Teitl Casgliad: Udgorn

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 4 Nesaf Olaf
Full Screen
15 erthygl ar y dudalen hon
Advertising

AT EIN GOHEBWYR. | A..foner erbyn B«»KEU SA 1' RN Y fan h,II..f Pob aicheb on th* iadan an: Yr CDGORN i'w habfor i UORUCHWYUrtft, j 74, High Street, p", llheli Pob yohebUeth i'w eyfeido- YR UDGORK UPFICR, Pwi,LHKIJ. ByJI \n dda i dderr-yn Lohel) izto-tban oddiwrth ohebwyr ir fpitetion lioni o ddyddordeb cyboeddus.

NODION A HANESONj NODION A HANESION

NODION A HANES!ON. NODION A HANESION. Ynys Newydd. Y mae ynys newydd wedi ymddangos uwchlaw arwynebedd y mor i'r dwyrain o Formosa mewn canlyniad i'r ymfwr- iad diweddar yn y I'osgfynydd Mount Sdkurashima. + < Darnau o Gorff ar RheiltTordd C dwyd pen dyn oddiar y rheilffordd ger Gillingham nos Wener diweddaf, ac yn ddiweddarach caed darnau ereill o'r cyrff yma ac acw hyd y rheilffordd Casglwyd y darnau ynghyd mewn has- ged. Caed allan mai corff dyn o Gil- lingham ydoedd Tro Rhyfedd yn Bau Colwln Nos Wener diweddar crewyd peth cyffro vn Btu Colwyo pan ganfuwyd dynes ieuanc yn y mor ger y pafiliwn, a'i dillad oil am dani Lkvyddodd bon- eddwr i'w ciiael i'r Un. .c ;eJ a hi i orsaf yr heddlu. Gwrthododd a dweyd pwy oedd nac o ba le v dcu:ii, pa'r sut y bu iddi fynd i'r dwr. 77 yn Rhewi i Farwolaeth. Yr wythnos ddiweddaf daeth y new- ydd am drychineb arswydus ddigwydd- odd i rai o'r agerlongau oedd yn dall morloi y tuallan i Cape Race. Hysbysir fod y Newfoundland wedi cwrdd a'r ddryci!) fwyaf gerwin. Bu i dros ddeg a thrigain o'r criw rewi i farwolaeth ac y mae amryw o'r rhai na fuont feirw mewn l yflwr ditrifol. Cyrff Babanod mewn Bocs Yo Edinburgh y dydd o'r blaen caf- odd Christina Robson, morwyn, yn mocs yr hon y caed cyrff tri o tabanod, ei dwyn o flaen y llys ar gyhuddiad o geiu ei chyflwr. Dywedwyd fod y tii plentyn yn tarw-anedig. Tystiwyd i gymeriad rhagorol yr eneth fel morwyn gan rai y bu'n gwasanaethu gyda hwy. Ded rydwyd hi i chwe' mis o garchar Ficer yn Curo'i Was Yn Middleton Cheney cafodd y Parch. John Hammon, ficer Chacombc, Ban- bury, ei ddirwyo i 2p. a'r costau am ymosod ar ei was. Tystiwyd i'r ficer, yr hwn sydd dros bedwar ugain ml vydd c oed, gyhuddo'r gwas o lad a'a haner sopen. Gwadai yntau hyny ac aeth yn gweryl Ivelh rhyngynt, acyn y diw edd, meddid, curoJd v fLcr ei \s heto gordd bren Cadw Teulu am 15s. yr Wlhnos. D)\\edaidyn yn Vnadlys VYillt?sden y dydd o'r hlaen fod y landlord \\edi eymcryd ei ddodrefn am fod arno 353. o rent iddo. Nid wyf yn enill ond 15s. yn yr "yt hnos, ac y mas gto)-f uraig a theutu i'w cadw" meddai. Ofnadwv," medd; j'r ) n. d, "tdaf haner eich dyled er imvyn cadw eich cartref, ac os ewch i we'd y ce hadwr bydd iddo et drefnu yn nghyLh y gweddill. < Trychineb Ofnadwy yn Stafford. Yn gynar foreu Gwener hu trychineb arswydus iawn yn Stafford, pryd y lladdodd dyn ei wraig a'i fert h, a bu agos iddo a liw vddo i ladd merch arall oeddynt wedi v i mabwxsiadu Bu r d\n allan o wail h er's misoedd, meddir. Monir iddo ar 01 saethu ei briod yn farw fynd i'r y..tafdi arall a saethu at y gen- ethod. Rywbryd yn y prydnaj\n, er wedi ei chlwj f"o a s\\ ydus yn ei phen, Uwyddodd y ferc-h labwysiedig i ym-usgo o'r ty ac i hysbysu'r cyindogion o'r try- chineb. Cymerwyd y dyn i'r ddalfa. Mr. Ellis Griffith a Hawliau'r Toriaid. With s iarad yn Not ihampton y dydd f r. Elli., 6tiffith, o'r b aen dywedai E1\i Griflith, A.S., nad oeddynt i ^yplysu'r Kyddin a'r heiynt p esenol. Rhaid oedd gwa- haniaethu rhwng y F: ddin a nifer fach o'i swyddugfon. Nid oedd y rhai a bregethent fod L'isgybl eth fi' wrol yn dibynu ar ystyriaethau po, icaidd ond morladron yr oeddynt wedi tori t-u hymlyniad wrth wareiddiad ac wedi chwitio'r faner ddu. Dywedai rhai fod y Fyddin wedi lladd Mesur Ymteolaeth, ond yr oedd y rhai hyuy yn arghofio gallu'r Prif Weinidog. Rhaid oedd caniat.iu ddeddfu reb: unrhyw yivyiiad flli \Hl):, Vr oedd feto'r Gi ron wedi niynd, oJdo T)'f Arglwyddi wedi ei atal, ac nid oedd y Blaid Ryddfrydol am ) file" id ciid" vni newydd am yr hen. Nid oeddynt wedi tynu feto y mab hynaf yn Nhy'r Ar- ?!wyddi er m?yn ei rui ;'r mab ieucngaf yn y Fyddiu 1); ;J?in;t;,

