Teitl Casgliad: Carmarthen journal and South Wales weekly advertiser

rhifyn: First Edition

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 6 Nesaf Olaf
Full Screen
14 erthygl ar y dudalen hon
Advertising

IF' Ride a NM& <*BH) B N W*W t N ty TrB a t f N M RALEIGH a a !!Bata)Ba

LLITH TWM BARELS

LLITH TWM 'BARELS. Wel ma,r rwsh fowr yn gweitho'n fendig- edig mas ar y ffrunt. Tanimarw ma dwrn y Rwshan yn owld-ffast am dageil y Jerman nawr. Stim dowt na fidd tro ar bethe sha diwedd yr Hidre. Sua i'n gweid bidd y rhifel wedi owpla prny wthgwrs, ond os na, ddaw rhwbeth nad ini'n wbod am dano nawr, mi fidd grim yr wmla yn tinni i derfin. a diolch am hinni. Go dammo'r Sossejis a'i wmla, ma'r beger yn hala'r cwbwl yn benben yn y wlad ma heb son am mas yn Ffraink. Ma hin yn hala i gcfio am un Treibiwnal yn y wlacl. Ffarmers iw rhan fwya o'r members, a wharre teg iddi nhw..gida-g eithrio un ne ddoi. ma nhw'n lot oIreit. Fise nano oal i gwell nhw. Wel ma un gweydd yn fember. Ffarmer wedi bod yn appeelo o'i blan nhw. Dim un oi feehgin e wedi joino. Pwy Sens midde fe fod gweydd ar y Treibiwnal. Le ma hwnw'n ffit i ishte ar gesis ffarmers. Wet- soch chi Lriod- shwt robin. Shwt ma ffar- mers te yn galler ishte ar gesis gweithwirs a shopwirs a pob math o dred. Nawr dina'r teip ma Twm yn gondemnio. Dina beth iw bachan si ddim yn gwetd imhellach na' I drwyn. Ond diolah smo pob un feina. .Ffarmer arall yn gofin i weithwr dala wyth ceinog am weningen pan ma wheeh wedd prees y farchnad. Bachan wed in ddim bolon i werthi hanner pownd i fenin i ddyn wedd ishe'j hala fe mas i Tommi yn Ffraink. Hm, ie, we'r joker ma ddim yn teimlo pwer o iqtrest in Ftraink. Pam? See the point. Nawr dima un point si i weld yn blaen inglin a'r rhifel ma. Ma'r Cimri yn bosto yn i cenedl, ag yn bragio nag was dim gwelL cenedl ar wmed y ddaear. Hm! Diw brags yn costi fowr iawn. Ie dima'r diskripshon o Gimri,—gwlad y mennig gwinnion, gwlad yr iskol Seel, gwiad y cimmantfaoedd. gwlad v stedd-vode a wn i ddim men diaich igwlad beth i gid, ond mi wn i gimint a hin—smo Cimri yn wlad y cariad brawdol. Ffar ffrom it mei ffrends. Dos ma ddim mwy o sim- pathi at i'n gili na 6i gida cath at ligoden. Ma rhiw werer^pwling tragwidnlol yn rhen wlad ma. Ie stoppwch chi, pwy ddwarnod bies i'n gweid am ges yn Llandissil. Y netivs ddim wedi rhoi presant i fachan wedi dwad nol o'r ffrunt, a tad y bachan ny wed'in wedi marw in treining. Wel, wy wedi oal ar ddiall fod ardal Pontshan ag ardal Seint Devids wedi gneid i diledswidid iddo. Wel dim boys. Nawr ma kes arall wedi codi to. Bachan wedi dwad gatre o'r Neri. Un fraich iddo ag un iglui wedi mind yn ddi- ffrwyth, ag wedi cal discharj o'r Nevi. Y bachan wedi bod yn y clatsho mowr fiodd amser blinder y Dardanels. We netivs Llan- "dissil ddim yn gwbod dim am hwn clo. Nawr fiswn i ddim yn gweid dim am bethe fel hin ombai fod rhai yn cal presante. Whei mek a diffrans? Wy'n cal ar ddiall sliach ny fod comiti'n cal i neid er mwyn treeto pob un run peth. Gwd inuff. Weda i ddim rhagor nawr te er mwyn wharre teg i'r comiti ma. Iohi'n oofio i fi ofin cwpwr o gwestiwne i .Saniteri Spekter Llambidder inglin a sin- fekto. Wel mi halodd y spelcter explan- eshon, ond ma'r rhai wedd yn grwmlan wedi taweli ochodin cda fi ddim i neid ond gweid fod y spekter yn not gilti." Smo Twm am noid cam a neb, a gan fod y bachan wedi aped yn tnwn, a'r rhai wedd yn kompleino ddim yn^igweid bwm, ma rhaid dismisso'r kes. Plaintiff loevs the kort withow.t a stein. Bachan eha ardal Penkacier yn mind nol ar bod yn mofin i back dillad glan fel ma'r cwstwm. Mi adbdd y pack ar ochor yr hewl tro biodd e miwn yn y ca gal gweld os odd ygwaer boti fod yn ffit i gal i dorri. Tro biodd e miwn dima fachan mellti.gedig yn dwad heibio ag yn artllrwys y pack ar hewl ag off ag e. Dwy ledi fach yn dwad heibo, ond se chi'n y man na. pan welson y origin ar hewl, dima'r bagle yn y gwaith ag o ffa nhw not. Wn i ddim beth gredon nhw we no, ond So nhw fowr o amijer cin gneid i meddwl finni a throi jee-befk, reit abowt ffes a kwiqk martsh. AVel ma rhaid i fi adel lot o niwsis rwsnoth ma to, wath wy am roi tippin imhellach o hanes SMOL HOLDINGS SHIR GAAFURDDIN. Ichi'n cofio i fi weid rwsnoth wetha fod y 11 an lord wedi rhoi cinnig i'r Kowntx Cown- sil. Dima fel biodd hi. Mi skrivenodd y lanlordl at g-lejrk y Kownti Kownsil i weid na alse fe ddim cittino^i roi y ddoi ga we nhw'n mofin, ond os appleie Jon Morris at yr ejent mi ajise gal o 20 i 30 erw o ddeiar yn ilgosI ffarm am rent rhesimmoL Wel ma Jon Devis yn gweid na widdad e ddim am y cinnig ma am amser mowr wedi ny. How -was that? Wel.- akseptodd y Kownsil ddim o t ouinig ta. beth, a mi halodd y lan- iord wedm at y klerk i ofin am ddwad i gwrdd ag ea,r y spot er mwyn troial setlo yn JimdichoL Gwd inuff ontefe. Mi gittinodd y Kownsil a hin at wans wthgwrs fel jintl- mm fel iw nhw. Weit a bit. Dima lithir yn dwad i'r lanloi-d i weid iih,,v"ii cwrdd ag er at y spot on a serten dpt. Nawr dima bethe n dachre shappo yn go lew. ond cwpwl o ddwarnodfe ar o] hin (cin y det wechvd vn y llithir o r blan) dima lithir arall vn dwad i'r i.anliord i weid na aUe nhw dd"im dwad i gwrdd ag e. Wel ma hen ddwediad fod meniw yn newid i mheddwl naw gwaith wrth otchi hwmeid. Wir ma'r kownsil nekst dor i fod yn back o finwod. Yn mis bach we hin, 9

