Teitl Casgliad: Carmarthen journal and South Wales weekly advertiser

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
14 erthygl ar y dudalen hon
LLITH TWM BAR ELS

LLITH TWM 'BAR ELS. Dim ond niwsie, da. si'n dwad o bob part o'r rhifel y dwarnode dwetha ma. Pob gwlad wrthi ai holl egni er mwyn rhoi y Jlermans a'r giwed si gida ihw luwr. Ma Rwsha wedi bod yn w.eddol dawel yn ddweddar ond ma perigl i'r Jerman ma sein wael iawn iddi nhw iw t&welwch y Rwshan. Mai e nawr shach ny yn ail-ddachre ar i waith a mi gewn ni glwed whap iawn to am iglatsho brwd. Ma showdwirs Jermarn yn dachre gweld i bod hi ar btn arni-nhw, wath ma'n debig bod nhw yn mind yn gtoes at y Brittish a'r Ffrensh wrth y cannodd. Ie, ond -;r fod y rhifel yn troi yn dda o'n ochor, mai'n eosti'n ofnadw miwn bowide, Galw mowr iawn si am ddinion o hid. Mai'n èebt fod y Treibivnals wedi cal strikt ordors i find dros y singl mens to er mwyn cal rhagor o ddinion. Nawr ma gen i aer 1 weid fan hin. Beth iw y rheswm fod rhai Treibiwnals yn gneid cimint o wahanieth rhmg rhai ai gili? Ma shir Abarteifi cin- orwg os nad gwath na un shir 3.p! hin. Rhai ffarmer3 yn gorffod rhoi ffermidd finni •o achoe ffeili cal cadw dinion a ffermrdd eriUi a rijment deidi airni nhw, -llawn •cimint o staff a cin y rhifel. Ie, ag yn amal iawn rhain iw y rhai gweitha 1 skriwo. Nawr ma lot o snekan i gal inglin a'r bisnes a Jot o ddegwm cil-dwrn. 0 ma rhai boys yn gneirt harvest dda nawr ameer rhifel. Ie, ond yiw weit a bit. Ma rhain yn mind I gal i hexposo un o'r dwarnode ma. Wy wedi cal complaens hefid oboti Trei- biwnal Llambidder. Dima fel wy wedi oal yr hanpf Fod Treibiwnal Llambidder yn rhoi exemshon yn holsel i singly chaps, a nawr ma trwbwl yn dwad oboti r inarriti men. Ma nhw'n gweid ma'r Treibiwnal ma si wedi oaj lleia o rai i'r Armi o un Ma lot fowr o fcys wedi joino 0 Lambiddcr ond stim diolch i'r Treibiwnal am hinni. Mind vn wirfoddol nath rheini. Hm, ar ol ewplnh y rhifel, beth fidd gida riirrbers Uambidder i weid' Dim ond—no thanks to we that the war was wan. Ond drichwoh ma boys. Watshwoh chi beth ichi oboti e, ne mi ffeind-vch chi gwipwl och kesis chi'n dwad-mas o flan y pibiick. Ma gen i rai yn barod, ond gan ich bod chi'n etarto nawr ar oi y cir.heia, sr.a l'n mind i weid dim am dippin bach gal gweld beth newcli chi. Am Kownti Appeel Treibiwnal shir Abar- teifi, wel wv'n disgnstid amo. Ma hwna mae e'n llifre i oltwgether. Gore gid po lei-a wedir am dano. Wel shwt mai i fod oboti'r REILWEL STREIK? Mi wedes i wrthoch chi os tippin nol fod storom yn mind i ddwad os i;a ddoithe pethe i drefen, ag yn wir ma hen gimmile cas yn crinhoi. Os na ddaw gwint ffafriol whap iawn i hwthi nhw off me fidd storom a r filen. Ma rhai dinion yn oredi gneith rhiw fath o leiff y tro i weithwr, end giand mis- tek vir w. Smo gwaithwirs 191(5 yn mind i gimrid i knocko oboti 'r un peth a rhai os igen mhnne itol Ond ichi n gweld, nia. pethe bwer yn wath nag wa nhw os isren mlinne nol. Ma cost biw wedi mind lan gimmt yn rhagor oddiar hinm. Pwy sene si fod pethe fel ma nhw. Drichwch ar brishe popeth heddi! Sihwt gitbrel ma'n sennedd ni yn moddwl ma gweithwirs yn galler biw? Odi nhw wedi rhoi lhiw feddwl i'r path o gwbwl? I iont think. Cin wired a bod y gwr golidog yn lfferr ma lot. a'r diain o ddinion bleina'r wlad ma yn wath na'r Jer- manft. Inig hobbi boya y dibs ina iw gneid prog ar gefen y rhifel, a'n sleeping biwtis ni yn y sennedd yn winlco ar _y cwbwl. Os tippiri nol amser lekshwne—down with the lanlords down with the jentri—wctM yr hiw ar. crei. Y lanlords a'r ientri wedd yn robbo'r wlad. Nhw wedd y westers, nhw Itadron y dyn tlawd, nhw wedd yn bopeth wedd vn wael. Boys, odi chchi wedi agor ich lhged erbin heddi? Faint o lanlords si. wedi codi yn y rhenti shaoh bod ameer da? Faint c- rhain si wedi troi yn shurkcrs? Faint o rhain si wedi pa.lli supporto achoeion at y rliifel. Ma nhw ran fwva yn rhoi i cwbwl. Pwy si'n palli rhoi? N1.d y jentri, end bovs si'n peilo dibs. Drichwch ar dre Karfurddin.. Doi fachan yn werth eni amownt o ddibs yn palli rhoi dim at find er oondid showdwirs am owting. Thate the wed OWT showdwirs ar treeted bei men with dabs, Ech y fi. Ie a un o nhw,—ond dSna fe, dammo nhw, ma well ifi gadel nhw ne ini wedla rwbeth na ddilswn i. Ond fatle na Stim pobin o chi'n gwbod oboti'r reilwei streik ma. Wy wedi clwed pwer yn beilo'T boys am fJwg-wth streik nawr. Credweh chi fi, ma'r boys yn reit. Mowr dda iddi nhw. Ffeit ffor yiwr reits mei lade. Nid dim si gida nhw yn erbin bo9sis y reilwei, nid dim si gida nhw yn erbin- v piblik. 0 nage, benififit i'r piblik fid4 y streik ma. Dima'r kes ichi. Ma prfehe bwvdidd a ffopeth wedi mind lan i'r pitsh eitha, a hinni o ac&Aos fod lladron a'r jaweh yn y wlad ma. Ar bwy ma'r bai fod rhain yn galler rwbbp'r wlad? Ar y sen- nedd wthgwrs, ne beth githrel ma'r westers i fod i neid am i L400 a yeer? Nawr te, yn llaw y sennedd ma'r reilweis oddikr dachre'r rhifel. Welwch chi'r. point nawr. Ma boys y reilwei yn minnid naill ai ten bob & weeq o godiad na. prishe'r bwydildd i ddod lawr. Be si'n fwy ffer na hinna? Odich hi'n difikwl iddi nhw i starvo er mwyn loirto pooeki arch-ladron Priden Fowr? No, the wurkman wi| not do that, ffor the wurkman thinks mor of his ffamili than that. Mowr dda i chi mechgin i. Lwk a bendith idhi. 0 ie mi dieses rbi cwpwl o leine wrth i gili ichi, a. gan fod cimint o chen Seison mi pnea nhw'n Sisneg. Mi d"lwch nhw i gid wedin. 01 yiw.peepl of sweet Kambria Hoo sing of Freedom (!!) grand, Jist opn weid yiwr blinking optijea,— See the Jormans in owr land. Oant yiw see threes bleeding robbare Groiring ffat uppon the war, Wheil the onnest wurkman's starving, Taffi, lwk see wher yiw ar. See. theee robKers hands ar dripping With the blud which wil not dry, Shed bv luving 31ms an husbands,— Got a bob a dei to dy. See thees robbers peiling milions Whei! the wurktnan's starving slow. Wood that God wood shunt the brigandfe To the smokjng relms below. Wher is owr Em Pee biwtis?— Thos hoo tok of Gwalia ffree!! Kura them, thei ar sleeping eowndli In the land of Weit an See. But we meen to ffeit ffor ffreedom, Ffor owr weirs an children deer, Wets a kwid a week comperd with Ten teinis fForti kwid a yeer? To the banner, suns of lebor Streik a ringing stinging Mow, Til the hevns heer us struggling With thee kowaj-d Libral (!) ffa. Keep the sord unsheethd until Rivenj is had, RIVENJ, mei men. Lets streik the blow ffor reit of living, And the gods wil ahowt AMEN. Faint o foYB airdal Llanllwni fii wedi tali i sibftripsbons i'r shew. Wy wedi cal ar

