Teitl Casgliad: Udgorn

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 4 Nesaf Olaf
Full Screen
18 erthygl ar y dudalen hon
AT EIN GOHEBWYR

AT EIN GOHEBWYR. Aufoncr erbyn BUKKU SAS'WRN y fan bttl1¡¡f Pob atchei):on i a11. Yr FDGORN I'W hanfon i'r GORUCBWYI 1« R. 74. Ihyh Sluet. Pwllheli Pob gobebiaeth i'w oyfeitio- YB UDGORN OFFICE, PWLLBRLI. j Byrld yn dda genym dr{pr'r>yn inntban oddiwrth ohebwyr U fater-ion ilcol o ddyddordeb cyboeddus.

NODION A HANESION i

NODION A HANESION. Hawlio 'Chwaneg o Gyflog. Cynhaliwyd "ffair pentymor" yn Harlech ddydd Mercher diweddaf, pryd yr hawliai y gweision godiad yn eu cyflogau. Gorfu i'r meistriaid gydsynio a'u cais Yn Briod am 77ain MlYLedd. Y mae yn byw yn Castle Eaton, Wilt- shire, hen wr o'r enw King, Jain oed, a'i briod, 98am oed. Y maent yn briod er's 77ain mlynedd, ac y mae iddynt ddau tab yn derbyn blwydd-dal yr hen. Marw Dr. Gomer Lewis. Nos Fawrth, yr wythnos ddiweddaf, bu farw y Parch. J. Gomer Lewis, D. D., gweinidog Capel Gomer, Aber- tawe, yn 69 mlwydd oed. Bu droion yn arwain yn yr Eisteddfod Genediaethol. < Neidio o Flaen y Tren. Pan oedd tren yn gada1 gorsaf James Street, Lerpti I. prydnawn Gwen- er, neidtodd dyn Irwsiadus yr olwg arno o flaen y tren. Tarawyd ef i lawr ac aeth y tren drosto. Bu tarw gynted ag y symudwyd ef i'r yspytty. Dirwyo Ynad i Sp. Yn heddlys Wellingborough, ddydd Sad win, dirwywyd Daniel H. Redhead, U ti., cadeirydd Cymdeithas y Cig- yddion, Peterborough, i W) th bunt a'r costau am amlygu ar werth bedwat o ddarnau o gig heinlus ym marchnad Welling borough, ar N- iaf o Ebrill. '1t LlwyiiOg Difaol. Yn Walstead, ger Hayward's Heath, y nos o'r blaen, aeth llwynog i mewn i le y cedvvid dofednod, a lladdodd dros gant a haner o ddofednod. Deuwyd o hyd i lawer o honynt yn ddiweddarach yn y coed, rhyw haner milltii o'r lie, wedi eu cano yrro gan y llwynog. Amcangvfrifir y golled tua deuddeg punt. j Prynu Ty am 5p. 10s Dywedir mai Mr. William Marsden o VYir ksworth yw perchenog yr eiddo rhydd-ddaliadol rhatafyn Lloegr. Aeth i arwerthiant ar wahanol eiddo gynhelid yn Wirksworth, a phan rood i fyny dy rhydd-ddaliadol a j^arcld he ihvnol iddo, cynygiodd Mr. M.irsden sp. :os am ii o, chan na c h ci d d ychwaneg, 1 gvverthwvd ef iddo am y pris. *■ Ceisio Dychryn ei Wraig. Cyhuddwyd Patrick GIHmm ) n Wigan yr ythnos ddiweddaf o geisio cyflawni hunanladdiad trwy dori ei wddf. Dywedodd y cyhuddedig iddo wneud hyn er ceisio dychryn ei wraig, j yr non oedd wedi bod yn ymyfed. j Tystiuvd fod y cyhuddedig hefyd yn hotY o ddiodydd ir.eddwol, ac ar ei nddewid i roddi fyny y ddiod gollyng- el yn rhydd. jI Mr. M it-,Lei,nia,.i a Sedd Wag Jpi'vViCb. Bu Pwyli-^r Rh)ddfrydol Ipswich y dydd o'r b'aen yn ystyried pwy i gael fel verge sydd Seneddol i lanw y sedd acho>wyd ) n trwy farwolaeth y Parch Si'vc:lt:r Home, a phasiwyd | yn unttydol i ofyn i Mr. Masterman i sefyil drostynt. Deallwn fod Mr. j Masterman uedi cydsynio a'u cais. Cymer yr eth > iad le ddydd Sad win nesaf, 1- Gwario 34,000p. am Ginio. Dywedir am Theodor Dreher, yr hwn gyfarfyddodd a daruwain angeuol gyda cherbyd-modur Nii ,IdiweLlclar, iddo un diwrnod oddeotu duy llynedd yn ol waho 'd pedwar-ar-hu^ain o'i gyfeHIic'n i swper gydag ef yn Bruûni. Daethai ei gyfeillion o Hungary Pa'i?, 1""J 01' t Riviera, if manan erail. Er gwneud y siwrne yn gysurus iddynt talodd am' dren arbenig i'w cludt). Dywedir fod y swper wedi costio idd0 34,0oop. Damwain Angeuol ar y Ffordd Yn hwyr nos Sadwrn codwyd olwyn- 1 wr o'r enw Henry Medford ar y ffordd yn Weeton, ger Patrington, wedi ei niweidio'n ddi frifol. Pan gyrhaeddodd y meddyg yno yr oedd wedi marw. Yr oedd y trancedig yn dychwelyd gartref i YVelwick pan y bernir iddo fyned i wrthdarawiad a cherbyd niodur. Yr oedd ei olwynfarch wedi ei falurio'n d darnau. Nid ces wybodaeth eto pwy j oedd yn gyru y c-cib^u u.