LLITH TWM BARELS

ag yn dachre mis Mai dima'r Kownsil yn rhoi not is mas i ga.l kompilsori order i finnid y didoi ga. See the point nawr,—y lanlord ishe i'r Kownsil (ne'r sib-komiti-run peth] ddwad i gwrdd ag e ar y spot er mwyn setlo yn heddichlawn, ond no go. Pwl off the breks an let the owld buss travel wedd hi. Sna i'n gwbod pwy ddibs wedd yn grcsho whils y busa nei. Ond ta beth am ny, yn mis Mihefin mi geison y kompilshon order. Dima fechgin skar nawr!! WEE is the chaps in othoriti. Reit, cal y kompilsori order yn Jiwn i gal y ddoi ga,—er mwyn Jon Morris gwlei; ond yn Jiwlei,—mis ar ol cal y kompilsori order we rhaid passo wedin fod y komiti yn konsidro Jon Morris yn applikant da, ag yn riferro'i ges e i'r komiti yn Kastellnowi. Welisoch chi ariod stiwt gors anobeth. Dima beth wedd taith y pererin men askwrn i. Minnid kompilsori order ginta, a passo wedin miwn mis ar ol ny foci Jon Morris yn gwd chap. Prinni ceffil cin gwbod os wedd y stabal yn gaff spo! Mi dreiwd oal explaneshon ar hin clo, ond smo Twm yn ffansio'r explaneshon. Dima fe mor agos a galla i expleino pethe towill y kownsil. We rhai o'r mimbers ddim yn gwbod yn iawn sefillfa'r teiliodd. a thrw hinni ddim yn credi bod hi'n ffer i find mlan a'r kompilsori order, ond mi ddoi'th y Parch. Mistir Walters ar y seen a mi welwd pethe'n glir wedin spo. Beth wedd y ndkst moov te" Mi halodd cifreithwira y lanlord at y kownsil i arrenjo i'r lanlord. yr ejent. a'r tenant i gwrdd a'r Smol Holdin Komiti er mwyn treial cal sefclmint. Shwt biodd hi yn y mitirag- Ma Mi gewch wbod rwsnoth nefea. Gwd a'r felltith. Jawk ma'r hanes bwer mwy in- tresting na hanes Robinshon Kriwso. Bidd hanes charj Triale Ar gof pan losco'r byd; A heieros y Smol Holdings Yn fedals oir i gyd, Yn dreivo miwn i'r nefodd Yn streit i'r best ffrunt seet; A Pedr clrian yn cwtsho Biffor ther meiti ffeet. Da weishon da a ffiddlon, Gwd,, wunkers,—boys yr hedd; Bu gore host tfowr Trial'e Yn golofn ar ich bedd: Mi hdpodh droi hen Gimri Finiddig, rwfi, yn ardd. Wrth wmla am Smol Holdin, 0 dima goncwest hardd! Ma diwies wen Cifiawnder Am dali'n dda i chi, Cewch wobor gwell na'r nefodd, A dima'i barniad hi:— Mind nol i fane Triale I ffarmo'r ithin man, A chario dwr o'r ffinnon, I stoppo'r diIiw tan.

