Teitl Casgliad: Llan

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Llun

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: A non-numeric value encountered

Filename: views/newspaper_view.php

Line Number: 100

1 o 8

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: A non-numeric value encountered

Filename: views/newspaper_view.php

Line Number: 103

https://cymru1914.org/cy/view/newspaper/3687977/1" title="Next Page">Nesaf Olaf
Full Screen
12 erthygl ar y dudalen hon
Advertising

R HAULJ OYNWYSIAD AM HYDREF. Y Mis. » Difaterwch. Addoliad. Dr. Campbell. Golygwyr yr HaulElia Wyn o Wyrfai. Emyn Rhyfel. Maes Llafur Undeb Ysgolion Sul Cymreig yr Eglwya. Bwrdd y Golygydd. Adgofion am Offeiriaid. Radium O'r Arsyllfa. Hen Fesurau. Nodi on Eglwysig. Y Geiriau Cysurua. Ymofyn Disgyblion St. loan yn Ephesus. Y Qongl Ddifyr.

Advertising

PiSKL Y PLANT CYNWYSIAD AM HYDBKF. Ufudd dod. Pat yn Rhesymu. Ymladdfa. Y Ceffyl Hela. Hen Fardd y Beuallt. Eglwys Nantcwnile (gyda Dar- luniau). Hynt Hwyrddydd Haf. Dalen Dirwest, Iferia o'r Lon, Melin Wynt (gyda Darlun) Mias Sarah Mary Thomas, Fron- wen, Penbryn. Maes Llafur yr Ysgol Sul yn Nghymru. Diddanion. Tystiolaeth y Drych i'r Llyfr Gweddi. Y Gyatadleuaeth. Beth mae yrEglwys yn ei Wneyd. Y Paganiaid Bach Duon. Perlau y Perl.' Barddoniaeth. Llithiau Priodol am y Mis.

CWRS Y RHYFEL

CWRS Y RHYFEL. ADOLYGIAD YR WYTHNOS. EGLUROR SEFYLLFA YN Y BALKANS. BWLGARIA A GROEG. A ADEWIR Y DARDANELS? Y BRWYDRO YN FFRAINC A RWSIA. GERMANI WEDI ILDIO I'R AMERICA. PWYSIGRWYDD NEWYDD GARDD EDEN. Ni bu er dechreu'r Rhyfel wythnos fwy cynhyrfua na'r un ddiweddaf. Gwelwyd llawer mwy o frwydro, tywallt llawer mwy o waed, buddugollaethau llawer pwysicach, a gorchfygiadau llawer mwy trychinebuB mewn ami I wythnos nag a brofwyd yr wythnos, ddiweddaf. Ac eto hon yw efallai yr wyth- nos fwyaf cynhyrfus, a'r un a garia ddylanwad helaethaf a mwyaf unlongyrchol ar holl Gwrs y Rhyfel, o'r un o fewn y pymtheng mis dl- weddaf. Nid ar faes y gftd ond yn LIya y Brenin y mae llygaid y byd wedi bod tyu crafl'u, a dyddordeb a phryder y byd yn cael ei ganolbwyntio. Gwledydd y Balkans, dyhead eu pobloedd, ymdrechion eu gwlad- weinwyr, ac ynfydrwydd eu brenhiuoedd, sydd wedi cyfoewid, megys ar amrantiad holl gwrs tebygol y Rhyfel.