LLITH TWM BAR ELS

ddiall ma hin we askwrn y girnen yn y miting, ag er mwyn oal simmid y konsern. Sna i'n gwbod pam we nhw'n mofin i sim- mid, and wy'n spekto wrth glwed mar falch we rhai, a'r holl g-oleido a wn i beth i gid. Mai'n dobig fod un klass i o-olier taer Mwydd oed i fod. Hm, oolier go ifank ontefe. Men iffach i Shoni, un bech fidd e. Mi ga i weid rhagor to am "jents" Llanllwnni. Be si'n bod dan sha ardal PONTARGOTHI? Ma rhif g-irwrf dierth yn y gwersill. Beth nath yr afar faoh iddi ddwad mor enwog ar inwaith. Nawr y point iw hin. Pwy bia'r hewl? Ma'r hewl wedi bod un bwyeig un amser, a lot o iws yn oal i n-aid oni. Nawr te, a neith y bachan a'r mwstwr aped y cwestiwne ma yn go wmrt:- 1. Ar bwy dir mai e'n hawlio'r hewl 2. Shwt mai} e'n galler oeiad yr hewl flnni? 3. Odi 

Advertising

FHVAR C COLDEMSETORHS I REGISTEHEO '0"' ':t! Facsimile of One-Ounce Pacht. Archer's Golden Returns The Perfection of Pipe Tob&cco* COOL, SWEET Amv FRA(IRAWT.

