Teitl Casgliad: Llan

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 3 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
6 erthygl ar y dudalen hon
Morfa

"Morfa." YR YMOBODIAD. Eglur bellacb i bawb fod yr ymludd trwm, dwyrain a gorllewin, gogledd a de, i gyd yn rhan o un frwydr fawr, arncau yr bon yw tori drwy linell amddiffynol Germani Yr ergydion tryui- ion o bob cyfeiriad—yn rhan o un frwydr fitwr, ac un amcan mewn golwg. Da fydd i'r darlien- ydd ddwyn byn mewu cof pan yn darllen ei bapur dimai o ddydd i ddydd Nid yw o wahan- iaeth gymaint a hyny i'r Allies' pa un o'u hydd- inoedd a lwydda. Osllwyddo wna unrhyw un o honynt, yr un yw'r pen draw. Nid buddugol- iaetb er mwyn buddugoliaeth yn unig, ond i helpu naill y llall. Owyr pawb am y game o foot- ball.' Mae yr 4 Allies yn debyg i'r chwareuwyr blaenaf—y 'forwards I o amgylch y goal,' yn cicio'r b61 o'r naill i'r llall, heb wahaniaeth medd- wl pwy a'i cicia hi drwodd. Ei chael bi drwodd yw'r arocan. Felly yn union gyda'r 4 Allies' yn yr ymosodiad yma o bob cwr. A maent yn dechreu gwasgu ar wynt Gerinani hefyd. Nid yw ergydion Germani a'r Verdun, ar hyn o bryd beth bynag, agos mor drymed ag oeddynt. Nid yw'r wasg yn Germani chwaith mor fostfawr ag y bu ond gwelir arwyddlon o bryder rbag i r Allies dori trwodd. Ac nid oes llawer er pan yr oedd Germani yn bur ftyddiog y byddai iddi hi dori trwodd. Yruffrostiai yn hyny. Na fydded i ni ymffrostio, oherwydd uid yw yspryd ymffrostgar a broliog yn deilwng o genedl fawr. Ond cofiwn bob amser fod buddugoliaeth yn an- hawdd a cbaled, ac ynfydion yw y rhai a gyfrif- ant ar byny ymlaen llaw. Newydd yw'r busnes yma i ui, arbaid i ni ddysgu fel yr awn ymlaen. Yn ffodus, mae ein Cynghreiriaid Ffraucaeg yn fwy o feistradoedd ar y gelfyddyd o enill na'r Germaniaid, er yn llai cryfioD mewn dynion a ebyfarpar. beth ydym wedi wneyd byd yo hyn Wei, yr ydym wedi gwneyd rhywbeth i fyn'd ym- laen beth bynyg, a'r ffordd yn agored i ni gyflawni mwv. Mae yna res o fryniau o'n blaen, ar lun pedoi, ac os unwaitb y cawn feddiant o'r rhes bryniau byn. bydd yna ddarn o wastadedd o'n blaen yn arwain i fanau pwysig iawn i Ger- mani. Rwan, yn y gyfres yma o frynitm ar lun pedol) yr ydym wedi cymeryd meddiant o rai manau pur bwysig fel Fricourt, Mametz, Mon- tauban, a rhan o goed caerog y Bois des Trones. Yr ydym yn agoshau at Contalmaison a Combles dau le pwysig. Am y Ffrancod, maent wedi myn'd ymhellach na ni ac yn agoshau at dref bwysig a 'junction' a elwir Paronne. Byddai cymeryd y lie hwn yn ergyd i Germani, oberwydd parlysiad o'r rbeilffyrdd. Ac felly fe welir ein bod yn dal i symud ymlaen, ac yn bygwth y gelyn i'r fath raddau fel ag Jw orfodi i ddanfon byddinoedd cryfion o leoedd eraill i amddiffyn ei hun. Mae ergydiad Ffrainc mor g&s a pheryglus fel mai rhaid yw i'r gelyn ei gyfarfod, costied a goatio. Dyna'r pa'm yr hyrddiwyd y I Prussian Guard yn erbyn milwyr Prydain, am fod ymosodiad Prydain yn rbo'i cefnogaetb ac amddiffyniad i iilwyr Ffrainc fyn'd ymlaen hefo'u gorchwyl o wthio'r gelyn yn ol. A rhaid cael digonedd a digonedd o ddynion ac ammunition' at