Teitl Casgliad: Udgorn

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 4 Nesaf Olaf
Full Screen
11 erthygl ar y dudalen hon
AT EIN GOHEBWYR

AT EIN GOHEBWYR. Aufoner erbyBO RETT NAlAVRK j fan heliaf Pob a»chob'o« » thiiia'jin al:1 Yr LTD(-OR' iW i't' OORUCHWYUWl. 74, Hi<:b Srjf-et, Pwllheli. Pol, gobebi*eth i'w cyfeirio— Va UOOORN Office, Pwllheli. yn dda. genyn) tHtbAQ oddiwrth olif-t;myt- 4r f,-to-iot. lie, o ddyddordeb cyboedrius

NODION A HANESION

NODION A HANESION. Y Dyn Trymaf yn y Byd. Yn Munich yn ddiweddar bu farw Hugo Ostermann, yr hwn meddir oedd y dyn trymaf yn y byd. Pwysai yn agos i bedwar cant a phedwar ugain o bwvsau. V rynes Ieuanc wedi Boddi. Cafodd heddgeidwaid y Wyddgrug bysbysrwydd y dydd o'r blaen fod corff dynes ieuanc, set Miss Iilodvvell Griffith, o'r Ffridd ger Caerg-wrfe, wedi ei gan- fcd yn y gamlas yn Sale, Nid oedd yr eneth ond ugain miwydd oed. Cbweigen yr Wythnos oddiwrth Lloyd George. Ymddangosai dynes o Fagillt o flaen Llys Man-ddyledion Treffynnon y dydd o'r blaen ar ran ei g wr, o beithynas i ddyled, a phan ofynodd y Cofrestrydd iddi beth oedd ei gwr yn ei enill dywed- odd nad oedd yn cael dim ond "Chwei- gen yr wythnos gan Lloyd George Gyrfa Briodasol Fer Cyfarfu dyn o'r enw Frederick Barnes a geneth o'r enw Gertrude Gillins mewn patti yn Brooklyn, New York. Ymhen deuddydd diangodd y ddetu ymaith i briodi. Y mhec pythefnos wedi hyny ymddangosodd y ddau o flaen y llys i apelio am gael daduneud y briodas, a chawsant eu cais. Arglwydd Haldane a Mr. Lloyd George. Yr oedd Arglwydd Haldane a Mr. Lloyd George yn siarad mewn cinio yn y Clwb Cenedlaethol Rhyddtrydol y nos o'r blaen. Dyvvedai Arglwydd Haldane mai Cyllideb ddiweddaraf Mr. Lloyd George oedd y fwyaf gyflwynwyd eto, yn arbenig oherwydd ei darpariadau ar gyfer addysg. + "Gwlad y Menyg Gwynion," Y mae'r rbeithwyr ac eraill oedd, wedi eu gwysio i Chwarfter Sesiwn Fflint, yn y Wyddgrug, heddyw (ddydd Mawrth), wedi eu hysbysu nad oedd eu hangen. gan n;!J oedd yno'r un tros- eddwr i'w ddwyn gerb;on, na'r un busnes i'w drin. Nid oes ond dau gar- charor. meddir, i ddod ger bron Chwar- i ter Sesiwn Dinbych ddydd Gwener. if Merched yn edrych ar Ymladdfa. Yn Paris nos Sadwrn bu Jack John- son, y negro, a Frank Moran. Americ- anwr, yn ymryson paffio, a nodweddid yr achlysur gan y niter mawr o ferched adnabyddus oedd yn- mysg yr edrych- wyr. Yr oedd yr ornest yn un ffyrnig anghyffredin meddir. Johnson a orfu, a rhy'r fuddugoliactb iddo'r havvl i ddal eto'r teitl o bencampwr y hyd yn y gelf I o baffio f ♦ Gwrthdarawiad ar y RheilfTordd Ddydd Sadwrn aeth dau dren i wrth- darawiad ar y South Eastern a Chatham Railway, yn agos i orsaf Cannon Street, Uundun Cafodd un o'r teithwyr ei ladd, ac anafwyd ugain. Yn yr ym- chwiliad i'r ddamwain gynhaliwyd yr un dydd addefai gyriedydd un .)'r trenau iddo wneud