Teitl Casgliad: Udgorn

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 4 Nesaf Olaf
Full Screen
18 erthygl ar y dudalen hon
AT EIN GOHEBWYR

AT EIN GOHEBWYR. Aufoner erbyo BOHEU SAi'WRN y fan bf-Ilaf Pob a. chebion a tlialiaiiiii ana Yr j UDGOHS i'w bat, fon i'r UORUCHWTI.IWR, 74, Hiyh Stri ct. Pwllheli Pob gohebiaeth i'w cyfeirio— YB UDGORN OPFICK, PWLLBRLI. Bydd yn dlia. genyoi dderbyp •.oho'o- uetban oddiwrtb obebwyr ir fiitef iott lie l J o ddyddordeb cyhoeddus

NODION A HANESION j

NODION A HANESION. Llanw Sedd ei Dad. Y mae Mr. Austen Chamberlain wedi ei ethol yn ddiwrthwynebiad dros Or- llewin Birmingham, i lanw r sedd aeth yn ttag drwy farwolaeth e: dad. Ie Llosgi yn ei Gvvsg. Fore Sul caed hen wr o'r enw John Barwick, yr hwn oedd yn trigo mewn ty ei hun yn Wye. wedi llosgi i farwol- aeth. Bernid fod y ganwyll wedi syrthio a rhoi'r lie ar dan pan yr oedd yr hen wr yn cysgu. Seremoni'r Graddio yn Mangor. Ddydd Gwener, yn Mangor, cvrbal- i\\yd seremoni o roddi'r graddau i'r efrydwyr Ihvyddianus yn Mhrifysgol Cymru. Yr oedd yno 182 o efrydwyr yn cael y radd o B.A., 52 o B Sc., i o B.D., a 17 o M.A. Teillion yn Ymryson Rhwyfo. Ddydd Mercher bydd ymrysonfa rhwyfo cychod yn cymeryd II ear) r afon Severn rhwng hen efrydwyr ag efrydwyr presenol Coleg y Deillion. i Hon fydd yr ymrysonfa gyntaf o'r hth gymerodd le erioed. Hael ei Law a'i Galon. Y mae Ysg-ol Feddygol Caerdydd wedi derbyn rhodd arall o ddeng mil o bunau gan y rhoddvvr anhysbys, yr hwn yn flaenorol roesai roddion yn cyr- aedd y swm o bedwar ugain a deg o fileedd o bunau tuag at y sefydliad. CorlT yn y Tren. Pan gyrhaeddodd y tren o Bolton i Wigan y dydd o'r blaen caniu un o wasanaethyddion yr 01 saf dlotyn odd- eutu haner cant oed yn farw yn un o'r cerbydau. Yr oedd potel wenwyn yn ei law, ond dywedai meddyg fu yn ei archwilio nad oedd y dyn wedi yfed dim o'r gwenvvyn. 11- Dirgelwcb yn Llangollen. Pan oedd dau ddyn ieuanc yn dod adref oddiwrth eu gwaith yn Llangollen ddydd lau canluasant ddyn yn gorwedd o dan Bont Tretynant ag archollion dyfnion ar ei ben Rhoesant hysbys- rwydd i'r heddgeidwaid, ac aed a'r dyn i'r ysbv ty. Yr oedd yn ymddangos tel p1 b.si r dyn wedi ei guro yn anrhugarog. Ewythr Lloyd George. Y dydd o'r blaen yr oedd Mr. Richard LlüpJ, ewjthr y C.nighellor, yn dathlu ci ben blvvydd yn bedwar ugain oed. Y mae yn hynod dda ei iechyd, a phre- getbai yn eglwys y Bedyddwyr yn Nghriccieth Sul yn ol. Y mae wedi I bod yn gweiniclogaethu ar yr eglwys yn ddi-cUtl am dros haner cant o flynydd- oedd. Anhap mewn Eisteddfod. Bu damwain gyffrous mewn Eistedd- fod gynhelid yn Connah's Quay bryd- nawn Sadwrn. Pan oedd cor Connah's Quay ar y llwyfan yn mynd i ddechreu I cana cvvympodd y llvvylan i lawr o danynt. Brawychwyd y c-, nh Iliad gan y digvvyddiad a hu yno gryn gyffro am ysbaid, ond yn ffodus ni chafodd neb ei anafu. Marw Masnachwr o Lerpwl. Yn nhy ei ferch, Cae Cristo, Caer- narfon, yr wytHnos ddiweddaf, bu farw Mr. Griffith Jones, yr hwn am flynydd- oedd fu yn bartner yn nghwmni y Mri. Richard Williams a'i Feibion, mas- nachwyr glo, Lerpwl. Yr oedd yn adnabyddus ac yn boblogaidd iawn yn mysg Cymry Lerpwl, a thrwy O^'ledd Cymru. Claddwyd yn my n went Anfield ddvdd Ciwener. ? Dyfalu'r Ddirwy. Yr oedd dyn o'r enw Bos well yn cael ei gyhuddo yn Bangor y dydd o I- blaen o adael i'w ferlj-n g-rw) dro hyd y tfurdd. Darlienodd y clerc lythyr oddi ti-ith B,,st%,e!l )n d%xleyd ei fod }n rhy j brysur i ddod i'r II)s, ac ) n hysb) su ei fod yn amgau arian i da!u'r ddinvy. Gof ncdd y cadeirydJ faint o arian oedd wedi anfon, ood dvwedodd Mr Vincent fod yn well iddo beidio dweyd elalia'. VVilh ddwevd fod v fainc yn c-i dditwyo hum' sw i!t dy vv edai'r cad- j i-irydd drachefn fod y fainc jn awyddus am gael gwybod faint o arian anfonodd y cyhuddedig-. We!, y mae genyf j bum' swllt yn ty meddni Mr. j Vincent Gwrthdarawiad ar y Rheilffordd. Fore Sul bu gwrthdarawiad ar y rheilffordd yn L.i^rby Junction yn agos i Carlisle. Cafodd deuddeg o deithwyr eu hanafu, ond ar ol cael gweini aroynt gan feddyg