EGLUROR SEFYLLFA YN Y BALKANS EU PWYSIGRWYDD DAEARYDDOL A MILWROL

EGLURO'R SEFYLLFA YN Y BALKANS. EU PWYSIGRWYDD DAEARYDDOL A MILWROL. I ddeall aefyllfa pethau yn y Balkans ar hyn o bryd da fyddai adgofio r darllenydd ynghyntaf oil o'u safle ddaearyddol. Ceislaf egluroTiyn drwy gyffelyblaeth daearyddiaeth Cymru a rhan o Lloegr. 0 boslbl nad oes map o'r Cyfandir wrth law gan bob darllen- ydd ond hyd yn oed heb fap mae ganddo syniad go gywir am siroedd el wlad ei liun. Gosodaf felly siroedd Cymru a rhan o Loegr yn lie gwledydd y Balkans a theyrnasoedd Ewrop. Mae'n wir na ddeil y gyffelybiaeth ymbob peth. Wrth gwrs mae arwynebedd y gwledydd hyny yn llawer iawn mwy nag elddo'r siroedd i'r rhai y'u cyffelybir yma ac nid yw maintioll y gwledydd hyny o'u cym- haru ft'u gilydd ychwaith yn gyffelyb i faint- loll cymharol y siroedd. Ond mae 1leoliady gwahanol iiioedd yn eu perthytias l'u gilydd yn ddigon tebyg I leoliad y gwledydd yn eu pecthynu SL'u gilydd, i rol Ir darllenydd eynlad go gllr o'r »fle ddaearyddol yn y Balkans. Cymered felly y daflen ganlynol fel arwainydd GROKG yw Sir Forganwg. BWLGARIA yw Sir Frycheiniog a'r rhan hono o Sir Fynwy sydd rhwng afon y Rhymni a'r afon Wysg, gan gyunwya Casnewydd. TWRCI yn EWROP yw y gweddill o Sir Fynwy. TWROI yn ASIA yw Gwlad yr Haf a Dyfuant. Y MOR DU yw Swydd Caerloyw (Gloster- shire). Y DARDANELLES yw geuau'r Hafren o Gas- gwaith (Chepstow) hyd Gaerdydd. GALONICA yw Caerdydd. DADEAGATCH yw Casnewydd. CAKB OWTISTN yw Casgwent (Chepstow). RWSIA yw Sir Henffordd a'r oil o Loegr yr ochr draw i'r Hafren i fyny hyd For y Werdd- on a genau'r Ddyfrdwy. MOR Y CANOLDIR yw Mor Hafren a Siane] Bryste. MOR Y BALTIC yw Mor y Werddon i'r gog- ledd o siroedd Arfon, Dinbych, a Fflint. GERMANI yw siroedd Atfon, Meirion, Ditiv byoh, a Fflint. AWSTRIA yw Sir Drefaldwyn a gogledd Aberteifi. RWMAKIA yw Sir Faesyfed. SERBIA yw dwyreinbarth Sir Gaerfyrddin a godreu Sir Aberteifi. ALBANIA A MONTBNEGRO yw Sir Benfro, a glan y mor i fyny hyd Aberystwyth. Cadwed y darllenydd y daflen uehod yn el feddwl, a bydd ganddo syniad go glir am berthynas y gwahanol wledydd byn a'u gilydd o ran safle ddaearyddol, ac mewn canlyniad o bwysigrwydd milwrol gwledydd y Balkans, sef Rwmanla, Bwlgaria, Serbia, Albania, Montenegro, a Groeg. Sylwed er enghralffb y rhaid i Germani (Gogledd Cymru) ac Awstria, (Sir Drefaldwyn a gogledd Sir Aberteifi) deithio trwy Bwl- garia (Sir Frycheiniog a'r rhanbarth rhwng y Rhymnl a'r Wysg), cyn cyrraedd Twrci (Sir Fynwy). Ac i gyrraedd Bwlgaria rhaid i'r gelyn deithio nail) ai trwy Rumania (Sir Faesyfed), neu drwy Serbia (godreu Sir Aberteifi a Dwyrain Sir Gaerfyddln). Sylwed eto fel y mae Rwmania (Maesyfed), yn ffinio a Bwlgarial (Brycheiniog), ac a Serbia (rhan o Sir Aberteifi), ac fel y mae Groeg (Morganwg), yn ffinio. a Bwlgaria (Brycheiniog a'r tir rhwng y Rhymnl a'r Wysg), ac & Serbia (Dwyreinbarth Sir Gaer- fyrddin). Sylwed eto fod Rwmania yn ffinio & Rwsia ac ag Awstria, a bod Bwjgaris yn cyrraedd o'r Mor Du (Siroedd Caerloyw a Henffordd), a gylchynir gau Rwsia hyd For y Canoldir (M6r yr Hafren), sydd yn agored i lyngeaoedd Prydain a Ffrainc.

