Teitl Casgliad: Udgorn

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 3 o 4 Nesaf Olaf
Full Screen
15 erthygl ar y dudalen hon
Advertising

AT Y CYHOBDD. DYMUNA MRS. WALIS THOMAS WNEUD YN HYSBYS FOD Y Gr W ALIA HOTEL, fu dan ADGYWEIRIADAU HELAETH yn ddiweddar, WEDI CAEL EI HAIL-AGOR FEL Y GWALIA RESTAURANT, Pastry Cook & Confectionery Establishment. Dymuna Mrs. Walis Thomas hefyd ddiolch i'r Cyhoedd yn gyffredinol am y gefnogaeth a gafodd yn y gorffenol, gan hyderu y caiff barhad o'r cyfryw eto yn y dyfodol, a sicrha y bydd iddi wneud yroll yn ei gallu i deilyngu'r gefnogaeth. Attendance Notice. Bydd Mr. Ranleigh Jones, L.D.S., R.C.S. (Edi.), SURGEON DENTIST, yn ymweled a Pwllheli bob DYDD MERCHER, yn aros gyda Mr. BOWEN, Grocer, High Street, o 11 y boreu dan 4 y prydnawn.

PWLLHELIj

PWLLHELI. CYHOEDDIADAU SABBOTHOL-Gorff. 26. Penlan (A.), am 10 a 6, Parch. J. Rhydderch, y Gweinidog. Capel Seisuig (A.) Cardiff Road, am 11 a 6-30 Parch W. J. Harries, Blackheath Penmount (M.C.), am 10 a 6, Parch. W. E. Prydderch, Abertawe. Salem (M.C.), am 10 a li, Parch Caleb Williams, B A. j Capel Seisnig (M.C.) Ala Road, am 10 a 6, Parch W. E. Roberts, M. A., Denb-gli Tabernacl (B.), arn 10 a C, Parch.). Williams, Caerdydd Seion (W.), am 10, 2, a 6, Parch D. Gwyn- fryn Jones, Fflint Hen Gapel y Bedyddwyr North Street, am 2, ysgol. Vsgol Genhadol (M.C.), Sand Street, am 10 a 6, Parch D. E. Davies, South Beach Ysgol Genhadol North Street (A.), am 2, Ysgol. South Beach (M.C.), am 2 a 6, Parch Edward Williams, B A., Pwllheli Tarsis (M C.) am 10, Parch. Ed. Williams, 15 A., Pwllheli St. Pedr. 9.30 a 6 (Cymraeg), 11 a G (Seisnig) Parch J. Edwards, B.A., Ficer, a'r Parch T. Woodings, B.A., Curad. Cenhadaeth Lydewig North Street, E.G., am 10-30, Offeren Sanctaidd, am 2, Ysgol am 6-30 Dregeth Gymraeg gan y Parch P. Merour, benedicaiwn. POSTFEISTR NEWYDD. Mr R T. Foulkes, postfeistr Corwen, sydd wedi ei benodi'n bostfeistr Pwllheli. Y PARCH. D. GWYNFRYN JONES.- Y pregethwr enwog uchod sydd i lanw pulpud Seion (W ) y Sul nesaf. RAS CYCHOD HWYLIAU.—Nos lau nesaf cymer ras cychod hwyliau le yn y porthladd, i gychwyn tua pump o'r gloch. Bwriedir cynal ymrysonfa gyff- elyb yn wythnosol. CAREDIGRWYDD.