camgymeriad yng!vn a'r i :tlfll1..IS. nc inii hyny oedd yr achos o'r digwyddiad alaethus. Boeriaid yn Mhrydain. Y mae tua haner cant o ffermwvr o Ddeheudir Affrig ar daith drwy'r wlad hon yr wythnosau hyn i ddysgu yr oil a all Prydain ei ddysgu iddynt ynghylch magu anifeilnid, trin llaeth ac ymenyn, a chodi cropiau. Y maent yn ddynion jjolvgus a nerthol ilWil-un ar bymtheg oh nynt tros ddwy lath o daldra. Y mae eu ffermydd yn Ne AfTrig )n cynwys tros c we c .an mil o erwau. Pysgota Anghyfreithlon Yn Deudraeth yr wythnos ddiweddafi cafodd dau chwarel« r o'r enw Joseph Thomas a Robei i Humphreys eu dil wyo ) dri swlit ar hugain, yn cynwys y co>tnu, am bysgota'r; anghyfreilhJon ar lyn Conglog, Trawsfynydd. Dywedai cipar yr afon fod y dilfynyùJion yn pys- gota gydag otler anghyfreithlon a elwid yn "dd-.rrgi." Pan welsont et yn nesu iit%-t)t tFoisant, ond tbedodd yntau ar eu hol, ac wedi rhedeg oddeutl; dwy filltir dahodd hwy. Yr oedd gan un o honynt bymt'heg ar hugain o frithylliaid. Syl- wodd yr ynad y rhaid eu bod vn gyfar- wydd a r rini hnasent vn gallu dal c;naiiit. Bygwth Dinystrio'r Aquitania. Dygwyd ne £ '-•-« i sefyll ei brnwf yn New York ar g) iii.-ddiad o geisio cael arian trwy fy ythiorl. Yn ol ei addef- iad ef ei hun yr oedd wedi anfon llythyr i Gwmni'r Cunard yn bygwth dinystrio'r agerlong fawr Aquitania os na roddent iddo ddeng mil o ddoleri. Yr oedd yn bwriadu rhoi dynamite yn y lie y cedwid glo ynddi, ineddai. Heddyw (ddydd Mawrth) y pesir y ddedfryd aroo. Ped- air blynedd ar ddeg yw'r ddiKJtryd fwy- ai ellir roi am y t'osedd. Lloyd George Eto. Yn Nghaernarfon ddydd Sadwrn gwysid Henry Jones, ffermwr o Bryn- rodvn, yan Morris Owen o'r un ardal, ain stt-in a honai oedd yn ddyledus iddo fe! gweduiii cyflog Yr oedd y ffermwr yn addef y ddyled. ond honai fod y gwas wedi dyfetha rhai o'i offer amaelh- yddol, a hawliai iawn am hyny. Mae yn amnosibl byw heto gweision yn awr ar ol insiwrans Lloyd George," meddai. Y nhw ydyw'r bl'bol-a'r twrneiaid." Gorchmynwyd iddo dalu'r swm a'r costau. Dywedai yntau yr a'i i garch- ar yn hytrach na thalu. Anfon Meddyg i Garchar. Yn terpwl y dydd o'r blaen cafodd Dr Ramsey Sibbald ei ddedlrydu i fis o garchar yn yr ail ddosbarth Cyhuddid ef o fod yn feddw pan oedd yn gyru cerbyd modur drwy heolydd y dref. Dywedai y cyfreithiwr a'i hamadiffynai fod y meddyg wedi gorweithio ei hun ac fod ychydig wirod yn effeithio arno. Sylwodd yr ynad nas gallai wneud gwahaniaeth rhyngddo et a rhai eraill oedd wedi eu carcharu'n flaenorol. Pan oedd dynion dysgedig yn troseddu felly, credai'r ynad nad oeddynt yn haeddu cymaint Nstyriaetli a phobl n ffredin. Rhodd Haelionus. Gwnaed yn hysbys yn N hy.ngor Colegau Prifysgol Cymru, yn Aberys- twyth y dydd o'r blaen, tod llythyr wedi ei dderbyn oddiwtth rywun na wnai ei enw'n hysbys, yn cynyg tan- ysgrifio tair mil o