Y SAFLE FILWROL

Y SAFLE FILWROL. Yn awr cofier fod Bwlgaria, Rumauia, a Serbia, yn gwahanu Awstria a Germani oddi wrth Twrci, ac felly fod y ddwy ymerodraeth Germanaidd yn methu gyru cymorth digonol i'r Twrc i vmladd i'n berbyn yn y Dardanels. Draohefn saif Bwlgaria a Thwroi rhwng y Mor Du a M6r y Canoldir, ac felly yr ydym ninau yn methu gyru cyfarpar i helpu Rwsia, ac yn methu cael y gwenith sydd yn gorwedd yn segur yn Rwsla ar hyd glanau'r M6r Du. Pe caffai Germani ffordd agored drwy Bwlgaria i Gaercystenyn, byddai yn ymarferol amhosibl i ni enill yn y Dardanels. Aryllaw arall pe caem ninau ffordd rydd trwy Bwlgaria i'r Mor Du ni fn eisieu I nl ymladd yn y Dardanels o gwbl, canys gallem gyraedd pob amcan angenrheidiol heb hyny. Gwelsoch ddau gi dyeithr yn cyfarfod a'u gilydd, yn edrych yn fygythlol ac yn chwyrnu y nalll ar y Hall, a phob un o'r ddau a chwant ac of a arno ymosod ar y llall. Dyna mewn cyffelybiaeth yw agwedd gwledydd y Balkan y naill i'r llall. Mae Bwlgaria, a Rumania, Serbia, a Groeg, pob un yn chwenych cael y Haw uohaf yn y Balkans, a phob un ag ofn y llall. Chwenycha Bwlgaria ran o dir Serbia a rhan o dir Groeg. Chwenycha Rumania ran o dir Bwlgaria. Er mwyu ceisio enill Bwlgaria o'n tu, per- awadiodd Prydain Serbia i foddloni ildio I Bwlgaria y rhan o'i thirlogaeth a chwenychld ganddi. Ceislwyd perswadlo Groeg yn gyffelyb, gan gynyg mewn ad-dallad i Groeg ddarn helaeth o Asia Lelaf sydd yn awr yn meddiant y Twrc, end ag sydd yn cynwys poblogaeth fawr o Roegiald. Boddlonai Venizelos, prif weinidog Groeg, i'r fargen, ond gwrthododd y Brenin Cotantine ei gyd- syniad. Y canlyniad fu i'r ymdrafodaeth a'r fargan a Bwlgaria syrthio i'r llawr. Tra yn bargeinio & ni am ran o dir Serbia a rhan o dir Groeg, yr oedd Ferdinand, Brenin Bwlgaria, yn carlo ymlaen ymdrafod- aeth ddlrgel a Germani ar y oalll law ao a Thwrci ar y llall. Cynygiodd Germani iddo gymaint ag a fynai o dir Serbia, ac addawodd ei gefnogi mewn gwneyd bargen dda a Thwrci. Rhwng Germani a Thwrci cynyg- iwyd lawer lawn mwy i Bwlgaria nag a ddychmygodd Prydain a Ffrainc erioed gynyg iddl. Dywedir fod Twrci vredi addaw ym- neillduo yn gyfangwbl o Ewrop, gan adael ei holl dlrlogaeth hi yn Ewrop-gan gynwya Caercystanyn—yn wobr i Bwlgaria am ei ohymorth yn y rhyfel. Ernes o'r tal oedd y 2,000 mllltlroedd ysgwar a roddodd i fyny i Bwlgaria ychydig wythnosau yn ol. Nid yw yr hyn a gynygid gan Brydain a Ffrainc I Bwlgaria i'w gymharu am foment mewn na gwerth na maint i'r hyn a gynygir iddi gan Germani a Thwrci. Yr uulg gwestiwn yw A all Germani a Thwrci gyflawni eu haddewidion? Os enilla Germani'r dydd yn y rhyfel, fe eill dalu I Bwlgaria yr hyn a addawa. Os cyll Germani yn y rhyfel, nid yn unig gall Bwl- garia chwibianu am ei thâl, ond yn sicr bydd rhaid iddl dalu yn ddrud am drol ei ahefn ar ei hen gymwynaswyr, ac ymuno a'r gelyn i'w herbyn. Ymddengys, erbyn hyn, fod cytundeb wedi cael ei wneyd er's tro rhwng Bwlgaria a Ger- mani. Fe gofia'r darllenydd 1 mi yn yr erthyglau hyn, ral wythnosau yn ol, ddweyd mal un o amcanion mawr Germani yn yr ym- osodlad ffyrnig ar RWBla, a gyohwynwyd gan- ddi ddechreu Mai dlweddaf, oedd argraffu ar feddwl gwledydd y Balkan fod ei gallu mil- wrol hi yn anorchfygol. Llwyddodd, yn ddl- ameu, i argyboeddi Bwlgaria o hyny-a dyna yw yr esbonlad, o bosibl, paham y gwnaeth Bwlgaria fargen ft Germani, ac nid a ni.