gallasont tyned ymlaen ar eu taith. -'ΠA' Ymiadd yn y Llys. Yr oedd dau ddyn o flaen eu gwell yn Manceinion y dydd o'r blaen ar y cyhuddiad o fod wedi ymladd a'u gilydd. Pan oeddynt yn gadael y llys tarawodd un y lIall yn ei wvneb. Aed ag ef yn ol i'r llys ac anfonwyd ef i garchar am ddau fis. Marw Gweinidog Fose Sa.lwrn diweddaf, ar ol cystuJd 1 byr, bu farvv'r Parch. John William Davies, Rhos, Rhiwabon, un o'r gwein- idogion mwyaf adnabyddus gyda'r en- wad Wesleyaidd. Bu'n gweinidogaeth a yn Manceinion, Mei-thyr,Vfynong- oeyw, Aberdyfi, a Gwrecsam. + 4- Dyfeisydd yn Diflanu. Y mae amheuneth cryf yn bodoli o barthed i ddilysrw-ydd yr arbravv fion wnaed gyda'r hyn a elwir yn "rays, i drwy gyfrwng yr hyn yr honai dyfeisydd Jtalaidd gynyrchu ffrwydriadau c bellter mawr o fFordd Y mae y dyfeisydd wedi diflanu'n sydyn o Florence Digwyddiad Trisl. Nos Sadwrn diweddaf caed efrydydd ieuanc o'r enw George Archibald Lewis Roberts. Gwrecsam, wedi gwneud di- wedd ar ei einioes drwy agor ei wddf gydag ellyn. Dywedir mai gor-astud- iaeth oedd wedi effeithio ar ei feddwi. Yr oedd wedi gortod dod gartret o Goleg Bangor oherwydd gwaeledd iechyd. Anifeileiddiwch Paganaidd. Pan yn siarad mewn cytarfod dirwest yn Heswail ddydd Sadwrn cyfeiriodd y Parch. A. T. Guttery, Lerpwl, at y dyddordeb gymerid y dyddiau hyn yn -t ?fio. Yr oedd yn yr ymrysonfeydd p tffio. Yr oedd yn hen bryd, meddai, i brotestio yn erbyn yr anifeileiddiwch paganaidd, a'r ysfa am gyffro, ac anfoesgarwch merched yn mynd i weled yr ymryson anfad hwn. Y Bachgen a'r Gwn. Arierai bachgen i was y Cyrnol Woosman, Rheithordy, y Drefnewydd, fynd allan hefo'i dad i saethu cwnhing- od, a dydd Sadwrn aeth i'r gegin i no! y gwn ac aeth allan gydag ef ei hun pan oedd ei dad oddicartref a'i fam yn wael yn ei gwe'y. Wrth iddo fynd tros glavvdd aeth yr ergyd allan ac i fraich y bachgen gan ei malurio tu uchaf i'r pen elin. Bu raid tori ei fraich ymaith. Pedair Chwaer wrth yr Allor. Priodwyd pedair chwaer yr un pryd yn Eglwys St. Barnabas, Bethnal Green, ddydd Sadwrn. Cymerid dydd- ordeb mawr yn y briodas yn y gymdog- aeth, ac yr oedd canoedd o bobl wedi troi allan i gael golwg ar y priodferched. Genethod amddifaid ydynt, ac yr oedd- ynt wedi gwneud cytundeb foci i'r bedair briodi'r un dydd neu beidio priodi o gwb!, gan os byddai i un briodi y byddai y cartref yn cael ei dori i fynu. < Y Barnwr a'r Tystion. Yr oedd y Barnwr Moss yn liym iawn yn Llys Sirol y Rhyl y dydd o'r blaen oherwydd y dull y cymerent y llw. Dywedai nad oeddynt yn dal y Tes- tament uwchlaw eu pen, a dywedodd wrth un dyn mai nid testun chwerthin oedd cymeryd y I'w yr oedd lIawer yn edrych arno yn rhy ysgafn o lawer. it + Mynd trwy Ffortun. Yn Abertawe y dydd o'r blaen cafodd dyn ieuanc o'r enw John Alexander Stratton Hoyes ei ladd yn y gwa th haiarn Yr oedd yn fab i'r diweddar Cyrnol Hoyes, ac er nad oedd ond wyth ar hugain oed, yr oedd wedi mynd trwy ffortun o saith mH o bunau adawyd iddo ar ol ei dad. Yr redd o fl en LJys y Methdaliad yn Mai, a dywedai iddo wario naw cant o bun,w mewn ychydig tros wyth mis ar fwyniant a phleserau. + Trafaelio heb Diced Yn Bangor y dydd o'r blaen cyhudd- wyd dyn o'r enw David Davies o fod wedi trafaelio o Landudno i Fangor heb diced Dywedai cudd-heddwas y rheilffordd i'r cybuddediti ddweyd pan y cyhuddwyd ef tod yn ddrwg ganddo am y tro. Ni phrynodd diced, meddai. ganei tod allan o waith ac heb arian yn ei boced, ac yr oedd ganddo wraig a saith o biant i'w cadw. Dirwyvvyd ef 5s. a'r costau, a gorchymynwyd iddo dalu cost..u'r tystion. L.hware a L'awddryll. Yr oedd bachgen pymtheg oed o'r t-nw Cytii Ell), tt o tlaen y llys yn Jan- c,, Inion ddydd Sadwrn ar amheuaeth o d vvedi achosi marwolaeth ei fam. i^'diwith y tystiolaethau ymddengys f i y bachgen vvedi cael llawddryll te :in yn rhywic, ac yr oedd yn chware gydag et yn y egill pan ddaeth ei fam i ie-.vn. Aeth yr d allan, a chafodd y lam ei saethu yn agos i'w chalon, a bu farw ar àm;"t,tjd. Gohirivvyd yr achos. Yr oed, bacbg'tj yn edrych yn dorc«ilonus lavvti. I