^iiur. Cyfreithiwr yn cael ei Ladd. Yr oedd p ti o Boston, swydd Lincoln, yn 11"0,1,i io i'r gotf links ddydd j Sadwrn. Pan yn myned heibio cornet rhwn- Hprkingtoti a Sleaford trodd y niodur, ijan daftu y pirti i'r ffordd. Catodd Mr. H. Sm:th, cyfreithiwr, ei ladd. L'wyddodd y gweddill i ddianc i yn ddian;f Creulondeb at Gath. Y dydd o'r blaen yn heddlys Ffiint J cyhuddwyd dyn o'r enw James Berry o gl eulondeh at gath T) stiwydi weled y diffynydd yn y Swan Hotel, ac yn chwarae hefo'r gath. DigwyddoJd i'r gath ei gripio, a chydiodd yntau ynddi yn ei gynddaredd a lhatl^dd hi i'r tan. Dywedodd S«yddog er Atal Creulondeb at Aniteiliaid ddarfod i'r j yath g-ael ei llosgi'n arw —Gwadai y cyhaddedig iddo d;iflu'r gath i'r tan.— Dirwywyd ef i 5^. a'r costau. Colled o 40,000p Dydd Sadwrn torodd tan mawr allan ffactri gwlan y Mri. Hindley a'i Gwmni a'r Niii. Neighton a'i Gwmni yn Nelson, a llo^gwyd eu lleoedd yn llwyr i'r llawr Gellid gweled y tan am filltiroedd o beilder, a daeth tyrfa- j oedd yno i weled yr olygfa. Gwnaeth y tan fiigad bob vrngais i gael meist- rolaeth ar y Maft'au, ond yn ho'lol .tHwyddianus. Amcangyfrinr y golled yn agos i 40.000P. ac y mae 700 o ddynion wedi eu taflu allan o waith. < Traethodwr Llwyddianus. Er dechreu Ebrill y mae Mr. Daniel Jones, Ruthyn, wedi bod yn fuddugol- iaethus dair-ar-ddeg o weithiau mewn gwahanol eisteddiodau, ar y prif draethodau. Brodor o Coesor, Sir Gaernarfon, yw Mr. Jones, a bu am flynyddau yn gweithso yn Chwarel Rhosydd. Er's blynyddau bellach y mae wedi bod yn analluog i weithio, ac \\edi gorfod treulio y rhan fwyaf o i amser yn ei wely. Ar hyn o bryd yr unig foddion sydd ganddo i enill ei fywoliacth yw trwy ysgrifenu traeth- odau. < Cystadleuaeth y Ddrama yn yr Fisteddfod. Y Nghaernarfon dydd Sadwrn di- weddaf cyfarfyddodd cynrychiolwvr | cwmniau dramayddol Caerdydd a Chaernarton, i dynu It)(-er g\bod pa g-wmni oedd i berrformio yn y prydnau 11 ac yn yr hwyr. Cynrychiolid c" mni Caerdydd gan Mr. Gwyneddon Davies, YL hwn dynodd i berfformio yn y pryd- nawn, felly, Cwmni Caernarton fydd i yn perfformio yn yr hwyr. Yr oedd y gweithrediadau dan arolyrgiaeth pwvll- gor yr Eisteddfod Geoedlaethol. Cymer y gystadleuaeth le ddiwrnod cyntaf yr Eisteddfod. Gwyl Gerddorol Castell Harlech Mewn cyfarfod o bwyllgor Gwyl Gerddorol Castell Harlech gynhaliwyd yn y Bermo, ddydd Sadwrn, dywedodd yr ysgrifenyddion fod Syr Osmond, Williams wedi caniatau i'r wyI gael ei chynal yn y Castell, a'i fod yn falch o j g-!y?ed am IwyJdiant mawr yr w),] mewn dyrchafu cerddoriaeth yn Ngog-! ledd Cymru. Hysbyswyd y byddai r | gerddorla el eu i >n cael ei gwneud i tyny o chwareuwyr o w.ihanol ranbaith- au y deuai y corau, gyd-i Mr Akeroyd, Lerpwl, fel arweinydd. Penodwyd hefyd gantorion lleol i gymeryd rhan yn nghyfarfod y bo eu. Llywyddwyd y cyfarfod gan Dr. G. Prys Williams. Ymosod ar Heddwas. Yn Rhyl, y dydd o'r blaen cyhuddwyd I dau frawd o'r enwau David ac Edward Hughes, o ymosod ar yr Heddwas Roberts. Dywadid yn y llys fod yr heddwas wedi canfod y ddau irawd yn un o'r heolydd yn hwyr un noswaith yn canu. Gofynodd iddynt fyned i ff'vrdd. ond dilynasant ef i'w dy a daliasant i ganu ar ol iddo fyn'd i'w wely. Pan aeth allan atynt, gofynasant iddo i ymladd a hwy, ymhen amser troJd yn ol i'r tv, a chyda y gwnaeth ymosodwyd arno o'r tu ol ga > David Hughes Llwyddodd yr heddwas )\Y ddal yn erbvn y wal. Ceisiodd ei frawd vmosod I drachein arno, ond tarawyd ef gan yr heddwas nes oedd yn anymvvybodol. Dirwywyd y dd lU i 10s yr un a'r costau. < 1t Pysgota heb Drwydded. Yn heddlys Caernarfon, ddydd Sadwrn, cyhuddwydd A G. Edwards, Llwyndervv, Porthmadog; Major Peters, Llundain, ynghyda'i fab, Hugh Peters, o bysgr, cta yn Llyn Quellyn, ger Caer- narfon, heb drwydded. Dywedwyd ar tan yr erlymvyr tod y ditTynyddion wedi dueyd with gip ii, yr afon nas gwydd- atit fod trwydded yn eisieu i bysgota yno, ac addawsait i godi trwyddedau »r unwaith, ond cafodd y cipar allan n d oeddynt w k-di gwneud hyny. Tywedodd Mi W iliiam George ar ran eily nwyr n::d oedd Hugh Peters ond I W mlwydd oed, ac nad oedd ond yn d !y 1 u ti hun. Pan feddyliodd y ddau a ;i I i fyn'<.l am y trwyddedau i'r LN;. iriad ro^u iddynt gan y cipar, cav. sant eu d:d gnn storm, a gorfu iddynt droi yn 01. Gollyngwyd Edwards ac A. G. Peters yn rhydd ar daliad y costai:, a thafiwyd yr achos allan yn erbyn • ,;»h^en licb ion am y ccfctau.

