Teitl Casgliad: Llan

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
5 erthygl ar y dudalen hon
aWRSY RHYFEL J

ANFANTAIS PRYDAIN FAWR. Os edrychir eto ar y map, gwelir:- (1) Fod Gaza ar lan Mor y Canol- dir. (2) Fod y rheilffordd o Gaercy- stenyn i Bagdad yn rhedeg yn agoe i y 0 Forgainc Alexandretta (yr hen Alex- andria)-. Pe y deuai Llynges Prydain i ymosod ar Gaza o'r mor, arbedai lawer o ymladd lac ii galedi i Fyddin Prydain yrt ngwlad Canaan. Pe y glaniesid byddin gymbarol fechan ya Alexandretta, gallasai gydag ychydig ymdrech feddianu rheilffordd y Twrc ger- llaw yno, a thrwy hyny osod boll fyddin y gefyti rhwng Mor y Canoldii' a Bagdad ■own enbydrwydd mawr, a thrwy hyny ledhau yn ddirfawr waith a pheryglon ein ltyddin ni yn Mesopotamia. Paham, ynte, na wneir hyn? Paham ma roddir cymorth o'r mor i fyddin j Prydain yn Ngwlad Canimn ac yn Meso- potanjia? Dywedir mai prinder llongau fin tu ni, ac amledd suddlongau v gelyn, sydd yn cyfrif am hyn. Pwysleisia byn ddau both arall, sof 1. Ein perygl ni yn y wlad yma oddiwrt.h oisieu, a 2. Y modd mwyaf effeithiol y gall yr Unol Daleithiau mawr ein cynorth- wyo. Dywedaf felly eto, yr .hyn a ddywedwyd iroion o'r blaen yn yr ysgrifau byn, mai. angen mawr Prydain boodyw yw llongau ac nid milwyr. PRINDER BWYD A PHROFFWYD OLIAETH EZECIEL. Grwgnacb y mae pobl yn Nghymru a Lloegr am fod y Llywodraeth yn bwriadu nesur bwyd i'r bobl yn ddognau. Anghof- iant mai nid peth newydd ar y ddaear yw ityn. Os edryohir Proffwydoliaeth Ezeciel gwelir fod yr Arglwydd wedi dweyd wrth y proffwyd:— "Wele fi yn tori ffon bara yn Jeru- salem, fel y bwytaont fara dan bwys, ac yr yfont ddwfr dan fesur." Ac 06 cwynir fod defnyddiau eraill yn cael eu cymysgu am ben ein hlawd gfwenith, oofier fod yr Arglwydd, er mwyn dysgu pobl wrthnysig Israel gyntr'Wedi gorchy- myn i'r proffwyd- "Cymer i ti wenith, a haidd, a ffa, a ffagbys, a milet, a. cliorbys, a. dod hwynt aaewn un llestr a gwna bwynt i ti yn lara A'th fwvd a fwytei a fydd wrtb bwys, a'r dwfr hefyd a vfi wrth feam 'Dysged y grwgnacbwyr wers Ezeciel y Proffwyd. -10]- DYDD IAU, Ebrill 26. Y KAISER A'R B WLG ARIAID. Gohebydd o Athens a fynega fod hys- bysrwydd wedi cyraedd yno i'r perwyl fod y cynhyrfiadau diweddar yn Bwlgaria wedi creu anesmwythder mawr yn Germam, gan fod y Bwlgariaid yn wrthwynebol i'r creulonderau a weinyddid arnynt gan y Germaniaid. Mor fuan ag y deallodd y Kaiser hyn, gwysiodd ddau o'i gadfridog- ion i'r pencadlys, a'f rhai yr$mgynghor- odd ynghylch y mesurau a ddylid fabwys- iadu er cadwraeth unbenaeth Germani yn Bwlgaria. Ymadawodd un o'r cadfridog- ion