Teitl Casgliad: Udgorn

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 4 Nesaf Olaf
Full Screen
11 erthygl ar y dudalen hon
I AT EIN OHEBWYR

AT EIN &OHEBWYR. | Aufoner erbyn BOREU SADWBN y I fan bellaf Pob archebion a th?!iRd&u am Vr PDGORN i'w ha' fon i r OORUCHWVLIWP, 74, High Supet, Pwllheli. Pob gobebiaeth i'w cyfeirio- YR UDGORN Office, Pwllrelt. Bydd yn dda genym ctoer^yn gohsb- iaetban oddiwrtb ohebwyr '1r fatorion ¡¡eo) o ddyddordeb cyhoeddus.

i NODION A HANESIONI

NODION A HANESION Gadael £ 59,000. Gadawodd y diweddar Canon Binney, Caer, £ 59,057 ar ol. Trysorfa Goffa Argl w ydd Kitchener I fyny i ddydd Iau diweddaf yr oedd cyfanswm y Drysot fa hon yn cyrhaedd y swm o 4 180,000. 2,250,000 o Wyau Er dechteu y rhyfel y mae plant ysgol- ion Sheffield wedi casglu 2,500 000 o wyau i'w hanfon i'r milwyr clwyfedig. + — + Ei Ladd gan Darw. Nos Fercher cafodd L. Owen, asiedydd, Penrhoslligwy, Mon, ai ladd gan darw yn fferm Dwyran, Llanerchymedd. Hyd nes bydd Germani wedi ei Gorchfygu. Dywcd Cadfridog R wsiaidd y bydd i ymosodiad Rwsia barhau hyd nes y gorch- fygir Germani. + Gwrthod Esgusodiad i Wisgwr Ffenestri. Gwrthodwyd ape! gwisgwr ffenestri yn Nhribynlys Manchester, dydd Iau, dywed- odd y cadeirydd nad oedd gwiso ffenestri yn waith o bwysigrwydd cenedlaethol. Ymgais at Hunanladdiad. Cyhuddwyd Patrick McCoy, 20, o wneud cais at hunanladdiad, yn Gateshead, dydd lao. Dywedid iddo gymeryd gwenwyn am fod ei feistriaid yn gwrthod iddo ym- uno a'r Llynges. Rhyddhawyd ef. Pris Blawd. Oherwydd y codiad yn mhris y blawd, mewn canlXniad i niwed mawr i'r cropiau yn Ngogledd America, yr oedd y blawd yn cael ei werthu o is. 6c. i 2s. yu uwch yn Lerpwl dydd Iau diweddaf. Dim Rhent am Bedair- Blynedd Dydd Sadwrn, yn Uys yr Heddgeidwaid Abergele, dywedid fo tenant i Lady Dun- donald heb dalu rhent am bedair blynedd, er nad ydoedd y rhent ond is. 6c. yr wythnos. Gorchrrynodd y fainc i'r tenant glirio o'r tyddyn o Lwn mis. ■* T Anrhydeddu Swyddog Cymreig. Y m-te Lifftenant Col. J. L. Allauson (mab Mr J. R. Ailanson, cyf eithiwr, Caer- narfon), yr hwn a enillodd y D S O. yn y Dardanelles, yn cael ei gydnabod yn arbenig yn adroddiadau Syr Ian Hamilton, ac y mae wedi cael ei osod ar y general staff. ? fr +* Dweyd Ffortun. Dvdd Sadwrn, yn Blackpool, dirwywyd Elizabeth Duffus i £ 5 am ddweyd ffortun. Dywedodd wrth foneddiges, perthynol i'r heddiu, y byddai i ddyn neillduol adael swm mawr o arian iddi-fod ei gwr yn wael, ac y dylai geisio moron gwylltion iddo at y poenau yn ei gefn. ♦ Carchar i Wraig Enciliwr Dydd Jau, yn Glasgow, dedr'rydwyd Christina Han is, i dr-igäin niwrnod o garchar. am dwyllo'r Suyddfa R) fd. Yn ystod deuddeng mis derhyniocla cjros £ 68 drwy gymeryd arni fod ei yn gwasan- atthu o hyd, tra y gwyddai ei fod wedi encilio. Marw Dros ei Wlad. Wrth anerch gwasanaetli crafyddol yn Peterborough, dywedodd Deon Peter- borough fod Hawer o weithwyr cyfarpar yn gwneud hunanaberth gwerth ymffrostio u'i blegid Gwyddai am un dieithrddyn, yn mhell o'i gartref, yn Peterborough, fu yn gweith!o nos a dydd, wythnos ar ol vk ythnos, nes un diwm'J aeth mor wan I' iod y bu yn thaid ei gario o'r gwaith, a bu firw heb neb o'i berthynusau i weini urno e! fywyd d cvei