y gwaith, Gofalwn at hyny, Ac os hyn a wnawn, mae genym bob rheswm i obeithio y bydd i'r sytnud- iad ymlaen yma ddwyn oddiamgylch betbau mawr. Gyda golwg ar Verdun, rhaid i'r Ger- maniaid naill ai myn'd ymlaen neu o leiaf ddal eu tir wiw iddynt feddwl myn'd yn ol. A mae gafael Ffrainc yn dyn yma, a'r gelyn ar ei oreu i ddal ei dir. Rhaid yw hi felly ar Germani gadw byddinoedd cryfion yn y ddau le hyn, sef o flaen Prydain a Ffrainc, beth bynag ddigwydda yn y Dwyrain. Yr ydym ni felly, gyda Ffrainc, yn gwneyd ein rhan i ysgafnhau baich Rwsia, yr hon sydd yis eyflawili gwaith mawr iawn ar y Dwy- rain, ac yn cymeryd carcharorion wrth y miloedd bob dydd, fel mae ganddi eisoes yn agos i chwarter miliwn (250,000) o garcharorion. Yn wir, fu erioed ryfel fel hon. Yn ngwyneb yr banes da, mae'r gelyn yn dal yn gryf iawn, a ffol yw credu yr adroddiadau ei fod yn gwanhau. Nag ydi. Mewn rhyfel, 'does dim yn sicr ond a enillir ac a gwblheir. Y GENHADABTH GENEDLAETHOL A'R RHYFEL Dyma ryddgvfieithiad o lythyr gobebydd I F' yn y 4 Guardian ar y mater Mae ein meddwl ni, pobl y wlad, mewn cryn benbleth ynghylch y Genbadaeth. Mewn atebiad i'n gofynion, ni cbeir unrhyw wybodaeth naill ai o'r llenydd. iaetb ar y pwnc nac oddiwrth y rhai a ddeuant i'n hanerch ar y peth. Dymuno gwybod ydym, yn gyntaf, beth yw yr hyn sydd i ni edifarhau am dano mewn cysylltiad 4'r rhyfel yn ail, pabam y gelwir am yr Edifeirwch yma rwan ynghanol argyfwng y rhyfel ac yn drvdydd, beth yw y moddion a'r dull a arferir i gyhoeddi hyny. T lawer o honom mae yn fater o argy- boeddiad nad oes genym ddim i edifarhau am dano gyda golwg ar y rhyfel. Mor bell ag y mae a wnelom ni A'r rhyfel fel cenedl, mae i ni ddwy- jaw gl&n a chalon bur. Pymunwn wybod piharn, yn y cyfnod pwysig bwn o'r rhyfel, y I rbaid tynu sylw y genedl oddiwrth yr un peth angenrheidiol, ef gorchfygiad y gelyn. Un petb ar y tro sydd reol dda, ac yr ydym yn fwy tebyg o enill y rhyfel os rhown ein holl egnioii-iniiid, moral, and muscle—ar waith i guro y German- j iaid, yn lie gwasgaru a gwastrafin ein hegnion a thrymhau em heneidiau trwy ryw fath o edi- feirwcb gorfodol ('forced'). Os nad yw taranau y magnelau a rhestr ddvddiol j o'r lladdedigion yn pregetbu oil neges a'u cen h,,tdapth i ni, beth wna 1 Yn olaf, os oes y f4th angen am Genh.idaeth, gallasai rhywon feddwl, yn ngwyneb hyny. y byddai mor hawdd deall yr angen hwnw ng oedd ein hymyraeth ar ran Bel- gium. Ond m'l.e'n ymddaugos fori yn h"_II i r Genhadaeth wrth bamphledi 4 tracts dirif I esponio'r peth, ac nid ydynt i ychwaith, sylwer, yn gyson d'u gilydd. Ein ori ni, ho 1 y wlid, yw, 4 Rhowch i ni rywbath VBSDANT I Rhaid i'r Eglwys adferu ei methiant,' meld archesgobion, esgobion, ac urddssolion. Ond ymha le neu yraha beth mae yr Eglwys^ wedi tuetbu mewn cysylltiad Wr rhyfel ? Mae hi w d) creu aiylobylil awyrgylcb o hunan-aberth, wedi cynyrchu yr ysbryri o ddyledswydd sydd ,wedi danfon rhyw bum' miliwn o ddytiion rhyddion i gynyg eu bywydau yn ewyllysgar wrth ,{, \Y;d en gwlad, gweithred o hunan-aVierth nad OPS ei thebvg yn hanes y byd. Nid y cant, namvn un o