bunau y flwyddyn am bum mlynedd tuag at sefydlu ysgol i ddysgu cerddoriaeth offerynol. Gol- ygai y rhodd hefyd fod i gyngherddau gael eu trefnu i'w cynal trwy Gymru, ac i ddarlithiau gael eu traddodi gan ddynion gydnabyddid yn awdurdod ar y pwnc Cyflwynwyd y mater i buy'l-j gor i'w ystyried ac i roi adroddiad cyn diwedd Gorffenaf Damwain Angeuol yn Lianfair- fechan. j Cynhaliwyd trengholiad yn Llanfair- fechan y dydd o'r blaen ar gorff David Jones, chwarelwr, yr hwn gyfarfu a'i angeu yn chwarel setts Llanfairfechain ar y 23ain cyfisol. Yr oedd y trancedig. yn ol y dystiolaeth, yn rhoi powdwr mewn twll yn y graig pan y ffrwydrodd gan beri archollion arswydus ar fynwes y trancedig a'i ladd yn y fan. Rhoed tystiolaeth yn y trengholiad gan Dr. Silberrard, awdurdod enwog ar boh niath o bvlor, o barihed i ansawdd a natur y pyior ddef/iyddid gan y tran- cedig. Dywedai ei fod. y pylor rnwyal diberygl oedd bosibl ei gael, ac nas gallai ddirnad sut y cymerodd y ffrwyd- riad le. Pasiwyd rheithfarn o farwol- aeth ddamweiniid. Dyti o Ddolwyddeien ar Gall. Y mae cryn bryder yn Nolwyddelen a'r ardal ynghylch Mr David Jones, Post Office, yr hwn adawodd ei gartref er's tros wythnos, ac ni chlybuwyd dim o'i hanes ar ol hyny. Aeth i Glynnog i we!ed ei yeinder, ac ymadawodd odd! yno ddydd LHin. Anfonodd i hyshysu ei briod o Gaema'fon y byddai gartref fore Maurth. Mor bell ag y gellir casglu gwelwyd ef ddiweddaraf yn sf f- yll o flaen mynwent Llanbeblig nos Fawrth, a dywedai wrth ddyn fu'n ymddiddan ag ef y pryd hwnw ei tod yn bwriadu mynd i Gaeatbraw. Nid oes ond wyth mis er's pan ddaeth i fyw i Ddolwyddeien. Cyn hyny yr oedd yn byw yn Nant Per is, ac yr oedd yn flaenor yno ^yda'r Methodistiaid Calfin- aidd yn nghapcl Rchoboth. Gwyi Gystadleuol y Drefnewydd. Yr oedd oddeutu ugain mil yn bres- enol yn y Drefiewydd ddydd Sadwrn ar achlysur y mobol-gampau a'r cys- tadleuaethau cerddorol gymerai le yno. Yr oedd Mr Gooden, o Hendon, yno gyda'i ehedlong. Esgynodd i uchter o saith mil o droedfddi a gwnaeth amryw orchestion beiddgar er boddhad a syndod ma?r i'r ?wyddfodotion. Dywedai'r Profl'^swr David Jenkins, wrth draadodi ei leirniadaeth ar y corau meibion, nad oedd unr hyw adran gerddorol yn Nb)mrll wedi gwneud cymaint cynydd yn y blynydduedd divveddaf, ag a wnaeth y corau meibion a't corau piant. Yr oedd y corau cymysg hef)d yn awr yn dechreu deffro ■>c ymroddi aii o dditrif. \Vele'r prit ddytarniadau -Corau meibion: i. Mountain Asli; 2, Bargoed; 2, Hadley. i nawd tenor: Morgan J. Edwards, Mountain Ash. Unawd baritone: I, >\ atkin Walk ns. Unawd soprano t»; rtie Llo\ d, Carno. Deuawd .Morgan J. Edwards a John Williams. Pcdwaravvd: Morgan lulwatds a'i barli. C\stadleuaetii y seindyrf: I, Crossfield; 2, Foden 3, Goodshaw a Wingoles yn gyfartal 4. Black Dike. Brys- ymdaith: 1, 3*. Batal'iwn C^trmd n¡ G\)'.

