Teitl Casgliad: Udgorn

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 4 Nesaf Olaf
Full Screen
6 erthygl ar y dudalen hon
AT EIN GOHEBWYR

AT EIN GOHEBWYR. \i fo i«r or',)yn BORP,'U ';AI)WR.N L y Ian be; af Pob archebion a tbaliadan am Yr (TPGORN i'w hanfon i r OORUCHWYMWlt, 74, Hi^h Street, Pwlibeli. Pob sjobebiaeth i'w cyfeirio- YR UDGORN OFFICE, PWLLBKLI. By-iri vn dda genym (herqyu gobeb- aetban oddiwrth ohebwyr ar faterion 11001 o ddyddordeh cyboeddua.

NODION A HANESION

NODION A HANESION. Rhegfcydd. Y mae cwynion parha s yn cael eu gwneyd fed y swyddogion milwrol ac eraill yn arferu iaith anweddus at yr holl filwyr. Yn nechreu y Rhyfel dygwyd y cwynion i sylw Arglwydd Kitchener, yr hwn a gyhoeddodd gyfarwyddiadau mewn perth- ynas i hyn, fu yn foddion am amser i lehai yr arferiad. Erbyn hyn pa fodd bynag, y mae yr arferiad newidiol yn codi ei ben etto. 610 am yr un pris ac arferol. Gwnaed mynegiad dydd Sadwrn, diweddaf gan ysgrifenydd pwyllgor benodwyd gan Fwrdd Masnachol i edrych i mewn i brisiau Glo De Cymru. Y mae y pwyligor wedi pendertynu fod holl Gwmni- au Glo De Cymru i gyflvvyno i'r Masnach- j wyr gyda'r un swm o lo o Medi i ddiwedd Rhagfyr. ac a gyflwynwyd am yr un mis- oedd y flwyddyn ddiweddaf. Y mae y cynllun wedi ei gymeradwyo gan Fwrdd Masnach ac ni ddylai yr un masnachwr wyro oddiwrtho. O'r Tribynlysoedd. Yn Gillingham, dydd Sadwrn, pan y dywedid nad odd rhai pregethwyr mor wladgarol ag y gallant fod, sylwodd y maer fod rhai pregethwyr y carai eu hanfon i'r rhvfel a'u rhoddi yn y "front line." Yn Kingston, yr oedd un appelydd mor • fyddar fel yr oedd yn rhaid i'r aelodau waeddi yn uchel er cael ganddo eu clywed Sylwodd un aelod fod yna tantais fawr i'r apelvdd yn hyn, "am na chtywai swn y magnelau o'i gwmpas." Rhoddwyd tsgus- odiad i'r appelydd hyd Rhagfyr 3 1 ain, ond yr oedd yn ymddangos fel pe heb glywed beth oedd y dyfarniad. Cydwybod Pregethwr. Gosodwyd dirwy o £ 4 am fod yn absenol o'r fyddin, yn Lancaster, dydd Gwener, ar John Gerrard, masnachwr ad- nabyddus yn Carusforth. ac am dduddeog mlynedd y'n.. bregcthwr lleol cymeradwy gyda'r Wesleaid. Cafodd ei appe! a'a dir cydwybod ei wrthod. Dychwelodd y papurau gyda llythyr, yn dweyd pa mor boenus bynag ydoedd gwrthod ufuddhau i gyfraith dyn. nas gallai efe wrthod ufudd- hau i Grist Yr oedd wedi pregethu Crist yn mhob Capel drwy y gylchdaith. Gall- asai appelio ar rao ei fasnach, ond gwell oedd ganddo gyffesu Crist. 