Y PERYGL I BWLGARIA

Y PERYGL I BWLGARIA. Wrth ymuno fel y gwnaeth a Germani i'n herbyn, yr oedd Bwlgaria yn peryglu ei bein- ioes. Gall Rwsla ymosod arni o'r Mor Du- a phan yn ysgrifenu hyn, daw y newydd ei bod eisoes wedi gwneyd, gan fod rhan o Lynges Rwsla wedr tftn-beienu Varna, porth- ladd mwyaf Bwlgaria ar y Mor Du. Gall Prydain a Ffrainc ymosod arni o For y Can- oldir,-ac maent eisoes wedi gwneyd, gan lanio Uu o filwyr yn Salonica. Ar dlrlogaeth Groeg y saif Salonica, ond rhed rheilffordd oddlyno I Sofia, prifddinas Bwlgaria, ac un arall I Gaercystenyn, prifddinas Twrci. Os una Rumania a Groeg ft nl, gall y flaenaf ymosod ar Bwlgaria o'r gogledd, a'r olaf o'r dehau. Nid yw holl nerth Byddin Bwlgaria yn llawn 400,000. Rhifa Byddin Serbia ryw- faint dros 250,000. Gall Groeg alw i'r maes rywbeth tebyg i Serbia. Rumania yw y gryfaf mewn ystyr filwrel o holl wledydd y Balkans. Mae ganddi hi fyddin o 750,000, ac, wrth raid, efallai 100,000 arall. Pegellid aicrhau cydwelthredlad Rumnnia, ni byddai obaith I Bwlgaria allu gwneyd nemawr niwed.

Y SEFYLLFA FEL Y lAE

Y SEFYLLFA FEL Y lAE. Dyma, ynte, y sefy'lfa fel y mae ar hyu o bryd. Mae Serbia a'i byddin o 250,000 yn ymladd o'n tu yn erbyn Awstria. Mae RwJ- 11 garia a'i byddin o 300,000 o dan arfau yn parotoi i gefnogi German! i'n herbyn. Y cyullul1 yw i Germani ac Awstria, gvda byddin, meddir, o 400,000, ymosod ar Serbia o'r gogledd, tra Bwlgaria yn ymosod srui o'r dwyrain. Eithr mae Rumania a Groeg wedi gwneyd cytundeb a Serbia yr ymosod- ant hwy ar Bwigaria os ymesyd hi ar Serbia. Cymhwyswch v ffeithiau hyn at siroedd Cymru yn ol y daflen a oodwyd uchod, a daw allan fel hyn. Mae siroedd y gogledd (Germani ac Awstria) gyda byddin o 400,000 yn ymosod ar odreu Sir Aberteifi a Dwyrain Caerfyrddin (Serbia), ar un ochr, tra Sir Frycheiniog (Bwlgaria), gyda byddin o 300,000, yn ym- osod ar Sir Gaerfyrddin o gyfeiriad arall. Mae Sir Forganwg (Groeg), a Sir Faesyfed (Rumania), y naill gyda byddin o 250,000, a'r llall gyda byddin o 750,000, o dan arfau yn barod i daro rhywun yn rhywle, ond na wyr neb pwy nao ymha le y tarawant. Yn y cyfamser mae Llynges Siroedd Lloegr (Rwsia) yn y Mor Du, (Siroedd Caerloyw a godre Henffordd) yn tanio ar Sir Frycheiniog (Bwlgaria) tua chymydogaeth Hay, (Varna) a llynges Prydain a llynges Ffrainc ym Mor Hafren (Y Canoldir) yn glanio milwyr yng Nghaerdydd (Salonica), ar dir Morganwg (Groeg) gyda'r amcan o'u gyru i fYllY, ar hyd Rheilffordd y Taff a'r rheilffordd (tybiedig) o Ferthyr i Landeilo, i helpu Syr Gaerfyrddin (Serbia) yn erbyn gwyr y North (Germani ac Awatria) ac i gadw Sir Frycheiniog (Bwlgaria) rhag alweidio Caerfyrddin (Serbia). Gwelir fod yna yn aros ddwy sir (neu wlad) sef Morganwg (Groeg) a Maesyfed (Rwmania) i'r Gogledd o Brycheiniog (Bwlgaria) heb gymeryd rhan o gwbl yn y brwydro, ond yn barod i wneyd. Does neb fedr ddweyd gyda sicrwydd eto pa beth a una y nalll na'r llall. Ond rhaid i ni goflo:- 1. Mai perthynasau i'r Caiser yw Branhin- oedd Bwlgaria, Rwmania, a Groeg. 2. Fod Brenln Groeg wedi gorfodi y Prif Weinidog, Venuzelos, yr hwn sydd gyfaill I ni, i ymddiswyddo, am ddweyd o hono y safal Groeg o du Serbia hyd yn oed pe y golygai hyny fyned i ryfel yn erbyn Germani. 3. Y cam nesaf fydd i'r Fyddin Brydeinig a Ffrengig laniasant eisoes yn Salonica wthio ymlaen yn gyflym i gyfarfod Byddin Germani sydd yn ymosod ar Serbia, ac yn enwedig i sefyll ar y ffin rhwng Serbia a Bwlgaria i gadw'r olaf draw. Os rhaid, ymosodir hefyd genym ar Dadeagatch (Cas- newydd) yn Bwlgaria.