Tri o Slant wedi eu Llofruddio

Tri o Slant wedi eu Llof- ruddio. Y TAD YN EU DARGANFOD YN GYRFF. Yn nhy g!owr yn Penymarsh, ger Rothetham, ddydd Iau, caed y fam a'i geneth ddengmlvvydd oed yn gorwedd yn anymwybodol a'u gyddfau wedi eu hagor, a thri plentyn bach arall wedi eu llofruddio. Daeth y tad, Arthur Liversidge, adref o'r gwaith tua saith o'r gloch y bore, a chantu Belinda, chwe' mis oed, Jessie, teirblvvydd oed, ac Emmy, chwe' mlwydd oed, yn gorvvedd yn farw yn yr ystafell lle'r arferent gysgu. Yr oedd y baban ieuengaf wedi ei roi ar fwrdd yn ymyl y ffenestr, yr oedd y ddau arall yn y gwely, a geneth gluyfedig ar lawr. Yr oedd y fam a'r eneth arall, Doris, yn gorwedd mewn ystatell arall. Yr oedd Edgar, bachgen deuddeg oed i Liversidge, yno yn y ty hefvd, ond nid oedd dim arno ef. Dywedai i'w fam ei anfon i lawr i edrych a oedd clo ar y drws, ac wedi hyny clywai ys- grechiadau. Ar y bwrdd caed nodyn wedi ei ys- grifenu gan Mrs. Liversidge yn gofyn am i'w gwr anfor. am ei mham a pher- thynasau eraill. Ar ol i'r gwr fynd at ei waith tuag wyth y noson cynt aeth y fam a'r plant i neuadd gyfagos i weled darluniau symudol.