Y Pulpud Pres

Y Pulpud Pres. Crefft i enill bywoliaeth gan lawer- oedd yw pregethu yng Nghymru hedd- yw a'r pvvnc mawr yw—" meddu aur, ac arian ac efydd i'r pyrsau," ac nid iachau y cleifion, glanhau y rhai gwahanglvvyfus, cyfodi y meirw, a bwrw allan gythreuliaid Pa le, wys, y mae hunanaberth yr hen bregethwyr, y rhai a ymgysegrent i'r gwaith o efengylu, mewn amser ac allan o amser, yn y cymoedd anghysbell yn gystal ag yn y ddinas foethus, boblog ? Gadawai yr hen seintiau hyn argraff annileadwy ar feddwl y wlad j fod "cariad Crist yn eu cymhell," ac mat prit amcan eu bywyd oedd byw i bregethu anchwiliadwy olud Crist, ac nid gwneyd yr areithfa, fel yr arwerth- wr cyflogedig, yn bulpud i enill pres Bychan o beth yng ngolwg yr hen Da.'sarn oedd cerdded ugain milldir, brydnawn dydd Sadwrn, i'w gyhoedd- iad, ar ot gweithio yn galed yn y chwarel yn y boreu a byddai yn y chwarel brydnawn ddydd Llun drach- efn, wedi cerdded yn ol yr holl ffordd Clywais am amgylchiaa a ddigwyddodd yn ddiweddar pan y bu raid rr.yned dair miJldir o ffordd i gyrchu cerbyd i gludo pregethwr cymharol ieuanc, ac o ymJdangosiad cryf, ychydig dros dair miiltir, i orsaf y rheilffordd, a hynny ar fore dymunol ym mis Medi, tra yr oedd yr amaethwr a'i cludai yn llawn ¡ prysurdeb yn paratoi i gario ei wenith. f Y gwir am dani yw, y mae y wlad wedi hen syrffedu ar raib a digywilydd- dra rhai o'r boneddigion parchedig hyn ac otnaf ei boa yn araf ddych- welyd i gynteddoedd yr hen fam- eglwys. Nid rhyfedd yn y byd fod rhai o'r trawdoliaeth hon yn tywallt phiolau ei Hid ar weinidogion yr Eglwys Sefydledig, oblegid mawr ofnant fyned gobaith eu helw hwynt ymaith.' Onid doethach a llawer gwell fuasai iddynr geisio efelycliu rhai o fac-guradiaid tlodion yr Eglwys yna trwy ymweled a'r amddifaid a'r gwragedd gweddwon yn eu hadfyd," dysgu yr ieuengctyd, I ac ymdrechu dwyn y ddafad golledig yn ol i'r gorlan ? I un sydd wrth ei alwedigaeth, fel myfi, yn arfer teithio bron bob rhan o Gymru o flwyddyn i flwyddyn, ac o ganlyniad dan orfodaeth i ymgymysgu ac ymddiddan a phob dosparth a rhyw o bobl, dyddorol, ac weithiau nid annifyr, yw gwrando ar feiriiiadaeth lern y werin ar y to presenol o bregeth- wyr yn enwedig y rhai penuchel hyny o I honynt sydd yn dioddef yn drwm oddiwtth dwymyn boeth haint y rodau." Dygwyddwn deithio, dro yn ol, ijyda char y Tocia," o Bwllhsli i gyfeiriad Aberdaron ac wrth gyd- erdded a hen amaethvvr crefyddol, oedranus, i fyny AUt Beren, sylwai yr hen frawd, a hyny gyda gofid amlwg, ar y mawr gyfnewidiad a gymerodd le j yn syniad y werin-bobl am y pregeth- wyr teithiol. Han; r can' mlynedd yn ol," medd- ai, ai pob un yn fud yn eu presenol- deb, ac nid agorai ei enau' ond heddyw eu hoff waith yw cilwenu yn geilweirus arnynt, os nad eu dylorni. Ddeugain mlynedd yn ol sibrydent yn ddistaw, Dyna John Jones, o'r tan a'r fan. yn y cerbyd i ba le, tybed, y mae o'n mynd ? Dyna ddyn gwir dduwiol a phregethwr dan gamp Rhaid ini geisio cael allan pa le mae ei gyhoeddiad, er pnwyn ini gael myned yno yn lluoedd i'w wrando.' Foreu dydd Llun with ddychvvelyd. ni chlywid dim byd ond canmoliaeth ddigymysg [ t'r PI e!ethwr ac adrodd darnau o'i ibregethau rhagorol. Ond heddyw, pan ddygix,ydda gweinidog gyd-deitbio nos Sadwrn yn y cerbyd, y cwestiwn ofynir yn ami fydd 4 I ba le y mae y lled- fegyn yna, tybed, yn myned i stwffio ei tol y fory ? Dyna bro/iad a fhvstiolaeth onest hen G r istion glcyw o wiad Lleyn yn dra divveddar (O'r Geninen am Gorff- enaf).