rai cyfiawn ydvw y rhai nid oen mid iddynt wrth edifeirwch. Gwyddom yn iawri ein pechod- all a'n ftfieleddan yr ydym YII eu cvfaddef, ac yn ddrw genym am eio beiau ond yr hyn nod ydvm yn ei ddeall yw pa ham y gelwir ni i weithrei fawr o edifeirwch cenedlaethol yn nzhanol rhyfel, vr hon ryfel a gredir gan y gened] ei bod yn rhyfel gyfiawn, os erioed y bu un. Y DYCHWELYD I'R GORLAN, sef dychweliad nifer luosog o weinidogion goreu Ymneillduaeth i gorlan yr Eglwys, o'r hon yr oeddynt wedi crwydro Arwydd iachus a chalon- ogol yw gweled y crwydriaid yn dychwelyd, yn emvedig rhai or defaid goreu a mwyaf gobeithiol. Prawf di-ymwad nad yw'r borfa' lie yr oeddynt yn p )ri na digouol na iach i'r cyfansoddiad. Yn nghanol liwn a dwndwr y rhyfel, nid ydym ni, fel Cymry, yn cymeryd digon o sylw o'r symud- iad pwysig Maeyn beth naturiol ddigon i Ym- neillduwyr gadw'r peth mor ddirgel ag sydd bosih], oherwydd dynoethiad o wendid Ymneill- duaeth yw symudiad fel hyn yn ddi-dor o'u gweinidogion goreu o wersyll ymneillduaeth i gorlan yr beu Fam Eglwys Ond dyledswjjdd Eglw^awyr yw ymwybyddu i'r ffaith, ac ym- gnlonogi a meddwl rnwy o'u Heglwys nag erioed. Halen ;it- friw yw'r peth i ymneillduaeth, ac ergyd gAs Ond i bob dyn ystyriol, testyn o Itiwenydd yw, a byny am y rheswm fod y gwirionedd yn cael y llaw uchaf, ac yu gweitbio ilr gwvtieb, er pob rhith erefydd yn y gwer8yll arall. Yr wyf yn ddyledus am y fteith- iau a ganlyn i foneddwr o Eglwyswr ctdarn a defosiynol o Ogledd Cymru yn byw ond gan' milldir o ochr Cader ldris, ond a ddymuna gadw ei enw alJau o'r hanes.' Er hyny, dymunaf ddiolch o galon iddo am ei drafierth yn rhoi i mi nid yu unig yr e. wau ond penod ac adnod' profion chapter and verse o bob un o'r dychweledigion.' Mae'r profion yn fy meddiant fel rwyf yn ysgrifenu. Dyma nhw, sef enwau gweinidogion Ymneillduol blaenllaw ydynt wedi en derbyn i Weinidogaeth yr Eglwys yn ystod y misoedd di weddaf V Parch. W. S Jones, gweinidog gyda'r Annibynwyr yn Weaste, Man- chester y Parch. R J. Campbell, City Temple y Parch. M. Derine, Annibynwyr, Llundain y Parch. G. Uppington, Bedyddwyr. Warminster y Parch. C. E. P. Amstram, Bedyddwyr, RAra8- gate y Parch A. E. Dearden, Bedyddwyr, Manchester y Parch J. Haslam Jones, Bedydd- wyr, Gloucester y Parch. A. Smart, Wesleyaid, Blackpool y Parch. W. M. Rapsori, Wesleyaid, Lloegr y Parch. Jenkin Owen, Methodistiaid, Caergybi y Parch. Illtyd Jones, Methodistiaid, Tonypandy y Parch. J. L. Barnway, Presbyter- iaid, Redcar, acy mae y rhai canlynol yn ymbar- otoi ar gyfer derbyn Urddau Sanctairld :-Y Parch. W. M. Carrington, Annibynwyr, Silby y Parch. Jenkin Williams, Annibynwyr, Llanerfyl; y Parch. R L. Featherstone, Primitive Meth- odists, Bradford. Nid oes angen 'sponio' na tbraetbu Llefara ffeithiau fel yma drostynt eu hunain :—'Church Defence' o'r I abiort ora I yw pethau fel hyn. Diolch eto i chwi Syr Dienw am eich trafferth a'cb caredigrwydd. T FRWYDR A'R GWBITHDY. Mae symudiad unedig yr Allies' yn dyfod i'r amlwg fwy-fwy o ddydd i ddydd. Amgylchynir Germani ac Awstria & chylch anferth o ddynion arfog a magnelau mawr