I Y CYDBLEIDIAU YN PARHAU I FYNED YN MLAEN

Y CYDBLEIDIAU YN PARHAU I FYNED YN MLAEN I Y FFRANOOD YN MEDDIANU SAFLEOEDD PWYSIG GER THIAUMONT. I Y PRYDEINWYR YN OYMERYD FFOSYDD Y GELYN A CHANOEDD 0 GARCHARORION. I BUDDUGOLIAETR Y PRYDEINWYR YN YR AIFFT. 1, OYMERYD DROS 3000 O'R TYROIAID YN GARGHARORION. 0 DDYDD I DDYDD. i Y mae y symudiad yn mlaen yn parhau o hyd, ac hyd yn hyn y mae wedi bod y tu hwnt i'l d-sgwyliadau. Bu yn ymladd tost Nghoed Delville. Yr oedd y gelyn wedi dwyn adgyfnerthien mawr, ond er hyny llwyddodd ein milwyr i ddal y lie, ac er pob ymdrech ac ystryw o eiddo y gelyn i'w adfeddianu. CQnmola Syr Douglas Haig ddewrder ein milwyr yn y symudiad ymosodol. I'r g gledd a'r de o Somme symudodd milwy-r Ftrainc yo mlaen yn Hwyddianus. Yn Verdun gwnaeth y gelyn ymosodiad mawr, ond aflwyddianus, yr hyn a gost- iodd yn drwm iddo mewn bywydau. Y mae y Germaniaid yn methu yn Ian a rhoj goreu i Verdun, er eu ho I golledion. Cred- ant, ond meddianu y lie hwn-pellder o ryw dair milldir a haner-y bydd iddynt enill ffordd glir i Paris. Ond yn ol pob tebyg na chant y pleser o feddianu y lie. Gwoaeth y Ffrancod wrth-ymosodiad gan- 01 yr wythnos, a llwyddasant i enill amryw ffosyd oddiar y gelyn, ac i gymeryd 800 o garcharorion. Yn ddiw eddarach ymosodwyd ar bentref Fleurv, oedd edi ei feddianu am bris mor drwm mewn bywydau gan y gelyn, a llwyddasant i yru y Germaniaid yn ol. Cymerodd y Ffrancod 650 yn rhagor o garcharorion, a meddianwyd yr holl le cydrnwng Fleury a Thiaumont. Y mae y R wsiaid yn parhau i symud yn mlaen yn fuddugoliaethus. Ar ol cymer- yd caerfa Brody y maent yn cyrchu at Kovel, He sydd yn bwysig iawn i'r gelyn, ac y mae brwydro caled yn cymeryd lie i'r cyfeiriad hwn. Uwyddasant i gymeryd 33,000 o garcharorion mewn dati ddiwrnod Rhaid fod y coiledion arswydus hyn yn dweyd yn drwm ar y gelyn. Ar y cyutaf yr oedd yn gallu symud ei filwyr o naill le i'r llall, fel yr oedd galw, ond nis gall wneud hyny yn awr, am fod y Cydbleidiau yn pwyso o bob cyfeiriad. Y mae y Zeppelins wedi dechreu talu ymweliad a ni eto. Yn yr ymweliad cyntaf goilyngwyd C) maint a 32 o bombs, ond ni dlOiJ wvd dim bywyrdau, ac ni wnaed ond ychydig niwaid. Priodoiir hyn i'r ffaith fod ein awyrwyr ni, mor fuan ag y daeth- ant drcsodd, wedi eu hymlid ymaith. Yr oedd yr ail ymosodiad lawn mor aflwydd- lanus a'r cyntaf. Y mae y newyddion diweddarat a ddaeth i law oddiwrth y fyddin Brydeinsg yn Ffraiuc hefyd yn galonogol inwn. Llwydd- wyd i gymeryd 3,000 o latheni o ail lineli y gelyn i'r gogledd o Pozieres, am bellder y 400 i 600 o latheni. Y mae amryw gan- noedd o garcharowon wedi eu cymeryd. Gwnaeth y gelyn ymgais ar o! ymgais i geisio adfeddianu y tir a goilodd, ond yn ofer. Y mae newydd adswyddogol yn dweyd tod y Prydeiniaid wedi Hwyddo i gymeryd Bryn 160. Mae y Germaniaid wedi gwneud ym- osodiadnu ffyrnig ar y Ffrancod o flaen Verdun. Llwyddodd yr olaf i gymeryd p o gyich Thi:.tumont, ac er pob gwiih-yniosociiad y macnt wedi gallu dal y He hyd yu hyn. Dydd Sul gwnaeth y gelyn ymdrech araB i'w gwthio yn ol, ond yn aflwyddianus. Bu y frwydr yn nod.dig o ffyrnig, a choliodd y gelyn yn drwm drwy yr ymosodiadau hyn. j Daeth newyddion i law yn dweyd y bu j yrnladd trwm ddiwedd yr wythnos ar yr ochr ddwyreiniol Trodd y frwydr yn ffafr y Rwsiaid. Cymerwyd amryw ben- trefydd pwysig ganddynt ar y ffordd at Kovel. Yr oedd yr ymladd fu yn y pen- i trefi hyn yn ffyrnig iawn Yn yr ymosod- iadau hyn, ddydd'au Gwener a Sadwrn, llwyddodd y Rwsiaid i gymeryd 140 o swyddogion a 5,500 o fiJwyr yn garchar- orion. Parha y carohar i >n i dd'od i mewn. Llwyddwyd h:t, gymeryd am- ry". gyflegrau a darjrari.:u rhyfel i GORCHFYGU Y TYRCIAID. 