TYSTIOLAETH EVAN MORGAN

TYSTIOLAETH EVAN MORGAN. Y RHEITHFARN Ddydd Gwener diweddaf teifynwyd yr ym, hwiliad, yr hyn barha.^dJ am saith niwrnod, i achos marwolaeth Thomts Roberts, ffermwr o Garno. Bu Evan Morgan, yr hwn fu ddi- weddaf ) n nghwmni'r trancedig hyd y yv\yddis. yn cael ei holi am tua chwe awr ddydd Gwener. Dywedodd Evan Morgan y gue'odd Roberts tua wyth y boreu, ac yr oedd wedi trefnu ïw we'ed tilwaiih. Ar y ffordd yno rwrddodd a Mr tJoyd, siopwr, a gofvnodd i lnvnw ddod g} dag ef i dv Roberts, ond ni ddeuai ac aeth yntrlu ei hun. Pan aeth yno gofynodd Roberts iddj gymeryd cw panaid o de, a dywedodd yntau ei fod wedi cael ei de. Yna eofynodd iddo a gjmerai gwrw, ond gwrthododd yntau. "Wei, mi gewch %Iiisc; Nnte," meddai Ro- berts, ac aeth i nol y botel i'r gegin, a dacth a siwg-r a dau wydryn. Rhoes oddeutu gwel th ta;r ceiniog o whis i yn ei wydryn ef (Morgan) a rhoes ddwr poeth a, n ) Dywedodd Roberts najfaief mor whisci nes y byddai'n mynd i'w vvelv, nnJ q nghorodd y tyst ef i gjmerxd dyfcryn ac yna cymero 'd beth. LSuwyd yn s iarad am yr adeilad newydd, ac ymddangosai'n pI yJeru ynghylch cltrlflle dalodd tua deunaw mis yn ol. Yr oedd yn hynod am boeni ynghylch pethan bychain. Bu'r tyst gydag ef am tua haner awr. Aeth oddiyno tua haner awr wedi pump, a chyrhaeddodd gartref tua chwech. Cyn hir daeth bachgen bach i'w hysbysu fod Roberts wedi marw. Aeth yno ar unwaith, ac yr oedd y ddau wydryn ar y bwrdd fel y gadawodd ef hwynt. Daeth Mary Owen i lawr y grisiau a gofynodd a (yddai'n well iddi olchi'r ddau wydryn. Dywedodd yntau y byddai'n llawn cystal efallai. Clywodd wedi hyny y son- id fod Robe ts am briodi, ond nid oedd wedi cly wed son am y peth cyn hyny. Mewn atebiad i'r crwner dy- wedodd Morgan nad oedd wedi dweyd fod Roberts wedi colli ei ben tua Bedhosydd (lie arhl sai Miss Bi eeze), ac nid oedd wedi son wrth Watkins. brawd-ynghyfraith y trancedig, mai gwell iddo ef ac yntau oedd tod Roberts wedi marw, gun m;.¡i'r eneth a gai bopeth pe bae wedi byw. Yr oedd y tyst wedi bod yn pi ynu gwenwyn rai blynyddau'n ol i 1..Jd adar, ond nis gwyddni fod Roberts wedi prynu gwel th swllt o sfriir/t'iiut' ddeuddvdd cyn ei farw Mewn atebiad i gwestiynau pellach dywedod 1 Morgan nad oedd wedi cael unrhyw reswm tros gredu fod y cyfnewidiad yn ewyllys Roberts yn effeithio dim arno eÎ, ac nid oedd wahaniaeth ganddo os oedd ai peidio. Bu'r crwner am tuag awr yn dirwyn y tystiolaethau i fynn. Dywedai y bu Morgan yn liollol rydd yn ei dystiolaeth am yr hyn ynler0dd le ychyd'g cyn marw'r trancedig. Nid oedd yn anodd i'r rheithwyr ddod i'r penderfyniad mai drwy effaith strychn i/l I y bu Rohe ts farw. Gallasai y cym- erwyd y gwenwyn yn ddamweiniol. gallasai R. be ts fod v\edi ei gymeryd yn fwriadol, neu gallasai ci fod wedi ei roi gan rywun arall. lVsiivyd rhtith- farn ddarfod i Roberts farw o effeithiau strychnine, ond nad oedd digon o dyst- iolaeth i brofi pa todu na chan bwy y rhoddwyd y gwenwyn. --0--