—Yn ol ei garedig- rwydd arferol rhoes yr Henadur W. Eifl Jones drip i Abersoch i'w ddos- barth yn yr Ysgol Sul y dydd o'r blaen. Mwynhasaat eu hunain yn rhagorol, a theimlant yn ddiolchgar i'w hathraw am ei garedigrwydd. MARWOLAETH. Fore Sad wrn bu farw Mrs Ellen Lewis, priod y diwedd- ar Mr David Lewis, Mitre Square, a hi yn 67. mlwydd oed. Claddwyd heddyw yn mynwent Denio--angladd anghyhoedd. Gwasanaethwyd gan y Parch W. G. Hughes, Criccieth, yn y ty, a chan y Parch J. Edwards, y ficer, yn y fynwent. CYFARFOD DIWYGIADOL. Dymunir hysbysu y bydd cyfarfod o'r natur uchod yn cael ei gynal nos Sadwl n nesaf yn yr awyr agored ar y Maes am 7-.)0 o'r gloch, pryd yr anerchir gan y Parch W. O. Roberts, Pistyll. Dis- gwylir hefyd y Parch Gwynfryn Jones i'r cvferfod, a cheir amrywiaeth mewn canu. Drwg genyf i'r Parch Thomas Jones, Rhostyllen, fethu cyraedd yn ddigon buan fel ag i gynal cyfarfod nos Sadwrn diweddaf, oherwydd iddo gyf- .Çd ag anhwylusdod gyda'i fodur. oedd yn ddrwg iawn ganddo ef ei nun gael ei atal o fod yn y cytarfod a pheri siomedigaeth. Mae pob sicrwydd v bydd Mr Roberts gyda ni nos Sadwrn nesaf. Cofied pawb am y cyfarfod. —S. EVANS. PRIODAS HARDD.—Fore Mercher di- weddat, yn nghapel Annibynwyr Cric- cieth, unwyd mewn priodas Mr Owen H. Roberts, Eifl Boot Stores, a Miss Lizzie Ellis, merch Mrs Ellis a'r diwedd- ar Mr Thomas Ellis, 13, High Street. Gwasanaethwyd ar y priodfab gan Mr Robert Ellis, brawd y briodferch, ac ar y briodferch gan Miss Mary Roberts, chwaer y priodfab. Rhoed y briod- ferch ymaith gan ei brawd hynaf, Mr John Ellis, Cyfrifydd y Fwrdeisdref. Gwasanaetbwyd ar yr achlvsur gan y Parch j. Rhydderch. Mwyohawyd gwledd briodasol yn Llys Caradog, Criccieth, ac yn ychwanegol at y rhai a enwyd uchod yr oedd yn bresenol Capt a Mrs Roberts, Porthmadog Capt. Jones, Criccieth Miss Ellin Ellis, Fflint; Miss Katie Ellis, Pwllheli; Miss Helen Whitchurch, Caergybi, a Miss Roberts, Porthmadog. Aeth y par ieuanc am felus wyliau i Lerpwl. GWYLIAU YR YSC.OLION. -Nos Fawrth diweddaf, o dan lywyddiaeth yr Henad- ur W. Anthony, cynhaliwyd cyd-gyfar- (yddiad o reolwyr ysgolion Troedyrallt a Phenlleiniau i benderfynu ar amser y gwyliau eleni. Ysgritenodd yr Henad- ur Maurice Jones i ddweyd gan fod y Pwyllgor Sirol wedi rhoddi wythnos yn ychwanegol ar gyfer yr Eisteddfod Gen- edlaethol yn Mangor, ei fod o'r farn y dylent drefnu i'r gwyliau gynwys | wythnos yr Eisteddfod. Ategwyd hyn gan Miss Mary A. Jones, Troedyrallt. Golygai hyny gychwyn y gwyliau ar y 3oain o Orffenaf Dadleuai Mr W. H. Benskin, Penlleiniau, dros gychwyn y gwyliau ar y 24ain o Orffenaf gan nad oedd yr un o athrawon ei ysgol ef eisieu myned i'r Eisteddfod, ac yr oedd ef wedi gwneud darpariadau personol i gychwyn y gwyliau ar y 24ain. Pas- iwyd, ar gynygiad Mr Hugh Pritchard, yn cael ei gefnogi gan Mr T. W. Tho- mas, fod gwyliau ysgol Troedyrallt i gychwyn ar y -oain,ac fod rhyddid i Mr Benskin i drefnu ei wyiiau fel y mynai.