Agerlong yn Troi

Agerlong yn Troi. TRI-AR-DDEG WEDI BODD1. YI1 gvnar foreu Mercher diweddaf tra ar ei ffordd i Lundain gyda glo, trodd yr agerlong "Turrett 1-1 ill" pan oedd Ý tuallan i Southold, ac allan o bymiheg o griw ni achubwyd ond y capten a'r prif beirianydd Y llwyth yn symud oedd yr achos i'r Hong droi, ac yr oedd y llestr y pryd hynv rhyw dduy fiiltir oddivvrth y lan. Pry.surodd y criw oedd i lawr i'r dec, ond methwyd a chyraedd bachgen bychan y capten yr hwn oedd ar ei fordaith gynt.d gyda'i dad, ac yn cysgu yn y caban. Rhuthrodd y dwfr i tcvvn yn g Hvm, a ihrodd y liestr j ar unwaith. pn JaRu yr holl griw i'r dwfr. Llwyddodd y prif beirianyrld o'r enw Lewis Evans i nono at gweh j oedd wedi dod yn rhydd o'r llestr. Gwelodd rai o'i ffryndiau yn mytied o r ond methai a'u cynorthwyo, ac ar y cyntaf credai nad oedd neb ond efe wedi ei adael o'r holl griw. Ymhen amser wedyn gwelwyd y cn-ch gan agerlong, a chymerwyd Evans, yr hun oedd bron wedi fferu ar ei bwrdd. Oddeutu haner awr wedi naw yn yr hwyr glaniodd y rhyfel long Im- placable" y capten yn Margate. Dywed ef iddo orchymyn i'r bywyd-fad gael ei ollwng i'r dwfr, ond cyn i'r criw Ivxyddo i wneud hyny trodd y llestr, gan eu taflu oil i'r dwfr. Llwyddodd ef i gael gafael yn y life-buoy. Gwelodd ei blentyn yn suddo heb neb ar ei gyfyl. Bu r capten yn y dwfr am hedair awr cyn iddo gael ei godi i fyny.