2,500 o GARCHARORION. Dydd Gwener gwnaeth oddeutu 14,000 I o Dytciaid ymosodiad trwm ar ein milw yr ger Romain, oddeutu 18 milldir i'r gogledd o'r Gamlas, Trodd yr ymosodiad allan yn aflwydd- ianus. Cymerodd ein milwyr arnynt gilio yn "I, ond wedi cael y gelyn i le cyfaddas, ymosodwyd arnynt. Llwyddwyd i gymer- yn 2,500 o'r Tyrciaid yn garcharorion. Ar dorlad y dydd boreu Sadwrn ymlidiwyd ar 01 y gelyn. 90,000 0 DYRCIAID YN EWROP. Yn ol hysbysrwydd o ffynhonell y gellir I dibynu arno, amcangyfrifir mai nel th mil. wrol Twrci yn Ewrop ydyw 90,000 o wyr. Mae haner y rhif hwn yn y Dardanelles, a'r hansr arall yn Constantinople. I CYTHRWFL YN VIENA. Y MILWYR YN GWRTHOD UFUDDHAU. Dywedir fod sefyllfa pethau yr. Awstria yn myned o ddrwg i waeth. Y mae y than fwyat o'r boblogaeth ac o'r milwyr yn dyheu am heddwch. Collir ymddiried- i aeth yn arweinwyr y fyddin, ac y mae yn ber ffaith hysbys fod anohydweliad yn bod- oli cydrhwng y swyddogion uwchaf. Yn Viena, Linz, a threfydd eraill, cyn- haliwyd amryw gyfarfodydd yn erbyn y Ltywodraeth, Bu yn rhaid galw y milwyr allan yn Viena er ceisio chwalu y gwrth- wynebwyr, ond gwrthododd y milwyr ufuddhau. Y mae digwyddiadu fel hyn yn cymeryd lie yn fynych. Un diwrnod taflwyd cerri g at gerbyd modur oedd yn cynwys personau o'r teulu ymerodrol. Y FUDDUGOLIAETH AGOSHAOL. Mewn rhydd-ymddiddan a gohebydd Americanaidd dywed Joffre, ar ddechreu y drydedd flwyddyn o'r rhyfel, fel hyn Er fod ein gelynion yn ymladd heddyw yn fwy ffyrnig nag erioed, eto, wrth weled undeb ymosodiad y Cydbleidiau, gall y byd cyfan weled a deal! yn eglur y dynged pa un sydd yn ffurfio y fuddugoiiaeth j derfynol I ni. Er fod y gelyn yn ymladd yn ffyrnig o hyd, eto mae y cynllun o anfon adgyfneith- ion o'r nai'l le i'r llall yn anmhosibl mwy- ach, oherwydd ymosodiad unol y Cyd- bieiJial1 ar yr holl Tnell Germanaidd. Y mae buddugoiiaeth i ni yn awr yn I sicr. Nid ydyw yn peithyn i ni ddweyd pa hyd y pery yr ymdrech cyn y bydd i nerth y gelyn dori yn derfynol i lawr, ond yr wyt yn hollol sicr mai tori a wna. Yr ydych yn teimlo yn ogystal a minau fod y frwydr yn barod wedi troi yn ein ffafr. Y mae gwrthsafiad Ffrainc am bum' mis yn Verdun wedi troi y frwydr yn derfynol yn ein ffafr, drwy chwalu cynllun- iau y Germaniaid Dywed yn mhellach fod dwy ran o dair o tyddinoedd Germani yn Ftrainc, set 122 o adranau, neu oddeutu 2,000,000 o filwyr. Yr oedd byddin Ftrainc,. er ei holl goll- edion, yn lluosocach heddyw na phan y j torodd y rhyfel allan. Yr oedd llawer o waed wedi cael ei dywalit gan Ffrainc, a byddai i lawer mwy eto gael ei dywalit. Yr oedd y genedl i gyd yn benderfynol i gario y rhyfel yn mlaen i derfyniad buddugoliaethus, gan eu bod yn ymladd nid dros eu buddianau eu hunain yn unig, oud yn ogystal dros ryddid y byd. Ni hyddai iddynt adael y frwydr hyd nes y byddai rbyddid wedi ei sicrhau. DIWEDDARAF. I Y FUDDUGOLIAETH YN YR I AIFFT. Y mae y newyddion diweddaraf yo dangos fod y fuddugoliaeth yn yr Aifft yn fwy Uwyr nag a ddangosid drwy y newydd- ian cyntaf ddaeth i law. Y mae nifer y carcharorion yn 3,145, ac ymlidiwyd ar ol y gelyn am y pellder o ddeunaw milldir. Yr oedd amryw swyddogion Germanaidd yn mysg Y carcharorion.