Damweiniau sryda Modurion

Damweiniau sryda Modur- ion. Bu trengholiad yn Patterdale ddydd Sadwrn ar gorff geneth ieuanc gyfarfu a damwain angeuol gyda modur-feisic!. Aeth y ferch a chyfaill iddi gyda'r modur am dro-hi yn llywio ac yntau yn eis- tedd j'r tu ol iddi. Dacth cerbyd i'w cwrdd a chollodd yr eneth reolaeth ar y beisicl gyda'r canlyniad iddi fynd yn erbyn y cerbyd. Cafodd ei tharo yn ei gen gan ochr y cerbyd nes ei lladd yn y fan. Cafodd Charles Harvey o Belvedere ei draddodi i sefyll ei brawf ar gyhudd- iad o ddynladdiad gan ynad Dartford ddydd Sadwrn. Cyhuddid ef o achosi marwolaeth dyn o'r enw Frank Riden, yn Dartford, ar Gorffenaf 6ed. Honid i Harvey golli rheolaeth ar fodur a yrai, nes yr aeth yn erbyn llidiart ar ochr y ffordd. Yr oedd Riden y tu ol i'r llid- iart a chafodd ei ladd Cymerwyd dau ddyn i'r ddalfa yn Broadheath, ar ol damwain gyda modur, a chant eu cyhuddo o fod yn feddw tra cerbyd modur dan eu gofal. Bu damwain gyda cerbyd modur yn Matlock brydnawn Sadwrn. Yr oedd Mr. Drabble, o Matlock, wedi hurio'r modur i fynd am daith gyda'i wraig a nifer o berttynasau. Pan yn mynd i lawr gallt collodd reolaeth ar y cerbyd ac aeth yn erbyn y clawdd. Cafodd yr loll oedd yn y cerbyd eu hanatu, a mal- uriwyd y cerbyd yn yfflon. Yr oeod dynes a phlentyn ar ei braich yn mynd ar ben cerbyd modur mawr yn Richmond y dydd o'r blaen, a ryw- todd syrthiodd y plentyn o freichiau ei fam. Ceisiodd hithau ei ddal, a llwydd- odd i gael gatael yn ei goes, ond llith- rodd drwy'i dwylo a syrthiodd ar yr I heal, a bu farw yn ddisyfyd. Wrth geisio croesi'r ffordd ar feisicl !o flaen gwagen fodur yn Poole nos Sadwrn aeth dyn o'r enw John Ch tries Down yn erbyn y wagen, ac aeth yr jolwynion drosto gan ei ladd.

Ii j Helynt yn Lianidloes

Helynt yn Lianidloes. YNGHYLCH BACHGEN YSGOL. Yn Mhwyllgor Addysg Maldwyn, a gynhaliwyd yn Welshpool ddydd Llun, dywedwyd tod bachgen a esgeulusai yr ysgol wedi ei lusgo o'i gartref ar w.ietli- at" protest ei rieni a'i anfon i hyffordd- long. Dywedai y cadeirydd fod y driniaeth gafodd y bachgen wedi creu helynt yn Llanidloes. Yr oedd dau gant a haner wedi arwyddo deiseb a'i hanfon iddo ei (y cadeirydd), yn protestio yn erbyn i'r bachgen gael ei anfon oddicartref. Dywedai Mr Ashton, o Lanidloes, fed y bachgen wedi mynychu'r ysgol yo rheolaidd ar ol i'w achos gael ei ohirio, a bod swyddogion wedi mynd i'r ty a llusgo'r bachgen i'r orsaf heb roi amser I iddo gael ei frecwest.