AI FFARWEL IR DARDANELS YW HYNt

AI FFARWEL I'R DARDANELS YW HYNt Mae yn bosibl y geill ymyriad annisgwyl- iadwy Bwlgaria brofi yn fendtth i ni wedi'r cwbl. Tra yr arhosai hi yn ambleidgar nid oedd eagus genym i osod troed ar ei thir. Dyna paham y gorfodwyd ni i ymosod ar Twrci drwy y Dardanels. Geill yn awr o bosibl yr angenrheidwydd am ymladd yn y Dardanels beidio. Pe glaniai byddin gref yn Dedeagatch (Casnewydd), a phe trechai y gelyn yno, gallai o bosibl wthio ei ffordd ymlaen i Casgwenl (Caer Cystenyn) ac felly enill o'r pan hwnw. Ni cbeir yr un an- hawsterau yn Dedeagatch ag a fodolant yn y Dardanels. Ond buan yw eto i ffurfio barn ar hyu. Nid wyf ond yn nodi y posibilrwydd.

PWYSIGRWYDD NEWYDD GAROD EDEN

PWYSIGRWYDD NEWYDD GAROD EDEN. Gesyd ymyriad Bwlgaria hefyd hwysig- rwydd newydd ar y brwydro yng Ngardd Eden. Cofier y pethau hyn 0 1. Mae i ni fel gwlad feddlanau pwysig vn yr Aifft. Er fod i'r Aifft lywodraeth gartref- ol, o dan nawdd Prydain y mae, a Phrydain sydd yn ymarferol yn rheoll yno. 2. Mae y Mor Coch a Chamlas Suez yn hanfodol i fodolaeth Ymerodraeth Prydain yn yr India, ac I raddau llal yn No Afifrlca hefyd. 3. Mae Germani er's llawer blwyddyn wedi chwenych yr Iidia a De Affrica. Gyda llygad ar y blaenaf y trefnodd i gael y rheil- ffordd i gysylltu Mor Persia a Mor y Canoldir trwy Bagdad a glanuau'r Euphrates a'r Tigris drwy Ardd Eden. 4. I feddlanu pon :y rheillFordd hon yn Bagdad oedd amcan ymgyrch Byddin Prydain o'r In iia drwy Ardd Eden y soniwyd am dano o'r blaen vn yr ys-jrifau hyn. 5. I'n gyrru ni allan o'r Aifft oedd amoan rhyfelgyrch y Twro rai misoedd yn ol, o wlad Canaan drwy anialwch Sin i lannau'r Mor Coch. Gyrrwyd ef yn ol y pryd hwnw gyda cholledion mawr iddo. Mae eln Byddin o'r India wedi ennill ei ffordd drwy Ardd Eden, ao y mae yn awr yn agoshau at Bagdad. 6. Os llwydda Germani I orchfygu Serbia, ao i ddanfon byddin gref drwy Bwlgaria i Gaercystenyn peryglir mwy i ni na methu yn y Dardanels. Golyga y byddai Byddin fuddugoliaethus Germani mewn cydweithred- iad & Byddin Twrci, yo gweithio ei ffordd I lawr eto tua'r Mor Coch ar y naill law, ao yn arbyn ein byddin ynghymydogaeth Gardd Eden ar y liaw arall, gyda'r amcan deublyg o'n gyrru allan o'r Aifft ac i fedlannu yr India. Y tebygolrwydd felly yw, os llwydda Germani yn y Balkans yn awr, mal yng Ngardd Eden y setlir tynged yr Aifft, a'r India, a De Affrica. Daw Gardd Eden felly yn faes brwydr unwaith eto rhwng "had y wraig fel y cyurychiolir egwyddorion Crist- ionogaeth genym ni, a "siolysarff" fel y cynrychiolir galluoedd y tywyllwoh gan y Caiser. Yn y Balkan y dechreuodd y Rhyfel drwy i Awstria ymosod ar Serbia. Mae yn bosibl, ac nid anhebyg, mai yn y Balkans hefyd y penderfynir tynged y cenhedloedd a diwedd y rhyfel.