1f. Adfer ei Leferydd. DigwydJodd achos rhyfedd o adfer Ileferydd yn Ysbytty Milwrol Nottingham. Ychydig ddyddiau yn ol aeth Milwr i weted darluniau symudol o'r frwydr ar Somme, ar y pryd yr > edd yn analluog i lefaru, fell canlyniad o ffrwydriad nwu yn Ffrainc oddeutu saith wythnos yn ol. Wedi dychwelyd i'r Ysbytty breuddwyd- iodd yr holl ddarlun. Y boreu dilynol, yr oedd wedi ad-feddianu ei leferydd. Er fod amryw achosion o fudandod drwy if wydriadau shells, wedi eu derbyn i'r Y-Hvfty, dyma y tro cyntif i ddyodd- eddyf gael ei wella mewn ffordd mor rytedd. Marwolaetb Ddamweiniol. Dydd Gwener, cynhalioJd Mr Robyns Owen, drengholiad yn yn Peomorta, o berthynas i farwolaeth MibS IViary Mortin, 69 yr hon a ddaethai tyw i Griccieth o Lund »»n, oddeutu blwyddyn yn ol, ac a symudodd yr wythnos ddiweddaf i dyddyn o'r enw Tanycoed. Penmorfa. Gwelwyd hi yn tyw yn ddiweddaf prydnawn LlUD, 11 gan Mr. Evan Evans, cymydog, a boreu Gwener, aeth Mr Evans ac eraill i'r ty, a chasant yr hen ferch yn gorivadd yn iarw ar waelod y grisiau. Barnai Dr. Pierce Joues, Portmadog, iddi tarw oddiwrth eff- eithiau y codwm o beu y grisiau. Dych- j wehvyd rheithfarn c farwolaeth

I Y OYDJBLEIDIAU YN PARHAU I FYNED YN MLAEN I

I Y OYDJBLEIDIAU YN PARHAU I FYNED YN MLAEN I I CYMERYD CANOEDD 0 GARCHARORION A GYNAU. I I Y PRYDEINWYR YN OYMERYD GINCKY. I I BUDDUGOLIAETH BWYSIG YN Y BALKANS. I CYMERYD PEDWAR 0 BENTREFI A CHARCHARORION. 0 DDYDD I DDYDD. ————. Y mae y newyddion o Ffrainc yn parhau o hyd yn galonogol. Y mae byddinoedd Prydain wedi symud yn mlaen nes bed o fewn 1,500 o latheni o bentref Guillemont, a meddianwyd y rhan hvyaf o Goed Leuze gyda'j holl goed cydrhwng Falfemont Farm a'r coed. Yn y symudiad hwn llwyddodd y Ffrancod a'r Prydeiniaid i gymeryd yn agos 1 8,000 o garcharorion mewn dau ddiwrnod. Ail-ddechreuodd y Ffrancod ar eu sym- udiad i'r de o'r Somme, a sicrhawyd gan-, ddynt enillion pwysig, a rhagor yn ych- waneg o garcharorion. Y mae y newyddion o Petrograd yn dangos fod brwydr bwysig yn cymeryd lie yn rhanbarth Vladinier. Llwyddasant i gymeryd 115 o swyddogion, a 4,515 o filwyr cyffredin yn garcharorion. Y mae y newyddion i law ar ol hyny yn profi fod y Rwsiaid wedi enill buddugoliaeth bwysig yn y de. Llwyddasant i gymeryd medd- iant o'r rhellffordd yn rhanbarth Halicz. Mae y dref hono yn cael el thanbelenu mor drwm fel y disgwylir ei chwymp huan. Dydd Mercher, yn y rhanbarth hwn, cym- erwyd 5,600 yn garcharorion, 3,000 o ba rai oeddynt Germaniaid ac oddeutu 700 yu Dyrciaid. Yr oedd y pellebron dydd Mawrth yn dweyd fod Rumania wedi cymeryd medd- iant o Orsava, un o'r dinasoedd cadarnaf ei harnddiffynfeydd yu Awstria. Mae or- safa i Transylvania yn debyg i'r hyn yw Verdun i Ffrainc Yr oedd Awstria wedi adeiladu amddiffynteydd cadarn yn y lie hwn cyn dechreu y rhyfel, a gwnaed hwy yn gryfach fyth