I Marw Syr Arthur Markham I A Si

Marw Syr Arthur Markham, A. S. Ddydd Sadwrn bu farw Syr Arthur Markham, aelod Rhyddfrydol dros Man- field, Nid oedd ond go mlwydd oed. Er pan dorodd y rhyfel allan gwnaeth niter o ymosodiadau ar y Swyddfa Rhyfel. Yn y Senedd nos Lun dygodd Mr Lloyd George dystiolaeth uchel iddo am ei ore,trwydd yn ei holl reirniadaethau. Cymerodd ddyddc: deb mawr yn achos y Cadfridog Owen Thomas. Er plin symudwyd y Cadrridog o Bare Kinmel mynodd Syr Arthur Markham gael d'od o hyd i achos ei symudiad, a gotynodd nifer o gwestiyn- au yn y Ty mewn perthynas i'r mater.

Cyhuddiad o Lofruddio Meddyg

Cyhuddiad o Lofruddio Meddyg. Yn Llandeilo, ddydd Sadwrn, traddod- wyd David Davies, mab i amaethwr, i sefyll ei brawf ar y cyhuddiad o lofruddio Dr. Glyr, Jones, ar Gorphenat T Sfed, tra r oedd yr olaf ar y gwaith yn myned i yro- weled a thad yr cyhuddedig. Ni wnaeth Davies yr un atebiad i'r cyhuddiad yn ei erbyn.

Attebwch yn OnestI

Attebwch yn Onest. I Al NID YW BARNAU Y RHAI SYDD YN Byw YN MHWLLHELI YN WELL NAG EIDDO DIEITHRIAID. Y mae hwn yn gwestiwn pwysig Y mae o bwys arbenig i bob! Pwllheli. Nis gellir ei ysgoi na'i anwybyddu. Y mae y dyn o Bwllheli sydd yn siarad yma yn gwneud hyn er lies y gymdogaeth Darllenwch ef drwodd drosoch eich hunain, a chydnabyddwch y gwirionedd o'r fFeithiau hyn. Ar Iooawr 28ain, 1909, dywedodd Mr G. Jones, Arley House, West End Parade, Pwllheli Tua thertyn y flwyddyn ddi- weddaf cefais boen yn fy nghefn, yr hyn waethygodd yn raddol nes yr oeddwn bron yn fy nyblau. Rhaid oedd i mi wrth gyn- orthwy ffon i fyned o amgylch, a dywedai fy nghyfeillion fy mod wedi myned i edrych yn hen ddyn. Yn sicr yr oedd y boen yn erwin. Cymerais amryw feddyginiaethau yn y gobaitf. am wellhad, ond yn ofer. O'r diwedd, wedi clywed canmoliaeth fawr i Doan's backache kidney pills yn y gym- dogaeth, anogwyd fi i roi prawf arnynt. Cyn gorphen un blwch teimhvn fy hun yn well, gan hyuy parheais gyda hwy. Yn raddol ciliodd y poenau, ac yn awr mae'n dda genyf ddweyd fy mod cystal ag erioed. Gallaf gerdded yn syth, a gwneud fy ngwaith, heb boen nac anhawster. Bydd- af yn falch o gymeradwyo Doan's pills at anhwylderau yr elwlod, am eu bod mor effeithiol. (Arwyddwyd) G. Jones." Ar Chwefror 3ydd, 1916, dros saith mlynedd yn ddiweddarach— dywedodd Mr. Jones Yr wyf wedi bod yn nodedig o dda am am- ser maith. EfTeithiodd Doan's Pills iachad rhagorol yn fy achos i. Da genyf ddweyd na chefais byth y fath ymosodiad ar ol hyny." Nid ydyw Doan's backache kidney pills yn gymwvsedig at rwymedd, drwg- ar yr atu, na phoen yn y cylla. Y maent yn gymwys yn unig at anhwylderau yr elwlod a'r yswigen, megis dropsi, grafel y dwfr yn gwaelodi, anhwylderau dyfriol, poer. yn y cefn, lumbago, crydcymalau, gwen- wyn oddiwrth uric acid. Rhyddhant yr elwlod a'r yswigen, fel y gwna rhydd- gyffeiriau ryddhau yr ymysgaroedd. Gan boh siopwr, neu am 2s. gc. y bocs, oddiwrth Foster McClellan Co 8, Wells Street, Oxford Street, London, W. Peid- iwch gofyn am bitenau at y cefn neu'r elwlod-gofynwch yn eglur am Doan's back- ache kidney pills, yr un math ag a gatodd Mr. Jones.