ar unwaith am Gaercy stony n i ym- flrynghoiri a'r Porte, ac i fynegu i Enver Pasha wrthwynebiad y Kaiser i alw y aatilwyr Tyrcaidd o'r Dobrudja a Mace- donia, a u hanfon i Asia iLeiaf, gan y byddai hyny yn beryglus i Twrci, ac y gwanheid fErynt Macedonia Y BRWYDRO YN FFRAINC. Yr oedd yn gymharol dawel rhwng y Somme a'r Oise nos Fercher. Dechreu- odd y Germaniaid dan-belenu ein ffooydd gefllaw La Fere, ond ihoddwyd teiiyn ar unwaith ar eu hymdrechion gan ein mag- aelau. Yn nghyffiniau yr Aosne, gwnaed cynydd gan y Ffranood i'r de-ddwyrain o Oerny-en-Laonnois, a chynijerasanfc rai car- oharorion. Yn Champagne, ger Mont- sans- Nom, gwnaethpwyd cynydd arall, gan gymeryd rhai carcharorion a magnelau Cteisiodd y gelyn gario allan rai ymosod- iadau ger Tahure a Maisons de Cham- pagne, ond y cwbl yn ofer, a.dioddefodd golliedion trymion. VTMDATTH Y MILWYR PRYI;FANIG YN MACEDONIA. Nos wrth, ar ol tan-belenu am dri diwrnod, ymosododd y milwyr Prydeinig ar safle y gelyn, yn ymestyn ar ffrynt o ddwy filldir a hanetr, rhwng Llyn Dorian a Doldzeli, gan enill 500 llath ar ffrynt o filldir. Yn ystod y nos, ymoaodwyd ar- nynt bedair gwaith, ond Uwyddwyd i wasgaru y gelyn, yr hwn golledwyd yn drwm. j BYDD GWENER. Y FFRYNT PRYDEINIG YN FFRAINC Ar hyn o bryd, vnae y traedfilwyr ar y ffrynt Prydeinig yn mwynhau ychydig aeibiant ar oil eu gorohestion diweddar, ond oedwir ein magnelau yn brysur o Arras i St. Quentin, a hefyd yn nghyffiniau Ypres. Bu i'r Germaniaid yiAosod ar y Prydein- wyr ddydd Iau yn Gavrelle, i'r goglwid o'r Scarpe. H wn ydoedd y nawfed neu'r ddegfed ymoeodiad o'r edddynfc mewn dau ddiwrnod i yru allan y milwyr Prydeinig VT pemtref, ond, fel y rhelyw o'r ymosod- iadau, bu yn hollol aflwyddianus, erfod o J bum' i chwe' mil o Germaniaid yn cy- j meryd rhan yn yr ymosodiad bob tro. Cafodd y Germaniaid golledion trymion. Mae y gelyn mewn cyfyngder ar hyn o bryd, a Hindenberg yn methu dyfalu pa fodd i orchfygu y Prydeinwyr, gan eu bod yn rhwystro ymdrechion ei filwyr ymbob man, gan wneyd ei orcbymynion yn ddi- rym. Yr un peth ellir ddweyd am y ffrynt Ffrengig, fel y gelllir dweyd fod Hindenberg mewn helbul flin.4 ERGYD GYNTAF YR AMERICAN- IAID, Ilyabysa eadben, Americanaidd a hwyliai yn ei agerlong, 'Mongolia,' mewn dyfroedd Prydeinig ar y 19eg o Ebrill', iddo ganfod ymsuddlong, Germanaidd ar fedr ymoeod ar ei long, a gorchymynodd ar i'r mag- nelau gael eu taaio arni yn ddioed. Gwnaed hyn, a suddwyd yr ymsuddlong. Gobeithio y bydd i swyddogion agerlongau ereill wneyd yr un modd, fel ag i ddwyn i derfyniad yr ymosodiad au bradwrus ar y motroedd. I