Eisteddfod Gwyl y Banc PwllheliI

Eisteddfod Gwyl y Banc, Pwllheli. RHAI O'R FFUGENWAU. Y mae yr Eisteddfod flynyddol hon bron wrth y drws. Fel y gwelir oddi wrth y rhestr isod y mae rhagolwg am E)?teddfod hynod o Iwyddianus eleni. Y mae pedwar-ar-ddeg yn ymgeisio ar y gadair. Dywed y beirniaid fod rhai o'r cyfansoddiadau yn rhagorol Swn parotoi glywir o bob cyteiriad. Yn 01 y rhagoty?on bydd miloedd yn tyru i'r wyl o bob rhan o Gymru. Gof- aled ymgeiswyr ar y datganu a'r adrodd i'w henwau fod yn Haw yr ysgrifenydd erbyn dydd Sadwrn nesaf. Testyn y Gadair— Nos. "-Cleon, Nos Addolwr, Syml, Mab y Nos, Meudwy, Pryderi, Dan y Lloer, Gwyliedydd, Peredur, Awel y Nos, Gyda'r Wawr, Mawrth, Dan y Palm, y Tant Dwys. — H> Telyneg—"Tranoeth yr Vstorm. '%IelLls Atgof, Ys i Teithiwr, Derwydd, Melus Atgof, Ysig-, ClwyJ, Ar y Traeth, Yn y Corwynt, Ar y Traeth (2), Lleddf, Gyda'r Wawr, .Morlais.-i i Pedair Llinell—" Y Goesgoch. "—Dan y Gwrych, Irwedd, Twrchyn (tri), Llys- ieuwr, Geraint, Clwyfedig, Sylw, Y Dryw Bacli.-io. Englyn-" Hyawdledd. "-Llwynaere, I Synedig (i), Synedig (2), Demosthenes, Cymro, Awel y MC). J. B. Gough, Byr ei Barabl, Owain Pennarth, Twrchyn, Apolos, Aurelius, Elwy, Syndod, Idris, Eco'r M aes, Talfryn, Pryderi, Hen Law, Tawedog, Burke, Meurig.-22. Cyfieithiad. — Mab y Mor, Ap Alltud, Hogyn Penlluyd, Rhys, Mehefin, Mab y Dyffryn, Monoglot, Artro, Lonfellow, Glasfryn, Ap Cymro.- i i. Ffyn-Craig y Deryn, Arthur Fawr, M ab y M'ynydd, Ap Ho" el, Llandanwg, Un o Ery-ri, Gwladgarwr, Llewelyn, J.J., Ted. Gwalch o Goed y Gell, Ceu- anydd, Methiwen, Bodwal, Anfedrus, Twm, Ben.-17. Goes Cliwil). Gailt y Celyn, Arfog Wr I Arifog, Gwr barfog o Arfon, Llwyn Celyn No. I, Llwyn Celyn No. 2, Llwyo Celyn No. 3, Gwas y Gog, Celynwr, Un o'r Llwyn, Spring Cleaning.-io. Llmj Bren.-R.P., Monfa, Brigyn, Unig, Tubal, Y. M.A., Tanycastell, Job, Amos. -9 Fancy Vest-Cracic -i. Black Satin Cushion Cover.—Meiriona, Bessie, Marie, Maud. 4. Cream Satin Cushion COller. Muriel, Mair.-2. Table Centre. Amateur, Myrtle, Flor- ence, Ceinwen. -4. Five o'clock Afternoon Tea Cloth. Ada. — 1. J'ea Cosey. Lena.-i. Camisule lop.-Meiriona.-i. Ifosanau Glas a Gtcy?t. Gwen, Eirian, Emley, Ceridwen.-4 Ilosanau Coch-ddu. — Mary, Megan, Lucy, Agnes.-4- Cycling Stockings. Nora, Ann. 2. Men's Fancy Top Stockings.—Martha, Mair, Nell.-3. Men's Fancy Stockings.—Olwen.— i. Kitilled Socl,!s.Rhianon.-i. Menyg Giclan (Gwyrdd).—Megan. — 1.

i Anturiaeth gydag Awyren

i Anturiaeth gydag Awyren. DISGYN AR FYNYDD EPPYNT. Cafodd HenlY Foucault a Jean Laur- enceau, dau awyrenwr o Ffrainc, an- turiaeth ofnadwy mewn ras ehedeg. Ddydd Sul cychwynasant o Paris yn eu hawyren a chroeswyd y Sianel, ac wedi hyny, yn ol fel y tybient bwy, aethaot uwchben Llundain. Cododd yn dymestl fawr a chwythwyd hwy ar draws Lloegr i gyfeiriad Cymru. Buont mewn ystorm drom am ddeuddeng awr, a chawsant eu hunain yn y diwedd ar fynyddoedd Eppynt yn Brycheiniog. Yr oeddynt yn cael eu cario'n raddol gan y gwynt i gyfeiriad Bau Ceredigion, ac wrth weled eu hunain, mar agos i'r ddaear neidiasant i lawr o'r awyren ar ben y mynydd. Gynted ag y cawsant eu hunain yn rhydd, ymgododd yr awyren ac aeth o'r golwg. Llwydd- asant i gael rhai pethau, ond collwyd y gweddill. Yr oedd y ddau ddyn mewn cyflwr lied ddifrifol. Nis gallai ond un siarad Saesneg, ond cawsant bob cynorthwy gan yr heddgeidwaid a'r ffermwyr yn y gymdogaeth, a chawsant eu gyru mewn cerbyd i Aberhonddu i ddal y tren am Lundain.