Y mae gan Bwllheli eiI AtebiadI

Y mae gan Bwllheli ei Atebiad. Y mae gan Bwllheli ei atebiad yn awr. Bu amheuaeth un adeg yng nhylch y gwellhad, y siaradai trigolion Pwllheli mor galonogol am danynt, a oeddynt yn wellhad parhaol. A oedd y bobl ) n parhau yn dda ? Dyna oedd y cwestiwn mawr. A dyma yw yr atebiad, gwellhad yn aros gwell- had, yn ol gair un o drigolion Pwllheli. Ar y Isfed 0 Fawith, 1913, meddai M rs. M. Jones, 49, Abererch Road, Pwllheli Cefais anwyd trwm, yr hwn setlcdd yn fy elwlod, ac wedi hyny dioddefais oddiwrth grydcymalau a phoen yn fy nghefn. Yr oedd fy mhen glin wedi chwyddo ac yn fnv.stw yth, a symudai y crydcymalau dros fy holl gorff. Gydag anhawsder y gallwn fyned drwy fy ngwaith, a \¡ith aiihak-.ki d tyddai myned i fyny a dod 1 lawr y gnsiau. Yr oedd fy mhen hefy d yn ddr\\g. Gallwn ddweyd fod fy elwlod yn j ddrwg, gan fod y dwr allan o drefn ac yn anaturiol. Peth amser yn ol penderfynais roddi prawf ar Doan'b Backache j Kidney Pills. Profasant i fod y feddyginiaeth yr oeddwn mewn angen am dano. Ar ol eu cvmeryd gad- awodd y cur a'r poenau fi, a daeth yr arllwysiad yn naturiol drachefn. Heb rs y mae Doan's Pills yn feddyginiaeth ragorol, ac yr wyt yn gwneud yr oil a alaf i'w cymeradwyo i hwy. (Arwyddwyd) M. Jones." Ar y 31ain o Ionawr, 1914, — ayos j i (Idc'i-ldciig mis i/n d

0 I i Pump yn Boddi y tuallan i IGaerdydd

0 i Pump yn Boddi y tuallan i Gaerdydd. Cymerodd gwrthdarawiad le yn y Sianel Brydeinig, rhyw bymtheng milltir o Gaerdydd, yn gynar foreu Mercher di weddaf. Aeth yr agerlong Star of New Zealand yn erbyn y lIestr "\V. W. Jones." Suddodd yr olaf yn sydyn, a chollodd pump o'r criw eu bywydau. Aeth eweh oedd yn ymyl ar unwaith i geisio acbub y dynion cedd yn ymladd am eu bywydau yn y dwl». a Ilwyddwyd il achub pedwar-ar-dde. honynt. Suddodd y liestr ) i)hen Iri munud ar ol y gwrthdarawiad, a dywedir fod golwg- dorcalonus ar yr anfTodusicn yn ymladd am eu bywydau yn y dwfr. Nid oedd gan y ihai achubwyd odid ddim dillad arnynt.

No title

--0-- Cyhuddwyd bachgeo 14eg oed yn Huddersfleld ddydd Llun, o ddwyn oriawr gwerth 2p. Mewn atebiad i'r cyhuddiad dywedodd iddo wneud hynny er cael arian i fyned i weled y darluniau symudol Anfouvvyd et i'r y sgol hvliorddiadul am dair blynedd.