Advertising

FH^ARCHER&CS?1 GOLDENRETURNS! If .i"j- Fat-simile of One-Ounce Pach t. Archer's olden Returns The Perfection or Pipe ToBacco. i COOL, SVMT, AND FIRACMMff.

No HWNT AC YMA

No HWNT AC YMA [Gan THITHIWR.") Eto yr wythnos hon, y mate genym i gronielo ymadawiad ein cyfeillion, trwy wcinidogaeth brenin braw. Bylchyr teulu- oedd, gwagheir aelwydydd," dattodir cylym- au. a dryllir yr undebau mwyaf anwyl gan v gelyn hwn. DANIEL GRIFFITHS, MERLEN COTTAGE, SALEM heddyw yn ei wely pridd. Cafodd ein cyfaill Daniel gryn dip. yn o gystudd cyn i didtycBd yr ymddattodiad i dd'od, ond dioddef- odd JT oil yn diawol a dirwgnach, gan roddi ei bwys a'i ymddiriedaeth ar y Gwr yn ffyddlon wasanaethu drwy'r blynyddoedd, canys yr oedd efe pan yn marw yn ymyt 86 o'i oedran. Cafodd gladdedigajeith barchusf pnyd y gweinyddwyd gan y Parch. W. H. Harriet, Penyrheol, a phregdthwvd gan ei weinidog, y Parch. Stephen Thomas, oddiar y geiriati. Duw sydd noddfa a nerth i mi, cymhorth hawdd i'w gael mewn cyfyngdjcr. &c. Gwelwyd nifer mawr o'r pcrthynasau yn y cynhebrwng. Mr. Thomas Griffiths, coecMasnaehydd, Llanvmddyfri; Mr. M. Griffiths, Llangennaoh (brodyr); Mr. Tom Morgans, saer maen, a nifer mawr o'r tyl- wyth o Ystalvfera: Mr. J. Griffiths, rheolwr gwaith glo Pontardawe; Mrs. Ree-s. Ponty- ovmmer, a nifer mawr o Lanelli; Mr. D. P. Davies, saer dodrefn (cistanwr), o Gaer- fyrddin; Mr. E. Price, Gwauneaegurwen, a MrL D. a Jamee, Aberdar. Yr oedd yr arch ysblenydd wedi dyfod o dan law gel- fydd Mr. John Morris, Penybanc. Dan- gosodd yr holl wlad y cydymdeimlad mwyaf a'r weddw yn ei hunigedd, a daeth y bon- eddwr caredig, Mr. Jones, Canton, Llandilo, a'i ferch. Miss Jones, a: r cerbvd er dudo Mrs. Griffiths, gan ai bod yn bur analluog. Hunedl ein oyfaill hoff mewn hedd. a nodded y Nef i'w weddw am y gweddill o'i gyrfa yn yr anial dir. MRS. RACHEL HARRIES. PENYBONT, FELINGWM. Chwith iawn yw y pentref wedi colli Mrs. Harries. Yr oedd ei charedigrwydd a'i sirioldeb yn adgj^fnerthiad i'r Teithiwr bob amspr. Ni chafodd' hi gystudd maith. ond cafodd qf yn galed dros ben. fel yr oedd yn tapr ddymuno am ollyngiad o'i phoen, a'i ffryndiau a'i ehydnabcxl hefyd yn dymuno iddi fyned at Grist, canys llawer iawn gwell ydvw. Dydd Mcrcher diweddaf cymerodd ei hangladd le; dvgwyd ei chorph mewn elor I gerbyd i gladdfe y teulu yn Llangathen. Yn y ty. cyn cychwyn, darllenwyd a gwedd- iwyd gtan y Parch. E. Thomas, ficer parohus Llanegwad. a'r Parch. D. Ourwen Davies (A.), Pontargiothi. Yr odd y Parch. Isaac Davies, Nantgafedig, hefyd yn bresenol. Yr oedd Mrs. Harries yn un o ffyddloniaid eo]wys newydd St. loan, a bydd pwaglft i'w cfeimlo yma ar ei hoi. Dilynwyd yr elor- gerbyd gan nifer mawr o gerbydau hyd yn Llangathen. Gweinyddiwyd igan y Parchn. Thomas, Llane@wad. a Williams, Llan- gathen. a daeth nifer mawr i'r fynwent i gylfarfod y cyrihebrwng. Mae yn g-aiaru ar ei hoi briod hoff, un ferch, yr hon sydd yn briod ao yn preswylio g:er Pontarfynach, neu fel yn fwy adnabydclus Pont-y-gwr- drwg. Mae em. cyfaill hoff, Mr. Richards, yn ysgolfeistr canmoladwy yno. ac un ferch ganiddynt, yr hon sydd yn derhyn ei hedcbvsg yn Aberystwyth. Mae y teulu bvohain hwn yn cvfarfod ag ystormydd enbyd. Y dydd o'r blaen coHasant ferch oedd wedi graddio yn uicheJ. ae. yn awr wele y fam etto yn cael ei galw at ei gwobr pan yn 66 mlwydj oed.