Beth ddaw o Bias Llangollen

Beth ddaw o Bias Llan- gollen ? Y mae cryn bryder yn Llangollen a'r cylch oherwydd y methwyd am y pumed tro a gwerthu'r Plas Newydd, hen drig- fod Ladies Llangollen." Cynygiodd y perchen presenol, Miss Wilson o Lincoln, y ty beth amser yn ol am i5,ooop. i Gyngor Gwledig Llan- gollen, ac awgrymwyd fod cronfa gyhoeddus yn cael ei hagor i gadw'r lie hanesyddoi yn eiddo cenedlaethol. Sonid ar y pryd fod yn mwriad rhai Americaniaid i brynu y ty, a'i dros- glwyddo i un ai Boston neu Philadel- phia. Ond ni ddaeth dim o'r cynllun, I a rhoed y Plas dan forthwyl yr ar- I werthwr drachefn yn Llundain, eithr ni chynygiwyd digon am dano. I Y mae trigolion Llangollen yn dis- gwyl yn bryderus am y cam nesaf, oherwydd y Plas yw prif atdyniad y lie. Ni ddaw neb i'r lie heb dreulio awr neu ddwy yn y ty a breswylid gynt gan Lady Eleanor Butler a Miss Ponsoby. )

MESUR YMREOLAETH YR IWERDDON

MESUR YMREOLAETH YR IWERDDON. Y BRENIN A'R ARGYFWNG. MYNEGIAD Y PRIF WEINIDOG. Yr oedd Ty'r Cyffredin yn orlawn ddydd Llun yn gwrando ar y Prif Weinidog yn rhoi ei fynegiad addaw- edig o barthed i'r sefyllfa yn Ulster. Cadar nhaodd Mr. Asquith yr hys- bysiad fod y Brenin, yn wyneb yr ar- gyfwng pwysig, yn ystyried mai priodol oedd gwysio cynhadledd o gynrychiol- wyr y gwahanol bleidiau i drafod prif agweddau y cwestiwn. Fod y gynhad- ledd i gynwys wyth o gynrychiol%x,-yr,- dau dros y Llywodraeth, dau dros yr Wrthblaid, dau dros y Cenedlaethol- wyr, a dau dros Undebwyr Ulster. Yn unol ag awgrymiad y Brenin llywyddir y gynhadledd gan y Llefar- ydj, a hyderai'r Prif Weinidog y cyfar- fyddai y gynhadledd heddyw (ddydd Mawrth). Gwneir y gynhadledd i fynu gan y rhai a ganlyn Y Prif Weinidog a Mr. Lloyd George dros y Llywodraeth, Arglwydu Lan-,uowne a Mr. Bonar Law dros yr Wrthblaid, Mr. John Red- mond a Mr. Dillon dros y Cenedlaeth- olwyr, a Syr Edward Carson a Capten Craig dros Undebwyr Ulster. Ar ol mynegiad y Prif Weinidog di- lynvvyd ef gan Mr. Bonar Law, yr hwn a ddywedodd fod yr Wrthblaid wedi derbyn gwahoddiad y Brenin. Dywedodd Mr. John Redmond nad oedd ef na'r un o' bleidwyr yn gytritol am y polisi o alw'r gynhadledd, ac nad oedd am broffwydo dim yn ei chylch, pa un a fyddai o unrhyw tudd ai peidio. Credir yn gryf fod y Brenin wedi gwysio'r gynhadledd vn unol a chyngor y Prif Weinidog. Yr oeddis yn dis- gwyl er's dyddiau, pe methai pob moddion arall i ddwyn y pleidiai i gyt- undeb, y ceisid gwneud hyny drwy ddylanwad y Penadur. Bydd i'r gyn- hadledd, yn ol pob tebyg, eistedd o ddydd i ddydd hyd nes y deuir i delerau. Cied y Toriaid, pe troai y gynhad- ledd yn fethiant, y cymer etholiad cyffredinol le rhag blaen. Ond nid oes unrhyw sail tros gredu hyny, gan tod y Rhyddfrydwyr wedi eu sicrhau nad yw etholiad cyffredinol o angenrheidrwydd yn dibynu ar yr hyn a ddeillia o'r gyn- hadledd, ac os mai methiant fydd, yr a y Llywodraeth ymlaen gyda'i gwaith.