Y CYNGHREIRIAlD YN ENILL SAFLEOEDD NEWYDDION

DYDD SADWRN. I Y CYNGHREIRIAlD YN ENILL SAFLEOEDD NEWYDDION. Bu ychydig ymladd yn fffrainc ddydd Gwener, ond oddiwrth adroddiadau o'r ddwy ochr mae *Ile i gredu y bydd brwydrau celyd yn cael eu hymlacld yn fuan bellach. Adroddir am luaws o enill- ion .gan Syr Douglas Haig, ac yn eu plith y chwarelau ger Hargicourt, o'r lie y ffodd y gelyn ar ffrwst, gan adael drylliau a chyfarpar ar ol. Bu ymladd yn yr awyr ddydd Iau, pan y llwyddwyd i anfon 14 o awyrlongau y gelyn i lawr. Mae ohwech o'n hawyrlongau ni ar goll. Bu y Ffrancod hefyd yn hynod lwyddianus, a llwyddasant i feddianu Hurtebise a'r uchelderau o amgylch Moronvillers. Rhifa y magnelau Germanaidd yn .meddiant y Ffrancod 130, a saif cyfanrif meddianiad y Cynghreiriaid ar hyn o bryd fel y canlyn:— Carcharbrion. Maguelau. Prydeinig 17,000 228 Ffrengig 19,000 130 Cyfanrif 36,000 358 YMOSODIAD AR RAMS<$ATlv Ar noson y 26ain o Ebrill, ymosododd amryw longau Germanaidd ar Ramsgate, gan ollwng tua cant o dan-belenau ar y lie o'r mor. Lladdwyd uru dyn ac un wraig j anafwyd un dyn a dwy raig, a niweidiwyd 21 o dai, a dau ystabl, gan ladd un ceffyl. Yn ffodus, disgynodd v rhan fwyaf o'r tan-belenau ar gaeau. FFOEDIGAETH Y TYRCIAID. Ar y 24ain o Ebrill, gorfodwyd catrawd I o filwyr Tyrciaidd i ffoi o lanau y Shatt-el- I Adhaim i fryniau Jebel Hamrin, ond di- lynwyd hwy gan ein milwyr. y rhai gy- merasant amiyw yn garcharorion. DVDD LLUN. I DEWRION PRYDAIN YN FUDDUG- OLIAETHUS ETO. Ymosodwyd ar aafleoedd y Germaniaid ar ffrynt o amiyw filldiroedd i'r gogledd o'r afon Scarpe. Gwrthwynebwyd ni yn egniol gan y Germaniaid-, ond llwyddasom 1 fyned ymlaen, gan ymladd yn fuddugol- iaethus ar hyd y dydd. Cymera&om Arleux-en-Gohelle, ac ymdeithiwyd yn I mlaen, gan chwalu y gelyn ymhob cyfeir- iad drwy rym magnelau a, pheirianau saethu. Cymerwyd canoedd o German- iaid yn garcharorion yn ystod y dydd, a. dinystriwyd pedair o awyr-longau y gelyn. Cariwyd yr ymladd ymlaen ddydd Sul, a ¡ rhifai y cacrharorion Germanaidd a gy- merwyd ddyddiau .Sadwrn a'r Sul 976. YR AMERICA A'R Rll YFEL. I Yn Senedd-dai yr America mae mesur wedi ei basio er gorfodi dynion o oedran nedllduol i uno a'r fyddin yn ddioed, ac y mae Mr. Roosevelt, cyn-Arlywydci yr Unol Daleithiau, wedi amylgu ei barod- rwydd i arwain can' mil o filwyr yn erbyn y