John Starchfield yn Rhydd I

John Starchfield yn Rhydd. I Daeth prawf J. hn Starchfield, y hw n gyhuddid o lot"; uddio ei blentyn mewn cerbyd t en, i derfyn yn sydyn yn yr Old Bailey ddydd Mercher di- weddaf. Erlyoid ar ran y Goron gan Mr Bodkin a Mr Boyd, ac amddiffynid Starchfield gan Mr E. T. Henimerde, K C., Mr E. D. Purcell a Mr G. W. Jones. Cymerid dyddordeb anghylTi edin yn y prawf, ac yr oedd y llys yn orlawu yr holl amser a thoi f 1. r o'r tuallan i'r llys. Wrth ddirwyn yr achos i fynu dy- ¡ wedai'r Barnwr lod yr achos yn troi'n j hol!ol ar dystiolaeth o adnab\ddiaeth j yn unig, ac nid oedd dau o'r tri tyst ei ioed wedi gwcled y dyn o'r blaen. Yr oeddynt yn anghytuno o barthed i'w w isg, ac yr oedd agweddau eraill ag y dylai 'r rheithwyr feddwl am danynt. khaid mewn achos o'r fath oedd cael tystiolaeth gryfach nag a -eid yma, gan tod byw yd- yn y cwestiwn Sylwodd y Barnwr hefyd ar y ffordd anihriodol y caed tystiol- aethau i'w rhoi gerbron y crwner yn y ti engholiad. Dywtdodd w i t-i y rheithwyr mai eu t'y'ed.sv, ydd oedii pasio theithfarn o Ddi euog. Yna p isiwyd y rhcitji- LilU yn tTurfinl :) y rheitlH\:yr. Vr oedd t.ut anferth yn disgwyl Starchfield allai o'r b Ion lefau o g> me- adw yaeth iddo pan g iwsant olwg ari¡.,I, 0,

EhccTeg Cyflym j

EhccTeg Cyflym. Xos Sadwm eiiedoJd Mr Gustav II Hamel, yn ei awyi long, o Bath i Lun- dain, pellter o t ar t a phymtheg o fill- tiroedd, mewn Jlrl; nag awr o amser. Cariai deithi,?r yr ehedlon gydag ef. Ehedai yn y! uchder o dair rnil o droedfeddi, a dywedai ei bod > <■. •? .vniai em\\) th cod. ft. bed yn oer iawu.

