheil- ffyrdd Awstria a Germani, ac y mae pwys- igrwydd Rwsia yn deehrctt cael ei deimlo. DTOHETjLION GERMANI. i'aiu-oxr i anfon hysbysiadau anwireddus a. diaail o Germani d'rwy gyfrwiig y pell- elbrait diwifr. Gwadir yn hollol fod Ger- mani wedi gosod mwnfeydd ffrwydrol yn Mor y Goglecld, ac felly annhreithio mor- dwyaleth llongau anmhleidiol. Yr ateb i nyn yw fod yr elfenau ffrwydrol wedi eu gosod ganddynt haner can' milldir oddi- wrth y tir, gan anwybyddu yn hollol hawl- iau llongau i dramwyo y ffordd hono, yr" hyn sydd yn droseddiad erchyll o hawliau cydgenedlaethol. Haera Germani hefyd fod y rhyfel wedi ei ohychwyn gan Rwsia, ond mae y ffiloreg hon wedi ei gwrthbrofi yn swyddogol gan y Swyddfa Dramor Brydeinig. Anfonodd Ymerawdwr Germani bell- ebron at Frfenin Belgium i'r perwyl y byddai yn rhaid iddo roddi i fyny amddi- ffynfeydd Liege, neu y gorfodid ef i'w cy- meryd drwy rym. Yr unig atebiad a gaf- odd ydodd, 'Ymdrechwch.' DIM COLLEDION PRYDEINIG. Mae Llywodraeth Lloegr wedi anfon allan rybudd yn anog pawb i beidio credu unrhyw sibrydion a glywir yn ddyddiol ynglyn a buddugoliaethau neu golledion, neu gludiad dynion aroholledig i'r wlad hon. Pa beth bynag gymer Ie, gofala y Llywodraeth Brydeinig gyhoeddi y new- yddion mor fuan ag y bydd yn ddichon- adwy. DYDD LLUN. BRWYDR LORRAINE. Mae y Ffrancod wedi bod yn ymladd yn egniol yn Lorraine. Ymosodasant ar bentrefi Cirey a Blamount, gan beri colledion mawr- ion i'r Bavariaid, y rhai a orfodwyd i ffoi. Aeth dau Ffrancwr mewn awyrlong uwch- ben Metz, gan ollwng pelenauffrwydrol ar yr adeilad lie cedwir awyrlongau y Germaniaid yn Metz, a diangasant yn ddianaf. Ni fynegir faint o golledion a achoswyd gan- ddynt. Aeth y Ffrancod i uchelderau Donon, safle bwysig yn y Vosges, llay cymerasant bum' cant o Germaniaid yn garcbarorion. Mae arwyddiori o fudiad cyffredinol ar hyd y llinellau Ffrengig, a chymerwyd meddiant o Thann, yn Alsace Uchaf. Pentref myn- yddig, yn sefyll 14 milldir i'r gorllewin o Mulhouse. Yn yr ymladd gymerodd le yma, niweidiwyd y Cadfridog Yon DeimUng. 1- YMGYFARFYDDIAD MAWREDDOG 0 FILWYR. Mae byddinoedd Germani a Ffrafnc-Bel- gium wedi cyraedd yn agos i'w gilydd, ac yn cysylltu llinell o 300 milldir o Tirlemont i Thann, yn Alsace Ucbaf. Gellir cvfrif fod gan y Germaniaid fyddin o 1,500,000 o wyr, a'r Ffrancod-Belgiaid y rhyngddynt yn rhifo 1,200,000, heblaw mil- iwn arall o ol-filwyr yn barod ar alwad. Ni chyfarfyddodd y fath allu erioed o'r blaen vn hanes rhyfeloedd. Dengys y tabl canlynol nifer y milwyr fuont yn cymeryd rban mewn brwydrau yn ystod y can mlyn- edd diweddaf Lule Burgas, 1912 400,000 Mukden, 1905 701,000 Sedan, 18TO 244,000 Gravelotte, 1870, 301,000 Gadowa, 1866 436,000 Waterloo, 1815 217,000 Leipzig, 1813 472,000 Pa beth bynag fydd panlyniad y frwydr fawr fygythiedig, ni phenderfynir hi yn faan, gan fod y fath nifer aruthrol yn cymeryd rhan, a hyd y llinell ymladdol mor fawr. YMDAITH Y RWSIAID. Mae milwyr Rwsia yn gwneyd hafoc ar bob Haw, ac vn ymHd y Germaniaid yn brysur. Un o ddigwvddiadau pwysicaf yr ymgyrch hwn yw fod Czar Rwsia wedi cyhoeddi y