Gennaniaid. Pasiwyd hefyd i ddirwyo yn drwm unrhyw bersonau geir yn rhoddi diodydd meddwol, tybaco, etc., i'r milwyr. BRENIN GROEG. Yn ol pob tebygolrwydd, bydd brenin Groeg yn rhoddi i fyny ei goron yn fuan, y 0 a'i fab, y Tywysog Coronog, yn llywodr- aethu yn ei le. Nis gellir gosod unrhyw ymddiriedaeth yn addewidi^fc. y Brenin Constantine,, gan ei fod gymaint dan ddy- lanwad y Uywodraeth Gkjrmanaidd, a gall y bydd iddynt hwy a'i wraig ei ddarbwyllo i barha u yn' ei swydd. DYDD MAWRTH. Y BRWYDRO YN FRAINC. Gwnaed cynydd sylweddol gan y fyddin Ffrengig yn Champagne ddydd Llun. Meddianwyd ffosydd y Germaniaid mewn llawer ina ii, ac enillwyd o 500 i fil o lathe-ni o dir. Hysbysa Syr Douglas Haig fod y milwyr Prydeinig wedi eyflawni gwaith da rhwng Monchy a'r Scarpe, gan Iwyr orthrechu v Germaniaid pan wnaethant ymdrechion i ail feddianu y safleoedd a gollasant. Gorfodir y gelyn i wrtihymosod yn barhaus, ond mae ei holl ymdrechion wedi bod yn ofer, ac ni fu yn alluog i syflyd modfedd ar safle y Prydeiniaid. Cafwyd brwydrau gydag awyrlongau, pan gollodd y Germaniaid ugain o'u hawyr- I Longau a'r Prydeipiaid bymtheg. Mynegir o Berlin fod ymosodiad au y Prydeiniaid ar. linell y Germaniaid yn Oppy wedi bod yn ofer, a'u bod wedi colli tiros ohwe' mil o wyr ddydd Sadwrn, yn ychwanegol at fil o garcharoxion a 40 o beirianau saethu, heblaw dinystrio deg o tanks. COLLEDION TYRCIAIDD TRYMION Mynegir fod y Tyrciaid wedi colli o leial bedair mil o wyr yn y brwydro gymerodd le ar lanau y Tigris, pymtheng milldir o Samaria, ar Ebrill 18, 21, a 22. MEDDYGON AM ERICA N AID D I FFRAINC. ¥ Hysbysir o'r America y bydd mil o feddygon yn ymadael oddiyno yn fUtn er r, gwasanaethu yn Ffrainc gyda r Cynghreir- eii, iaid. Bydd hyn yn gaffaeliad gwerthfavvr, gan fod y meddygon yn brin yuo. DTDD MESOHER. ENILL ION Y CYNGHREIRIAID. Yn ystod mis Ebrill, cymerodd y milwyr Prydoinig 19,344 o Germaniaid yn gar- charorion yn Ffrainc, yn cynwys 393 o swyddogion. Meddianwyd hefyd 257 o fagnelau, 227 trench mortars, a 470 o beir- ianau saethu, heblaw dinystrio llawer o fagnelau. Cymerodd y Ffrancod, yn ystod yr un cyfnod 21,300 o garcharorion a 180 o fagnelau, yn gwneyd cyfanrif o 40,644 o garcharorion, a 437 o fagnelau. Mae y Germaniaid wedi eu digaloni yn llwyr, ac nid ydynt wedi arddangos llawer o awydd ymladd ar ol y Jfrwydr yn Arras ddydd Sadwrn.