Aflonyddu ar Darw ar canlyniad

Aflonyddu ar Darw a'r canlyniad Mewn treigholiad a gynhaliwyd ddydd Sadwrn gerbron Mr R. Jones Roberts (Crwner Sir Fon) tystiodd sut y bu i Saer o'r enw Owen Lewis Owen, Penrhoslligwy Mon, gytarfod a'i ddiwedd. Tra o dan ddylaowad y ddiod bu i Owen yn ol y dystiolaeth, ddechreu aflonyddu ar darw oedd mewn cae trwy luchio ceriig ato. Wedi hyny aeth i'r cae at y tarw a dechreuodd ei gicio. Hefyd ceisiodd gael gafael yn y fodrwy oedd yn ei ffroen. Syrthiodd ar lawr ac ymosododd y tarw arno Bu farw mewn canlyniad i'r niweid- iau a dderbyniodd. Gotynodd un o'r rheithwyr i berchenog y tarw beth fwriadai wneud a'r tarw. At- ebodd yntau nad oedd yn bwriadu gwneud i ffwrdd a'r tarw. Heblaw aflonyddu ar yr anifail, yr oedd Owen yn tresmasu. Dychwelwyd rheithfarn o farwolaeth dda nweiniol.

No title

Y riiMe'r Brenin wedi ail-benodi Ar- glwydd Wimbome i tod yn Arglwydd- Raglaw yr Iwerddon. Dydd Sadwrn cymerodd yn agos i 30,000 o wasanaethyddion mewn ffactri- oedd cotwm wyliau. Aeth rhai miloedd i Blackpool, Southport, Lytham, Rhyl, Llandudno a Cholwyn Bay.