RHIDLOWIS

RHIDLOWIS. Ma na hen iskoldi a'r enw Niwgat. Ma iskol ddiddiol wedi bod indi am flinnidde. Pwy gododd yr i-skoldli? Faint o arian gusklwd atti.—a gasklwd mwy nag wedd ishe? Gida pwy wedd y les am denni, ag am faint o amser, a lo ma'r les heddi? Shwt ma'r bilding wedi mind yn shop waith sar erbm heddi? Ie widdech chi, ma'e piblik yn oiski.

NODION O ABERGWILI

NODION O ABERGWILI Newyddion gwell sydd yn disgyn ar ein clust-au o faes y frwydr y dyddiau yma, yn herwydd fod y cydbleidiau yn enibl tir ar y gelyn yn mhinb oyfeiiriad. Ond bid sicr ni gelir ennill llathen o'r ddaear cyn ei bydd yn gyntaf wedi ed digoni a berw gwaod elÎr. hanwyliaid. Tybed, faint o waed sydd yn ancrenrheidiol eto cyn digoni yr hyn sydd arnom ei angen? EIN MILWYR. Nid oes yma ond un milwr yn unig wedi vmweled a 111 y dyr-lfbau diweddaf, a hwnw yw Mr W. Evans, aef mab Mr. a Mrs. Evans, y Bwlch. Da genym oil ei ganfod mor wroI a ffvddiog. YMWEL WYR. Yn ein plith yn mwynhau peth amser gwelwyd Mr. Ivor Evans, Hafdre House, Llandebie. yn y Bwlch Cottage; Mr. T. VAranr,, The Dairy, Port Talbot, yn No. 6, High-street; Mrs. D. Evans, Pantteg, a'i merch, yn Bodarddu; Mrs. B. Davies a'i phlant o dir y Seieon yn Tyllwyd; Miss L. Da VIM, Neath, yn Cwmgwilly; Mrs. T. Davies, Teglan. Cefneithin, yn y Groesfa; a Mrs B. Davies a'i merch, o Dorset, sef o Penpolion gynt; yr oil yn hardd eu gwedd. OFNÍ'R GERMANS yn fawr mae gwragedd crefyddo! Eben- ezer. Buont yn vstod y dyddiau diweddaf yn cydgyfarfod er trefnu cael lleni addao i gnaddio ffenestri y capel, rfiag digwydd i awyrloiiguu yr uchod ganfod y goleuni a difitrywio yr adeilad, a darfu iddynt lwyddo yn eu hyrndrech, ynghyd a chymhorth Mr. Eddie Jones, LJundain, yr hwn a roddodd fesur da at eu rhyddid. GWYIj FLYNYDDOL. Yn Ebenezer y Sul a nos Lun diweddaf, Bef yr 17eg a'r 18fod, cymerodd yr wyl flynyddol le. Yr Efengylwr oedd y Parch. Gwilym Evans, Aberaeron. Cafwyd odfeion rhagorol a gwresog. Boreu Sul pregethodd ar ymweliad Barnabas ag Antioohia"; yn y prydnawn ar Eliseus yn codi manteU Kliafl i fyny?'; ac yn yr hwyr" Paul yn dwyn yn ei gnawd fiodau yr Arglwydd Ieau'; no* Lun ar brofiad crefyddol dau hynafgwr duwiol yn y Salmydd. Yr oedd ei genadwri yn svml, eglur, ac yn hynod efferthiol. Dechreuwyd yr odfa nos Sul gan Mr. T. Alban Davies, Caerfyrddin, a nos Lun I-an y Bairch. Hugh Xvan.9, Felinwen. Cyfeiliwvd gan Miss Daviee, Myrddin Villa, a Miss Lewis. Rook House. SALEM, FELINWEN. Cynhaliwyd cyfarfodydd blynyddol yma nos Fercher a dydd Iau, y 13eg a'r 14eg (Tyfisol, pryd y pregethwyd gan. y Parch. B. James, Tumble, a'r Parch. J. Gilbert Jones, Llangloffan. Cafwyd pregethau grymuB a chynulliadiau da. ac yr oedd y gwragedd caredig, fel arfesr, wedi trefnu yn helaeth ar gyfor y dieithriaid. Y CYNGHOR PLWYFOL. Nofl Sadwrn, yr 16eg, cyfarfyddodd yr aelodau uchod yn yr ysgol ddyddiol. Yn bresenol yr oedd y Mri. M. Thomas, Ty- newydd (cadeirydd); J. Evans, Gwili Villa; D. Arthur, y Llvthyrdy; T. D. Dempster, Dolgwili; J. Arthur, Cwmau Cottages; T. Harris, High-street; D. Davies, Croe«sing; a'r Clerc, G. Evans, Bishop's Mill. Ar ol mabwysiadu cofnodion y cyn-qyfarfod, yn laf. darllenodd y Olerc lythyr 6diwrth? Mr. John Saer, Caerfyrddin, yn dweyd' nad oedd a fyno y Cynghor Doabarth a'r gwlyban- iaftth. oedd wrth ben Xlwybr Penygadetr. Yn ail, trefnwyd fod saith swllt i gael eu tahi am lanhau y llwvbr sydd yn arwain o'r Liain i Bantteg. Yn drydydd, rhoddwvd ystyrdaoth i lythys dderbyniwyd oddiwrth yr Y.M.C.A., pa un a oedd yn gofyn i'r Oynghor i wneyd rhyw drefnaadau yn y ptwyf ynglyn a chael budd, er hwyluau of- wynion eu hachos. Trefnwyd fod yr aelod- au i gyfarfod v nos Sadwm oanlynol, sef y 23ain, er trefnu y modd i symud a gweith- redu o bl&id y caie. Yn bedwerydd, trefn- wyd fod y "turn-style" haiarr. sydd ar v llwvbr yn maes Gwili Villa i gael eu gosod ar lwybr yr Hena!lt yn ymyl y brif ffordd, ac fod ysticil o good i gael ei gosod yn nghao Gwili Villa yn ei lie. Yn bumed, PONT WIFH. FELINWEN. Blinir y pwyllgor yn barhaus gan rywrai ynghylch adgyweirio y bont uchod, a braidd na orfodant i'r phvyf ei hadgyweirio a'i chadw yn ol llaw, ond nid yw y cynghor wedi d'od yn ddigon nddfed i ddwyn y baioh na'r draut mor belled. Aeth ryw 8U allan yn y qyfarfod fod oynghorplwyfol Llanaxth ney yn foddlawn oynorthwyo cynghor Aber- gwik i ddwyn y draul: lie ar y tir hyn ceis- twysd gan yr ysgrifienj-dd i anfon at Gyngboi- Plwyfol Llanarthney. a chyda Uaw at. Llan- ddarog a Liangwrr.vr, i ofyn os oeddynt hwy yn foddlawn tanvsgrifio ryw swm er ei haften the overtaxed stomach fails to perform this digestion properly, then comes sour stomach and various dyspeptic phas«. Sugar is much used in hot drinks, as in coffee and tea. The substitution of a mild flavoured honty in such uses may be a very profitable thing for the health. In- deed it would be bettor for the heaJth if the only hot drink were what is called in Ger- many honey te.a.a cup of hot water with one or two table spoonfuls of extracted honey. The attainment of great age has in w>rti" oabeen attributed largely to the life-long use of honey tea." DYFFRYXOG.