o Rhybudd i Siopwyr ar Cyhoedd

-o Rhybudd i Siopwyr a'r Cyhoedd Gelwir sylw y cyhoedd, a siopwyr yn arbenig, at y ffaith fod siopwyr yn cael eu twyllo yn amryw ranau o'r wlad gan bersonau yn gwerthu blychau ceiniog o bilenau gan ddweyd mai Doan's Backache Kidney Pills" ydynt. Y mae y cyfryw ddatganiad yn dwyll ac yn gwneyd y person a'i gwna yn agored i gael ei erlyn am gael arian trwy ffug-honiadau. Dylid cymeryd y personau a wna y cyfryw ddatganiad i'r ddalfa ar j unwaith a hysbysu y Foster-McClellan ar unwaith drwy bellebyr. Gwerthir y Doan's Backache Kid- ney Pills gwirioneddol mewn blychau 2s. gc. yn unig. Y mae'r papur Ilwyd- las sydd am danynt yn cynwys yr enw llavvn, Doan's Backache Kidney Pills," ac enw a chyfeiriad yr unig berchenogion, Foster McClellan Co., 8, Wells Street, Oxford Street, London, W. Ni werthir hwy byth yn rhydd nac mewn blychau ceiniog. Y mae" Doan's Backache Kidney Pills" yn feddyginiaetb arbenig ar gyter Poen yn y Cefn, Crydcymalau, Dropsi, Lumbago, Grafel, Carrey a Gwaed Amhur, a phob aflwydd ar yr yswigen ac amhuredd yn y cyfansodd- iad. Gweithredant ar yr elwlod yn unig, ac nid oedd iddynt efiaith anym- u nol. I Y prawf goreu ar feddyginiaeth yw ei heffaith barhaol dywedir am rin- "edd Doan's Backache Kidney Pills yn eich tref eich hun ac yn eich newydd-, iaduron eich hun gan eich cymydogiori, y rhai, wythnos ar ol wythnos, am lawer o flynyddau, sydd wedi rhoi: cadarnhad cyhoeddus am wellhad par- haol Doan's Backache Kidney Pills. Y mae y cyfryvv ddatganiadau y rhai mwyaf gwyneb agored ellir ddyniuno, ac yn egluro y enwogrwydd mawr fwynha y Doan's Backache Kidney Pills yn Mhwllheli. Gofynwch am Doan's, a s:crhewch eich bod yn cael Doan's. --0--

Cyhuddo Trysorydd i Urdd yr OdyddionI

Cyhuddo Trysorydd i Urdd yr Odyddion. DIFFYG 0 66p. Achosvvyd peth cyffro yn Nhrefaldwyn yr wythnos ddiw eddaf pan y cyhuddwyd Albert Wood, ttysory-dd cangen Pen- rhos o Urdd yr Odyddion, o fod wedi defnydaio 66p. 17s. 3c o arian y gan- gen hono o'r urdd. Cyn ei gymeryd i'r ddalfa yr oedd dodrefn y cyhuddedig wedi cael eu gwerthu. Dygwyd Wood o flaen y llys yn Llanfyllin, a dywedodd un o ymddiried- olwyr y gangen fod diffyg o 57P 14s. ic. yn Hyfrau r cyhuddedig ynglyn a chm, en y rhai mewn oed, ac o 9p. 3s i c. ynglyn a chang-cn y plant. Yr oedd y carcharor, meddid, wedt addef fod yr arian yn ddyledus arno. Gofynodd y carcharor am i'r achos grlel ei ohirio am dair wythnos fel y gallai setlo pethau, os y gallai gael yr arian. Gohirivvyd ) r achos am wythnos, o dan feichiaton. --o

Ffynon Gwenfrewi Etoj

Ffynon Gwenfrewi Eto. IACHAU GENETH GLOFF.' Dywedir fod un arall-sef Katie O'Brien, geneth Wyddelig brydferth o Cwmbran, Mynvvy, wedi cael iachad thyfedd yn Ffynon Gwenfrewi. Dy- wedai yr eneth wrth o'^ebydd y cwynai er's blynyddau o-Lil, ;!i afiechyd ar y pen glin. Bu yn ym nghori a llawer o feddygon, meddai, ac er ys dwy flynedd yr oedd ei phen glin mewn plaster a cherddai gyda chymo; th hag- lau. Cymhellodd y Pab lleol iJdi fynd i Ffynon Gwentrewi. Aeth hithau ac ymdrochodd yno. Yr oedd yr eflaith yn rhyleddol, meddai. Ymsaethodd poen i fyiiu ar hyd ei choes a'i hochr, a'r eiliad nesaf ymsaethodd y boen i lawr i'w throed, a gwyddai y munud hwnnv ei bod wedi ei hiachau. Tynodd y plaster a gadawodd y haglau yn y lie, a ehctddodd oJdiyuo heb bocn ua 1 cbloffni.

Yr Ymwelwyr or Cyfandir 1

Yr Ymwelwyr o'r Cyfandir. 1 Ychydig o sylw a dalwyd yn y Wasg Gymreig i ymweliad y bobl o'r Cyfandir a threfydd ijlnnau morcedd y wlad,— llai o lawer o sylw (o safle hunan-les hyd y nod) nag a ddylasid ei daiu yn ddiau. Bu nifer ar ymweliad a thret YR UDGORN,"—ond hyd yma ni chaf- odd yr ymweliad y lie a'r sylw a ddylasai i yn eich newyddiadur chwi mwy na newyddiaduron eraill. Nis galiwn ddeall hyn o gwbl. Fel y gwyr llawer, ein cyd-drefwr Mr. Evan R Davies, cyf- reithiwr, yw ysgrifenydd y symudiad newydd pwysig hwn i ddwyn Cymru a Lloegr i sylw'r Cyfandir fel lleoedd i ymweled a hwy. Y mae degau o fil- oedd yn myned o Drydain i'r Cyfandir bob blwyddyn,-ac y mae yn bwysig bellach i ddwyn trefi glanau'r moroedd, --irdaloedcl y Ilynoedcl,-a'- ,tfn-nnoiiau a'r mynyddoedd yn Nghymru a Lloegr i sylw pobl y Cyfandir a phobl America, -ac y mae yn amlwg oddiw.th yr hyn a ddywedai y tramorwyr a fu ar ymwel- iad a'r wlad hon eu bod wedi eu swyno ganddi yn hollol. Diau y bydd i hyn droi yn fantais fawr i Bwllheli a lleoedd eraill yn y dyfodol,-ac fel y dywedir yn y "Pwllheli Chat" fe fydd yn fan- tais fawr fod yr ysgrifenydd yn trigianu yn y dref hon ;-gwr fel y dywedai y tramorwyr am dano, nad yw byth yn yfed na byth yn ysmygu" (" ivho never drinks and never smokes ").