Mutual Life Insurance ComI pany of New York

Mutual Life Insurance Com- I pany of New York. Prydnawn Lluu, yr wythnos ddiweddaf, cyttrfu nifer o aelodiu a chynrychiolwyr y Cwinni uchod, yn y Central Restaurant, Penlan Mieet, Pwllheli Wedi mwynhau gwledd i'r corph cyolialiwyd cyfarfod dan lywyddiaeth y Ma r, Dr R. Jones Evans, Y.H. Yr oedd yn lr esenni/l yn niyag eraill, Mri D E. Davies, y Rheolwr Cymreig J. Kellow, Portinadoc; E R. Davies, cyfieithiwr Parch J. Rhvdderch Cynghorwyr K Jones Griffith ac R. A. Jones; Ir. ,J. C. 11 tigites J. K -Jones T. Williams; R H. Pavies \V. J. Lewis; W. Cradoc Davies; AI. Williams; W. J. Davies; John Williams; D J. Jones. &c., &c. Hysbysodd Mr. D. E. Davies, fod eyfuifod arall yu cael ei gynal heddyw a bud amryw o aeluda'i y Cwinni YI methu bod yn bresennol a I. eu bod yn gorfed presenoli eu hunain yn y cyinrfnd hwnw dywedai iddo dderbyn llythyr- all. &c., oddiwrth amryw yn datgau eu gofid na allillt f,,d yn bresennol, ac yn en mysg Dr Wyuue Gritiith, cyn-faer: Mri. O. Robyns o en, trengholydd y Sir; H. Pritchard, iyt eithiwr; D Lloyd Humphreys, &c. W rth gymeryd y gadair sylwai y Maer ai y gofal arbenig a gymerir gan y Mutual Life gyda golwg ar beidio yswirio pobl 011 na byddant y bywydau goreu. Dywedai hefyd mor ochelgar yw y Cwmni i weled fod ar- fenon y rhai yawirir yn rhai priodol, ac na allai ef s:arad yn rhy uchel am y gofal hwn i ddi gelu y CMmni trwy beidio cymtryd i fewn fywydau israddol. Yna galwodd ar y Rheclwr ymreig, Air. D. E. Davies, i siarad, yr hwn a ddv wpdai fod yr adolygiad ar y cyfrifon y ttwyddyn ddiweddaf a'i gydmaru a'r adolygiad a wtiaed yn y cyfarfod cyntaf a gynhaliwyd yn y dosbarth, yn dangos cynydd sydd bron yn ai hygoel. Cyfrifon y flwyddyn 1894 a adolygid ) II y cyfaifod cyntaf hwnw, ac nid oedd cyfan- swin y Trysoifeydd yr adeg honno yn Hawn dwy tiliwn a de ugain o bunoau ( £ 41,890,209) tra yr oedd y Trysorfeydd ar derfyn y flwyddyn ddiweddaf dros gant a phedwar ar hugain o ti:iynau o buunau ( £ 124,052,370) yn dangos eyi ydd o diOS bedwar ugain a dwy o tiliynau ( £ 82,762,161) mewn llai nac ugain mlynedd. Darllenodd Mr. Davies lythyr oddiwrth y Rheol- wr Cyffredinol, Col. Harrison Hogge, yn yr hwn y dymunai longyfarch yr aelodau a'r cyn- rychiolwyr, a hysbysai fod yr enillion yn awr yn uwch nag y maent wedi bod ers 20 mlynedd, a hyny am y rheswm eu bod yn cael llogau uwch am yr arian, a bod costau gweithio y Cwinni yn is. ("yfeiriai Col. Harrison Hogge hefyd at y ffaith fod y dewisiadau o dan Policies y Cwnini o nodwedd mor ragorol, fel nad oes yr un Cwmni hyd y mae ef yn gwybod yn rhoddi eu tebyg, gin fod yr aelod yn gwy. bud ar y cychwyn beth fydd ei safle pe y byddai yn peidio talu, ac fod y taliadau allan &c. (surrender values) lawer yn uwch na'r hyn a dtdir gan Cwmniau eraill, -ac yn ychwanegol fod yr enillion yn cae l eu talu yn flynyddol, ac felly fod pob aelod yn derbyn yn ol bob blwydd- yn yr eriill ar ei Policy ef ei hunan, a phe y di- gwyddai mttrwolaeth yn ystod unrhyw flwydd- yn fod yr enillion dyledus yn cael eu tttlu i fyny i ddydd ei farwolaeth. Cyfeiriai Col. Harrison Hogge hefyd at y manteision a roddir j ii itwr i hen aelodau, yn 01 pa rai y maent yn setyll ar yr un tir a'r aelodau diweddaf, sef yw hyuuy-y gellir gadael ar farwolaeth, neu ar (lei fyn tymoi- Etidowmer.t yr arian taladwy, L N,la'r Cwmni ar log, pan y mae cyfanswm yr hawl yn cael ei sicrhau a llog o 15 y cant o leiaf yn cael ei (lalu gydag unrhyw log ychwanegol a enillo y Cwmni dros ben hyny. Y mae y llug ychwanegol hwn yn awr yn cy hlledl i £ 1 Ss 0c. y cant y flwyddyn, ac f«-Hy ar y seili u hyn, y mae y llog yn awr yn £ I 8s. Oc. y cant neu £ 44 y 9 1, 000 yn y flwydd- >11 Sylwodd fod y manteision hyn wedi eu dwyn i fewn, yn hollol er mwyn yr aelodau, ac yr anfonid allan gylchlythyr yn fuan i bob aelod yn hysbysu y dewisiadau hyn. Sylwai Col. Harrison Hogge yn mhellach yn ei lythyr mn ymdrech a ltwyddiaiit y Mutual Life i ildiogelu buddianau yr aelodau yn Lilhob gwedd, a hysbysai ei fod yn bwriadu talu ymweliad a'r Dywysngaeth cyn hir a rhoddi darlith i'r aelodau ar yr hyn y mae y Mutual Life wedi ei wntyd, ac yn ei wneyd, er budd y cyhoedd gyda g yswiriaeth. Dywedai Mr. D. E. Davies fodyu dda ganddo gael nodi ffeithiau neillduol i broti y pethau a ddywedai Col. Harrison H. gge yn ei lythyr, ac yn mysg pethau eraill I < y eir odd at Policy ar gynllun bywyd am 1:1,5 0, yr hwn trwy ychwanegu yr enillion o flwyddyn i flwyddyn, oedd erbyn y flwyddyu ddiweddaf, wedi cyraedd gwerth arianol o £ 5.587 10s. Oc.ac yr oedd yr enillion arianol y flwyddyn 1913 yn £ 207 14s Oc. am y flwydd- yn bono, tra nad oedd y Premium yu ddim ond "n: I: 0j. ac felly yr oedd yr enillion arianol am y flwyddyn yn fwy o wyth waith IVmium Gwnaed sylwadau pellach gan y Parch. J. Rhydderch, Mr. J. Kellow. Cynghorwyr E. Jones Griffith, R. A. Jones, Mri. J. C. Hughes, Thomas Williams, J. E. Jones, &c. Dywedai y Parch J. Rhydderch ei fod ef yn teimlo pau yn gadael yr athrofa ac yu ymgymeryd ar wein- j id gaeth, mai un o'r pethau cyntaf iddo ef i'w wneyd fel dyn ieuanc, oedd yswirio, a'i fod yn ddiweddar wedi gwueud ail Policy gyda'r Mutual, a'i fod bob amser yn cynghori pobl ieuaingc i yswirio fel un o'u dyledswyddau cyntaf. Yr oedd yn dda ganddo am lwyddiant mawr y Mutual Life, ac am fedr a dawn y awyddogion i ofalu am fuddianau yr aclodau. Dywedai Mr. Kellow ei fod ef wedi cymetyd Policy am swin lied sylweddol gyda'r Mutual Life rai blynyddan yn ol, ac yr oedd yr enillion, &c., yn rhoddi iddo y boddlonrwydd mwyaf,— nid oedd yn meddwl y gallasai fuddsoddi ei iirmn i dalu yn well, ac yr oedd ar yr un pryd ) \I cad an.dditf?n i w deulu, Bu gym yn teimlo yn gryf yu ei byn yswiriaeth, ond wedi i Mr. D. K. Davies egluio manteision yswiriaeth iddo, ciliod(I ei ragf rn, ac ei byn hyn y mae yn credu yu gryf iawn mewn yswiriaeth, ac mai dyledswydd pawb yw yswirio. Y Cynghorwr K Jones Griffith a ddywedai L 1 01 rou yntau gynt yn teimio rllyw ragtam not at yswiriaeth (gwnaeth Mr. Griffith sylwadau pert ar ei hanos y pryd hwnw), ond ei fod er's blynyddoedd wedi newid ei farn yo hollol, ac wt di dyfod yn gredwr cryf mewn yswirio, ac mai mantais a dyledswydd pawb fel y dywedai Mr. Rhydderch a Mr, Kellow, ydyw yswirio, ac yswirio yn ieuaii gc, ac yswirio am gymaint ag a ellid. Yr oedd ef wedi gwneyd mwy gyda Air. D. K Davies na neb yo y dref mcwn cys- ylliiad-iu nedlduol eraill, ac yr oedd erbyn hyn wedi dyfod fel yntau yn bleidiwr cryf iawn i yswiriaeth, uc i'r Mutual Life fel y CWmlli i yswirio ynddo. y" oeod yn dda gauddo weled y Cwmui wcdi symud i'r swyddfa newydd idgorol yn Leeds House, High Street—y lie nnvyaf canolog yu y dref, a chredai y byddai tiyn yn fantais fawr ym "d" b ystyr. Siaradwyd yn mhfilach n Mri. J. E. Jones, T. Williams, J. C. Hughes..V Cynghorwr R. A. Jokes. Dywedai yr idaf mai tebyg oedd ei hi-nes yntau i eraill oedd wedi eu hanerch, 111 d peth cydmarol ddiweddar oedd iddo gael ei eni 1 i gredvi mewn yswiriaeth, ac mai ei ofid yn awr oedd na buasai wedi yswirio am lawer mwy yu y Mutual Life pan yr argyhoeddodd Mr Davit's ej o'i ddyledswydd i wneyd,—buasai y premium yn llai y pryd hwnw, am ei fod yu it uergach. Cy11 cistedd i lawr dymunai gynyg diolchgarch i'r Maer am lywyddu. Yr oedd y Maer bob amser yn barod i roddi ei ddylanwad o blaid pob symudiad da. Cefnogwyd ef gau y Parch. J. Rhydderch. Mewn atebiad. dywedodd Dr. Evans fod yn dda. ganddo gael bod yn bresennol, am ei fod yn teimlo yn gryf iawn y dylai pawb yswirio, yn enwedig pobl ieuangc,-fed hyny yn dysgu uiferion o gynildeb a darbodaeth iddyutr ei fod tf wedi cyuUi'ryd Policy gyda Mr Davfea pan oedd yn fachgen ieuaugc, a'i fod yn fa-lob ei fod wedi gwneyd felly, a'i fod yn teimlo fod ganddo hawl i gymell eraill i wneyd yr un fath. Pasiwyd dioch:; lrwch i Mr. D. E. Davies ain alw nifer o'r aelodau ynghyd, er cael hamdden i adolygu llwyddiant y Cwmni, a'u heniil i deimlo mwy o ddyddordeb ynddo. --0--