IEUENGTID CYMRU BETH AM DANGM

IEUENGTID CYMRU: BETH AM DANGM? Gan y PARCH. D. R. PHILLIPS (Cenhadwr penf,&dig i Betsileo yn Mada- gascar). [A ganlyn yw'r ysgrif olaf o waith y diweddar Barch. D. R. Phillips, yr hon a ymddargosodd yn y "Chronicle" per thy nol I Gymdeithas Genhadol Llundain, am Awst diweddaf. Mab ydoedd y gwr ieuanc, tal- entog, a gobeithiol hwn i'r diweddar Mr. Phillips, Ffactri, Saint Clears, a Mrs. Phil- lips, Parcmain-street, Caorfyrddm. Bu farw ddydd Mercher wythnos i'r diweddaf yn Ffrainc. Gradiawa i alaru ar ei ol fam a dwy chwaer (Misses Eluned a May Phillips), a it mawr o berthynasau. Yr oedd y cen- hadwr ieuanc uchod yn cael ei barehu yn fawr yn Nghuerfyrddin. Heddwch i'w lwch mown gwlad t-stron, a Duw y Dyddanydd fo yn agas i'w fam a'i ddwy chwaer.] Unig obalth y byd ydyw Crist. Ofer ydyw addysg, diwylliant. me-ddyliol, a gwar- eiddiad, os nad yw Crist ar ei orsedd. Hawlia Ef le yug nghalon pob gwlad. Rhaid i eglwys Grist fod yn genhadol ei hysbryd nera beidio a bod yn eglwys o gwbl. Cyhoeddir ei nhenadwri i fy-cl cyfan, i bob oenedl yn ddmahaxi. GorohwyJ anawdd ydyw cofio eraill tra'r ydym ni mewn angen ein hunain, ond er caleted y gordhwyl rhaid i'r eglwys ei wneud neu fethu yn ei hamcan. Rhiaia iddi gofio am China, a Madag-aecar. India ac Affrica, New Guinea, ynysoedd Mor y De, maer gwledydd yma yn galw am, ac yn hawlio ein goren, a rhaid i ninnau wrth y goreu sydd gnnddynt hwythau i'w roddi. Er fod y rhyfel ymil wedi torri allan rhwng Crietionogion, nid ydyw og-lwys Crist wedi ei rhyddhau o'i rbwymedigaeth i efensgylu y byd a dwyn holl deyrna6oedd y ddaear i'w oleuni hyfryd Ef Yr un yw'r alwad lieddyw ag oedd hi cyn y rhyfel, ac y mae'r alwlld am fwy o genhaabn yn cynlhyddu o ddydd i ddydd. Ym Madagascar, er engraifft, mae llawer o genhadon y "Paris Missionary Society wedi eu gialw adref i ymuno a'r fyddin. ao o ganlyniad y mae'r maee yn dioddef oher- wydd prinder gweithwyr. Mae yno hefyd hen wronsaid fel Dr. Sibree a'r Parch. Thomas Rowlands, ac am fod yr angen fymaint y mae y Parch. T. Rowlands a Mrll. Rowlands wedi penderûynu dychwelyd eto. Gelwir ar fechgyn Cymru i gymryd eu lie. Mae'r angon yn fawr, y cyfleus derau yr. fwy nag erioed, a cha-riad Crist yn ein cymell ni. Gifial-w-n fel ieuenctid am beidio a bod yn onufudd i'. alwedigaeth nefol a throi olust fyddar i alwediigaeth Duw. Mae'r Ieou wedi gadael eeiamipl i ni. Cen- hadwr ei Dad oedd Lesu Grist i fyd cyfan; ni thalai bit ddim iddo gael llai na'r byd, a mwy na'r byd nis gallai ei Dad roddi iddo. Daiertih i efengylu i"r (rjhtiit Jlianiaildd, i rwymo y rhai yeiig eu oalon, i gyhoeddi ,et ca rhyddid i'r oaetnion ac agoriad carchar i'r rhai ^ydd yn rhwym. i gyhoeddi blwyddyn igymeradwy yr Arglwyc&L" Gorchymyn Crist oedd,—" Gwnowcn ddi^gyblion o'r holl gerhedloedd gan eu bedyddio hvy yn fnw y Tad a'r Mab a'r Yspryd Glan, gan ddysgu iddynt gadw Jjobpeth ar a orchym- ynaia i chwi." Ac yr ydym ninnau hefyd wedi ein hanfon i ofengylu a goleuo y byd. Deirbjrniajsom yr efengyl, nid yn gymaint er ein in xyn ein hanain ond er mwyn eraiJl, nid yn gymaint er mwyn cael ein hachub ond er mwyn ein gwneud yn aohubwyr. Pa sut y rruœI'r byd i gael ei aclmb? Trwy'r egiwys, cyhyd ag yr arddel Duw hi. Os nad ydyw'r egiwys yn barod ao yn gymwys at y gwaith fe ddetfnyddia Duw gyfrwng arall; os camddefnyddiwn ein rhagorfreint- iau fe'u dyigir oddiarnom. Y maflwn yn ein cyfleusderau, Tmdeithiwn ymlaen yn wrol; obleigid- Nid oea a.ros. nid oes orffwys Mwyaoh i genhadau'r ne' Nes cael holl dylwythau'r ddaear I'w oleuni hyfryd E'. Crist i'r byd a'r byd i Grict.