Dirgelwch ynglyn a Gwenwyn yn Nghroesoswalit

Dirgelwch ynglyn a Gwen- wyn yn Nghroesoswalit. 43 0 BERSONAU DAN DRINIAETH I Achoswyd cryn fraw yn Nghroesos- wallt yr wythnos ddiweddaf gan fod rhyw fath o haint gwenwynig wedi tori allan yno. Bu un dyn ieuanc farw, a chymerwyd tros ddeugain o bobl yn ddifrifol wael. Oddiwrth yr ymchwiliad wnaed i'r achos gellid casglu fod yr haint i'w briodoli i fwyta gig. Yn ol fel yr hysbyswyd yr. y treng- holiad aeth chwaer Steele, y dyn ieuanc fu farw, i siop y cigydd i nol cig moch iddo at ei swper. Ar ol dod a'r cig i'r ty sylwodd tod arogl drwg arno, a dywedodd wrth ei brawd fod yn well iddo beidio ei fwyta, ond bwytaodd et fodd bynag. Fore dranoeth cwynai ei fod yn wael, ac ymhen ychydig bu raid galw meddyg ato. Ond gwaethygodd, a bu farw mewn gwasgfa ymhen deu- ddydd. Cymerwyd amryw yn wael yn y gymdogaeth wedi hyny, a dywedir mai wedi bwyta cig yr oedd yr oil o honynt. Sylvvyd yn y trengholiad y gall fod y tywydd terfysg wedi effeithio ar y cig a'i wOfud yn anghymwys i'w fwyta. Gohiriwyd yr ymchwiliad am wythnos. -0--

Mr Humphreys Owen arI Eglwys

Mr. Humphreys Owen a'r Eglwys. Fel y gwyddis, Eglwysivr selog yw Mr. A C. Humphreys-Owen, yr aelod Rhyddfrydol dros Fwrdeisdrefi Mald- wyn. Pan yn siarad mewn cytarfod nos Sadwrn diweddaf dywedai yr hyd- erai fod rhagolygon disglair i'r Eglwys o dan y Ddeddf newydd. Byddai gan- ddynt Eglwys newydd, meddai, neu yn hytrach Eglwys wedi ei had-drefnu, a hono'n Eglwys rymus Yr oedd wedi mynd drwy lawer o helbulon yn y gcr- ffenol, a llawer o feirniadu wedi bod arni, ond yr oedd ganddi frwdfrydedd, ei chyfundretn, ei chyfoeth, a'i chred ddiysgog yn y delfrydau. Credai y byddai i'r Eglwys fel y dyrchafai o dan y Ddeddf fod yn abl i gasglu i'w myn- wes frwdfrydedd uwchaf goreu y dynion a'r merched goreu Yn yr Eglwys ad- drefnedig gwelent long yn yr hon y gallent hwylio tuag at ddelfrydau gwell mewn bywyd, ac un ag y gallent roi eu hymddiried ynddi. Hyderai na chollid y cyfle gan neb oedd yn awyddus i adael y byd yn "well nag y'i cafodd, i ymuno a'r Eglwys newydd yn Nghymru i ddwyn y bobl i undeb a'u gilydd. Profai hyny yn adgyfodiad gwell i'r hen gorff, ag a fyddai unwaith eto'n alluog i gario ei waith ymlaen.

Trychineb mewn GwestyI

Trychineb mewn Gwesty. I Bu trychineb arsvvydus iawn mewn gwesty yn Preston ddydd Sadwrn. Yr oedd yno wr a gwraig o'r enw John a Mary Jones yn yfed gyda'u gilydd. Aeth yn gweryl yno, a gwelwyd y ddynes yn syrthio i lawr yn farw ag archoll ddofn yn ei gwddf. Yna tynodd y dyn rasal ar draws ei wddf ei hun, a chymerwyd ef i'r ysbyty mewn cyflwr difrifol. Pobl ieuainc oeddynt, wedi priodi oddeutu'r Nadolig diweddaf. Bu John Jones unwaith yn perthyn i'r fyddin, ac yr oedd y ddau newydd ym- adael o'u cartref a'u dodrefn wedi eu gwerthu. Yr oedd dau neu dri o gwsmeriaid eraill yn y dafarn ar y pryd, ond di- gwyddodd y trychineb mor sydyn fel na chawsant gyfle i'w rwystro. --o