Helynt Mynydd Cilan

Helynt Mynydd Cilan. Bu peth he!ynt drachefn ynglyn a Mynydd Cilan yr wyt'mos dJi\\ cdJaf. Cofi i nifer gael eu yw\sio o flden ynadysP\)he)iJro yn ol am dori'r rheiiiau roed gan Mr. Sniythe, yr hwn II brynodd ran o'r mynydd, ond ar 01 go- hirio droion o'r diwedd taflodd y Eainc yr achosion allan ar bwys néld oedd ganddvnt ddytarniad yn yr achos. Wedi hyny cododd Mr. Smythe writ yn yr Uchel Llys yn erbyn Mr. John Jones a'i tab, Castell Cilan, am iawn am niwed a thresmas. Gan nad ymddang- osodd y diffynyddion yn yr Uchel Lys rhoed dyfarniad yn ffafr Mr. Smythe, ac o ganlyniad aeth i erlvn am y cotau yn yr achos. Yn gynar ddydd Mercher diweddaf gwnaeth swyddog y Sirydd ei ymddangosiad yno i atataelu, a chan yr nfn;d y cai wrthwynebiad i gario allan ei ddyledswyddau yr oedd tros dJwsin o heddgeidwaid yn ei ganlyn Ond fodd bynag cafodd lonydd i gym- eryd nddiyno nifer o anifeiliaid i B wll. heli i'r pwrpas o'u rhoi ar ocsiwn. Yn y prydnawn cynhaliwyd arwerthiant arnynt yn iard y Twr. Mr. R. G. Jones, o Gaernarfon oedd yr arwerth- wr, yr hwn ddywedodd mai dyma'r ar- werthiant gyntaf a'r olaf o'i bath iddo yrngyrneryd a hi, a'i fod yn rhoi ei wasanaeth yn ddi dal. Anogai'r pi yn- wyr i roi prisiau da. fel na byddai raid atafaelu eilwaith. Wedi hyny gwerth- wyd yr anifeiliaid, ac yr oedd cytanswm y prisiau agos yn drigain punt.