yn ystod y ddwy flynedd ddiweddaf. Ystyrid hwynt mor gadarn, fel nas gallai yr un gelyn byth eu cymeryd. Ond llwyddodd y Rumaniaid i ddarostwng y He mewn ychydig ddyddiau. Nid ydyw amddiffynfeydd cedyrn o unrhyw werth yn y rhyfel bresenol. I Daeth newyddion i law dydd Iau fod y gelyn wedi gwneud ymosddiad ffyrnig ar y Rumaniaid yn Turtukai, ar ochr dde yr afon Dadube. Diweddodd y deg ymosod- iad yn aflwyddianus. Yn ddiweddarach deallwyd fod y Rumaniaid wedi cilio yn ol o Turtukai. Y mae Berlin, fel arfer, yn gwneud yn fawr o hyn, ac yn hawlio iddynt gymeryd ao.ojo o garcharorion a 100 o gyflegrau. Dywed newyddion di- weddarach nad oedd gan Rumania y nifer hwnw o filwyr. Mae sefyiifa pethau yn Groeg yn, parhau yn ddyrus o hyd Dywedir un diwrnod fod y Brenin wedi dyfod i weled o'r diwedd nad oes obaith i Germani enill y frwydr, ac fod ei ddiogelwch mewn d'od i delerau a'r Cydbleidiau, ond bydd hyn yn caet ei wadu r diwrnod dilynol, ac fod y Brenin mewn cyngrair a'r Kaiser o'r dechreu. Pa fodd b) nag, mae'n amlwg fod Berlin yn ofni nad ydyw cwrs pethau yn Gloeg yn foddhaol, ac fod y newy id am orchtyg- iad Rumania wedi ei goginio o bwrpas i geisio dylanwadu arni o blaid y Kaiser. Y cwestiwn a ofynir yn ami ydyw-Pa beth a wna Hindenburg? Mae disgwyl- iad mawr WI tho yn Germani, a bernir y bydd yn sicr o roi rhyw gynllun mawr ar gerdded er mwyn cyfreithloni hyn. Dy- wedir ei fod wedi ymweled a'r ffrynt gor. llewinol am y tro cyntaf, ac fod y Tywysog Coronog yn yr orsaf pan gyrhaeddodd. Catodd dderbyniad brwdtrydig iawn gan y mil wyr. Dywed ^ohebydd oedd yn y tan—" Ni welais Hindenberg erioed o'r I blaen, a synais oherwydd yr argraff rodd- odd arnaf. Ymddangosai yn llawer ieu- engach nag y tybiais ei tod. "—Dywed gohebydd milwrol un o bapurau Germani fod gwrth-ymosodiad mawr a phwysig yn cael ei barotoi. Y mae darpariadau wedi bod yn myned yn mlaen am beth amser. I'r amcan hwn symudwyd amryw o'r mil- wyr Germanaidd o dueddau Verdun. Ar uyn o bryd nis gwyddis pa bryd na pha le y gwneir y gwrth-ymosodiad. Barna rhai mai yn nhiriogaeth Vollv i i, a barna eraill p1 ar y Somme y cytrc n !e. Y tebyg- olrwydd ydyw, yn ol hanes g-orffenol y gwr, y cymer yr ymosodiad le yn y fan lie y disgwylid leiaf. Cyhoeddodd y British Weekly," yr hwn a olygir gan Syr W. Robertson Nicoll, cyfaill ac edmygydd mawr o Mr Lloyd George, fod saill dda i gredu fod yn mwrlad y Swyddfa Ryfel i alw miliwn yn rhagor o ddynion i'r fyddin. Nid oedd mewn safle i gadarnhau nac i wadu yr adroddiad. Golyga hyn y syrthid yn ol ar yr hen restrau-y byddai i'r dynion anghymwys i wasanaetb tramor gael eu gosod ar yr amddiffyniad cartrefol, ac y golyga hefyd, yn ol pob tebygolrwydd, y bydd i'r oed gael ei godi i 45. Y mae rhestrau y clwyfedig yn dweyd eu neges eu hun.