Y Cyngor Trefol ar Awdurdodau Milwrol

Y Cyngor Trefol a'r Awdur- dodau Milwrol. GOH EBI AETH DDYDDOROL. Mewn cyf.irfoa o Gyngor Trefol Pwll- heli, nos Fawrth, dan lywyddiaeth Mr. G. Corneiius Roberts (\-ber) darllenwyd llythyrau dyddorol oddiwrth yr awdur- dodau milwrol, yn ymwneud a'r cwynion a wnaed gan y Cynyor yn eu cyfarfod blaenorol o berthynas i ymddvgiad yr awdurdodau at y milwyr Cymreig. Ysgrifenai Lieut. G. A. Charlton, ar ran y G.O.C. yn Mharc Kinmel, i ddweyd y gwneid pob ymdrech i gytarfod a dvm- uniadau milwyr Cymreig, ond yr oedd yn rhaid ar hyn o bryd anfon milwyr i'r lie bynag yr oedd yr angenrheidrwydd mil- wrol a budd y genedl yn galw am danynt. Major R. T. Anwyl Passingham, swyddog ymrestrol Wrexham, a ysgrif- enai 41 0 berthynas i'ch llvthyr dyddiedig Gorph. 22aiu, a'r penderfyniadau a tab- wysiadwyd gan Gyngor Trefol Pwllheli, nid wyf yn meddwl fod y Cyngor mewn meddiant o'r fleithiau, a chyn pasio y pendertyniad dylasent wneud yn sicr o'r ffeithiau. 0 berthynas i'r penderfyniad cyntaf. Gwneir pob ymdrech posibl i anfon Cvmry, yn enwedig Cymry unieithog, i Units Cymreig. Astudir buddianau Cymry yn mhob cyfeiriad posibl. 0 be, thyiias i'r ail benderfyniad. Yr wyf fi a'm dau gynorth- wywr yn Gymry, a gallaf fi a Capten Cemlyn Jones siarad Cymraeg, ac mor bell ag y gellir, gwneir ymdrech i sicrhau clercod a swyddogion eraill yn gallu siarad Cymraeg. Ond thaid cydnabod nad yw yn bosibl cae! pob sw\ddog yn deall Cym- raeg mewn lIe fel Wrexham. Yn wyneb yr adroddiad maleisus a disail o berthynas i Wrexham sydd yn cael ei ywasgaru gan bobl anfoddog ac ar.wybodus, nis gallaf ond eich cyfeirio at lythyr a anfonodd Mi. Ellis Davies, A S., i'r was, yn ddi- weddar, yr hwn sydd yn gwneud i ffwrdd a'r holl gwynion Capten Stanley Davies, Baneor. a ys- grifenai i ddweyd ei fod wedi anfon cwyn y Cynor i Wrexham, a dvwedai fod yn Wrexham swyddogion Cymreig i ym- wneud a milwyr Cymreig. Major Mitchell, o'r Western Command, Caer, a ysgritenai ar ran y prif arweinydd yno, i ddweyd fod yr holl filwyr Cymreig yn cael eu hanfon i Units Cymreig, ond  ond nid o angenrheidrwydd i Bare Kinmel. Ystyrid yn ddiangenrhaid ar hyn o bryd i sefydlu catrodau newyddion, ac