IPelen Ffrwydrol mewnI iEglwys

Pelen Ffrwydrol mewn Eglwys. AMEU'R SUFFRAGETTES. Gwnaed peth difrod yn Eglwys St. Martin, Llundain, nos Sul, gan belen ffrwydrol. Yr oedd yr eglwys wedi ei chau fel arfer ar ol y gwasanaeth nos Sul, ac ymddangosai r, popeth mewn trefn. Fodd bynag oddeutu haner awr wedi deg cIywyd ftrwydriad oddimewn i'r eglwys. Aeth tan-ddiffoddwyr i mewn, ac yr oedd y lie yn llawn rnvvg. Canfuwyd fed y seddau yn y gangell wedi eu mal- urio a ffenestr liwiedig wedi ei thori. 0 dan un o'r seddau caed canister, ac ymddangosai lei pe bae pylor wedi bod ynddo. Bernir mai gwaith anfad y suffragettes oedd hyn eto, ac y mae'r heddgeidwaid yn ceisio dod o hyd i'r personau euog.

vI Bwrdd Gwarcheidwaid i Pwllheli i

v Bwrdd Gwarcheidwaid Pwllheli. DydJ Mercher, Ebrill iat. — Mr J. T. Jones yn y gadair Mr Richard Jones yn yr is-gadair. Gwrthod -Yn unol a rhybudd rodd- wyd cynygiwyd gan y cadeitydd, eiliwyd gan Mr W. Griffith, a chefnogwyd gan Mr J. Hughes Parry i godi pum' punt yn nghyflog y Meistr i wneud i fyny am y gyfran ofynid iddo dalu dan y rheolau at gadwraeth ei blentyn ieu- engaf. — Siarad wyd yn erbyn gan Mri W. Roberts, Llanystumdwy, John Williams, Pwllheli, a David Roberts, Chwilog, yr hwn gynygiodd eu bod yn gwrthod, a'r hyn gariwyd trwy fvvyaf- rif o ddeunaw o bleidleisiau. y Ih'ywfa Galwyd sylw gan Mr W. Wynne Owsn at y ffaith fod y Bwrdd >n talu top. y flwyddyn i'r ttysorydd, a gofynai a oedd angen talu cyflog o gvvbl. Credai ef mai gwelliant fyddaí gwneud tretnian: gydag un o'r banciau, a chael llog ar yr arian. Cynygiodd eu bod yn gofyn am delerau v tri bane lleol am wneud busnes gyda'r Undeb —Eiliwyd ef gan Mr M. Nanney Jones,- Dywedodd y cadeirydd fod y trefniant presenol yn arbed i'r Bwrdd gael ei drethu am ol-ddyled.-Sylwyd hefyd gan y Parch. J. Edwards fod perygl o wneud pethau yn waeth yn lle'n well. Ychydig yn ol yr oedd yr ol-ddyled yn ddwy fil, ond bryd arall byddai swm lId dda mewn Haw. Cynygiai ef fod y mater yn cael ei gyflwyno i sylw'r Pvvyllgor arianol. —Eiliwyd ef gan Mr G. Richards. Sylwodd Mr Wynne Owen ei fod yn syrthio i mewn i'r gwelliant, a hyny basiwyd.

Marw Mr R Casson Porthmadog

Marw Mr R. Casson, Porth- madog. Ddydd Gwener diweddaf derbyniwyd y newydd trist am farwolaeth Mr R. Casson, cyfreithiwr, Porthmadog, yr hyn gymerodd le yn Sicily. Yr oedd ef a'r teulu wedi mynd er's tua pythef- nos am daith drwy'r Cyfandir, a phan yn Sicily cymerwyd ef yn wael gan y plciinsy. Yr oedd yr ymadawedig yn 68 mlwydd oed Efe oedd clerc ynad- on Porthmadog, ac yr oedd yn aelod o ffyrm y Mri Breese, Jones a Casson. Efe hefyd c.edd goruchwyliwr Ystad Tremadog. Yr oedd yn Eglwyswr selog, ac yr oedd iddo air da fel cyf- reithiwr ac fel meistr.

Beisicl drwy Ffenestr

Beisicl drwy Ffenestr. Cytarfu Mr John Hughes o Drefor a damwain lied hynod yn Mhwllheli nos Sad\vrn diweddaf. Wrth osgoi cerbyd yn y tro gyferbyn a'r Ship Hotel aeth a'i feisicl drwy ffenestr y tafarndy, ,er mawr gyffro a braw i'r rhai oedd i mewn, a gwnaed peth niwed i'r eiddo. Yn hynod iawn ni chafodd Hughes ei anafu.