i HWIT AI YMA

i HWIT AI YMA [Gan "ItaTHiWB."] Cawn ein hilwain yr wythnos hon ar ym- wejiad a'r drgordd hono yn mMwyf laangajlwri, a elwir Y DRYSLWYN. Gerllaw minion y Tywi ddoieuog, ac yn yr ymyi, y mac adfeihon yr hen gastell, yr hwn yw un d'r g-wrthrychau mwyaf dy- nriunol yn y fro. Yn yr hen ameer bu yn wersyllfa i fvddinoeda lawer, ao amlwg yw yr arwyddion gylch ogylch fod yma. frwydr- au caled wedi eu hymladd: ac fel y dy wed un hanesydd. Oywwyd alawon pereiddfwyn y bardd t-etilu yn ami o fewn i'w furiau, a gweryriad y march a Woeddiadau v marohog y tuallan iddvnt; ond mae y dyddiau hynny wedi myned neibio. Mewn muriau fu'n gaeriau gynt Nytha adar. noeth ydynt." Pan yr oedd y IDrueB lywyddion Stafford a Monchency yn gwarc'hod arno, chwythwyd un o'i furiau trwohus i fyny. ac yn ei ddvmchweliad, claddodd y ddau faeslywydd lawer o'u swyddogion. ac amryw o'u gwyr. Dyddiau enbyd oedd yr amser hwnw, ac yr yavm yn byw mewn dyddiau enbyd yn y breeenol. And i Rahel eydd yn wylo am ei phlant; felly y mae yn y Dryslwyn Castle y tlyddiau hyn. Cawn i Mrs. Davies dderbyn y newydd annymunol fod ei hanwyl fab, John G. Davies, wedfi syrthio ar faes y frwydr. Pan yn vsg-rifbnu gantwjf am y tro diwedd-uf dywedai, Gwell yw marw yn ddewr na marw'n Uwfr." Un o'r llanciau g-oreu oedd ein cyfaill; yr oedd iddo air da gan oowb, a phan gyrhaeddodd y newydd trist ac annymunol i'r lie, daeth yr hot wlart allan fel un gwr i arddangos y cydymdeimlad mwyaf a'i fam dbrcalonue, a wJlai ei gyf- oedion ddagrau yn hidl, am fod eu hoff a'u hanwyl gyftuH wedi syrthio i'w gvmharol fedd yn n-gwlad yr estron. Pan ar ymweliatJ gartref ydhydig amser yn ol, cawsom ym-

i HWIT AI YMA

gom flasus ag. of. Yr oedd ei siarad syn- wyrgall, ei wen siriol, a'i ystum foneddig- aidd fel math o faeatynu yn ei gyfansoddiad, n,eB yr oeddem yn 01 garu a'i anwylo, heb yn wybod i ni ein hunain. Barnwr y weddw fo yn. agos i"w. fam alarus. Ac e«mwyth a thawel ein cyfaill orphwysfo, Yn mhell. yn. nhir estron y gweiir ei fedd; Mor anwyl oedd gonyni, nia gellir anghofio, Bu farw tros ryddid cirwy r rnagnel a'r cledd. Yn wylo am danat mael'th ffryndiau yn Nghymnt, Ond Ah i bucet farw yn doe-r tros dy wlad; Dy hun fyddo'n esmwytk byd ddJdd y cyfodi,. Pan elwir di gartref i fynwes dy Dad.