Cyngor Dosbarth Lleyn I

Cyngor Dosbarth Lleyn. I Dydd Me cher, Mai 13eg.-Mr. J. I Hughes Parry, yn y gadair. Pwttydd. — Y^grifenodd Cyngor Plwyf I Llangybi yn gofyn i'r Cyngor i ohirio adeiladu pont yn Tyddyn Fetin gan nas gailent fforcidio i dalu eu cyfraniad ar hyn o brycl. Eglurodd y cadeirydd na byddai galw ar y ptwyf i dalu am yn agos i ddwy fly,ne,id.-Dywedodd Mr. John Pierce y methai a deall paham yr ymyrai y Cyngor Dosbarth 0 gwbl a'r pontydd Gwaith y Cyngor Sir ydoedd hwnw. — Pasiwyd i hysbysu Cyngor P!wyfL!angybi y gailent gael dwy flynedd neu ragor i gae! yr d"-y fl),nedd neti ra g or i gael yr Tai i Weilhicyr. — Cyfiw ynodd yr is- ^lerc adroddiad pwyll^or y tai, yr hwn ddywed eu bod wedi talu ym- weliad a nifer o leoedd yn Lleyn, ac yn argymell y Cyngor i wneud ar- brawf yn Mynytho ar yr haner acer o dir roddwyd gan Mr. C. H. Lloyd- Edwards, Nanhoron, gan fod yna angen mawr am dai yn Mynytho.— Gofynai y pwyllgcr hefyd i'r Cyngor gadw golwg ar le manteisiol yn Morfa Nefyn, lie y gellid adeiladl1 tai i'w gosod am o 8p. i I2p. y flwyddyn Yr oedd yna hefyd nifer o dai yn Aberdaron heb eu cwblhau, y rhai allesid eu gwneud yn deihvng i fyw ynddynt gydag ychydig o gost. Ar- gymhellent fod y Cyngor i ddechreu trwy adeiladu pedwar o dai yn Mynytho,—y tai i fod yn gymwys i deuluoedd o bedwar i bump, ac fod ystafell wely i fod ynddynt. Argym- hellent ymhellach fod y tai i'w hadeiladu gan Gymdeithas Gymreig y Tai, ond j fod yr arian at wneud hyny yn cael eu benthyca gan y Cyngjr. Yr oedd ymchwiliadau wedi cael eu gwneud mewn dau-ar-bymtheg allan o'r deg plwyf ar hugain yn y dosbarth, a chaed fod yna angen buan am gant o dai am ardrethoedd o is. 6c. i 2S. gc. yr wythnos.—Cynygiodd Mr. J. Pierce fod yr adroddiad yn cael ei I fabwysiadu. Eiliwyd ef gan Mr. M. Nanney Jones, yr hwn sylwodd na byddai i'r ymgymeriad olygu codiad yn y dreth.—Yr oedd Mr. Hancock, y swyddog, am ymgymeryd a phob cyfrifoldeb. Dywedodd Mr. J Pierce y byddai i'r Llywodraeth fod y tu ol i'r Cyngor, fel na byddai dim costau yn syrthio ar y dreth.- Dywedai Mr. Richard Jones, Nefyn, fod Cyngor Dosbarth Gwyrfai wedi gosod dimai neu geiniog ar y dreth tuag at dai i weithwyr, ac os oedd mor hawdd i gael eraill i ddal y cyfrifoldeb, yr oedd yn synu na fuasai Cyngor Gwyrfai wedi canfod hyny allan. Dywedodd y Cadeirydd nad oedd y Cyngor yn rhwymo eu hunain yn derfynol hyd nes y derbynid planiau y Gymdeithas, ac i'r rhai hyny gael eu cadarnhau. — Mabwysiadwyd adroddiad y pwyll- gor.

Wedi Blino ar Fywyd i

Wedi Blino ar Fywyd. i Desgrifiwyd golygfa drist ar Ben I Gogarth, gan y Dirprwy Brif Gwnstabl Guest yn Llandudno, ddydd Mercher. Dywedodd i Nellie Roberts, geneth 2lain oed, o Niwbwrch, Sir Fon, fod yn gweini yn fferm Penymynydd, ar Ben y Gogarth. Canfyddwyd hi rhwng wyth a naw o'r gloch nos Fawrth gan dyst ar fin yfed hylif niweidiol, a dywedodd ei bod am gyflawni hunan- laddiad, oherwydd eu bod yn greulon tuag ati, ac nad oedd ami eisieu byw ddim hwy. Rhwystrwyd hi i gyflawni hyn, a yna rhedodd i la wr at y groneli ddwfr, a rhedasant hwythau ar ei hoi, ac anfonwyd am yr heddlu. Daeth y Rhingyll Davies ac heddwas arall' i'r mynydd, a daethant o hyd i'r eneth yn nghegin Penymynydd. Gofynodd iddi Beth sydd yn bod ?" ac atebodd hithau Yr vvyf wedi blino ar fy mywyd, ac yr wyf yn myned i wneud i ffwrdd ag ef." Dywedodd hefyd wrth redeg ymaith 44 Os rhwystrwch fi yn awr byddaf yn sicr o wneud yn ddiweddarach."— Gofynodd y Clerc a oedd rhywun yn y Ilys a fuasai yn cymeryd gofal o'r eneth.—Daeth dynes ymtaen, a dywed- odd ei bod yn fodryb i'r gyhuddedig. Yr oedd yn wylo yn arw Ond dywed- odd y Cadeirydd nad oedd yn briodol iddi hi gymeryd gofal o honi dan yr amg),Ichiadau.-Dywedodd y Dirprwy Brif Gwnstabl Guest fod gan y gyhudd- edig nain yn byw yn Niwbwrch, ond nad oedd arni eisieu myn'd ati gwell oedd ganddi fyn'd i aros at ffrynd yn Lerpwl. Gohiriwyd yr achos er gwneud ymchwiliad i gael cartref i'r eneth yn Lerpwl.