—O'r ochr arall, dywed yr Even- ing News," ar yr awdurdod uwchaf, nad, oes unrhyw sait i'r hyn a gyhoeddir yn y British Weekly. "—Er hyny, mae yn ffaith fod ychwaneg o ddynion yn eisieu. DIWEDDAKAF. Cafodd y milwyr Prydeinig fuddugol- iasth bwysig ar y gelyn yn ystod diwedd yr wythnos Erbyn hyn y mae Ginchy wedi ei chymeryd gan ein milwyr, a'r tir cyd-rhwng y pentref pwysig hwn a choed Leuze hefyd wedi ei gymeryd. Llwydd- wyd i feddianu y safleoedd pwysig hyn yn ystod ymosodiad o 6,000 o latheni pryd- nawn dydd Sadwrn. Canlyniad wythnos o frwydro ydyw fod y llinell Brydeinig wedi ei symud ar ffrynt o 6,000 o latheni i'r pellder o 300 i 3,000 o latheni. Y mae y Ffrancod wedi enill rhagor o ffosydd yn nhhyfeiriad Verdun. Gwnaeth y gelyn ymosodiad ar ol ymosodiad i geisio eu hadfeddianu, ond yn ofer. COLLEDION GERMANI. CYFANRIF 3.476,134. Yn y rhestrau swyddogol Germanaidd am Awst, rhoddir cytanrif y colledion yn 240,957. Gwna y rhai hyn, g-ydå'r rhai gyhoeddwyd am y misoedd blaenorol, y cyfanrif er dechreu y rhyfel yn 3,376,134. O'r niter hwn y mae 78',547 wed; eu lladd neu wedi wedi marw o'u clwyfau. Nid yw y rhestrau hyn yn cynwys yn amcangyfriton yr awdurdodau Prydeinig, ondyn unig-y colledion yn ol y cytrifon Germanaidd. Y CYDBLEIDIAU YN CYMERYD 42,500 0 GARCHARORION MEWN WYTHNOS. Dywed gohebydd o Paris, am dydd Llun, tod y Cydbleidiau cydrhwng Awst 31ain a Medi 8fed, wedi cymeryd 42,449 o garcharorion, o ba rai cymerodd Rwsia 28,572, Ffreinc a Phrydain 9,672, a'r Rumaniaid a'r Italiaid 4.315. BUDDUGOLIAETH ARBENIG. YMRWYMIAD HINDENBERG I'R KAISER. Y mae Hindenberg wedi gwneud add- ewid i'r Kaiser y bydd iddo sicrhau budd- ugoliaeth arbenig ar y Cydbleidiau cyn i'r Senedd Germanaidd gyfarfod Medi i8fed. Y SYMUDIAD YN SALONICA. O'r diweddaf mae byddinoedd y Cyd- bleidiau wedi dechreu ymosod o gyfeiriad Salonica, ac mor bell ag y mae y newydd. ion wedi cyrhaedd, profir fod y symudiad wedi bod yn llwyddianus. Y mae pedwar o bentrefydd lied bwysig wedi eu cymeryd yn barod. Gwnaeth y gelyn wrth-ymosod- iad cryf, ond aflwyddianus. Cymeryd nifer o'r gelyn yn garcharorion, ond nid ydyw y nifer yo wybyddus eto. Cyn pen y mis bydd y tywydd mor oer yn y parth- au hyn tel y bydd gweithrediad milwrol bron yn anmhosibl, er y ceid brwydro caled drwy holl fisoedd y gauaf diweddaf. GORFODI Y BWLGARIAID I RODDI I DOBRICH I FYNY. Y mae symudiad y Bwlgariaid yn Dob- rudja wedi cael ei atal. Y fath ydoedd nerth y tanbelenu gan.y Llynges Rws- iaidd fel y gorfodwyd y gelyn i gilio'n ol.