Advertising

THE I LONDON CITY & MIDLAND BANK LIMITED PAID-UP CAPITAL, £ 4,780,792. I RESERVE FUND, £ 4,000,000 I FACILITIES ARE AFFORDED TO BRITISH OFFICERS FOR CASHING THEIR CHEQUES ON THIS BANK AT BRANCHES OF THE BANK OF FRANCE. SHIPOWNERS' FREIGHTS BROUGHT HOME FROM ALL PARTS OF THE WORLD AND REMITTANCES MADE FOR STEAMERS' DISBURSEMENTS THE LONDON CITY MIDLAND EXECUTOR ok TRUSTEE COMPANY LIMITED HAS BEEN FORMED FOR UNDERTAKING THE EXECUTORSHIP AND TRUSTEESHIP OF WILLS AND MARRIAGE SETTLEMENTS, AND ALSO TO ACT AS TRUSTEE FOR DEBENTURE HOLDERS. ^N» 1

e CILRHEDYH

e CILRHEDYH Cynhaliwyd cyfarfod coffadwriaethol pryd- nawn dydd Sul wythnos yr diweddaf, Medi lOfed, 1916, yn Caped y Bedyddwyr Re- hoboth i 'r mtlwr ieuainc Pte. William Dd. Hughes, *nwyl flab Mr. a Mrs. David Hug-hes, Llwynteg, Cwmmorgan, yr hwn a fu farw o'r dwymyn a elwir "enteric" yn Citadel Military Hospital Caifa, yn yr Aiphb, Awst 7fed, 1916, pan newydd gyr- haedd ei ugain oed. Dechreuwyd y cyfarfod trwy ganu un o hoff emynau yr ymadaw- edig, yna darllenodd parchus wei(pidog yr eglw,s.. be nod darawiadol, ao arweiniodd y gynulleidfa mewn gweddi mewn teamlad a dymunodd am i Dduw y fcangnefedd i fod yn gvmhorth ac yn gysur i'r oil yn eu galar. Yna siairadwyd yn pwrpasol iawn gan un o hen frodyr yr E-glwys, sef Mr. Da,vid Davies, gynt o Owmavop. pa un oedd wedi bod yn cyd-wasanaethu a'r ymadawedig yn y gymydogaeth hon. Siaradwyd hefyd yn dYner gan Mr. David Davies, Closygraig, sef un o 

LLANHOli

LLANHOli Several pupils of the local schools have been successful at the entrance examina- tions to the Intermediate Schools. Scholar- ships were won by Albert Lewis James, Dd. P. Jones, Willie JEL James, Egbert Vva- sour Jones, Lleehyfedach School; Willie Thomas, Tumble School; T. J. Thomas and Evan Fred Thomas, Drefach School; Phillip Davies, Cefneithin Scthool. On Thursday afternoon, the Sunday SqMaol of Botha nia, had theni* tea-party. The original intention was to have a mator trip to Pen dine, but this had to be aban- doned owing to the petrol restrictions. On Monday evening a committee met at the Cross Hands Institute to make arrange- ments for holding an eisteddfod in aid of the soldiers' Reception Funds. Harvest thanksgiving services were held at Gorrslas Chirndh on Thursday of last week. The Rev. T. Francis, curate of Tumble, was one of the special preachers. There were good congregations in the evening, and many failed to gain admission. The Military Medal has been awarded to Private A. Thomas, Cross Hanas. Private Thomas was leading man in a bombing at- tck. Sevorl of his companions were killed and wounded; at last Thomas alone was left to face the Germans. He kept on fearlessly, his coolness and bravery causing his officer to exclaim, "Well done, Thomas, well done." ThomM has been at the front since the outbreak of the war. KIDWELLY. The following have been awarded free places at the Llanelly Intermediate School aa a result of the entrance examination held last June:—John A. Dowdeswell, National School; Elsie Gower and Charlotte A. School; Henry John Owens, Castle Cornell Thomas, National School, and F. Millicent Jones, Hillfield Council School. They are all entitled to hearty corrgratulatiom The balance-sheet, duly audited, oi the Red Cross fete recentjy held at the Castle, has bc,cn forwarded by Mrs. H. E. Smart to Mr. C Vaughan Pryse-Rice, county trea- surer together with a cheque for £lÜO bs. 7d., the net amount realised.