Cael Hen Wr wedi ei Glwyfo I

Cael Hen Wr wedi ei Glwyfo. I Ddydd Sadwrn Jaed hen wr arianog o'r enw Birch, a'r hwn a drigai ei hun mewn ty yn Rock Ferry, yn gorwedd yn glwyfedig ar lawr y ty. Aeth allan o'r ty fore Sadwrn, ac ni welwyd mo hono wedi hyny hyd nes y canfuwyd ef yn gorwedd yn ei glwyfau gan y wraig a lanhai y ty iddo. Yr cedd wedi ei gylymu gyda rhaffau, a darn o garped wedi ei roi drosto. Yr oedd yn amlwg tod rhywrai a wyddent yn dda am ei symudiadau a'i ddull o fyw wedi ym- osod arno a'i ysbeilio )

MaionI

Maion. I Bu farw signal-mun ar reilffordd y Great Central, pan yn dilyn ei ddyled- swyddau. Yr oedd newydd roi'r ar- wyddion yn eu lie i'r tren ddod heibio pan y cwympodd i lawr yn farw. Tarawyd ffactri ffrwydron gan fellten yn Castellacnare a chymerodd ffrwyd- riad le gan ladd amryw o'r gweithwyr a gwneud y lie yn garnedd. Llwydd- wyd i gael chwech o g-yrff allan o'r adteilion. Ddydd Llun, yn Ffrainc, dechreuodd y prawf yn erbyn Madame Caillaux, ar y cyhuddiad o fod wedf llofruddio M. Gaston Calmette, golygydd y Figaro. Mewn trengholiad ar gorff morwyn yn Hackney ddydd Sadwrn hysbyswyd y byddai yn cael cymaint a dau gant o wasgfeuon mewn diwrnod.

IEltolpoiao

I Elt)olpoiao. "BEIRDD GWERIN EIFIONYDD," I GAN CYBI. Dyma brawf ymarferol arall o gariad Cybi at len ei wlad. Cadw enwau Beirdd Gwerin Eifionydd rhag llithrc i dir angot ydyw amcan ei gyfrol newydd o dros chwech ugain o dudalenau Fe'n galluogir drwyddi i yn.gydnabyddu a hanes beirdd na chyrhaeddasant fri cenedlaethol, naill ai oherwydd diffyg cyfle bywyd, neu ynte ddiffyg cymharol awen, dysg, neu uchelgais," yn ystod y ddau can' mlynedd diweddaf. Ceir ynddi hefyd ddarluniau o amryw o'r Beirdd hyn, a phigion o'u cynhyrchion. Diau na anweswyd yr awen mewn unrhyw gwr o Gymru i fesur helaethach nag yn y cwmwd y mae a fynno y gytrol hon ag ef Yn 01 yr awdwr, canh,yllau brwyn megis" ydyw y beirdd a gotrheir ganddo o'u cymh iru a'r "ser cenedlaethol." Er hynny, bydd yr hyn a edrydd am danynt yn ddydd- orol i lengarwyr Eifion, ac i eraill hefyd. Hyderaf y caiff ei lafur y gefnogaeth a deilyoga. Pris y gyfrol mewn amlen ydyw swUt; mewn llian, deunaw, a swllt a oaw.—PARCH. THOMAS HUGHES i yn Yr Furgraicn,