Cyngor Trefv J Pwllheli

Cyngor Trefv J Pwllheli. Nos Fawrth, Mawrth 31am. — Pres- enol Dr. R. Jones Evans, Maer (yn y gadair); yr Henauuriaid R Ivor Parry, O. Wynne Griffith, W. Anthony, a W. Eifl Jones y Cynghorwyr G Cornelius Roberts, R A' hr t Jones, Lewis Jones, 0 Ellis Jones, Hugh Prichat ù, T. \V. Thomas, Richard Joms, W*. Wynne j Owen, \V. M. Toleman, E. J. Gr ifIlth, ynyhjd a'r swj ddoj;ion. if I'cirm.iil Tan —\7r oedd yr is- bwyllgor wedi pasivi mai piiodol fydd.ii i darpar adeilad o fries gyda tho llechi ar gyfer celfi a pheitiart y ditTodd tan, ond y byddai hyny yn costio mwy ni r sv\ m y ponder fynwvd arno gan y Cyng- i or, ac argymhe'.lent fod cais yn cael ei wneud at FwrJd y Llywodraeth Leol I am ganiatad i fenthyca tuag at wneud adeilad parhaol. Oherwydd y cymerai hyny amser lied laith gan y byddai raid i'r Bwrdd wneud ymchwiliad, ac oher- wydd fod y gwneuthurwyr yn barod i anion y peiriant rhag blaen, pasiodd y Pwyllgor C) ffredinol eu bod i rentu adeilad am dymor, ac i ystyried y mater o wneud lie parhaol yn y cyfamser. Canto 1 ion Traeih. Pasiwyd derbyn eynygiad o 25p. am gael dod a nifer o gantorion i gynal cyngherddau yn yr Happy Valley yn ystod yr haf. j Llwybrau. Pasiwyd i geisio dod gytundeb a'r Mri. Andrews a'i Fab gyda golwg ar gael llwybr yn syth o Ian y mor i'r Ganeg Fechan, ac fod yr arolygydd i wneud amcangyfrif o'r gost o wneud pontbren tros afon Tal- cymerau. Cwijn.—Cwynai Mr. T. YV. Thomas oherwydd cyflwr rhai o'r heolydd ar 01 iddynt prael eu hagor i osod pibellau nwy i lawr.-Hysbysodd yr arolygydd ei fod wedi ysgritenu at Gwmni'r Nwy ynghylch y mater Guarchciclicad Ycltu-aiicyol -Mewn at- ebiad i gais y Cyngor am gael gwarch- eidwad ychwanegol dros Blwyf Denio yr oeddis wedi cael hysbysrwydd y byddai'n deg iddynt gael tri'n ychwan- egol, gan nad oedd tri gwarcheidwad yn cyfateb ond t'r bedwaredd ran ar ddeg o nifer y gwarcheidwaid, tra'r oedd trethiant y pi wyf, yn un ran o saith, a'r boblogaeth yn un ran o chwech o'r dosbarth Ond gan y byddent yn foddhaol ar un cynrych- j iolydd yn ychwaneg yn unig, yr oeddis i ddeall na byddai hyny yn golygu nas gallent wneud cais pellach pe dewisent. i 1'i,. Ad'oniunt.-Hysbyswyd tod Pwyll- gor y Gweithfeydd wedi penderfynu gwahodd ceisiadau i wneud y tir adfer- edig gyferbyn a'r Embankment Road yn dir adloniant. yn Wwrdiau.—Yr j oedd Pwyllgor y "i1 pasio penderfyniad i argymell y Cyngor i gymeryd y cwrs angenrheidiol i gael rhanu'r fwrdeisdret ar gyfer etholiadau, a chynygiwyd gan Mr W. Anthony eu bod yn m bwysiadu adroddiad y pwyll- gor. Sylwai y credid y buasai hyny I yn ei gwneud yn haws cael rhai i ddod allan yn ymgeiswyr am seddau ar y Cyngor.—Siaradwyd o blaid hefyd gan Mr W. Eifl Jones, ond yr oedd mwyaf- rif yr aelodau yn gryf yn etbyn yr argymhelliad. Sylwyd y buasai hyny yn rhoi mantais i ymgeiswyr ddod allan na fuasent yn te mlo dyddordeb cyffred- inol yn muddianau'r fwrdeisdref, eithr yn hytrach y byddent yn eu cyfyngu eu hunain i fuddianau'r wardiau gynrych- iolent. Ni phleidteisiodd ond tri tros fabwysiadu'r argymhelliad, ac un ar ddeg yn erbyn. Y Lluitiau Symudol.-Bu trafod ar adroddiad yr arolygydd ynglyn a'r darluniau symudol yn y neuadd am y chwech wythnos a basiodd. Dangos- ai'r adroddiad y gwnaed elw o 4p. 125 5c. yr wythnos. Sylwodd Mr. G. Cotnelius Roberts fod y Cyngor wedi j cael cynyg 6p. yr wythnos dro yn ol, ac yr oeddynt telly yn eu colled bob wythnos. Heblaw hyny yr oedd raid i'r arolygydd ac eraill o weithwyr y Cyngor fod gyda gwaith cysylitiol a'r darluniau pryd y gallent tod gyda'u gwaith eu hunain, Cwynai hefyd ym- ddygiad yr ieuenctyd ai i'r neuadd yn i a i fod y Cyii-Z5or gywilvddus, a chynygiai fod y Cyngor yn stopio'r darluniau. Sylwodd Mr. W. Anthony nas ga'hi y Cyngor dderbyn y cynyg am 6p yr wythnos, gan y byddai ar y rhai hyny eisieu .r neuad d bob nos o'r wythnos. Yr oedd y aanuotall hetyct o wasanaeth 1 r Cyngor mewn mwy nag- un agwedd.— Sylw\d gan Mr. Hugh Pntchard a Mr. E. J dnes Griffith fod cwyn cyffredinol ynghylch ymddygiad rhai o'r ieuenctyd a'r plant. Ond nid oeddynt hwy yn tybio mai ar y darluniau oedd y bai. Pe bae Mr. G. Cornelius Roberts yn cynyg peidio gosod y neuadd i neb 1 ddangos darluniau symudol gwelent ryw reswm yn ei gynygiad. — Pasiwyd mabwysiadu'r adroddiad. O

ILlwydd Cwmni Drama i Caernarfon

Llwydd Cwmni Drama Caernarfon. Deallwu niai Cwmni Caernarfon a, Chwmni Caerdydd, allan o 19 o gwm- niau o bob rhan o Gyrnru ag oedd yn cystadlu, sydd wedi eu barnu fel y ddau oreu i ymddangos yn Eisteddfod Gen- edlaethol Bangor. Diddorol i Bwllheli fydd deall rnai un o fechgyn y dref, sef Mr. T. O. Jones (Gwynfor), yw addys- gydd ac un o brif chwareuwyr y cwmoi. Bwriadant ddod i berfformio'r ddrama Beddalj'r Proffwydt"—yn Mhwllheli rywbryd yn yscod y niis hwn. Mr. W. J. Griffith yw awdwr y ddrama.