Etholiad Grimsby I

Etholiad Grimsby. I LLEIHAD YN Y MWYAFRIF TORIAIDD. Dydd Mawrth yr wythnos ddiweddaf, bu etholwyr Grimsby yn pleidleisio er dewis aelod yn lie y diweddar Syr George Doughty. Yr ymgeisydd Rhyddfrydol oedd Mr. A. Bannister, a Mr. T. Tickler yn ymgeisydd Toriaidd. Gvvnaed y canlyniad yn hysbys nos Fawrth fel a ganlyn :— Tickler (T.). 8,471 Bannister (R.) 8,193 Mwyafrif Toriaidd 278 Yr oedd mwyafrif Toriaidd yn etholiad Rhagfyr, 1910, yn 698. Dywedai Mr Bannister, ar ol yr etholiad, fod y Rhyddfrydwyr wedi ymladd yn rhagor- ol, ond yr oedd y Toriaid wedi trefnu eu byddinoedd yo well.

Trychineb Arswydusyn Hull

Trychineb Arswydusyn Hull GWR YN LLADU El WRAIG A'I DDAU BLENTYN. Fore Sadwrn diweddaf digwyJdotlJ trychineb difrifol yn Hull, trwy i gylrif- ydd o'r enw John Simpson Thompson lofruddio ei wraig a'i ddau bIen tyn, ac yna ceisio gwneud diwcdd arno'i hun. Nid oes ond tair wythnos er pan y dychwelodd o Orllewinbarth Affiica i dreulio ychydig vvyliau gartref, ac yr oedd i fyned yn ol forcu LJun. Oddeutu 7-30 0" gloch fcreu Sadwrn d a' i dda, Ll blen yr oedd yn chwareu gyda'i ddau blen- tyn yn y gegin, a gofynodd i'r forwyn fyned at y telitTon-yr hwn sydd ych- ydig beilder o'r lie i ofyn i'r medJyg dd'od i \\ci'd ei wraig, gan r.ad oedd wedi bod yn teimlo yn dda yn ystod y nos, meddai ef. Aeth y forwyn i dy brawd Mrs. Thompson, ac ymhen ychydig funudau wed'yn clywodd William Galloway Hodgson, yr hwn sy'n byw y drws nesaf i'r Thompsons, ergydion o law- ddryll. Clywodd rai wed'yn yn ddi- weddarach. Meddyliodd i ddechreu mai plant oedd yn chwareu yn nghefnau y tai, ond ar ol y drydedd waith syl- w eddolodd mai o dy Thompson y daeth y swn, a phan aeth allan gwelodd y forwyn a brawd Mrs. Thompson. Pan aeth y forwyn nt y ty methodd a myned i fevvn, gan fod y drysau wedi eu cloi. Dringodd dros y wal, edrychodd drwy y ffenestr, ac er ei syndod gwelodd y plant yn gorwedd a gwaed yn dylifo o'u penau. Rhedodd yn ol at frawd Mrs. Thompson, yr hwn anfonodd am yr heddlu. Wedi llwyddo i dori i'r ty caed o hyd i'r ddau blentyn yn farw. Aeth i fyny i ystafell-wely Mrs. Thomp- son, a chaed hithau yn tarw. Yr oedd yr ystafell agosaf wedi ei chloi o'r tu fewn, ac ar ol byrstio hwn gwelwyd y gwr yn gorwedd yn anymwybodol ar y llawr, ond yn anadlu. Yr oedd llaw- ddryll yn ei law, ac yn ei ymyl yr oedd ellyn a blwch o ergydion. Yr oedd wedi anafu ei hun yn dost gyda'r ellyn, ac wedi saethu ei hun yn ei ben. Symudwyd ef i'r yspytty ar unwaith, a dywedir fod gobaith am ei adferiad. Nis gwyddis beth achosodd iddo gyflawni'r fath anfadwaith, gan ei fod yn hynod hoff o'i wraig a'i blant.