I Bobebtaetbau

I (Bobebtaetbau. Nid ydym yn Kyfriful am cyni^daa ehj gohebwyr. -GOL. I

I DIFYRWCH DINIWED

I DIFYRWCH DINIWED. Mr Gol.-Y mae rhyw ysbryd caeth- iwus yn meddianu ein penaethiaid cref- yddol y dyddiau hyn mewn mwy nag un cyfeiriad. Paham ? Eistedd Cyngor yr Eglwysi Rhydd- ion yn fynych i edrych i mewn i ansawdd crefydd ein tret fechan bech;tdutus i,"), a dywedir ein bod yn cael ein trwytho a surdoes y Sais i raddau pell. Hefyd, nad ydym fel pobl ieuainc yn talu sylw dyladwy i'r Sul. Ac i geisio taflu y baich cddiar ysgwyddau y penaethiaid crefyddol, ac i feio rhywun neu i hyw- beth am ymddygiad (gwartbus) ein pobl ieuainc, ag eithrio eu hunain, rhaid ydyw cymeryd i mewn y citiern", y h;; droed, ac hyd yn nod, y dyddiau llyn, canu emynau cysegredig ar y Parade, fel esgusodion. Credat fod ihagfain yn cael y ita w uchat i raddau pell ar y rhai hyn, ac yn sicr y mae'n bryd I hoi y pe^hod hwn i lawr yn anad dim. Ofnwn fod arian- garweh yn codi ei ben yn ein haddoldai yn rhith offrvvm. Pe na fyddai angen tal mewn cysylitiad a'r gwahanol chwa- reuon credaf na ddywedid yr un gair yn eu herbyn. Gwerit, dyweder, dros fil o bunau yn y flwyddyn i efeng) leiddio y dref mewn cxfloi;au i weinidogion, ar wahan i gronfeydd eraii!. Oni ddylasai effaith eu llafur felly fod yi; anii--enach ? Oni ddylesid fod wedi puro moesau a buchedd y bobl ieuainc i'r tath raddau yn y gwahanol addoidai modd y bydd- ont yn addurn 1 gae chwareu ac i'r neuadd ac oni ddylai y gweinidogion ymgymysgu a hwy yn eu horiau ham- ddenol yn ogystal ag ar y S'JI ac yn y cyfaifodydd bdch ffurfiol gynhelir yn wythnosol ? Carwn eu gweled yn ym- uno yn y canu ar y Parade, a throi'r cyfan, os yn bosibl, yn gyfarfod diwyg- iadol. Y syndod mawr yw hyn, nad ystyrir unrhyw bleser fyddo at chwaeth y penaethiaid hyn (megis pysgota a'r cyffelyb) yn drosedd o gwbl. Ceisier enyn mwy o gariad y naill at y liall yn ein heglwysi yn gyntaf, a difodi yr ysbryd absenu ag sydd mor uchel ei ben, yn enwedig ymysg y rhyw fenywaidd, y rhai ant o dy i dy i enllibio eu cymdogion. Purer) r e ;Hvysi o'r drws i'r set fawr-ie, a' ? drws i'r set fawr—ie, a'r pulpud hefyd -yn gyntat. ac yna o bosibl daw peth- au yn nes i'w lie, a throir pob chwareu a chanu yn ogoniant i'r Hwn sydd yn rheoli'r bydysdwd. W. E. R. EISTEDDFOD GADEIRIOL PWLL- HELI, GWYL Y BANC, AWST 3ydd. Ar DRIGOLION PWLLHELI. A gawn ni ofyn yn ostyngedig am eich cefnogaeth i'r Eisteddfod eleni eto. Y mae ein costau eleni dros gan punt, yr hyn sy'n anturiaeth lied fawr a methiant arianol yw'r Eisteddfod bob blwyddyn ar wahan i'r gefnogaeth geir gan gai eji-ion. Yn ystod y deuddeng mlynedd di- weddaf y m e'r Eisteddfod wedi bod yn foddioo i dynu miloedd o bobl i'r dref, a thrwy hyny y mae'r dref yn gyffred- inol wedi manteisio arni. Oherwydd atdyniadau mewn Ueoedd eraill rhaid oedd arnom ychwanegu ein cyfritoldeb trwy roddi mwy o wobrau, ac mewn canlyniad i hyny prin y mae'r Eistedd- fod yn clirio ei hun. Nid gwiw ini wadu mai wedi myned i lawr fel atdynta ar y Pasg a'r Llun- gwyn y mae'n tref y b'.ynyddau diwedd- araf, ac ofnir mai't un Iydd tynged Gwyl y Bane os na chawn gefnogaeth ein trefwyr ac unwaith y collwn afael yn hwn anhawdd iawn fydd ei adfer, gan fod cymaint o atdyniadau mewn lleoedd eraill. Mawr hyderwn y rhoddwch ini'r gefnogaeth ddyladwv pan y deuir o gwmpas i ofyn am eich cyfraniadau. Yr eiddoch dros y pwyllgor, O. ELLIS JONES, LI) w ydd. D. JOHN JOXES, Ysgrifenydd. I CADWRAETH Y SABBOTH. Cawsom syhvadau yn ddiweddar ar y mater hwn yn eghvysi y dret a'r wlad, -ac y mae eisieu,-onJ mewn rhai Ileoedd gwnaed sylwadau oedd yn nat- uriol yn arwain pobl i feddwl fod yr ymwelwyr (visitois) yn daiostwng ein syniadau fel trefwyr am y Sabboth,— ac yr wyf fi yn gwrthdystio yn erbyn hyny. Y gwir yw fod yn 11awer iawn o'r ymwelwyr yn cadw y Sabboth yn well,-yn llawer gwell, na rhai o'r bob! sydd yn eu condemnio. Yr wyl yn digwydd bod mewn lie yr wyf yn cael mantais i weled fel y mae yr ymwelwyr sydd yn eglwyswyr, ac yn babyddion, yn gotalu am fyned i'r eglwys yn y boreu c.ynlaj, pan y mae y trefwyr yn methu codi at yr oedfa ddeg o'r gloch. Onid dyma'r ffaith ? Peth arall y rhaid ei gael yw cysondeb. Nid yw and ynfyd- rwydd i bobl siarad am Sabboth pan y maent hwy eu hunain a'u teulu- oedd yn tori'r Sabboth mewn ffordd amhvg i bawb. Credaf fel y dywedai p: e;;eth wr yn ddi weddar, fod eisieu astudio cwestiwn y Sabboth cyn siarad arno,—a deall beth yw Sabboth lesu Grist —CYMRO. -1