Llwyddiant EithriadolI Bachgen leuanc o Leyn 6

Llwyddiant Eithriadol I Bachgen leuanc o Leyn. 6 Va genym weled ymysg y gradded- igion ym Mangor, ddydd Gwener, Mr. D. H. Parry, mab hynaf Mr. J Hughes Parry, U. H., Penllvvyn, ger Pwllheli, ac orwyr i'r Hybarch Robert Hughes. Uw chlaw'rffynon. Er nad yw Mr. Parry ond prin un ar hugain oed y mae wedi cael ei B A., ac wedi cvvblhau Rhan III. LI. B. Efe oedd yr unig- un yn Nghymru eleni i gael First Class IIonours I yn Economics. Dynia ddangosiad y gall bachgen o Leyn roi esiampl i Gymru.

Llys yr Ynadan Pwllheli

Llys yr Ynadan. Pwllheli. Ddydd Mercher. Gorffenat Isfed.- Gerbron Cyrnol Lloyd Evans (yn y gadair) Dr. S. W. Griffith, Dr. Gvvenogvryn Evans, Dr R Jones- Evans, C. H. Lloyd Edwards, Ysw.; C. H. Lloyd, Ysw.; Rupert Williams El is, Ysw.; J. G. Jones, Ysw., W. W. Griffith, Ysw., a J. Hughes Parry, Ysw. Ar y lihestr Dau. — Dygwyd Thomas Roberts, Scifftan. drachefn o flaen y llys ar gyhuddiad o feddwi a hefyd o wneud nivved i'r gell yn norsaf yr lie'dill -Yr oedd is, meddai'r Cadeir- ydd, wedi rhoi pob cyfle i'r diffynydd i ddiwygio ond nad oedd wedi manteisio ar y cyfie gafodd. Dirwywyd i ugain swllt, a rhoed ef ar y ihestr ddu. Ileruhela.—Cyhuddid David Row- lands, Ellis Jones, ac Ivor Jones ei fab, yr oil o Nefyn, gan Thomas vVilliams, cipar, Bodfean, o fod wedi trespasu ar dir y G rn yn .Bodfean, gyda'r bwr- iad o -ddal cwnhingod. Mr J R. Anthony a erlynai, a dywedai y dal- iwyd y diffynyddion yn ffreta. Yr oedd Ellis Jones wedi bod mewn trwbt o'r blaen, ond nid oedd ef (Mr Anthony) am bwyso ar y cyhuddiad yn erbyn y bachgen. Oywedai Ellis Jones mai chwilio am gwnhingen i fhywun ag oedd yn wael ei iechyd yr oedd a'r tro o'r bhen yr oedd wedi mynd allan ffefo'i wn i geisio lladd Ilwvnog ag oedd yn difrodi da pluog yn y gymdog- aeth.—Cafodd Ellis Jones ei ddirwyo i i os. a 11s 6c. o gostau. Cafodd y cyhuddiad yn erbyn y bachgen, Ivor Jones, ei daflu allan. Achosi Rhivystr. Cafodd William Jones, Abererh Road, ei ddirwyo i 5s. gyda 7s. 6c. o gostau am adael dwy wagen allan yn ystod nos yn yr heol. Symud Moch heb Drwydded.—Cyhuddid Evan Roberts, Brynbychan, Llanael- haiarn; Thomas Hughes, Castellmarch, Abersoch Morris Elias, Compton House, Chwilog, a John Evans, Bryn- bychan, Abersoch, gan yr Arolygydd Owen o dan Ddeddf Afiechydon Heint- us. Y cyhuddiad oedd, eu bod wedi symud y moch o'r farchnad heb drwy- dded. er fod yno gwnstabl i'r pwrpas i roi trwyddedau iddynt. Yr oedd dau ffermvvr wedi eu dirwyo o'r blaen am yr un trosedd, ond yr oedd y ffermwyr yn parhau i droseddu, ac yr oedd yr arolygydd yn berderfynol o roi terfyn ar yr arferiad.-Ni ymddangosodd Evan Roberts a Thomas Hughes o flaen y llys, a dirvvywyd hwy i 2s. 6c. yr un gydag 8s. 6c. o gostau. Taflwyd allan y cyhuddiad yn erbyn Morris Elias ar daliad 5s. o gostau. Dywedai ef mai damwafn hollol oedd iddo fynd a hwy, ac nad oedd yn bwriadu tori'r gytraith o gwbl. Dirwywyd John Evans i 2s. 6c. gydag 8s. 6c. o gostau. Gwyddai ef, meddai, fod trwydded yn angenrheidiol, ond nad oedd y cwnstabl yno ar y pryd eithr dywedai'r cwnstabl na bu o'r farchnad o gwbl. Cyhuddo o Gythryblu mewn Tafarndy — Cyhuddid fTermwr ieuanc o Glynnog, John "J ones, Cilcoed, o fod wedi j ymosod ar lr a Mrs Toleman, Rival's View, Llanaelhaiarn, ac o fod yn feddw a gwrthod mynd allan pan geisiwyd ganddo.-Dywedai Mr Toleman i'r diffynydd ddod i'r dafarn yn feddw, ac ymddwyn fel dyn gwallgof pan wrthod- wyd roi diod iddo. Creai helynt ang- hyffredin, meddai, a buwyd am oddeutu awr yn ceisio ei gael allan o'r ty Yr oedd ei iaith hefyd yn warthus.—Mewn amddiffyniad honwyd fod Mr a Mrs Toleman wedi rhuthro ar y diffynydd gynted ag y daeth i'r ty a'i yru allan oddiyno. Yr oedd y dyn yn hollol sobr, meddai ef, ac ni wnaeth unrhyw ymgais i daro'r gwr na gwraig y ty. Galwyd tystion, y rhai ddywedent eu bod gyda'r diffynydd y diwrnod hwnw a'i fod yn hall sobr yn eu barn hwy.- Penderfynodd y Fainc daflu'r achos allan ar daliad y ccstau. -0--