u i Ymladd am y Gadair

-u Ymladd am y Gadair. HELYNT CYNGOR ABERGELE, i Nos Lun diweddaf, am y drydedd waith bu Cyngor Gvvledig Abergele yn ceisio penodi cadeirydd am y flwyddyn. Cofir iddynt yn y ddau gyfarfod blaenorol fethu dod i ben- derfyniad gan i Mr. Pierce Morris, y cyn-gadeirydd a Mr. John Hannah dderbyn naw o bleidleisiau yr un. Nos Lun rhoed enw y ddau i fyny drachefn. Erfyniodd Mr. Hannah am iddynt beidio pleidleisio drosto o dan yr amgylchiadau. Rhoed wyth o bleid- j leisiau yn ffafr Mr. Morris, ond ni phleidleisiodd pleidwyr Mr. Hannah o gwbl Yna dywedodd un o'r Cyngor a lanwai y gadair am y noswaith ei fod yn rhoddi ei casting vote yn ffafr Mr. Morris. Pan gymerodd y cadeir- ydd ei le cododd Mr. Hannah a phedwar neu bump o'i gefnogwyr a gadawsant yr ystafell. --0-

Bachgen yn Tori i Slop yn Nghaernarfon

Bachgen yn Tori i Slop yn Nghaernarfon. Yn heddlys Caernarfon, ddydd Llun, cyhuddwyd bachgen naw mlwydd oed o dori i tasnachdy Mr Dowell, gyda'r hwn y gweithiai, a dwyn oddiyno naw ceiniog. Tystiodd Arolygydd i'r bach- gen fyned i mewn drwy ffenestr ac arni tariau haiarn. Gwasgodd ei hun rhwng y bariau, aeth i'r till, a daliwyd ef gan swyddog oedd yn gwylio yn y siop drwy y nos Yr oedd wedi tori i mewn dair gwaith o'r blaen, ac wedi gallu dwyn arian. Dywedodd wrth yr heddlu ei fod yn gwario yr hyn oil a gawsai am chips a darluniau byw.—Yn y llys dywedodd ei fam ei bod yn rhoi saith geiniog yr wythnos iddo i'w gwario.- Penderfynodd y tainc fod i'r heddlu roi chwe' stroc gyda'r wialen iddo --o

Triciaur Toriaid I

Triciau'r Toriaid. METHU YN EU HYMGAIS Yn Nhy'r Cyffredin ddydd Iau, bu trafodaeth ar gynygiad y Prif Weinidog i gymeryd y di\vrnod at waith y Gyllideb yn hytrach nag at y gwaith arferol. Yr oedd y Toriaid wedi ymgynull yn gryno, ac yn ystod y dratodaeth galwasant am ymraniad. Yr o. dd hyn yn anisgwyliadvvy hollol i'r Rhyddfrydwyr. Meddyliodd y Toriaid yn sicr y buasent yn llwyddo, a disgwylient am ganlyniad yr ymraniad yn hyderus hollol eu bod wedi llwyddo. Methiant hollol iu y trie. Pan wnaed y ffigyrau yn hysbys caed fod mwyatrif y Llywodraeth yn 21.

V Peidio Oaddur Ceffyti

V- Peidio Oaddu'r Ceffyt Cyhuddwyd Alfred Savage Williams, Auckland Arms Inn, Porthaethwy, o esgeuluso claddu corff marw ei geffyl. Dywedodd cwnstab! y credai fod y corff wedi bod yn gorwedd yn y lie y deuwyd o hyd iddo am wythnosau lawer, ac yr oedd rhan ohono wedi cael ei fwyta gan gwn neu rhyw anifeiliaid eraill. Plediai y cyhuddedig ei fod yn ddieuog. Ystyriai y fainc tod tystiolaeth y cwnstabl yn ddigonol i brofi y cyhuddiad yn enwedig pan y cyfaddefodd y cyhuddedig mai ef oedd perchenog y ceffyl, a dirwywyd ef i bunt yn cynwys y costau.

Mesur Dadgysylltiad yr Eglwys

Mesur Dadgysylltiad yr Eglwys. Nos Lun dechreuwyd yr ymdrafod- aeth ar y try\'ydd ddarlieniad o'r Mesur hwn yn y Ty, a t'isgwylir y pleidleisir yn derfynol arno heno (nos Fawrth). Yn flyenorol i'r ymurafodaeth ar y trydydd ddarlieniad yr oedd mwyafrif y Llywodraeth ar adran arianol y Mesur yn 94, mwyafrif ar wahan i'r aelodau Gwyddelig. Siaradwyd o blaid y Mesur gan Mr. William Jones. Yr oedd yn ei fanau goreu. Y\ edi bod yn dawedog am amser maith, yr oedd ei glywed yn ameuthyn y tro hwn. Gwrthodai y Cymro ffurf v Sais o grefydda. Yn yr Iwerddon yr oedd yn Babaidd, yn yr Almaen yr oedd yn Bresbyteraidd, yn Cornwall ac Isle of Man yr oedd yn Wesleyaidd, ac yn Nghymru yr oedd yn Ymneillduol. Dywedodd v Deon Edwards unwaith fod 0:. Thomas Charles Edwards yn werth mwy na'r holl esgobion gyda'u gilydd. Ar ol dadgysylltiad byddai i ganoedd o glerigwyr ieuainc ddyfod allan i wneud yj Eglwys yn fwy o allu ysbrydol yn Nghymru nag y bu erioed.