a bach, ac o'r tu cefn i'r rhai hyn mwy a mwy o ddynion, mwy a mwy o fagnelau, a mwy a mwy o dunelli o lammuriition., Ac oddimewn i'r cylcb hwn mae yna gylch arall o ddynion arfog a magnelau mawr a mdo, ac mae'r ddau gylch yn dal i symud ddydd a nos a'r ddau gylch yn raddol leihau a chulhau, fel mae'r cylch allanol yn gwasgu ar y cylch mewnol. O'r Fyddin Brydeinig i'r Fyddin Ffrancaeg yn ymosod yn ardal Somme, yn Verdun, ar ffiniau Itali, ac o'r De i'r Gogledd, lie mae byddin Rwsia wrthi yn panu ac yn dyrnu yn ofnadwy, o'r naill gwr i'r llall, mae yua ymladd o'r fath ffyrnicaf yn myn'd ymlaen yn barbaus y dyddiau presen- oi. Bu adeg pan yr oedd y cylch mewnol yn gorfodi y cylch allanol i estyn allan, ond fel arall mae pethau erbyn hyn. Y cylch allanol sydd yn gwasgu ac yn raddol gulhau, ac yn y weithred o wasgu a chulhau yn culhau y cylch mewnol, nes mae rhagolwg y cylch mewnol yn ymddaugos yn frawychus i'r pen draw. Yn yr ymladd ofu- adwy sydd yn myn'd ymlaen ymbob cyfeiriad, y peth i'w benderfynu ydi hwn. pa ocbr fydd gyntaf i wanhau Mae gwasgfa Rwsia y fath nes gorfodi symudiad milwyr o ranau mewnol o'r cylch mewnol, a thrwy hyny wanhau y llinell. Cybyd ag y bydd i'r I Allies I gael digonedd o ddynion, a magnelau a munitions i'r fighting line,' cyhyd a hyny bydd yn angenraid i'r gelyn aberthu dynion, a symud dynion o un ran o'r ymladd i ran arall, lie bydd mwy o'u heisiau. Mae hi yn dwad i hyn. Fe ddaw yr adeg pan nas gall y gelyn ddal ei dir ymhob rhan o'r cylch. Prinder dynion yn gwneyd ei sefyllfa yn gyfyng iawn. Yna gwelir yr Allies' yn enill tiriogaetb. Ond nid yw hyny eto Mae y Germaniaid yn filwyr rhagorol, ac yn ymladd- wyr cyndyn. Nid ydym yn credu fod y Ger- maniaid yn well milwyr na milwyr yr Allies.' Ond cyn ceir buddugoliaeth, rhaid 'blastio'r' ffordd drwy'r gelyn gyda grym I artillery I gynau mawr. Nid yw dewrder miwyr yn ddigon at y gwaith. Yr ydym wedi <-yraedd yr adeg hono yn y rhyfel erbyn heddyw, sef yr ym, drech olaf mewn ytua-)(lyrniad-'tug-t)f-WKI' a gwyr y darllenydd y sefyllfa pan rate y ddwy ociii, tlkewti I ttig-ofwar' wedi tynhau, a'r tynu wedi cyraedd man lie mae perygl i'r ochr sydd yn llacio y myraryn lleiaf golli, a dyna hi ar ben Ac felly mae gofYIJ rwan am ir 'gweithdy' wneyd ei run, ac i'r ffactris munitions ytna roi boh owns 0'11 hegni ar waith ddydd a nos. Rhaid osgoi y perygl o lacio y rbatf trwy roi digooe id a digonedd o fwvd i'r gynau mawr. Pe dyb!id y cynyrch pivs- enol ni byddai yn orrnod. Mae tynged y rhyfel rwan, i raddau in,wr, arlaw y 'gweithdy.' Mae tynged Haw r mil wr sydd yn ymladd yn ytnd

No title

Nid yw y Golygydd yn gyfrifol am syniadau y Oohebwyr]. Jeimlimi yn dra diolchgar i'n gohebwyr am eu hyvndrafod: ond erfynivni arnynt jod yn Jyr, fel na raid na tkalfyru na qadael allan yn su llythyrau

GOFYNIAD

GOFYNIAD. At Olygydd 'Y LLAN A'R DYWYBOGAETH.' Syr,—Caniatewch i mi ofyn trwy golofuau y LLAN, a fydd rbywun mor garedig a rhoddi i mi enwati y chwech Eglwys henaf yn Nghymru, am yi- hyn y byddaf yn ddiolchgar iawn.—Yr eiddoch, &c, J. TITUS DAVIBS. 90, North Road, Ferndale, Glam.