Cyfarfod Chw irterol Lleyn I ac EifionyddI

Cyfarfod Chw irterol Lleyn I ac Eifionydd. Cynhaliwyd y C) fdrfod diweddaf yn I Horeb, Myutho, Llun a Mawrth, Medi y 4ydd a'r 5ed. Cyrarfu y gynhadiedd am 1-30 prydnawn y dydd cyntat, o dan lyw- yddiaeth Mr D. R. O. Prydderch, M. A., Penygroes, y cadeiivdd am y flwyddyn. Dechreuwyd trwy ddarllen a gweddio gan y Parch. John Ellis Williams, Pendref, Bangor. Treuliwyd yr awr gyntaf yn gyt- eillach, pryd yr arweiniwyd mewn siarad ar y mater a roddwyd, sef Cyfle yr Eglwys heddyw ac yfory," ,in Mr O. W. Jones, Penygroes, yr hyn a wnaeth yn hynod bwrpasol ac effeithiol. Siaradodd nifer o frodyr eraill, a diochwyd i Mr Jones am ei wasanaeth. Darllenwyd a chad- arnhawyd cofnodion cynhadledd cyfarfod Capel Helyg. Pasiwyd mai yn Gosen y cynhelir y cyfarfod -nesaf Llun a Mawrth Llun a Mawrth, Rhagfyr y 4ydd a'r 5ed. Yno ceir anerchiad y cadeirydd am y flwyddyn, e phasiwyd fod y Parch. J. W. Edwards, Tabor, i bregethu yno yn un o'r oedfeuon ar y pwnc, sef Yr Eglwys Filwriaethus Y Parchn. J. M. Williams, E T. Evans, J. Mostyn, Mri Owen Hughes, Samuel Roberts, a Richard Roberts, a ddewiswyd yn bwyllgor i ddwyn i'r cyfarfod nesat enwau rhai i fod yn swyddogion ac ar bwyllgorau y cyfundeb am y flwyddyn 1917 Darllenodd yr Henadur J. Jones Morris adroddiad o waith y pwyligor a benodwyd ynglyn a Chapel Aberdaron Ar ei ynygiad, ac eiliad y Parch. W. Ross Hughes, pasiodd y gynhadledd yn unfrydot i dderbyn yr adroddiad. Ar gyn- ygiad Mr J. R. Owen, ac eiliad Mr E T. Jones, pasiwyd fod yr ysgrifenydd yn anfon at y frawdoliaeth yno, yn ngwyneb safvllfa beryglus y Capel, i beidio cynhal gwasadaeth yno ar hyn o bryd. Diolch- wyd i Mr J. H. Roberts, Pwlleeli, am yr help a roes i'r pwyligor, i Mr Griffith Williams, Pwllcrwn, am ei ofal am yr achos ar hyd y blynyddoedd, ac i Mr Richard Roberts, Pwllheli, am bob llafur a thraul yr aeth iddo drwy ynglyn ag ychwanegu nifer ymddiriedolwyr yr eiddo yn Aberdaron, yn gystal ag i holl aelodau y pwyligor am yr hyn a wnaethant ar gais y gynhadiedd. Syiwodd Mr. J. R. Owen, Y. H., fod cryn nifer o eglwysi yn ein Cyfundeb heb ddiogelu yr eiddo rhag tin. Cymhellai y cyfryw yn daer i symud yn y cyfeiriad hwn yn ddiymdroi, ac addawai roi pob cyfarwyddyd i'r rhai a ddeuai ar ei ofyn ar hyn. Cyfeiriwyd at Gyfartod Diolchgarwch am y Cynhauaf, a fwriedir ei gynhal tel arfer y trydydd Llun yn Hydref. Cyfeiriodd y cadeirydd at bresenoldeb y Parch. J. Ellis Williams yn y gynhadiedd gan amlygu ein llawenydd o'i weled yn ein plith, fel un a ddechreuodd bregethu yn y Cyfundeb hwn, a chymerai fautais hefyd i'w longyfarch ar ei lwyddiant yn enill cadair Eisteddfod Aberystwyth. Cat- wyd gair gan Mr Williams. Hysbysodd hefyd fod nifer o frodyr wedi eu dewis yn ddiaconiaid yn eglwysi Abersoch a Bwlch- tocyu. Dymunodd y cadeirydd yn dda iddynt yn nghyflwyniad gwaith pwysig y swydd y dewiswyd hwy iddi. Cafwyd' ychydig eiriau gan y Parch. W. Ross Hughes ar y Drysorfa Gynorthwyol. Pasiwyd pleidlais o