NODlON 0 ABERGWILI

NODlON 0 ABERGWILI Yn trafod un o'r cwestiynau mwyaf dyrus bu igwragedd ein pentref y dyddiau aeth heibio, sef yr achos o barhad yr hin oer a gwlyb bresenol. Dywed rhai o honynt mai yr ioaburgs sydd yn y mor a'i hachosa,. eroill ddywedai mai y saethu mawr a chryf yn Ffrainc; ond dywedodd un o'r g-wragedd hynaf mai yr achos yw am nad yw" r wlad yn ymostwng ger bron y Goruchaf. Yn yr hen amser, ebai hi," buasai'r hen bobl wedi cynhal cyrddau gweddi drwy y wlad yn benbaladr ar ran y tywydd a'r rhyfel ofnadwy bresenol." Dywedodd yn mhellach fod y geinedt brese-nol wedi cyrhaedd pinacl uchaf mewn dysgeidiaeth, ac fod hyny yn arwain i hunanoldeb ac ynfydrwydd, ac fod yr Arglwydd yrir,.eiii oeryddu am y mawr beftiod hwn. EIN MILWYR. Ar dro am amser byr yn ein plith yr wythnos aeth heibio gwelwyd Mr. D. J. Morris. Old Vicarage; Mr. D. Arthur, Cwman Cottage; Mr. L. Harvis, Cax.ton- plac; Mr. J. Davies, gynt St. David's House; Mr. J. Davies, Llwvnpiod Cottage; Mr. T. Jones, Manorafon, Tanerdy; a Mr. Daniel Rees, Penybont, yr oil o honynt mewn ovflyrau da, ac yn awyddus i sicrhau buddugoliaeth drwyadl. Yr oedid yr olaf yn myned yn ol ac erwau o dir gwair ar llawr ganddynt. Ardderchog yn wir, aberthu pob cy^uron er mwyn ei genesdl. Ati Q ddyfrif, fecbgyn anwyl. YMWELWYR. Yn ein plith yn mwynhau icchyd a phob cysuron. gwelsom Mrs. Thomas a'i morcli o Aberdar yn yr hen Ficerdy; Mrs. Jones a'i mab o Lanolli yn y Motor House; Mrs. Jones, o Lanpumpsaint, yn y School House; a Mr. D. Thomas. Tycanol. Llandefeiloy, .yn y Bronllvvyn. Y mae croesaw calon i chwi aros yma dros yr liaf. CYFARFOD ANRHEGU. Yn ysgol ddyddiol y lie nos Fawrth. y <.|ydd ciylisol. ctaetli holl blant yr ysgol ynghyd dan arweiniad yr Athro T. Madctox a'r is-athrawesafl, Miss Jones, Cwm, Nant- garedig, a Miss Arthur. Post Office, er cyflwyno anrheg o debot arian gwerthfawr i Miss E. E. Preece, sef is-athrawes, ar ei hymadawiad o fod wedi gweinyddu yn yr \-sgol hon am dros ddeng mlynedd o amser. Treuliwyd cyfarfod hamddenol, ond yr otnld yn flin jawn .gan y plant orfod ffarwelio a'u hathrawes oedd wedi bod mor dda iddynt am dymor mor faith ac nid y plant yn miig oedd yn flin, ond yr holl ardal yn gyffred- inol. Yr oedd gair da gan bawb iddi, a gwelir llawer o' i heiisieu yn ein plith. Yr oeldd bob amser yn garedig ac yn hynod dyner wrth ei rhai bychain, ac yr aedd yr anrlue^ werthfawr dderbyniodd gyd'a dioich- gajrwon calon gyri_h.es yn siarad cyfrolau am garactor pur a gitan yr athrawes. Mercli ydyw i'r Insjjector J. Preece, L. and N.W.R.. a Mrs. Preece, Llanymddyfri. Ac yn sicr bydd pob drws yn agorcd i groesawu Miss Preece pan y daw ar dro eto. GENEDIGAETH. Pod, Mr. T. Davies, Parkyseiri Cottage, Bronwydd-road. dydd Gwener, y 7fed eyf- isol, ar fab. Ni chyll Prydain ei henwogrwydd Tra daw meib fel hyn i'w thraeth; Gyda gofal arwyr ddeuant, A chael ffydd Glyndwr" yn faeth; Fe ddaw hwn i Manora.fon At ei nain fel wyr a chawr, A thrywana'r cached arian Sydd yn cuddio dan y l'lawr. GORCHYMYN NEWYDD. Bertli amser yn ol elywcdd Mrs. Jones, y Motor House, guro wrth ei dor, ac aeith ar frys i'w ate-b. Yr oedd hogyn o'r wlad yno ac ysten fawr yn ei law yn gofyn am werth dau swHt o'r cwrw goreu. Atebodd hithau drwy ddweyd mai nid ty tafarn oedd ei thy hi. Wel." ebai gwr ysten, rhaid i chwi dynu v sign'' yna i lawr vntau. Y ma,e siign uwch drws Mrs. Jones yn cynwys jfc gaiiriau canlynol, "Slwll motor spirit." Y MODDION CYHOEDDUS. Gweinyddiwyd yn yr Eglwys y Sabbath diweddaf gan y Parch. P. J. Harris, y curad. Cvfeiliwyd gan Miss Thomas, y Ficerdy, a Miss Davies, Woodoote. Yn Llanfihangel a'r Ysbytty gan y Parch. T. Thomas, y ficer. Cyfeiliwyd gan Miss Howells, y Godor. Yn Ebenezer gan y Parch. D. Williams, y gweiinidog. Cyfdiliwyd gan Miss Lewis, Rock House, a Miss Davies, Myrddin Villa. Y CYNHAUAF. Y mac'r cnydau yn cynyddu yn ddirfawr, a braidd yn ormod i'r peirianau i'w droi alilan mewn lla.wer i faes, ac er gwlybed yr hin, nid oes dim wedi myned yn ofer mor belled, a'r hyn sydd wedi ei gael i ddi- ddoerwydd, eohwynir ei fod yn gwresogi yn ormodedd. Yr ydym yn dal Bylw fod yr offeryu tvilli yn cael amsfv prysur Oi le i le. DYFFRYNOG.