Eisteddfod Genedlaethol i Bangor

Eisteddfod Genedlaethol Bangor. Y RHAGLEN AM YR WYTHNOS. VT m ie y rhaglen ar gyfer wythnos yr Ei,k,;d(od yn awr weJi ei chwblhau, j ag e tS io ychydig fanylion. j Bydd y prit gi,tadieuaetliati yn cym- eryd lie lei a gaolyn Ddydd Llun-Cystadleuaeth derfynol y dd arna rhwng Cwmni'r Ddraig Goch, Caernarfon, a Chwmni Bethlehem, Pen- tyrch, Caerd) dd. Ddydd Mawrth --Cyfarfod cyntaf yr Eisteddfod y bi if gystadleuaeth gor- awl cystadleuaeth y caneuon-gwerin, a chyngerdd amrywiol yn yr hwvr. Ddydd Mercher—Coroni'r bardd yr ail O'stadleuaeth  C)'stadleu- ail gystadleuaeth gbrawl cysta d )eu- aeth y corau plant perfformio'r Elijah yn nghyngerdd yr hwyr. Ddydd Llu--Cadeirio'r bardd ;ys- tad'euaeth y corau merched perfform- io'r 44 Dream of Gerontius (Elgar) yn P-hyng-erdd yr hwyr, Ddydd Gwener-, ( -,t,-tdleuaeth y cor- au meibion cystad.cuaeth y caneuon- gwerin i leisiau meibion cyngerdd yr hwyr, Lleweiyn (Cyril Jenkins). Ddydd Sadwrn Cystadleuaeth y seindyrf a ch) stadleuaeth hollti llechi i cyngerdd Cymreig yn yr hwyr.

Saethu ei Was I

Saethu ei Was. Yn iniarton ddydd Sadwrn cafodd gwas frerm o'r enw Barnes ei sacthu'n ddamweiniol gan ei feistr. Yr oedd Mr Moore yn saethu at frain ac aeth yr ergyd i fynwes y gwa;, a bu far v.- cyn pen ychydig tuoudau.

Llofruddio Aer Cor or Awstria I

Llofruddio Aer Cor or* Awstria. Fore Sul cafodd yr Archdduc Francis Ferdinand, aer i goron Awstria, ei lof- ruddio ar yr livol yn Sarajevo. Oddeutu deg o'r gloch v bore gadaw- odd yr Archdduc a'i briod y gwersyll milwro', a ciiychwynasant mewn modur am neuadd y dret. Arhosodd y cerbyd am rai munudau i nifer o enethod ieu- ainc gyfarch y par Brenhinol a chyf- lwyno iddynt bwysV t j o flodeu. Ail- gychwynodd y cerbyd drachefn, ond nid oedd wedi symud ond ychydig lath- eni ymlaen pan y neidiodd dyn o'r enw Cabrinovic allan o'r dorf a thaflodd belen ffrwydrol at y cerbyd, ond disgyn- odd o'r tu ol iddo, ffrwydrodd, gan beri niwed i'r rhai oedd yn y modur dilynol. Cymerodd yr heddgeidwaid afael yn y dyn i'w ddiogelu rhag cynddaredd y dorf, a: aeth y par Brenhinol ymlaen i'r neuadd. Pan aethant i mewn yr oedd y Burgomaster yn rhoi anerchiad, a thorodd yr Archdduc ar ei draws gyda'r geiriau hyn Mr Maer, daethom i Sarajevo ar ymweliad cyfeillgar, a deibynir ni drwy daflu pelen ffrwydrol atom. Y mae hyn yn waradwyddus." Tarawyd y gwrandawyr a braw, a dangosai eu gwedd ofid eu calon oher- wydd y digwyddiad. Fodd bynag ad- feddianodd y Burgomaster ei hun, ac aeth ymlaen i derfynu ei araith. Yna atebodd yr Archdduc mewn araith bwr- pasol, ac wedi hyny bu ef a'i briod o gwmpas y neuadd. Wedi hyny dywedodd yr Archdduc ei fod am fynd i'r ysbyty i edrych sut yr oedd y rhai anafwyd gan y belen ffrwydrol, ac ymadawsant o'r neuadd yn y modur. Ond pan oeddynt yn mynd heibio cornel un o'r heolydd clybuwyd dwy ergyd llawddryll, a gwelwyd vr Archdduc yn cwympo wedi ei glwyfo'n farwol yn ei wyneb. Aeth y fwled arall i gorff y Dduces, a syrth- iodd hithau mewn llesmair ar sedd y modur. Gyrwyd gynted ag y gallwyd i'r Konak, ond cyn fod meddyg wedi cyraedd yno yr oedd y Dduces wedi marw. Efrydydd o'r enw Gavro Prinsip oedd y Ilofrudd, a chafodd yr heddgeidwaid 'drafferth fawr i'w gymeryd i ddiogel- wch cyn i'r dyrfa ei dynu'n gareiau. --0--