gydymdeimlad, yn y dull arferol, a'r Parch Morgan Price, Chwilog, yn ngwyneb marwolaeth ei dad, a phasiwyd fod yr Ysgrifenydd yn anfon llythyi au cydymdeimlad at y rhai canlyn- oi :—Mri Owen Pritchard, Nazareth Griffith Jones, Fourcruees John Williams, Morfi Nefyn, a Mrs Morgan Owen, o'r un lie (pob,un wedi colli mab yn y rhyfel); Mrs Elias, Abererch, a Mrs James, Morfa Nefyn (y naill wedi colli brawd yn y rhyfel a'r Hall wyr a fagodd) Mr R. Griffith, Abererch (marw chwaer); Mrs Heinz, Borthygest (marw tad); Mr T. Williams, Ty Mawr, Rhiw (wedi cyfarfod a damwain). Diolchwyd i'r eglwys yn Mynytho, a'i gweinidog, y Parch. R. M. Edmunds, am eu derbyniad croesawus iawn i'r cyfarfod Yr oedd pawb ar eu goreu yn dangos eu caredigrwyda i'r ymwelwyr. Da oedd genym weJed y capel yn cael ei gadw mor Ian a phrydferth. Daeth cynulliad lluosog ynghyd, a chafwyd cynhadledd gwir ddymunol. Terfynwyd trwy weddi gan y Parch. J. Glynn Davies, Llaniestyn. -o' S. c. I Cyfraniadau yr eglwysi 2 16 6 1 Casgliad Mynytho I Cytanswm 4 14 6 1 Y MODDION CYHODDUS. I Nos Lun a dydd Mawrth pregethwyd gan y Parchn. W. Walters, Gosen John Rhyddcch, Pwllheli R. W. Jones, Borth- ygest; J M. Williams, Penygroes, a W. J. Nicholson, Porthmadog. Yr oedd Mr Walters yn pregethu ar y pwnc, sef Gwerth gweddi yn argyfyngau bywyd," Catwyd gwenau yr Arglwydd yn amlwg yn y Cyfarfod. Abererch. HUGH DAVIES, Ysgrifenydd. I

No title

Rhoddodd Mr. W. E. Cain, Lerpwl, y I swm o i,ooop. at helpu mamau a gwrag. I edd i ymweled a charcharorion Prydeinig I yn yr Yswisdir.

Tribynlys Sirol

Tribynlys Sirol. ACHOSION 0 LEVN A PHWLL- HELI. Cynhaliwyd yn Mhwllheli dydd Gwener. Yr oedd yn bresenol Mr. J. E Gre; ves (cadeirydd). Dr, O. Wynne Gr ffilh, Mri. G. H ughes Roherts, John Owen, Llew Davies (clerc), Lieut Cradoc Davies (cyn- rychii,lydd nulwrol) W E. Williams (cyorychiolydd amaethyddol). APEL AWDURDODAU Y LLYTHYRDY. Yn achos Robert Gr iffith, Post Office, Rhiw, dywedai Lieut. Davies ei fod wedi ymw eled a'r lie gyda'r Postfe str, ac f. ,d y Postfeistr yn bwriadu gosod ffeithiau cyf- rinachol ger eu bron yn dangos yr nn- hawsder i allu gwneud heb yr ape'ydd. Ystyriwyd yr achos yn gyfrinachol. Y Llythyrdy Cyifredinol oedd yn apelio. Rhoddwyd mis o esgusodiad. ACHOS MAB FFERM. Ymddangosai Mr. j. Jones Morris, Porthmadog, ar ran Cadwaladr Griffith, Braich, Cwmystradllyn, am ail wrandaw- iad i'r achos. Dywedai M r Morris fod y fferm yn mesur 199 o aceri a 400 o aceri o fynydd, gyda 21 o aceri dan yd, 61 o wartheg, a 6 o gerfylau. Yr oedd y fam yn wael, a'r forwyn wedi llosgi. A-terai pedwar o ddynion weithio ar y fferm, ond yn awr nid oedd yno ond tri, ond di- gwyddai y tri fod yn teibion. Yr oeddynt wedi gwneud pob ymdrech i gael rhywun yn ei le, ond yn wflwyddianus. Nid oedd rhagolwg fod yr un o'r meibion yn debyg o briodi er cael merch yn rhagor i'r lie. Esgusodwyd hyd Hydref Isfed. ACHOS 0 BWLLHELI. Apeliai y Cynrychiolydd Milwrol yn er- byo esgusodiad amodol i J R. Bercham