DEONIAETH WLADOL LLEYN

DEONIAETH WLADOL LLEYN. 0 dan arolygiaeth y Parch. J. BANGOR JONES, Edern). Y GENHADABTH GENBDLABTHOL.— Cynhal- Iwyd pwyllgorau Dosbarthiadau y Ddeon- iaeth mewn gwahanol fanau dydd Sadwrn diweddaf ynglyn a'r Genhadaeth. Ymwnelai pob dosbarth a, threfniadau y gwasanaethau, ao yna pan gyferfydd y pwyllgor eyffredinol yn Nefyn dydd Sadwrn nesaf, gellir yn hawdd dynu allan raglen o'r holl wasanaeth- au a fwriedir eu oynal yn y ddeoniaeth, ynghyd &g onwau y negeseuwyr a wasan- aethant yn y cyfryw. Disgwyliwn y bydd y rhaglen yn barod i'r wasg yn fuan. EDERN.—Da genym allu hysbysu y cy- hoedd am lwyddiant Mr. Hugh Roberts, mab Mr. a Mrs. Henry Roberts, Lon Llan, yn ei arholiad diweddaf. Mae yn awr yn 2nd mate, a chan ei fod yn fachgen addawol, dis- gwyliwn y bydd yn fuan yn 1st mate, ac yna yn gadben. Mae yma ereill yn myned i mewn am yr un arholiad, a hyderwn y bydd- ant yr un mor llwyddianus. PERSONOL. Bu y Parch. W. Noel Williams, curad Towyn, adref yn ddiweddar, ac yn edrych yn hynod dda. Clywn fod y curad arall, sef' y Parch. H. J. Williams (yntau yn frodor o Leyn) adref, ac yu gwasanaethu Sul o flaen y diweddaf yn Llangian. Deallwn hefyd fod ficer Towyn, sef y Parch. D. R. Pughe, wedi bod yn aros am beth amser yn Aberdaron. Hyderwn fod cyfnewidiad aer wedi bod o les iddo. Gwelsom hefyd y Parch. G. Rowlands, cnrad St. Ann's, yne in plith, yntau yn edrycb yn rhagorol. PoB LLWYDDrANT.- Ðymunwo longyfarch y Parch. J. Wheldon Griffith, Llangian, ar ei ddyrchafiad I fywoliaeth Llangristiolus, M6n. Cydnebydd pawb fod hwn yn symudiad pobl- ogaidd iawn yn yr Esgobaeth, ac yn arbenig felly yn y ddeoniaeth. Gwir yr hen air yn hanes ein cyfaiU y bydd y symudiad hwn yn golled i ni ond yn ehill i eraill. Yr ydym wedi ein rbybuddio gan wrth.ych ein hysgrif na ddvwedwn ddim am dano ynglyn â'i rnudiad i Fon ond beth ddywedai y dde- oniaeth pe bai ddim yn ymddangos ar dudal- eu y LLAN. Rhaid i bin swvddogol y ddeoniaeth gvflawni ei ddyledswydd, a'i ddy- jledswydd heddyw ydyw llongyfarch un o ofFeiriaid mw yaf g^eithgar Deyn ar ei ddvrchafiad i uu o fywoliaethau pwysicaf Mon, ynghyd a dymuno pob llwyddiant yn dymhorol ae ysbrydol iddo YII ei faes newydd.