GERMANI WEDI ILDIO IR AMERICA

GERMANI WEDI ILDIO I'R AMERICA. Y mae Germani, mor bell ag y mae addewld yn myned, wedi ildio i'r America. Owns ymddiheurad am ymosod ar yr "Arabic," Cynygia dalu lawn am bob bywyd ac eiddo a gollwyd i wledydd amhleidgar gan ei sudd-longau, ac ymgymera yn ddifrifol na cha'r sudd-longau ymosod mwyach ar longau yo dwyn teithwyr. Os ceidw Germani ei gair, bydd llwybrau'r moroedd eto yn ddiogel i'w tramwyo gan deithwyr. Eto nis gelllr aughofio nad yw gair Germani yn y gorffenol wedi bod yn werth dim.

Y BRWYDRO YN FFRAINC A RWSIA

Y BRWYDRO YN FFRAINC A RWSIA. Bu brwydro parhaus ar hyd yr wythnoa yn Ffrainc a Rwsia, ond taflwyd y brwydrau i'r cysgod gan y datblygiadau yn y Balkans. Gwnaed llawer gan rai papurau o'r ffaith ddarfod i'r Germaniaid ennill un gaerfa, Hoienzolern, odd! arnom yn Ffrainc Ond dylid cofio mai peth cymharol ddibwys yd- oedd hyn. Rhan, a rhan fechan, ydoedd y gaerfa hon o'r tir a enillwyd genym oddi ar y Germaniaid bythefnos yn 01, fel mai adenill peth a gollwyd ganddynt, ac nid ennill dim newydd oddi arnom ni a wnaeth Germani. Mae Joffre a French yn parhau i ergydio yn drwm, yn ddyfal, ac yn ddiorffwys gyda'u cyflegrau ar llnellau'r gelyn. Daw ymosodiad mawr cyffelyb i'r un er's pythefnos yn ol, cyn hir. Eunlll y mae y Rwsiaid hefyd. Methu gwthlo ymlaen, gorfod ildio tir mewn manau. ac ofni trol yn ei ol y mae Hindenburg yn Rwsla. Mewn canlyniad gorfodir Germa: i Be Awstria i gadw o ddwy i dair miliwn o filwyr yn rhwym ar dir Rwsia pan y byddai yn dda ganddi allu eu danfon I Ffrainc neu i'r Balkans. Mae'r perygl mawr oddi wrth Germani yn Ffrainc eisoes wedi myned heibio. Mae Joffre a French yn ddigon cryfach na'r gelyn beHach mewn dynion, mewn cyflegrau, ac mewn cyfarpar o hob math. Mne Rwsia bithau fel pe yn ennill nerth o ddydd i ddydd.

CREULOXDERAr ERCHYEL AT AKMENIAID

DYDD I AT. Hydief 7. CREULOXDERAr ERCHYEL AT AKMEN- IAID. Yn Nliy yr Arglwyddi deht" cafwyd ymdra- fodaeth ar yr erehylldormi a arienvvd at. yr Armenia id, 800,000 o'r rhai a iaddwyd ga.n y Tyrciaid yn ddiweddar Syhvodd Arglwydd Cromer ?i fod yn cael ei adrodd fod y nifer anferth uchod wedi eu dyfctha, ond ni- galla: cfe gredu hyny yn hollol. adyirmnai gael sicr- wydd manwl mrj yr hyn dditruyddod i. Yr oedd Bwlearia ar fin un" :1c un o'r terrna>- oedd oivulonaf a w..1(,dd y crimed, sef y (Parhad or twJahti 2),