CAIO

CAIO Galarlis yw y gwaith o gofnodi marwol- aeth Mr. David Thomas, anwyl briod Mrs. Mary Thomas, Brunant Cottage, yr hyn a gymerodd le dydd Llun. Mahefin 26ain, yn 49 oed. Dioddetfodd gystudd maith a ehaled yn amyneddgar iawn.iac er ymdrech a gofal mawr Dr. Glyn Jones a Nurse Rees, ffar- welio wnaeth a'i gartref ar y ddaear. Cym- erodd yr angladd le dydd Gwener canlynol yn mynwent y Capel Methodistiaid, pryd y dlaeth tyrfa luosog ynghyd i dalu y gym- wynas odaJ. Gwasanaethwyd yn y ty gan y Parch. D. Williams, Ffaldybronin; yn y capel gan y Parch. Ffinant Morgans, Glau- amman; ac ar Ian y bedd gan y Parch. G. Jones (ficer). Yn ol dymuniad yr ymadaw- ediig fo ganwyd yr emyn, Bryniau Canaan," yn y capel. Y galarwyr oeddynt: —Mrs. Thomas; Miss Dinah Thomas (meroh); Mrs. Thomas. Brynmaiog (mam); Mr. a Mrs. Thomas, Llwynffynon (brawd a chwaeir); Mrs. Davies, Aberystwyth (chwaer); Mrs. Davies. Builth Wells (chwaer); Mrs. Hook, Llundain (chwaer); Mr. a. Mrs. Thomas, Glantrovddin (brawd a chwaer); Mr. Thomas, Garnant (brawd); Mr. a Mrs. Davies. Btynmaicg (brawd a chwaer): Miss Morgans, Llanelli (modryb)s, Mr. Morgans, Talsarn (ewythr); Mr. Jones, Glaneiddi.g (ewythr); Mrs. Thomas. Caio (mam-yrug-nghyfraith); Misses Mary, Maggie a Annie Thomas, Llwynffynon; Master Jack Hook, Master Robert Thomas; Mr. D. Mor- gans, Nantcwnlie; Mr. T. Jones, Nantewn- lle; Mr. E. Jones, Owmtrebeddau; Mr. a Mrs. Jones, Anelil-View; Mr. J. Davies, Tanooed: Miss J. Jonjee, Hendrelas; Mr. a Mrs. Thomas,, Porthyrhyd; Mr. a Mrs. Thomas, Caio Mr. a Mrs. Thomas, Peny- groe-s; Mr. E. Jones, Pantardulais; Miss, Thomas, Ammanford; Miss A. M, Thomas. Caio: Mr. E. Thomas, Llandilo; Mr. Jones, Glaneiddig; Mr. Tim Jonas; Miss Dinah Jones, Glaneiddig; Mrs. Jones, Cwmarne; Mrs. Davies, Gwalia: Mr. a Mrs. Jones, Fron; Mr. a Mrs. Davies, Tycanol. Rhodd- wyd pl-ethau dyrch g-an:- Y teulll: ei fam; Mr. a Mrs. Hook. Llundain; blodau oddi- wrth Miss N. M. Thomas, Rock-street; iali% Nancy Jones. Brunant Arms; Mr. W. J. Morgan, Bedw, a teulu'r Ddot-las. Cydym- deimlir yn fawr a'r teulu a'r perthynasau yn an galar. CWMDUAD, GER CYNWYL. Nos Sul diweddaf, yng Nghapel Anwea Cwmduad (perthynol i Eglwys Cynwyl), prejgethodd Mr. David Williams. Cemetery, Caerfyrddin. ei bregeth "ymadawol" cyn ymtiuo a'r Fyddin, o dan y Dcleddf Orfodol, i loud eiglwvg o wrandawyr. Yr oedd yn amlwg i bawb fod rhywbeth allan o'r cyff- redin y noson yma., am y gwelwyd yr hen, y canol oed, a'r ieuainc yn colli dagrau ar ol un oedtd mor anwyl ganddynt. Fel lley- gwr. yr oedd Mr. Williams yn bregethwr iiextliol, ac yn cast. ei barohu yn ddirfawr. Ar ol y gwasanaeth, nid aeth yr un person allan cyn cael y&gwyd llaw" gyda Mr. Williams, gan dymuniad o'i weled yn dych- welvd yn ol yn ddiogel, ac yn dymuno Duw yn naw did iddo. )