caniat- eir hunan-lywodraeth i'r Poliaid. Mae tair miliwn a haner o ddeiliaid Poland yn byw mewn tiriogaethau Germanaidd, a dros bedair miliwn mewn taleithiau Awstriaidd, ac apelia datganiad y Czar yn gryf atynt. AWSTRIA A SERVIA. Cymerodd ymladdfeydd ffyrnig le rhwng yr Awstriaid a'r Serviaid, a hawlia y diwedd- af eu bod wedi gorchfygu y blaenaf. Dat- gana swyddog Prydeinig fod y Serviaid yn feddianol ar y traedfilwyr goreu yn Ewrop os felly, gall yr hawl i fuddugoliaeth fod yn eiddo y Serviaid. DICHELLION Y GERMANIAID. Dydd Sul, bu brwydr rhwng meichfilwyr Prwsiaidd a Belgiaidd yn y wlad i'r de- orllewin o Louvain. Daeth y Prwsiaid i gy- ffiniau y Belgiaid drwy ddefnyddio dichell isel- wael. Yr oedd eu blaenfilwyr wedi eu gwisgo yn ngwisgoedd carcharorion Belgiaidd oeddynt wedi ddal yn rhywle arall, ac felly ni amheu- oad y Belgiaid nad eu dynion eu hunain oedd yn dynesu. Buan yr argyhoeddwyd hwy, ac ymladdasant yn dde wr, gan orfodi y German- iaid i ffoi-ana eu hoedl. •/ DYDD MA WRTH. Y SEFYLLFA YN GWAETHYGU. Er fod y sefyllfa yn niwlog ar hyn o bryd, a phawb mewn pryder gyda golwg ar y dy- fodol, da genym hysbysu fod y milwyr Pryd- einig wedi glanio yn ddiogel yn Ffrainc. Pa bryd y glaniasant ni ddywedir, ond cedwir pobpeth mor ddirgelaidd a phosibl yn y Swyddfa Ryfel. ac y mae Arglwydd Kitchener wedi talu dlolchgarwch i'r wasg Seisnig am ei theyrngarwch i'w geisiadau. BWRIADAU Y RWSIAID. Hysbysir fod byddinoedd Rwsia ar fin rhoddi dyrnod i fyddinoedd Germani ac Aws- tria. Yr oedd y blaenaf yn hyderu y gallasai wne yd llawer a hafoc cyn dyfodiad y Rwsiaid, a dianc i'r dwyrain, ond fel arall y mae wedi digwydd. SUDDIAD LLONGAU RHYFEL. Tra yr oedd rhyfel long Awstriaidd wrth y gwaith o dan-belenu Antivari, suddwyd hi gan ran o lynges Ffrainc, ac mewn adroddiad o ymladdfa gafwyd gerllaw Bodna, yn yr Adriatic, dywedir i ddwy ryfel-long Awstri- aidd gael eu suddo, ac i un arall gael ei gosod ar dan. Y FFRANCOD YN MYNED YMLAEN YN HYDERUS. Dywedir fod y milwyr Ffrengig yn ymdaith ymlaen yn llwyddianus a hyderus yn y de- heubarth, ond ychydig hanes gafwyd am frwydrau, gyda'r eithriad o ysgarmes gyda meirchfilwyr rhwng Namur a Brussels Pa fodd bynag, disgwylir newyddion pwysig yn fuan bellach. SYMUDIADAU BELGAIDD. Mae Llywodraeth Belgium wedi symud y llys o Brussels i Antwerp, yr hyn fydd yn llawer mwy cyfleus i amcanion rbyfel, gan fod Antwerp yn feddianol ar amddiffynfeydd cadarn. COLLED I DREFI GLANAU Y MOR. Mae trefi glanau y mor yn Ngogledd Cymru ac ar hyd a lied y wlad eisioes wedi cael colledion mawrion oherwydd y rbytl. Mae'r dyeithriaid oedd yn aros yn Llandudno, Colwyn Bay, Llanfairfechan, Penmaenmawr, Crlccieth, Pwllheli, a'r holl drefi ar y glanau wedi dychwelyd gartref, a8 ychydig iawn sy'n aros. Nid yn unig hyny, ond mae'r ymwelwyr oedd wedi trefnu i ddod yn ystod y mis hwn a'r mis nesaf, wedi tynu eu trefniadau yn ol mewn amryw leoedd. Bydd hyn yn golled ddirfawr i bob! sy'n arfer lletya dyeithriaid, ac hefyd i slopwyr. Y CHWARELI A'R RHYFEL. Y mae y rhyfel yn effeithio yn ddrwg ar y chwareli, ac ofnir mewn rhai cvlchoedd m