TRKGARON

TRKGARON. CNEIFIO.—S\fru cliciadau gwelleifiau a bref- iadau byddarol y defaid glywir ar fynyddau Tregaron y dyddi ui hvii. Kr fod yr hin yn wlyb, vn oer ac annyrnnnol, eto a v gwaith 10 gneifif) vmlae'i broil yn d lidor. Cneifiwyd miloedd o ddefaid yn ystod y pythefnos di weddaf. Y CYNHAUAF GWAIR — Y mae y cnyduj vn d(ireithn.1, eto oherwydd fod y tvwvdd nior anffafriol, ychydig o wair sydd weii ei dori a'i yvwain. Y GYMANFA (^KNEDLAETHOL — Y tune v cor canu lIenl wedi dechreu parotoi ar gyfer v gvmanfa aenedlaethol sydd i'w chynal yn Aberystwyth ar v ddnnawfe(i o Awst. Cenir yn hollol efleithiol o dan ar- weiniad medrus Mr. David Thomas, Cam- bri in House Y iiiae y gyfres emynau 0.w;8erii.. vn bitfion o lyfrau emynau y I gwahanol enwadau, ac hefyd o 4 Emyuiadur* yr Esijoh Lloyd, a FTymnau yr Eglwys' '(Elis Wyn o Wyrfai). Yr anthemau dewis- e li^r ydynt4 Teyrnnsoedd y ddaear (Ambrose Lloyd), a Mor hawddgar yw Dy bebyll' (Dr. Parry) Y FETE.—Cynhaliwyd cyfarfod cyhoeddus o dan lywyddiaeth Mr. Rees Jones, Empor- I ium, yn y Neuadd Drefol nos Wener, i ys- tyried y fantolen (balance sheet) a baroto- wyd ac a osodwyd o flaen y cyfarfod gan y Mri. T. A. Jones a W. Hopkins, yr archwil- wyr apwyntiedig. Dingoswyd fod gweddill o dros ddau gan' punt mewn llaw. Derbyn- iwyd yr adroddiad gyda banllefau. Bydd yr arian yn cael eu trosglwyddo er cynal 4 Tregaron Bed' yn Yshytty Genedlaethol y Cymry yn Netley. Sicrha yr arian gadwr- aeth y gwely am ddwy flynedd o leiaf. Yn ystod y cyfarfod,j gwerthwyd cotfr derw cerfiedig, wedi ei wneuthur gan Mr. Morgan Jones, saer, i Mr. D. D. Williams, Gwyufa, am bris uchel, a gwerthwyd oen swci' i Ar. Stephen Jones, Brynteifi. MARWOLAETH.-Dydd Llun, wythnos i'r diweddaf, wedi dioddef cystudd maith yn siriol ac amyneddgar, bu farw un o wragedd mwyaf parchus yr ardal, sef Mrs. Morgan, Talbot Hotel, gweddw Mr. Willim; Morgan, yr hwn a'i rhagflaenodd ryw 24ain mlynedd yn ol. Gwraig rinweddol, garedig a mwyn- aidd oedd Mrs. Morgan, ag iddi air da gan bawb. Teimlir coiled neillduol ar ei hol. Gadawa mewn galar dwfn dair merch a mab, sef Mrs. Jones, Brodawel; Miss Nancy Morgan, Talbot Hotel; Mrs. D. D. Williams Gwynfa, a Mr. Willie R. Morgan, Ystrad Caron ac un chwaer, Mrs. Pierce, Maesllyn Cottage, Builth Wells. Rhoddwyd yr hyn oedd farwol o'n hanwyl chwaer i orwedd yn nghladdfa y teulu yn mynwent Bwlchgwynt y dydd Gwener canlynol. Yr oedd iddi gyn. hebrwng parohus, un o'r rhai mwyaf welwyd erioed yn y cylchoedd hyn, ac yn arddangos parch anarferol i'r ymadawedig a'r teulu. Anfonwyd gan y teulu, yfperthynasau, a chyf- eillion In o blethdorchau prydferth. Gwasan- aethwyd yn yr angladd gan y Parchn. John Owen, Blaenpennal (yn y ty); Thomas Watkins (wrth y drws), Morgan Evans (yn y capel), T. Madoc Jones, Llandyssul, a T. R. Morgan, Swyddffynnon. WYAU I'R CLWYFBDIGION. Yn ystod y chwech mia diweddaf, casglwyd gan blant