No title

Torodd tan allan ar yr agerto'? ? T (HodJ tân allan ar yr agerlong: Campania" ddydd Sadwrn, a ??nacd i co!!ed o gan' punt arni. Onibae am ymdrechion a llwydd y criw i ddiffgdd y fflainau mewn pryd buasai y gelled l yn anferth.

Advertising

PWLLHELI Chair Eisteddfod. SPECIAL PRIZE OF Li Is For a Bust, carved in Marble, of the Right Hon. D. Lloyd George, M.P. Stones supplied gratis by the British & Welsh Marble Quarries Co., Ltd., Aberdaron. Competitois pSeahe add'ess the Manager—Mr E. J. Evans, Ty Ne- wydd Hotel, Aberdaron. The winning exhibit to be the property of the prize giver. Competition closes on Wednesday, July 29th, and should be forwarded to the Hon. Sec, — D. Jorx Je.\iis, 74, High St., Pwllheli. Recreation Ground PWLLHELI, BANK HOLIDAY, AUG. 3rd. Athletic Sports k C, v, c e Races Ii First Event 2-30. Admission 6d. For list of events apply, F E YOUNG, Hon. Sec. Lleyn & Eifionydd A(jrimltuml Society. IHT: FIFTY-SECOND ANNUAL SHOW will be held at PWLLHELI, Friday, August 21st, 1914. President DR. R JONES-EVANS (Mayor of Pwllheli). Vice-Presidents D. WILI-IANts, ESQ., SHOP PWLLDEFAID, PWLLHELI. W. C. ROBERTS, ESQ., NANHORON. OVER £ 200 IN PRIZES offred for Hor>es, Cattle, Sheep, &c. A! so Horticultural. Trotting Competitions & Pony Races. Several Open Classes. Open Jumping Competition. 1st prize, ^10. 2nd prize, ^5. Entries close August 12th. Schedule of Classes and Prizes may be had on application to the Secretary, -D. H. PARRY, Vronallt, Pwllheli. Office: r, Salem Terrace, Pwllheli. DON'T FORGET THE ENTERTAINMENT AT THE TOWN HALL, EVENING OF THE AGRICULTURAL SHOW, in aid of the Society's Funds. Preliminary Announcement. HIGH-CLASS Concert AT THE TOWN HALL DURING AUGUST. Particulars shortly. Ar Osod. VIAE ELUSEUDY LLANGYBI yn 1\ wag, ac os oes teulu bach mewn angen am dy felly antoner at y clerk sydd a'i enw isod am fanylion:- JOHN PIERCE, Pencaenewydd, Chwilog, S.O. For Sale, j pOR SALE. Cheap. IRON FUEL STOVE. Practically nevv. Suit- able for Laundry or Tailors. kpply- W," Office ot this paper. Wanted. ROOM as Ollice in main street, Pwll- heli. Address W. LMgorn' Office. YOUVG Lady. Must be well up in Br-ok-keeping and to serve in the Shop when required. Apply, "B.5./1 U dgorn II Office.