LLUNDAIN

LLUNDAIN. EGLWYS ST BENET, QUEEN VICTORIA ST., B.C. Y PwLpuja.-Yn ystod y Garawys, cawsom bregethau melus a llesol gan y Parch. H. Watkins, B.A.f H. Withers, a J. Evans Hughes, B.A., tra y gwein- yddai ein Fioer yn Eglwysi Dewi Sant a St. Padarn. Fel arfer, tua diwedd ein blwyddyn Eglwysig, daoth ein haelodau a'u blychau cenhadol i'r gwasanaeth hwyrol, ar ddiwedd pa un cyflwynwyd hwy gan y oasglyddion i'r Ficer i'w ho-ffrwm i Dduw ar yr Allor gyda gweddiau ac emyn arbenig. Yroedd yn olygfa hardd gweled cynifer o'r aelodau mor weithgar. Caw- som wasanaethau melus Ddydd Gwener y I Groglith a Sul y Pasg, a, Hawen genym weled cynifer yn cyd-gymuno, er fod. llawer iawn wedi eu lluddias drwy afiechyd ac anhawsterau eraill i fod" yn bresenol. Y FESTRI, 

Ymddiddan Ditrifol am Bethau Difrifol

Ymddiddan Ditrifol am Bethau Difrifol. Pan yn gwella ar ol anwyd, clefyd, net afiechyd o unrhyw fath, byddwch yn ofalue i gadw eioh elwlenod rhag tori i lawr. TBoh dydd, mae miloedd yn gwella ar ol rhyw afiechyd neu gilydd, a thra yn adgyf- nerthu" dyna yr adeg pan y mae gofal mawr yn angenrheidiol i ymogelu rhag syrthio i afaelion anhwylderau yr elwlenod Yr elwlenod, pan yn iaoh, ydynt yr or- ganau a weithir galetaf yn y corff. Nid rhyfedd pan y mae y gwaed yn orlwythog gan wenwynau dyfrol fod gwaith yr elw- lenod yn cael ei ddyblu. Mae anhwyl- derau yr elwlenod yn dilyn mor natunoi a'r nos yn dilyn y dydd. Ar ol yr anwydwst; anhwylderau y ddwyfron, clefydon, ac hyd yn nod an- wydau cyffredin, gwyliwch rhag anhwyl- der yr elwlenod, a pheidiwch esgeuluao y fath arwyddion a phoen yn y oefn, cur yn y pen, syfrdandod, anhwylderau gieuol, a'r teimlad swrth, blinedig, pa mor ddibwys yr-ymddangosant i ohwi. Bydd angen ar eich elwlenod am gy northwy dros amser. Nid oes dim mor liniarol, dim gwell na Doan's Blackacho Kidney Pills. Mae y feddyginiaeth hoit ar gyfer yr elwlenod a'r yswigen yn unig, ac nid yw yn gweithredu o gwbl ar y cot- uddion. Gyda chynorthwy tymhorol Peleni Doan, gofal ynglyn a bwyta, ychwaueg o orphwysdra a chwsg, ac ymar- feriadau yn yr awyr agored gallwch yn hawdd fyned yn ol i'ch sefyllfa arferol o iechyd. Bydd i bob un a dderlleno y mynegiad plaen hwn ddeall paham y mae cymaint yn Llanbedr yn meddu ymddiriedaeth ya Doan's Backache Kidney Pills. Ar werth gan. yr holl werthwyr, iteu 2s. Sc. y blychaid, oddiwrth Fotter- McClellan Co., 8, Wells Street, Oxford Street, London, W.

Yn Nyffryn Teifi

Yn Nyffryn Teifi. Gall JOHN Y GWAS." NODION.- Yn swn a banes y brwsdro mawr yn Ffraiuc dichou y bydd y dyfynladau byn o .'The Kyml'Y) gan y Parch. R. Owen yn dderbyniol gan rai :—But the rnoat interea- ting of these expatriated Kymry is Owen Lewis of Malltraeth in Anglesea, sometime Archdeacon of Douai, Vicar General to S. Carlo Borromeo Archbishop of Milan, &a., who laid the foundations of English colleges at Rome, Douai and Rheima.' Bu farw yn 159i.. PBNBOYR.—Dydd Sadwrn diweddaf, yn eg- lwys y plwyf, unwyd mewn glan briodas Mr. Benjamin Jones, Cartref, Manllegwaun, a Miss Rachel Mary Jones, New Shop Inn, Felindre. Rhoddwyd y fereli, ieuaiie ymaith gan ei hewythr, Mr. Samuel Davies, Panty- gog. Yr oedd hefyd yn y parti priodasol y Misses Jones (chwiorydd y priodfab), a Mies Davies, cyfnither y wraig ieuanc. Gwelnydd- wyd y seremoni gan y Parch D. Jenkins, rheithor. Rhoddwyd derbyniad llawen i'r p&r leuanc gan eu cyfeillion ar eu dyfodiad o'r Eglwys, ac eidduna cymdogion a ffryndlau i Mr. a Mrs. Jones hlr flynyddau Q fywyd priodasol dedwydd. HENLLAN. '-Dydd Sul, daeth torf o gyfelll- ion ynghyd i hebrwng gweddillion Muriel Eileen, merch fechan Pte. a Mrs. Tom Jenkins, Railway Terrace, i fyuwent Hen llan. Gweinyddwyd gan y Parch. E. J. Davies, rheithor, yr hwu hefyd a bregethodd yn darawiadol iawn. Estynlr y cydymdelm lad llwyraf I'r tad a'r fam a'r perthynasau yn en hiraeth am yr un fechan oedd yn auwyl iawn ganddynt. LLANDTSSUL.—Dengys y newyddion fod Sec. Lieut. Henry Richard Evans, rnab Dr. A Mrs. E. It. Evans, Llandyssul, wedi cael y Military Cross' am wasanaeth yn Mesopo- tamia. Cyn iddo titio'i'r Fydditi, yr,oedd yn gurad Llangollen. Llongyfarchir ef ar yr anrhydedd tellwng a gafodd LLWYDDIANT.—Llongyfarchir Miss Annie Davies, Ffynonbedr, Penboyr, ar el gwaith yn myned trwy arholiad chwareu y berdoneg —yr 'Higher Division.' Cafodd 112 o farc- iau, yr byn ystyrir yn eithriadol o dda. Myher PERL Y PLANT' yn mhcb « yn lighyn-a.