Cyhuddo GynGyfrifyddI Aberystwyth

Cyhuddo Gyn-Gyfrifydd I Aberystwyth. Yn Aberystwyth yr wythnos ddiwedd- af dygwyd Charles Massey, yr hwn fu'n gyfrifydd y dref, i sefyll ei brawf ar y cyhuddiad o fod wedi twyllo a lladrata arian perthynol t'r Gorfforaeth. Dywedai Mr Ernest Evans, yr hwn erlynai, fod un o'r cyhuddiadau ynglyn a cheque am top. 4s. 6c., yr hon godwyd ar gyfrit arianol y porthladd, ac yn arwyddo ei fod yn daliad haner blwydd- yn o log i M. Davies am arian fen- thyciwyd gan y Gorfforaeth. Yn wir nid oedd y fath berson a M. Davies ymysg y thai oedd wedi rhoi benthyg arian i'r Gorfforaeth. Caed fod Massey wedi codi'r cheque ei hun ac wedi ei defnyddio i dalu dyled bersonol i ddyn o Gaerdydd. Caed y ffeithiau hyn allan o lyfrau a phapurau gedwid y pryd hwnw gan y cyhuddiedig. Gwel- wyd hefyd tod Massey wedi rhoi enw M. Davies i mewn yn nghyfrif arianol y porthladd rhwng enwau eraiil. Yr oedd yn amlwg- fod y dyddiad ar yr hwn y codwyd y cheques yn ddyddiad hwylus, gan fod nifer fawr o cheques yn ddyledus 1 vv talu yr un dydd Yr oedd yn amhosibl, meddid, i'r cynghorwyr arwyddent y cheques arch- wilio pob un ohynynt, a honai Mr Evans, ag ystyried y ffeithiau a roed o flaen y llys, nad oedd unrhyw bender- fyniad arall y gallai'r llys ddod iddo oddigerth fod y cyhuddiad wedi ei brofi. Danghoswyd llyfrau'r gorfforaeth i brofi nad oedd arian wedi eu benthyg gan M. Davies ar y dyddiad nodwyd. Tystiwyd hefyd gan glerc yr ariandy o barthed i'r cheque. Cafodd Massey ei draddodi i sefyll ei brawf ar y cyhuddiad hwnw, ac wedi hyny aeth Mr Evans, ymlaen i enwi'r cyhuddiadau eraill yn erbyn y diffynydd Yr oedd un yng I yo a cheque godwyd yn enw Miss M. E. Jenkins, am y swm o i p. tos. 7c-, ac yr oedd un arall ynglyn a cheque am 3p. IS. 2c. yn enw Thomas Davies, Nid oedd arian yn ddyledus ar y Gorfforaeth i Miss Jenkins. Buwyd yn benthyca 200p. gan Mr Thomas Davies ond yr oedd y swm wedi ei ad-dalu. Yr o'edd Mr Davies wedi marw cyn y dyddiad ag oedd ar y cheque. Sylwodd yr erlynydd mai dyna oedd yr oil o'r cyhuddiadau oedd yn ei erbyn, ond y cyhuddid ef hefyd o gadw symiau o arian yn perthyn i'r gorphor- aeth mewn perthynas i'r gladdfa. Yr oedd un swm yn jp. gs. oc. a'r Hall yn 3p. 7s 6c. Nid oedd y Gorphoraeth wedi derbyn yr un o'r symiau. Meddai y diffynydd, yn ol fel y dywedid, ffordd syml ac effeithiol i ddwyn hyn oddi- amgylch. Yr oedd gan y Gorfforaeth lyfr derbyneb ynglyn a'r gladdfa, ond yr oedd yno hefyd hen lyfr nad oedd wedi ei ddefnyddio er's deng mlynedd i fyny i 1907, ond y pryd hwnw cafodd ei ddefnyddio drachefn, a rhwng y pryd hwnw a '913 yr oedd wyth ar hugain o dderbynebau wedi eu rhoi o hono. Gallai et (Mr Evans) ddangos nas gellid rhoi cyfrif am yr un o'r taliadau. Nid oedd yr hen lyfr yn cael ei ddangos i'r archwiliwr, ond dangosid y llyfr newydd. Wedi gwrando tystiolaeth yn cefnogi yr hyn fynegai'r cyfreithiwr, gohiriwyd yr achos ani wyth niwrnod.