LAMPETER

LAMPETER At the Church. Hall on Wednesday after- noon. the members 01 the Lampeter and Aberayron \V omen's Unionist Association held a meeting, .under the (presidency of M. Inghs Jones,_for the purpose of presenting Mrs. Hope, Pigeonsford, with a testimonial on her recent marriage. Among those pre- sent were Mr and Mrs. Hope, Mrs. Hughes Neiuaddfawr Mrs. R M. Davies, Culmore, secretary of the Lampeter branch; Mrs. Edward Williams, secretary of the Aber- ayron branch; Mr. A. G Harries, Conserva- tive and Unionist amra for Cardiganshire, &a Mrs. Inglis Jones, in making the pre- sentation, referred to the interesting fact that Mrs. Hope had established the two branches, and asked that lady to accept two white satin cushions, beautifully worked, as a smill token of thoir gratitudte for the great work she had accomplished, and wished her joy and prosperity. Mrs. Hope thanked them all for their kindnetss, which Ski T^ry much- Harries also made a happy speech, and an interest ing meeting waj brought to a close by pass- ing the uftuaj thanks. J Mr. Richards, postmaster, has been ap- pointed assistant secretary to Mr. A. G. Harries, Ormonde House, in connection with the society for providing vegetables for the Navy. This society has carried out a deal of good work, and the secretfiries especially have done their part nobly and well. The Rev. R. Keble Williuiig rendered very valu- able help for the past two years, and hu resignation will be felt, as he and Mr. Har- ries put their backs into the wouk, and were loyally siipported by all the members of the committee.. We fear that tar-spraying the, streets had not turned out so successful aa anticipated because after a shower of rain the streets are 86 slippery aa gla-s and during the past few dlays many animals have fallen down. Happily not much damage was done, but senonf. rceulta might happen some day. The old-fashioned way was muoh superior-a. good layer of stones, and lasted longer, and some day it .tiU dawn on somebody that all new fangjed notions are not always the best. We were glad to read the letter of Mr. H. James, Oajrnarth-cvn, in last week's JOURNAL, and hope it will have a beneficial effect in putting a stop to the impertinence and avari- caouene-ss of people who are to handy to tax the consumer in every way. The fact thai- there is a glut in the sales at farms this year is sufficient proof that farmers are in pros- perous circumstances; in fact, the war has beeni a veritable gold mine to them, and scores of farmers in these parts are exhibit- ing their ban-k books, like children exultin.g over a, new toy. The old Jew's command to his son is carried out with vengeance by Welshmen these days, Get money honestly uf you can, but get money." Yes money is hoarded by these grabbers, and they take good core to keep their money, which will eventually reooÜ upor. them, as no tainted money has ever been anything but a curse. Yes, the day of retribution will sorely come. The public are greatly to blame for allow- ing shopkeepers to advance the prices of every commodity, and the cornering of flour, sugar &c., is nothing less than a scandal, ■bstablish co-operative stores in all towns, which will soon changie the tactics of flee<> mg shopkeepers Next week, the Wsleyans of the South Wales district will hold their annual finan- cial meetings at Lampeter, and a detailed report will appear next week in the JOURNAL On Monday, a large number of clergy came to the town, viz., the messengers who are going to carry on the Naitional Mission in the diocese of St. David's. The conduc- tors cf the convention were the Rev. Dr. Joyce, principal of St. David's College, and the Rev. Co C. B. Bardsley, M.A., secretary of the Church Missionary Society, two gen- rlemen who have had a long experience in I such work. The proceedings were com- menced or. Monday night, when a service was hield at the College Chapel, and an in- j troductorv address given. On Tuesday, the, Holy Communion was administered, and j Matins were held at 10 a.m., with an ad. i dress. An intercessory service was held at 12.59 p.m., white another service was held at 3.30 p.m. The Principal Mtd the Misses Joyt43 invited all the messcn--em to partake of tea at the Principal's residence at 4 30 and a service (with devotional address) was held at 8.30-p.m. On Wednesday, Holv communion vras celebrated at 8 a.m., and Matins, with the COfjcluding address, was held at 10 &.ni. A service of thanksgiving and lnterecBBacm at 12.30 p.m. concluded the "onvention, and the messengers dep&rted for their homes on Wednesday afternoon, feel- Í!.g thankful for the sound spiritual advice fhey had ed, which will help them in their forthcoming labour in connection with ttie National M'JWKHH in the several parishes of the diocese. The Rev. D. J. Evans, senior curate, was entrusted with the work cf sociwinfr apartments for the messengers in the town, and succeeded well. The annual fair was held at Ram on Saturday. It was not so large as imval .but fairly good prices were obtained. Yearling cattle realised from £ 9 to £ 12; two-Te r- dd, jB12 to 216 IDs.; cows and calves very scarce, but eold for £25 to M per couple. Young- pigs were not so dear, the prices having dropped down to 25a. to 30s per head. It is rumoured in the town that the pre- sent Mayor (Councillor LI. Bankes-Pri^e) will not consent to be rrtayvtr for the coming year, and that probably* the offico will be offered to Councillor J. g. Jone?. If that i" *o, we hope Mr. Jones will accept the honour, as he is fully qualified for the civic chair. He is highly respected by the towns- people, ind has served as a councillor for wme vears with satisfaction. Councillor Jonef* would make an ideal mavor, and would be a good successor to th-ose who have already filled the chair. Lampeter at la..t can boast of a windmill. The Great Western Railway Companv hnv- -ng succeeded in securing a. plentiful supple of water bv boring deep -on the ,flctP of tp railway between the station and Brondpifl wrindmili was placed in position on Sun- day. wMch will pump all the waiter re(iii;rpe for the huge tank which supplies the encrines with water. T'b-- sad news reached bere on M (\Tlrhv that Private Isaa- Evans, of the 'Fir"t Hlnn- cesters, machine section, has been 10110(1 France He wns a arm of Mrs. Fvnns 0 Market-street, Lampeter, who lost fmatb" "rm. Sergeant Ben Evans, on the 10th I)f July Fast. All the sons were always tn their mother, nnd she is now bereft of them. Two remain, viz.. Mr .Tnn Rvans, Llanjrennech, and Regimental O inr- I ter-Master Sergeant Eva.nR, whb is now >v Frantve Private Isaac Evans jejpo^ army at the commencement of and died aged 28. Prior to ioiniri:- army Private Evans was a draper in r '1. don. Miss Dorotny Jonee-, third daughter of the late Mr. D. Jones,, manager of Lloyds t-lank, Lampeter, and Mrs. Jones, Gwvn- fryn, haj been appointed clerk at Lloyds Bank, Cardigan. On account of the. failing health of Canon Camber-Williams, vicar, we understand that a curate-in-charge is to be appointed for Lampeter. A meeting of the -Board of Guarditanf, was held on Friday, when there were present Messrs. D. J. Rees (in the chair); Evan Davies, Lampeter; Tom Davies, Cell"; F. M. Griffiths. Llanfair; William Rees, Llan- gybi; Thomas Davies and Thomas Bowen, Llanwenog; 1.I,v. O. Davids, Trefiian; Rhys D. Evans and Wafckin Davies, Llanybyther; David Davies, T,Iany(-rvrys; with E. D Reee, assistant clerk; T. LT. Evans and D. Evans, relieving officers, and T. Lewis, master.— Mr. Rhys LI. Evans gave notice of motion for the next meeting wilth a view of increas- ing the same on account of the increased ,ost of living-The Master in his report brought forward the question of heating the sick-wards, and suggested they should bo heated with gas.-The matter was re- ferred to the House Committee for a report. —The following tenders for the supply of goods to the House wore accepted, viz. :— Drapery, Mr. Walter Defies; coal, Messrs. Evans and Davies; milk. Mr. T. Daviee, Porotfaen; brpaif Mr. David Thomas. Mr. Thomas Davies preeided over a meet- ing cf the Lampeter Rural District Council. —The tender of the Cardigan Steam Rilling 00. far rolling the district roads in the autumn, was accepted.—Mr. Thomas Daviee, Collar), was appointed to represent the Council on the Governing Body of the Tre- garon County School. Mr. R. LL Evans presided over a meeting of the Assessment Committee.—The assess- ment of the Black Lion. Lampeter, was re- duced on appeal from JE75 to £ 40. It was stated that this was the amount at which the premises were let a.t present.—A sub- committee was appointed to inspect the workshop cf Mr. Timothy Evans. coach- builder, in New-street, in respect of which 11.n appeal had been made.—A plantation on Gelligarneddau Farm. Llangybi, was ordered to be struck off the list, as the timber had been removed and the land adde