Y PARCH GRIFFITH THOMAS CAERFYRDDIN A R TROCHWYR A GAIR DUW

Y PARCH. GRIFFITH THOMAS, CAER- FYRDDIN, A R, TROCHWYR A GAIR DUW. [At Olygydd y CARMABTHEN JOURNAL.] ",yi-Mae yr enwog a'r cawr diguro o blaid meddiannau cyfreithlawn Hen Eglwys y Cymry, snf y Parch. Griffith Thomas, Ficer poblogaidd Eglwys Dewi Sant, Caer- fyrddin, wedi digio y Trochwyr politicaidd yn ddirfawT. Ycnydig ddyddiau yn ol, ys- grifenodd Mr. Thomas lythyr i lID o new- yddiaduron dyddiol Oaerdydd, mewn atebiad i un Mr. J. W. Jones, a'r hyn a ddywedodd yng; Nghynnadledd y Trodhwyr a gynhaliwyd yn Llanelli ychydig amser yn ol. Dywed y Ficer:—"Mae wedi d'od i mi fel syndod mawr fod a.olod o enwad y Bedyddwyr wedi oi frawychu at droseddau y plant ieuainc. ac yn awgrymu y dylai y plant cael' en dysgu o biirth gonestrwydd. Mae y Bedyddwyr yn Neheudir Cymru wedi bod yn ystod y deu- gilul mlynedd diweddaf y gwrthwynebwyr mwyaf chwerw yn erbyn dysgu y Deg Gorchymyn yn ein hysgolion dyddiol. Pan oeddwn yn hogyn deg mlwydd oed cefais fy symud o Ysgol Gwaddolog Pengam (Pen- garn) i ysgol y bwrdd ag oedd newydd ei hadoiladu yn Gelligaer. Yr oedd hen wgol gwaddolog Pengam o dan reolaeth yr aw- durdodau Eglwysig, a,c yr oedd y plant oil yn cael addysg moesol a ehrefyddol rliag- orol. Yn ysgol y bwrdd, yr hon oedd yn cad ei llywodraethu yn benaf gan aelodau o enwad y Bedyddwyr. nid oedd unrhyw addysg grefyddol yn y dyddiau hyny pan yr oeddwn i yn presennoli yr ysgol. Ymladd- odd Reotoriaid GelHgaer yn galed iawn am addysg grefyddol, a ohawsant am fiynyudau eu gwrthwynebu gan yr clfen Aiigliydf fui-fiod yn ysgol y bwrdd." Yn mhellaoh. dywed y Ficer:—" Mae Mr. Jones yn awgrymu y dylai yr eglwysi weled symmudiad yma ith y cinemas' a slot- maohines' y .gambio. Nid yw y polisi nacaol yn tvcio dim. Yr hyn sydd arnom ei eisieu ydyw polisi adeiladol er adeiladu i fyny'r cymmeriad. Bydd y cinemas, &c., yn llwyddo cyhyd ag y byddant yn cyfarfod a.g archwaeth ieuenctyd ein gwlad. Nid yw y gwrtltcdiad o Dduw yn mywyd oyliotddus vymrit drwy y Ddeddf Dadgyssylltiad Cymru ond buddugoliaeth i anffyddiaeth a difaterwch. Yr wyf mor "pessimistio" (edrych ar yr oohr dywyt) ar ganlyniad ym- gais Anghydffurfiaeth heddyw- i gael Dad- gyssylltiad Cymreig, ag ydwyf o'u gweled yn oael buddugoliaeth mewn gyru allan a d

ST CLEARS JP SUMMONED

ST. CLEARS J.P. SUMMONED LAUOHARNE LICENSING CASE. The St. Clears Petty Sessions were held on Tuesday, the magistrates on the bench being Messrs. J. H. Thomas, Derry (pre- siding) R. H. Harries, The Croft; and John William, and the Rev. T. Lewis, Lampeter V elke. Richard MoConnell, licensee of the Cross House Inn. Laugharne, was summoned for selling whisky during prohibited hours, viz., 4 p.m. on June 21st in contravention of the Liquor Control Order. Mr. J. D. Morse, J.P., and a member of the St. Clears bench, was summoned for consuming the liquor. Mr. Martin R. Richards, solicitor, Llanelly, defended. r P.C. G. H. Warmington deposed to visit- ing the house and seeing Mr. Morse sitting close to a table with a glass of Scotch whisky beside him. He asked him if it was whisky and he replied "Yes." Witness asked the landlady for an explanation—the licensee was in hospital at the time having been wounded at the battle of Loos—and she said/'Mr Morse called and. asked for a glass of whisky. I said "It is closing time." He -,ii(J, 'Never mind about that.' I then sold him a glass of whisky for fourpence." She added that she thought she had a right to sell to a magistrate. Mr:" Morse said, "Yes, I did order it and paid for it. I called to thank Mrs. McConnell for the drying of some bacon. I didn t feel well, having* drunk some butter milk. The whisky had been on the table for thirty minutes. 1 harve not touched it. There iB plenty more of these cases about." Mr. Morse said he called to thank Mrs. McConnell for drying the bacon and the drink was taken as a matter of hospitalitv. Mr Martm R. Richards raised the point that the liquor had not been actually con- sumed but Rllpt. J. E. Jones stated the Licensing Act showed th-at the order and sale were sufficient. The Bench dismissed the case against the •licensee. They found that Mr. Morse had committed a technical offen-e under a mis- apprehension and fined him Is. A FLAT DENIAL. William Howell Thomas, farmer and tim- ber merchant. Pentre Farm. St. Clews, was charged with helng- drunk and disorderly at 11.45 p.m. on July 1st. Mr. T. R. Ludford, solicitor. Llanelly, appeared for defendant, who pleaded "Not guilty." P.C. Thomas said he saw defendant starr- treriing drunk and talking verv loudly, lie became verv disorderly. P.O. Da vieis corroborated. 1 The defence was a comDlete denial heven witnesses were called! who had seen aetendant. at various time? from 7 o'clock (inwards, and they testified that he was not uriink*. The Ben h dismissed the case.