Advertising

———■iimibiiiii 1 ■■■■uwn wwuu 1 mi1 ■iiiiiw !«■■■ mmimt 1 i»'wr,w»w, A DDMTPI i mil A'AEU EIGH A DDA" r-r"f r,J| q ?—— a ???cd v ???? — ?' han?." V-v v A, n ?-3???? hanes'"   VI r ll' A yclych yn us, yn gyffrous, neu yn j 1 V110 yn taan ? A ydych wedi rhedeg i lawr, neu | yn gyaic.iystop; (th{;f!natic)? Effeithia Blinder j Arcnol ar yr holl (yorph. I I.* t11 yn 1111M' i* 1 ■! (i.iiM.-ih yr nn- f i!7?:, :,I), ?,ii .;itri linn } 'ice* .1 yr :< i::ui v>!yw r oru.-num ¡ :i, ,}'l:;l:i,: .'i;l I y y uuv j iii' i' w wncvil. ])%I :I ii?". oil 11-?-t!) oin Iiy u yij.'iu. mifiit ar i i I I, I v ,1: I ,I,:i, )t ;I ,,¡;r: :¡ ;I:II}: it; !:I i i>c. h ti.< i y fuca suiWyldrr.iii a'r rlmi }¡,'  ;ir Pom yn y eefn, 1'(\1i;¡1I yn yr 'ti,\sau a'r 11\ n:: ii, prvdiaii JICIIsyfrt):liwl, afn;"lvid,1-rlra troot: .■ 'iie/ tn ei/n'ai i'it.*), ANinvvi.niiK l'i.i;iii:i'> a-snau yn iach, yna hwytbau a ddvgant YD i iechyd yr holl organau ereill. Nid drwy yr un ffordd arall y'ch hadferir. I ckache I u;JL!i :tt I n.LLUI.3V pila 6 ? ?. ??S?  V?\M? DNZ'Y\\uc.)NPLA/NTS YR UNIG FLWCH DIDWYLL. (;:1L1 holl fferyllwvr nc yn y !•: noil YJJ r!iydd drwy y P(}st yn oddiwrtli v FosrKt: Ci.i:i.i,x Co.. 8, Wt-Jls Street, I fxT' id Si-reef. I.'iiidc.n.