o Helynt yn Llys Llangefni

-o Helynt yn Llys Llangefni. Lymerodd digwyddiad rhyfedd le yn heddlys Llangefni, ddydd Llun. Cy- huddwyd John Williams o Langefni o fod yn feddw ac afreolus, a phleidiodd yn euog. Cyn i ychwaneg o dyst- iolaethau gael eu rhoddi, cododd Mr James Evans Jones, London House, Llangefni, yn nghanol y llys a dywed- odd y dymunai roi tystiolaeth yn yr achos. Atgoffwyd ef fod y diffynydd wedi pleidio yn euog.-Mr Jones Nid yw bynny o wahaniaeth yn y byd. Dywedodd iddo weled y diffynydd yn gafael yn mhen ceffyl yn Market Square, ac i ddyn, yr hwn na wysiwyd, ddod i aflonyddu arno, ac yna daro y diffynydd i lawr. Nid oedd y diffynydd mor feddw, a gwelodd ef yn waeth lawer gwaith, ac aeth yn ddistaw i'r carchar. Paham na tuasid wedi cymer- yd y dyn arall i'r ddalfa ? Daeth ef yno i wneud cyfiawnder. Yr Arolygydd Williams: Nid oeddych chwi yno, ac nid ydych yn gwybod beth ydych yn siarad am dano.— Y tyst: Yr wyf yma i ddweyd y gwir.-Y mae hynyna yn gwestiwn. Llusgwyd y dyn arall o'i gerbyd.—Y tyst Neidiodd o'i gerbyd i ymosod ar y diffyn),dd.-Wedi ym- ddadleu pellach rhwng yr Arolygydd a Mr. Jones, gohiriwyd yr achos am fis er cael ychwaneg o dystiolaethau. --0--

Advertising

Even children like Rexall Order ies; and you know that if a medicine appeals to a child, it will appeal to grown-ups. Rexail Orderlies help chase gloom, dispel blues, and make you feel happy by their splendid tonic, cleansing and I strengthening effe t. They help to free the system-2nd keep it free—from the dis- tress and ill feeiing that results from constipation. [ Rexail Orderlies do this quietly, without giiping or causing nausea. After using them a short time.it is usually unnecessary to continue the use of physics and purgativee. We particularly recommend Rexail Orderlies for children, delicate and aged persons. In vest pocket tin boxes. THREE SIZES- 7id., 1/ and 2/ Sold in this vicinity only hy R. O. GRIFFITH, 60, HIGH STREET, PWLLHELI.

No title

Nid ydym yn gyfrifol ani syniadau ein uhebwyr, -GOL. RHEOLWYR YSGOLION Y DREF, Syr,-Sylwais yn YR UDGORN, wrth ddarllen hanes gweithrediadau y Cyn- gor Trefol, fod Mr. O. Ellis Jones wedi ei ddewis yn un o'r Rheolwyr yn lie Mr. G. Cornelius Roberts. Yn bersonol, yr wyf yn credu mewn newid rheolwyr yr ysgol bob dwy flynedd y fan bq.{. Mae'n sicr o fod yn well o'r ddwy ochr. Ond yr hyn sydd yn anesboniadwy i mi ac i lawer eraill ydyw, paham y taflwyd Mr. G. Cornelius Roberts y tro hwn allan o'i swydd—swydd a gyflawnai gyda'r fath fedr a dyddordeb, tra yn gadael Mr. T. W. Thomas i tod yn y swydd oedd wedi ei ethol iddi yr un pryd a Mr. G. Cornelius Roberts? Peth arall yr oedd Mr. Roberts wedi dyfod i ddeall dyledswyddau rheolwr, ac yn eu cyflawni. A mwy na hyny, teimlai gymaint o ddyddordeb yn y plant fel y gwariai arian er eu lies. Peth arall, hefyd, dywedir fod y newid- iad wedi ei wneud tra yr ydoedd Mr. Roberts yn absenal. Y r wyf eto yn gofyn am esboniad gan g-ynghorwr neu gynghorwyr o'r Cynghor paham y tafl- wyd Mr. Roberts allan o'r swydd tra yn gadael y llall oedd wedi ei ethol yr un adeg ag ef?-TRETHDALWR.