CARREG ANFERTH

CARREG ANFERTH. 3?4 MODFEDD 0 GyLC!!).-ESUK, 2I4 Motirr.DD o Hyo, PWYSAI: 1 OWNS. (Ei twir faint. Oddiwrth photograph). Mae magu carreg yn beth cyffredin mewn amryw ranau o Lloegr a Scot- land, yn arbenig yn y lleoedd hyny .T y mae'r dwr yn galed ac yn cynw^ J calch. Y Daw un o'r enghreifftiau hynotaf o Chester-le-Street, Co. Durham, lie y pasiwyd carreg anferth yn ddiweddar gan eneth 19 oed, gwelir y Hun yma, a chyfeirir ati yn yr adroddiad isod gan y Fferyllydd. Tua dwy flynedd yn ol cwynodd Miss Elsie Adam'son, 3, Pine Street, wrth ei rhieni fod poen yn ei chefn a diffyg ar y dwr, ac wedyn ymgynghor- wyd a meddyg, a rhoed yr eneth dan ei ofal. Gwnaed popeth ellid dyfeisio, ond aeth y drwg yn waethwaeth hyd nes ar ol deunaw mis rhoes yr eneth, yr hon oedd yn awr yn wan ac yn ddiymadferth, y driniaeth i fynu, ac nid oedd obaith am ei hadteriad hyd lonawr y flwyddyn hon. Yr adeg hono cafodd Mrs. Adamson rai o Doan's Backache Kidney Pills, a pherswadiodd ei merch i roi cynyg arnynt. Teimlwyd esmwythad ar un- waith, enillodd yr eneth ei nerth, a daeth y dwr i drefn. Cododd hyny obeithion Miss Adamson a pharhaodd ei chwrs, ac ar Chwefror 2ofed o'r flwyddyn hon pasiodd y garreg ag y mae ei llun yma. Dywed un fu'n ymddiddan a hi, y teimlai'n iach yn ebrwydd wedi hyny," a'i bod yn awr yn iachach nag erioed. Nid yn unig mae'r achos yn fuddug- oliaeth i Doan's Pills, ond denygs fod meddyginiaeth yn drech na lIa wfedd- ygaeth, yr hyn brofir yn ami gan lwyddiant Doan's Pills mewn achosion o grafel a charreg. Cymerir dyddor- deb mawr yn yr achos yma yn Chester- le-Street a'r gymdogaeth. Miss Elsie Adamson. Yr hyn a ddywed y Fam Mae'n bleser genyf wireddu bob gair o barthed i wellhad rhyfeddol fy merch drwy Doan's Backache Kidney Pills." ( \rwyddwyd) ANNIE ADAM- SON. YI hyn a ddywed y Tad — Gyda'r pleser mwyaf y diolchaf i Doan's Backache Kidney Pills am iachau fy merch. Y garreg yw'r fwyaf baiwyd erioed. Mae llawer o bobl wedi g-ofyn am ei gweled, a chlvwed am y Pills. Mae fy merch fel geneth newydd, a theimlaf mai fy nyledswydd yw rhoi'r clod i Doan's Pills." (Arwyddwyd) EDWIN ADAM- SON. ADRODDIAD Y FFERVLLYDD 1 LLEOL. Oddiwrth Mason a'i Gwrnni, Cyf., 6u, Front Street, Chester-le-Street. 1 J,]-1914,. At Mri. Foster-McClellan Co Llundain. Anwyl Syr,—Mae genyf y pleser mawr o gadarnhau llwyddiant rhyfedd- ol Doan's Backache Kidney Pills, brynwyd yn y sefydliad yma, i Miss Adamson, 3, Pine Street, Chester-le- Street. Mae'r garreg y gwellhawyd hi ohoni gan y Pills o faint anferthol, ac nis gall neb ond y sawl a'i gwelodd gredu ei maint. Pw vsais a mesurais y garreg fy hun, fel ag y gallwn gadw cofnod, a chan- fuais ei bod yn 2 modfedd o hyd, 3f modfeddd o gylchfesur, ac yn pwyso 1": l; owns. Yn sicr inae'r gwellhad hyn- od yn siarad cyfrolau am allu Doan's Pills. Fel y gellid disgwyl, mae Miss Adamson, ar ol cael y fath ryddhad, wedi gwella'n rhyfeddol, ac y mae'n awr yn ddynes arall hollol. Pe hoffech wneud defnydd o'r myn- egiad hwn ichwi ryddid i wneud hyny, gan y dylai'r achos gael ei wneud yn hysbys fel ag y gall eraill sy'n dioddef gyfranogi o'r un iechyd trwyadl ag a fwynha ein cwsmer. Ydwyf, yr eiddoch yn ffyddlon, (Arwyddwyd) D. YOUNG, Goruchwyliwr. J'ris 2/9 y bocs, chwe bocs am 13j9; gan bob fferyllydd ag ystordy neu oddiwrth Foster-McClellan Co., 8, Wells Street, Oxford Street, London, JV.

No title

Yn Chailey, ger Lewes, saethodd Syr John Shiffner, Barwnig, ei hun yn 4 farw yn ddamweiniol wrth lanhau gwn.