I IY Mesur Arianol i

I Y Mesur Arianol. I PASIO GWELLIANT Y LLYWOD- RAETH. Ddydd Iau diweddaf parhawyd y ddadl ohiriedig yn y Senedd ar welliant Mr. Hayes Fisher i'r cynygiad tros ail ddarlleniad y Mesur Ariancl. Cafwyd araith alluog gan y Prit Weinidog mewn amddiffyniad i Gyllideb Mr. Lloyd George. Sylwai fel yr oeddid yn ymosod ar y Canghellor a'i l gynlluniau gan yr Wrthblaid. Pan roes ei gyfaill ei law ar yr aradr yn 19^9 dywedai awdurdod mor fawr ag Arglwydd Rosebery y byddai i gyfalaf gymeryd adenydd y wawr ac ehedeg i eithafoedd y ddaear. Ond'beth oedd wedi digwydd ? Meiddiai ef rdweyd, a chymeryd yr ugain mlynedd er pan gyflwynodd Mr. Harcourt ei Gyllideb yn 1894, fod y cyfnod hwnw'n gyfrywj na fu erioed ei gyffelyb yn em hanes o ran buddsoddiadau cartrefol a thramor. Yr oedd costau yr Ymerodraeth wedi cynyddu, a rhaid oedd darpar ar gyfer y cynydd er hyny yr oedd y wlad hon drwy ragwelediad y Canghellor wedi llwyddo i wneyd hyny a hefyd leihau yn rhwymedigaethau, a darpar cyn- Iluniau ar gyfer diwygiadau cymdeith- asol, a gwelliant amgylchiadau y bob!. Yr oedd bron bob gwlad arall yn y byd yn benthyca ar gyfer eu rhwymed- igaethau. Hon oedd yr unig wiadi bron ag oedd yn rhoi symiau mawrion heibio tuag at leihau'r ddyled wladol. Pe bae y rhai ymosodent ar y Cang- hellor yn safle Mr. Lloyd George, carai ef wybod pa bethau ag oedd yn chwyddo'r costau a fuasent hwy yn eu lleihau. N,i buasent yn lleihau costau'r Llynges, ac nid oedd yntau'n meddwl eu bod yn gwario ceiniog ar y LIynges nad oedd yn angenrheidiol ar gyfer amddiffyniad y wlad. Yr oedd adranau eraill y Gyllideb yn mynd i gytarfod a'r addewidion wnaeder's amser maithgan ddwy ochr y Ty. Siaradwyd o blaid y gwelliant gan Mr. Bonar Law Dywedai mai eg- wyddor Canghellor y Trysorlys oedd cymeryd arian oddiar y cyfoethog drwy drethiant a'i roddi i'r tlawd mewn elusenau. Yr oedd hyny, ar y wyneb, yn edrych yn syml, ac yn ychwanegol at fod y tlawd yn cael hudd oddiwrth y cynllun, meddai y fantais amlwg o; gadw'r Gweinidog mewn swydd a rhoddi iddo gyfran o'r cyfoeth. egwyddor yn eithaf pe bae bodau I dynol yr un fath a'r gwenyn, y rhai' sy'n dal i gynyrchu mel fel y mae eu stor yn cael ei ddwyn oddiarnynt. Ond gwendid yr egwyddor oedd y gallai dynion wrthod cynyrchu cyfoeth i'r Canghellor gael ei drethu. Ymranodd y Ty ar y gwelliant, a safai'r ffigyrau fel a ganlyn Tros v gwelliant 265 Yn erbyn 303 Mwy .Irif y Llywodraeth. 38 Deroymwyd y mgyrau gycta chymer- adwyaeth uchel gan y Rhyddfrydwyr, a gwaeddai y Toriaid mai y Gwyddelod oedd wedi waredu'r Llywodraeth, gan olygu y Cenedlaetholwyr, oherwydd pleidleisiodd yr Undebwyr Gwyddeiig a phlaid O'Brien tros y gwelliant. Ni phleidleisiodd y blaid Latur tros nac yn erbyn y gwelliant. Cytunwyd ar ail ddarlleniad y mesur wedi hyny heb ymraniad. -0

Y Cyngaws yn erbyn John Bull

Y Cyngaws yn erbyn "John Bull." TALU IAWN. Yr wythnos ddiweddaf terfynwyd yr achos ddygid ymlaen gan Capten J. Alan Field, o Liscard, yn erbyn John Bull" am athrod honedig, drwy i'r partion ddod i gytundeb tuallan i'r llys. Ar ol i'r partion drafod y mater dych- welodd Mr Bottomley i'r llys, a dywed- odd wrth y Barnwr ei fod wedi cael cyfle i ystyried yr amgylchiadau'n fanwl, a'i fod wedi edrych i mewn i'r mater yn ofalus, ac wedi d'od i'r penderfyniad fod yr ysgrif yn un na ddylasai fod wedi cael ei hysgrifenu. Cafodd ei gam- arwain ynglyn a'r amgylchiadau, a dymunai hysbysu hyny ar goedd, a'i fod yn tynu'n ol yr awgrymiadau a wnaed o barthed i Capten Field, ac unrhyw adlewyrchiad wnaed ar gymer- iad Capten Field, a'i fod yn talu iawn ? sylweddol iddo am y niwed a wnaeth i'w enw da drwy ymddangosiad yr erthygl yn y newyddiadur. Sylwodd y Barnwr y dylesid gwneud ymchwiliad manwl cyn condemnio neb, ac nid condemnio yn gyntat a gwneud ymchwiliad wedyn. Sylwodd Mr F. E. Smith y dymunai hysbysu nad oedd unrhyw adlewyrchiad yn cael ei wneud gan Capten Field ar gymeriad ei wraig gyntaf.

Bachgen yn cael ei Saethu yn Ddamweiniol

Bachgen yn cael ei Saethu yn Ddamweiniol. Bu digwyddiad trist iawn yn Plum- stead ddydd Sadwrn diweddaf. Yr oedd dau frawd bychan o'r enw Kent mewn cae yn gwylio rhag i adar ddis- gyn ar y mefus oedd yno, a daliai un o honynt hen wn yn ei law. Rywfodd aeth yr ergyd allan o'r gwn ac i ochr y bachgen arall, gan ei ladd yn y fan.