CARMA RTHENSHTRE BLACKSMITHS UNION

CARMA RTHENSHTRE BLACKSMITHS' UNION. tneetmg m connection wilt111 the Carmar- t-hmshire Blacksmiths' Union was held at the, Park Hotel on Saturday last when the raising of iprices was discussed. Mr*. E. Evans, A.F.O.L., Gorseinon. member of the executive committee of the National Master Farriers' Association, delivered an excellent uduress, andj at the end of the meeting it uduress, andj at the end of the meeting it was decided to hold another similar meeting on the first Saturday in August, when Mr Evans would again be present on behalf of the Master Farriers' Association. t

Advertising

THE SALUTE! The children salute Bird's Custard because they love it I-and parents, because they know Bird's Custard combines daintiness 'c parents, because they know Bird's Custard combines daintiness 'c I with nutriment, and is economy itself. Thrifty mothers are saving the meat bill by serving the good old English puddings (nourishing as meat and cheaper) with Bird's Custard to make them tempting and delicious. A spoonful on each plate works wonders 1 Try it to-day 1 |gjjk And when the days are hot, Bird's Custard fri with Stewed Fruit is a luscious dish. Always ?|fl brimful of cool, healthy nourishment, always the most inexpensive dish of the day! | Birds I I the Perfect Custard. I ggB C239b No tax on your time No tax on your pocket! |||l