aeth rhagddo i ddweyd fod cvflawnder o swydd- ogion yn deall Cymraeg yn Wrexham. Cydnabyddai y Swyddfa Ryfel y pen- derfyniad. Y Maer Oes genych ryw sylw i'w wneud ar y llythyrau ? Mr. Hugh Pritch- ard Yr wyt yn cynyg tod y pwyllgor cyffredinol yn eu hystyried. Dr. Jones Evans Beth sydd yna i'w ystvried yn mhellach? Mr. W M. Toleman Gad- awer hwy ar y bwrdd. Mr. E. Jones Griffith Yr wyf yn cynyg i fyn'd at y mater nesaf. Mr Lewis Jones Er gailu- ogi yr aelodau i brofi yr hyn a dd% wej%k N d yn y cytarfod o'r blatn yr wyf yn cemogi Mr. Pritchard. Cefnogai Dr. Jones Ev,ins gynygiad Mr. Griffith, yr hyn a gymerai ef fel yn derbyn eyluihad yr awdurdodau milwrol. Mr. Hugh Pritchard: Dyna ydych yn f ddwl ? Gallaf fi ddweyd fy mod yn sefyll at bob gair svdd yn y pen- derf>> iid cyntat. Mr T. W, Thomas: A gallat finau ategu fod gen\f dystiolaeth ychwanegol i gadarnhll1 yr ail benderfyn- iad, am yr hwn yr wyf yn gyfrifol. Mr E. Jones Griffith Nid yw yn iawn cymeryd rhyw un engraifft i brofi ymddygiad cyff. redinol yr awdti dodau. Yn y diwedd pasiwyd gyda saith pleidlais yn erbyn pedair i drosglwyddo y mater i sylw y pwyllgor cyffredinol.

I 0I Cronfa y Groes Goch

I -0- Cronfa y Groes Goch. Deallwn y cynhelir yr Arwerthiant mewn pe; thynas a Chronfa y Groes Goch yn Smithfield, Pwllheli, ddydd Llun, Awst y 14e. Deallwn fod y rh-n twyat o gapelau ac eglwysydd Lleyn yn gwneyd yn rhagorol tuag at y mudiad teilwng hwn. Cwynir. pa fodd bynnag, mai lied ddidaro y mae awdurdodau thai ileoedd o addo!iad wedi bod, ac nad ydynt wedi dwyn y symudiad i sylw eu cynulleidfa- oedd o gwbl. Gresyn nad yw mudiad o'r fath yn cael y sylw cyffredinol y mae yn hawho, ac os oes rhywun sydd h,-b etto gael cyfle i danysgrifio, gellir anfon y rhodd i'r Trysorydd, Mr. R. Parry, Arwerthwr, Pwllheli.

Musical Successes

Musical Successes. The following pupils of Miss K. McKevitt Roberts, A.R.C.M., Pwllheli, have passed the examinations of the Trinity College of Music, London, held at Bangor University :-Preparatory: Mtttie Lloyd, Glan Daron, Aberdaron, Jennie Jones, Glyn, Llanystumdwy. Junior: Mary Gwendoline Jones, Cynlas, West End. Intermediate: Mary Kate Thomas, Car- neddol, Rhydyclafdy.