newTuay

newTuay Driver David Arthur Lewis, Penrhiw I arm, R.F.A.; Pte. Tom Rees Lloyd, Green Hill, R A.M.C., and Pte. Henry Jenkins, TaweJfryn, R.A.M.C., were home on a short furlough over the weak-end Intimation was reaeived last week that Corporal D. Vincent Davies, Llainwen, Welsh Guards, has been wounded in the right arm hy a bullet. We are pleased to state that he is making satisfactory progress and will soon be home on kave. We regret to announce the death of Mr. Cecil EVans, park House, which took place iast Saturday. Hi. illness was short, but very sevem Burial was made at the Llall- Uwchiiaiarn Churchyard iast Tuesday The Tutorial and the Council Schools re- opened after the summer vacation last Mon- day. LLANDEBIE. The quarterly Sunday School Teachers' nonference was held last Monday evening, Mr. Ernt-st Davies, lecoed, preside, and Mr. Rhys Evans read a .very good paper on "The example of the Sunday School Tea- rh

Advertising

PAISLEY FLOUR FOR PAISLU FLOUR FOR SOLDIERS' CAKES. jg A h«tt «f cake* were om the ten, > j All sent to brighten Tommy's tea. And they were light as tight coutd h< For "Paisley Fl+ur" was used, you see! I I P Send a cake to your soldier p| U friend. Excellent recipes in Lj P every packet of pi E "PaiskyFlour E I THftSURE raising powder. I < P Letters from soldiers show that U the cakes they enjoy must be Li P light, yet rich enough to keep R || and carry well. Paisley Flour y P ensures a light cake. Send in R ag an old biscuit tin; postage to f" France, 1/- up to 3 lbs.; 1/4 r p uP to 7 lbs. L. Gingerbread is an excellent cake to j P$Send. Use any recipe, but for a well 1 C' U3e Pisley Flour, I oz. mIxed dry, to very 801:5. flour, instead of k\. any other raisint, inre. k. dient mcn- tioned. is r s(n, of Corn F'lo ic r fz m e. 7!d.. 4d, 1,1, j LI