I Trychineb Senghenydd

Trychineb Senghenydd. ¡ DIRWVO'R GORUCHWYLIWR. I Ddydd Sadwrn, yn Nghaerdydd, ter- fynwyd yr erlyniad ddygid ymlaen gan y Swyddfa Gartrefol yn erbyn cwmni a goruchwylwyr Glofa Shenghenydd o harthed i'r trychineb arswydus gyri er- odd le yno yn yr hydref diweddat. Dirwywyd fel y canlyn Dirwy o 2p. yn erbyn Mr. Shaw, y goruchwyliwr, am beidio penodi drwy ysgrifen ddyn i archwilio'r lampau ar enau y pwll; Dirwy gyffelyb am beidio penodi dyn cyfarwydd i ddatgloi y lampau yn y pwH Dirwy o 5p. am esgeuluso rhoi ar- wyddion barometer i lawr mewn llyfr; Dirwy o ddeg punt oherwydd diffyg j cadw adrbddiad o barthed i gyflwr y llvvch glo ar hyd prif-ffyrdd y lofa Yr oedd costau o bum' gini ynglyn a phob dirwy. _n I

VI Llwyddiant Cymro

V- Llwyddiant Cymro. Y mae Mr. Alfred Seymour Jones, ynad heddwch o Bendower, Gwrecsam, wedi derbyn gwobr gan Lywodraeth I tali am y moddion goreu i amddiffyn gweithwyr rhag cael yn anthrax oddi wrth grwyn heintus. Ei draethawd ef o'r oil dderbyniwyd ar y pwnc ddyfarn- wyd yn oreu, ac y mae awdurdodau meddygol y wlad wedi ategu'r dyfarn- iad. Y mae Mr. Jones wedi astudio'r haint a'i achosion, a'r moddion goreu i ymdrin ag ef, er's blynyddau, ac y mae llwydd i yinchwiliadau wedi dod ag anrhydedd uchel iddo.

I Ystori Hynod o Netherton

Ystori Hynod o Netherton. TRYCHINEB DEUBLYG. Ddydd Sadwrn cynhaliwyd ymchwil- iad yn Netherton, ger Wakefield, i achos marwolaeth dau ddyn. Yr oedd y ddau ddyn, Germain Bux- ton ac Ebenezer Angus, ynghyd a gwraig Buxton, yn byw gyda'i gilydd mewn bwthyn yn Netherton. Bernir i'r tri fod yn yfed nos Iau, gan y gwyddis i Buxton brynu whisci mewn tafarn yno a'i gymeryd gartref gydag ef. Yn gynar fore Gwener caed Buxton wedi boddi yn y gamlas, a phan aeth yr heddgeidwaid a'i gorff gartref caw- sant Angus yn gorwedd yn farw ar lawr y gegin a'i wddf wedi ei dori. Yr oedd Mrs. Buxton, er yn ddianaf, yn gor- wedd ar y grisiau ac yn haner anym- wybodol. Methodd heddgeidwad a meddyg a chael ganddi- roi unrhyw oleuni ar y digwyddiadau. Tybid y buasai yn rrr hysbysrwydd angenrheidiol yn y trengholiad ynghylch marwolaeth Angus, ond er ei hoii yn fanwl gan y crwner ni ddywedodd ddim am yr hyn gymerodd le yn y ty y noson hono. Dywedodd y crwner wrthi os na lefarai'r gwir y cai ei chau yn y carchar. Atebodd hithau nad oedd yn malio p'run, ac nad oedd am gymeryd ei difrfo ganddo ef na neb arall. Gohiriodd y crwner yr ymchwiliad hyd heddyw (ddydd Mawrth), a gor- chymynodd ar i Mrs. Buxton gael ei chadw yn y carchar hyd hyny, gan hyderu y deuai i'w phwyll ac y dywed- ai'r gwir. Tybiai ef y gwyddai'r ddynes lawer mwy am yr helynt nag a ddym- unai ddweyd.