y tair ysgol leol dros fil o wyau. Anfonwyd yr wyau yn wythnosol i'r clwyfedigion yn Netley Hospital. Rhoddwyd gwobrau i'r plant a gasglasant fwyaf o wyau gan Mrs. Dr. Lloyd, Llyseinon. Gwobrwywyd fel y canlyn :—Yr Ysgol Ganolraddol-l, Miss Herbert; ail, Miss 01 wen Jones, Police Station. Ysgol y Cyngor—1, Miss Charlotte Thomas, Cambrian House (casglodd hon 115 o wyau); ail, Miss Enid Lewis, Arwel. Yr Ysgol Genedlaetbol- 1, Mr. Dai Jones, Pentreisaf ail, Miss Lilian Jones, Ficerdy. MARWOLABTH.- Dydd Gwener diweddaf, bu farw yn sydyn Mr. John Jones, Waun- fawr. Ffermwr cyfrifol oedd, a cherid ef yn fawr yn ardal Tregaron. Yr oedd yn aelod ffyddlon o'r Cyngor Plwyfol, a bu yn gwein- yddu fel un o managers' yr Ysgol Genedl- aethol am amryw flynyddau. Cleddir yr hyn sydd farwol o hono ddydd Iau nesaf am un o'r gloch.-R. W.P.

Ffeithiau Parhaol

Ffeithiau Parhaol. Cyflenwa Llanbedr lawer o honynt. Dyma un arall o "Dolecoed." Beth sydd yn cyfansoddi ffaith? Ai nid digwyddiad neu fynegiad a ellir brofi ? Pa brawf a ddymuna Llanbedr hawlio? Gofyna Llanbedr am enw a chyfeiriad y dyn o Llanbedr a wnaeth y mynegiad oanlynol.. Boed i bob darllenydd farnu yn anni- bynol. Ar Ionawr 3ydd, 1913, dywedodd Mr. T. Evans, o "Dolecoed," gerllaw y Capal Weeleyaidd, Llanbedr:—"Yn awr ac yn y man, byddwn axferol a chael fy mlino gan boenau y gymalwst. Yr oedd fy nghefn yn anystwyth, a phrin y gallwn blygu ambell waith. Teimlwn yn ddi- galon, ac ar brydiau yr oedd fy mhen yn boenus iawn. "Yr oedd y gyfundrefn ddyfrol yn feth- odig hefyd. ond da genyf dystiolaethu i'r lies a dderbyniais oddiwrth Doan's back- ache kidney pills. Rhaid i mi ddweyd fy mod wedi cael rhyddhad mawr drwyddynt, a theimlaf yn llawer iawn siriolach a gwell ar ol cymeryd cwrs. o'r peleni. Yr vdyoh yn hollol at eich rhyddid i ddefnyddio y dystiolaeth hon er budd unrhyw un a all fod yn cael ei flino fel y cefaig i. "(Arwyddwyd) T. EVANS." Ar Chwefror llee, 1916 droq hedair bly-nedd yn ddiweddonlCh- dywedodd Mr. Evans:— "Nid yw yn ddichonadwy i mi ganmol Doan's pills yn ormodol am y lies a dderbyniais i oddi- wrthynt." Mae gwenwyn dyfroedd perygIus a adewir yn y gyfundrefn oherwydd elwlenod gwan yn achosi y gymalwst. ervdcvmalau, gTafel, ac anhwylderau dyfrol; gwna. i chwi deimlo yn swrtli, trynillyd, blinedig, a digalon, ac arweinia. i anhwylderau angeuol os caiff ei esgeuillso. Mae Doan's backache kidney pills yn gweithredu yn uniongyrchol ar yr elwlenod a'r yswigen, gan dda-vii vmrvddhad ar unwaith, a sicr- hau fod y dyfroedd gormodol a gwenwyn- ilyd yn cael eu svmud evn iddynt gael cvf- leusdra i achosi afiechyd yn y corff. Pris 2s 9c y blychaid, ar wertb gan bob mnsnachwr, neu i'w cael oddiwrth Foster McClellan Co., 8. Wells Street, Oxford Street. London. W. Peidiweh gofyn am backache and kidney pills,-g-ofynwch yn hradmit am Doa/i's backache kidney pills, yr uu fath rai ag a gafodd Mr. Evaiis.