CARMARTHEN BOROUGH TRIBUNAL

CARMARTHEN BOROUGH TRIBUNAL VARIETY OF APPEALS. The Carmarthen Borough Tribunal sat at the Guidhall on Monday 0 night, the Mayor (Mr. J. Lewis) presiding, the other members present being Messrs. W. Vincent Howell Thomas. H. S. Holmes, and John Davies. The military representatives were Captain Lewes and Mr. F. G. Humphreys. STUDENT'S APPEAL. David Davies, 78. St. Catherine-street, ap- plied for a renewal of his exemption. He was given one month's exemption on Feb. 28th in order that he might sit an examina- tion. He stated that he was preparing for the medical profession. He was in the middle of the medical preliminary examina- tion, having passed the first part last Decem- ber. He tried to complete the work in March but failed in Latin. He asked for exemption till ho qualified for medical regis- tration in order that he might enter the university after the war. He had sat for it the July examination, and was awaiting the result. He had applied for admission to the R.A.M.C.. but qualification for medi- cal registration was necessary. The next examination would be in September and he wanted till then. The appeal was refused. ELECTRICIAN. The case of David Chapman, electrician, was next considered. He stated that since his last appeal lie had lost two of his work- men and his brother, who had left for the army. Exemption was granted conditional to his remaining in his present business. BUTCHER. William Lovell. butcher, who had been passed for labour at home, was recom- mended exemption by the advisory com- mittee until August 2th, and the Tribunal approved of this. MOTHER AND SON. Appeal for exemption was made by David William Jones (26). Island Wharf, Mr. W. J. Wallis Jones, soicitor, appeared for the appellant., and said the man kept a coal- yard for his mother, whilst he also had con- tracts for timber hauling. His mother kept the Sloop Inn, but there was not much doing in public-houses these days. and he practically kept his mother and three sis- ters. He hadl also a wife and child. Mrs. Jones, his mother, said she would have to give up the coal-yard if her son were taken away. She had two fields of hay to gather and his assistance was necessary. He was her only son. "He was) a Jack of all trades so far as I can see," remarked Capt. Lewes. Postponement was granted till 1st Sept. FARMERS' SOCIETY. The Farmers' Co-operative Society, in appealing for a erk named Vaughan Price, said the boy was 18 on April 20. He was 'only partly trained. Five of the society's clerksi had joined the colours. The boy was trained to take charge of a depart- ment at the stores. Appeal refused. WOOLLEN FACTORY. Messrs. Lewis and Jones. Lower Factory, appealed for the exemption of W. W. Stephens). 66, Water-street. The man was single, 34 years of age, and was engaged as card-room and spinning operator. Ap- pellant stated that in normal times they kept going three sets of carding machines, but owing to Ihortage of labour one of the sets had been idle for some time. If this man was taken away it would be impossible to keep the mills open owing, to shortage of varn. They emploved 45 hands. The man hndl been medically rejected for seirvice abroad. Exemption until November 24th was given. THE TOWN CLERK. Mr. H. Brunei White, town clerk, made application for the exemption ef his clerk, A. 0. Mitchell, 18 years of age, for three months. Mr. White stated that the work of Town Clerk and Justices' Clerk was impor- ■ *it. and the boy was the only general clerk he had with the exception of his chief clerk nnd accountant. For some time he (Mr. AViii 'te) had been working at the office under great difficulties, his late chief clerk and his son being on military service for some considerable time. I 1 A postponement until Sept. 24th was al- lowed.. IRONMONGER'S ASSISTANT. Appeal was made by Mr. Tom Jones, ironmonger, etc., Bridge-street, on behalf ut his assistant, Lewis James, 105, Lammas- street, aged 18. Mr. Jones stated that his brother and assistant engineer having left for the army he depended upon his present assistant to look after the business when he (Mr. Jones) was away a few days weekly attending to agricultucal implements in the country. The appeal was refused. A PUPIL TEACHER. Exemption till August 1st WM allowed to Mr. Ectwards, Union-street, a pupil teacher. so that he might sit for the Central Wefsft iioard senior supplementary examination at .11' end of July. SOLICITOR'S CLERK. Mr. T. Howell Da.vies, solicitor, appeal. for the temporary exemption of his uerk. Mr. J. P. Lewis, 32, Waterloo-terrace. Mr. Davies said he had great pressure of heavy work which would continue for three or four months. Application refused. AGRICULTURAL SMITH. Mr. D. O. Jones, agricultural mechanic, appealing on behalf of Eivan Williams, St. Catherine-street, an agricultural smith, said, he was indispensable to his business. and if the man wa6 taken away lie would not be able to carry out the orders which he had in hand and which were of the utmost im- portance to farmers. Appeal refused. SOLICITOR'S APPEAL. Mr. C. Hubert Morgan Griffiths, solicitor. in making a, personal appeal for absolute exemption, said he was 40 years of age. Ho was a solicitor, land agent, and clerk for the three petty sessional division of Car- marthen, Llanboidy and St. Clears, and, clerk to the Towy Fishery Board. He had. been placed by the Mfdioal Board in Class- 4B. Absolute exemption was granted. MOTOR AND CYCLE DEALER. In support of his appeal, Mr. C. E. Baker.. motor and cycle dealer, Blue-street, said he- had a large stock and plant worth about £ 1,000. Three of his workmen had joined.. He had a wife and five children. Exemption granted. OTHER APPEALS. Mr. Martin, a third-year ministerial stu- dent at the Presbyterian College, was granted exemption according to the circular of the Army Council. Mr. Thomas Jenkins, Queen's Hotel, in oppealing for exemption, said it was im- Ns ble for the business to be managed by his wife as she did not possess the know- ledge required with the bottling department or or the wholesale and retail trade. He also assisted his mother in her business since his father's death. He had been passed for home service only. Tho case was adjourned until the 24th August. I The G.W.R. Co. appealed for eight of their workmen. Their exemptions wert" re, newed on production of their former exemp-- I tions at therecruiti ng office. I David Herbert Rees, Pontgarreg House, Johnstown, a married man carrying on a. business at 56, King-street as Welsh dairy produco merchant, said he had a wife in. delicate health and fou,r children. His ap peal for exemption was granted. FARMERS APPEALS. The following were granted exemption:- L. Thomas, Parkebach Farm; Benjamin Bowe(n. Penybont. Johnstown ;l D. W. Daviesi, Cillefwr; the servant man at Maes- yprior Farm; Edwin Griffiths, Cefnllaith, and W. J. Jones, Parcydelyn. A postpone- ment until Sept. 4th was granted the cow- man at Nantyci Farm.

LLANDYSUL

LLANDYSUL. • Daeth y newvdid prudd fod Private Tom. Thomas, ail fab Mr. a Mrs. Thomas. Staticn- road. Llangynwyd. a na.i i Miss Anne Jones.. Lincoln-street. Llandyssul, wedi marw yn Ffrainc. Bu allan yn mhoethder y frwydr am dri mis evn rhoddi ei hiin yn aberth draA- ryddid cenedloedd. Cydymdeimlir yn fawr a'r teulu a'r perthynasau yn eu galar. Yr oedd Private Thomas yn ymwetydd oyson- a'r dref hon.

Advertising

ThE WORLD-RENOWNED HEALEP, am ft Uk Zam-Buk's unique herbal origin and purely medicinal composition NC ■ account for its exceptional Healing, Soothing and Antiseptic virtues. Hi H Zam-Buk has stood the test of time, and the published' records of BL ■ its wonderful achievements prove its reliability as the unequalled remedy HI for Eczema, Ringworm, Ulcers, Pimples, Rashes, Piles, Bad Legs, B ^■0 Sore Feet, Poisoned Wounds, Cuts and Bruises, etc. No home can Ml afford to be without a box of Zam-Buk. Of all Chemitta and Drug Stores. H