Law Integrity Insurance Co

Law Integrity Insurance Co. CINIAW A CHYFARFOD BLYN- YDDOL. Yr wythnos ddiweddaf cynhaliwyd ciniaw a chyfarfod blynyddol o holl oruchwylwyr a swyddogion dosbarth- iadau Pwllheli a Chaernarfon, yn y Prince of Wales Hotel, Caernarfon. Eleni, yr oedd y ddau ddosbarth yma wedi cytuno i gystadlu a'u gilydd, a theimlai y swyddogion mai priodol oedd cael cyfarfod unedig o'r ddau ddosbarth. Ar ol mwynhau ciniaw rhagorol, cynhalivvyd y cyfarfod. Yr oedd y ddau ddosbarth wedi gwneud gwaith ardderchog yn ystod y flwydd- yn ond ynglyn a'r gystadleuaeth rhwng y ddau ddosbarth, yr oedd Pwllheli ar y blaen o ddigon, a llon- gyfarchwyd Supt. T Humphreys ar y llwyddiant a'r cynydd yr oedd ei ddos- barth wedi ei wneud. Hefyd yr oedd y cwmni yn cynyg free trip i Lundain i'r Supts. y dosbarthiadau trwy y wlad wnaeth fwyat o gynydd yn ystod y flwyddyn. Tri sydd wedi llwyddo i enill y trip yma yn Ngogledd Cymru, sef Pwllheli, Llanrwst a Llandudno. Yr oedd dosbarth Pwllheli ar y blaen ym mhob adran ond un. Y mae hyn yn glod mawr i Supt. T. Humphreys a'i oruchwylwyr, a sicr genym fod ei gyd-drefwyr yn ymhyfrydu yn ei Iwyddiant yn enill y trip yma, ac yn gosod yr hen dref mewn sefyllfa mor anrhydeddus. Hefyd cyflwynwyd gwobrwyon i'r goruchwyl- wyr oedd wedi gwneud fwyaf o gynydd yn ystod y flwyddyn, gan Mrs Ellis, Prestatyn a Mrs Griffith, Llandudno. Dyma eu lietlwau i, Mr W. B.Jones, Llanbedrog 2, Mr Hugh Griffith, Pwllheli 3, Mri E. O. Davies, Cric- cieth, a Hugh Price, Carnarvon. Yr oedd tri o'r rhai hyn eto o ddosbarth Pwllheli Cafwyd anerchiadau brwd gan y Mri J. Eliis, Goruchwyliwr dros Gymrn E. Griffiths, Llandudno Supt. J. Pritchard, Menai Bridge Supt H. Parry, Pentraeth Supt. J. M. Hughes, Llangefni Supt. P. Hughes, Bangor; Assistant Supt. Roberts, Caernarfon, a Assistant Supt. Davies. Yr oil yn ymhyfrydu yn y sefyllfa foddhaol y mae y cwmni ynddo. Hefyd cymerwyd rhan mewn canu gan y rhai canlynol :-M ri. O. Roberts, Caernarfon B. Morris, Porthmadog J. O. Williams, Nevin, ac O. C. Jones, Pwllheli. Bydd balance sheet y cwmni allan yn ystod yr wythnosau nesat.

o 1 Y Temlwyr Da

-o 1. Y Temlwyr Da. UWCH DEML GYMREIG CYMRU. Deallwn fod cyfarfodydd yr Uwch Deml am y flwyddyn hon i'w cynal yn Mhorthmadog rywbryd yn niwedd y flwyddyn. Gwahoddwyd y Dosbarth Demlydd, y Parch. D. E. Davies, i Borthmadog i roddi y mater o flaen y Temlwyr Da, a phasiwyd yn galonog i dderbyn yr Uwch Deml yn groesawus, -ac ar awgrymiad y Dosbarth Deml- ydd, pasiwyd i ofyn am gydweithref" d Cyngor yr Eglwysi Rhyddion a C' deithas Ddirwestol y Chwiorydd. u i'r Prif Demlydd, Mr. Tudor Mc- ac eraill, roddi'r matet ger bron C)717 ) HI yr Eglwysi Rhyddion y nos o'r blaen a phasiwyd yn galonog i gydweithio a'r Temlwyr Da i groesawu yr Uwch Demi, a dewiswyd pedwar brawd ar y pwyll- gor i gydweithio a'r Temlwyr Da. Rhagorol iawn. Deallwn tod Temlydd- iaeth Dda yn llwyddo yn fawr yn Mhorthmadog y dyddiau hyn.

Gwyl Harlech

Gwyl Harlech. Mewn cyfarfod o bwyllgor Gwyl Gerddorol Harlech, a gynhaliwyd yn Harlech ddydd Sadwrn pasiwyd cynal yr wyl y flwyddyn nesaf ar y cyntaf o Gorffenaf, ac ethol wyd Mr Harry Evans yn arweinydd. Pasiwyd fod Messiah" (Handel) i'w berfformio yn nghyfarfod yr hwyr.,