Lloyd, grocer, Pwllheli. Eglurai Mr. Hugh Pritchard, ar ran. Mr. Lloyd. fod yr achos yn ohiriedi* ac mewn canlyniad i awgrym aroddojd y C;idei, ydd i Mr. S. Lloyd, tad yr apelydd, yn v Livs hlaenorol, yr oedd mab ieuenaf Mr Lloyd wedi myned i Wrexlum, ac wedi ei dderbyn fel milwr. Yn wyneb hyny nid oedd Mr. Lloyd yn bwriadu apelio ar ran y mab ieuengaf, yn unol ag awgrymiad y Cad- eirydd Dywedai Lieut. Davies ei fod ef yn foddion i dynu ei wrthwynebiad yn ol ar yr amod fod y mab ieuengaf yn ymuno. Y teimlad oedd tod gan Mr. Lloyd ddau fab, ac y dylai un o honynt fod yn gwas- anaethu ei wlad. Cadarnhawyd yr esgus- odiad amodol. MASNACHYDD BLAWD. Apeliai y Cynrychiolydd Milwrol yn er- byn esgusodiad amodol i Mr. G. R. Owen, masnachydd blawd, Maes, Pwllheli. Ymddangosai MI, Hugh Pritchard ar r-n Mr. Owen, a dywedai ei fod yn 26 mlwydd oed ac yn briod. Yr oedd y Cwmni yn cario busnes yn mlaen yn N g haernar fon dan yr enw Williams & Ov\en. Yr oedd y Cwmni yn gynwysedig o daid, tad, a dau fab. Yr oedd un o'r meibion wedi ymuno a'r fyddin, a bu raid iddynt gau un adran o'r busnes yn Nghaernarfon i fyny o'r herwydd. Yr oeid y busnes yn Mhwllheli yn cael ei gario yn mlaen yn gyfangwbl gan Mr. Owen, a phe y gelwid ef i fyny buasai yn rhaid cau y busnes yn Mhwllheli i fyny. Yr oedd y busnes yr hynat yn y dref, ac yr oedd yn cario mas- nach yn mlaen trwy Leyn ac Eifion. Yr oedl swm mawr o arian allan iddo. Dad- leuai Lieut Davies nad oedd y busnes yn anheborol, gan fod digon o fasnachdai eraill yn y dref i gyfarfod a'r alwad. Yr oedd gan Mr. Owen b^ydles am 50 mlyn- edd ar y lie, ac yo gyfritol am 5op. y flwyddyn o rent am y cytnod hwnw. Es- gusodwyd hyd Hydref 3iain (yn deitynol). PRINDER PEIRIANAU DYRNU. Apeliai Robert Davies, Gwyddfor, Pen- caeaewydd, yn erbyn gwaith y Ltys Lleol yn gwrthod esgusodiad iddo Dvwedai ei fod yn gweithio i am yw o amaethwyr yn yr ardal. Tystiai Mr 0" en Guffiih, Tanyllyn, ei fod yn dibynu ar y dyn i gan- lyn y peiriant dyrnu, Yr oedd pedlar o beirianau dyrnu wedi eu hatal \n yr ardal oherwydd prinder dxnion, ac os elid a'r apelydd ymaith nis gallai yntau fyned a'r peiriant allan. Dywedai Dr O. Wyane Griffith fod hyny yn ystyriaeth bwysig iawn. Dadleuai Lieut. Davies nad oedd y dyn ond labtwr, ac nad oedd v ffermwyr yn talu ond gini yr wythnos iiido. Gan tod ganddo bedwar o blant busai yn llawer gwell allan yn y fyddin. Gwrthod- wyd y cais. ACHOS DALIWR GWNHINGOD. Apeliai Mr. Sanders am esgusodiad i Richard Roberts, Brynhyfryd. Tydweiliog, daliwr cwnhingod. Dywedai Mr. Sanders ei fod yn dal cwnhingod yn mhiwyfi Edeyrn a Thydweiliog, ac nad oedd gan- ddo ond un dyn pryd yr arferai logi chwech. Yn ateb i Lieut. Davies dywedai ei fod wedi gwneud cytundeb newydd ag ystad Cefnamwlch ddwy flynedd yn of. Efe oedd yu dal yr holl, wnhmgod, ond y ffermwyr oedd yn cael yr ariati Yr oedd yn talu 21S. yr wythnos a cheiniog y cwpl i'r apelydd. Enillai 25s. yr wythnos. Yr oedd yn talu 6ch. y cwpl i eraill am ddal cwnhingod. Gwrthodwyd y cais.