Teitl Casgliad: Udgorn

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 4 Nesaf Olaf
Full Screen
10 erthygl ar y dudalen hon
AT EIN G0HEBT7YR I

AT EIN G0HEBT7YR. I Aufoner erbyn BOREU SADWRN y Ian bellaf Pob archebion a th*liar.'au am Yr CTDGORH i'w hanfon i'r GORUCHWYLIWR. 74, High Street, Pwllheli. Pob gohebiaeth i'w cyieirio- Ya UDGORN OFFICE, PWLLHELI. Bydn vu drla genyis dder>»yn goh<^> i,ethau oddiwrth ohebwyr ar fateiion ieo1 o ddyddordeb cyhoeddiu.

NODION A HANESION

NODION A HANESION. Twrcis am 3p. yr Un. Yn marchnad Birkenhead dydd Sadwrn gwerthwyd tri o dwrcis am 3p. yr un, a gwydd am igs. 1, lOOp o Ddirwy. Yn Llundain, ddydd Sadwrn, dirwywyd Meistri Hooberman a'u Cyf. i i,ioop., a 5op. o gcstau, am werthu ymenyn dros ben yr uwchaf-bris. Croni Bwyd. Dirwywyd William Henry Whitby, Manchester, i 30P am groni bwyd. Yn ei dy cafwyd 65 pwys o d. 57 pwys o siwgr, 26 pwys o marma'ade, 8 bwys o ox tongue, 18 pwys o jam, 23 pwys o jam cartref, 21 o dyniau llefrith, 29 o boteli o ffrwythau, &c. Cynwysai y teulu y diff n- ydd, ei chwaer, a nith, a dwy forwyn. Nurs yn Achub Deuddeg o Filwyr. Dywed Driver Bovan, un o'r rhai wa edwyd o'r Aragon, mewn llythyr at ei deulu yn Mhont) pwl, Fe ddylem fd yn falch o'n merched. Meddyliwch weled nurs yn neidio dros y bwrdd, gan ddweyd I thaid i mi achub y mi wyr.' Achubodd ddeuddeg o hon, nt. Nid oes wlad ar y ddaear all fagu y fath terched." Dig'vv yddiad Hynod mewn Cyn- hebrwiig. Digwyddodd tro hynod mewn cynheb- rwng gymerodd le yn mynwent Glanadda, Bangor, dydd Gwener diweddaf, yn ystod claddedigaeth mcrwr o'r enw Burns, ) r hwn a gatwyd wedi boddi yn Mhorthmad- og. Yr oedd n,ab y trancedig wedi teithio o Scotland i fod yn bresenot yn y cynheb- rwng. Gofynodd am gael gwel'd y cotff, er mwyo bodcihau ei hun mai corff ei d td ydoedd, ond dywedwyd wrtho fod hyay yn anmhosibl, am fod y the thwyr wedi e boddh-lu yn hyny yn y trengholiad Ond dalial i hawlio cael ei weled, ac o'r diwedd caniatawyd ei gais, a boddlonwyd ef mai corff ei dad y 'oedd, ac yna aed yn mlaeo gyda'r gwasanaeth claddu. 11 Germani a Dognau. Wrth siarad yn I-lutid,in, dydd Gwener, dywedodd Syr Arthur Yapp fod yn Germani yn ystod y deuddeg mis cyntaf o ddognu goifodol chwe' miiwlI o dicedi tayllodrus, ac yn y flwyddyn ddiwedd..f dirwywyd 400,000 o fcersjn IU. Dyn t'r ffwrdd yr oedd Germmi w.di ymateb i h\n. Nid ydym yn disgwyl dim byd or f th yn y wlad hon. Yr wyf mor sicr a fy moJ yma," meddai, y bydd y perygt t. ddiu rth submarines Germani wtdi ei symud, ond mae'r amser hwnw heb ddjfod eto." Yr oedd mwy o fwyd yn y wlad ar hyn o bryd nag oedd yma cyn y rhyfel, o achos yr oedd angen iddo tod felly. Mewn amser o heddwch gallem fforddio fyw o'r Haw i'rgenau, ond nis gall wn florddio i wneud hyny yn awr. Bygwth Ysgolfeistr. Dydd Sadwrn, o flaen ynadon Caernar- fon, gwysiwyd arolygydd gwaith nwy Talysarn am tygwth Mr William Patry, ysgolfeistr, Penygroes, a Mr Richard Emrys Thomas, athraw ieuanc yn yr un ysgol. Dingosai y tystlol,.ethau ddartod i'r diffynydd fyned i d) 'r sgolfeistr, a chwyno wrthei wrdig fod ei gwr wedi curoei fab. Bygythiodd dori pob i.sgwrn yn nghoiff yr ysjolfeistr, a bygythiodd ei ladd. Hefyd rii fnyddiodd eiriau bygyth- iol at Emns Thomas Vmddengys foJ yr ysgolfeistr wedi gorfod gwemyddu y gansen at tab y diffytjy, d a bechgyn eraiil oherwydd aficoleidd-dra. Ni chafodd erioed o'r blaen fcWyn ei fod yn luro'r plant, er ei fod yn ngofal yr ysgol er's 2 mlynedd. Gwadodd y d ffynydd iddo fygwth liadd Mr Parry. Aeth i'r ysgol i gwyno am tod Mr Party wedi curo ei fab ncs oedd ar lawr., Nid oedd vn gwrth- wynebu i ddefnydd priodol gael ei wneud < 'r gansen. Rhwymwyd y diffynydd dros- odd, a gorchymynwyd iduo dalu 2p I IS 6c o gostay,

A WNEIR YMOSODIAD YN FFRAINC

A WNEIR YMOSODIAD YN FFRAINC ? ARAETH ARGLWYDD JELLICOE. SUDDO OLUD-LONG O'R AMERICA OOLLI 210. RflYBDDD I RUMANIA. RWSIA ALLAN O'R RHYFEL. 0 DDYDD I DDYDD. A WNEIR YMOSODIAD YN FFRAINC? Dywedir fod Germani yn bwriadu gwn- eyd ymosodiad mawr yn Ffrainc-y mwy- af felly er deehreu y rhyfel. Yn ol un adroddiad dywfedir fod Hindenburg, wedi hysbysu v bldd efe yn Paris erbyn Ebrill iaf, ac y bydd yr ymosodiad yn cael ei gychwyn oddeutu y 15fed o'r mis hwn. Dywedir fod Hindenburg wedi symud ei bencadlys i Belguim, ac y mae ysgrifenwyr o Ffrainc yn mynegu fod y milwyr Germ- anaidd yn cael eu ciudo o Rwssia,-ac fod 600,000 wedi cyrhaedd yno yn ystod y mis diweddaf. Dywed un milwr profiadol fod yn Ftrainc yn awr fwy o 350,000 o Germ- aniaid nag oedd yno yn y flwyddyn ddiw- eddaf. Y mae pob ochr trwy foddion y peirianau awyrol wedi ceisio cael allan fanylion y Ilall. Pa fodd bynag y mae y Cydbleidiau yn barod Pc yn disgwyl, a'u planiau wedi eu cwb'hau. ANRHYDEDDU'R LLADRON. Y mae y Caiser wedi creu addurniad ar- benig i Llrwyr y 'Submarines,' fel cydnab- yddiaeth am eu gwaith gwladgarol yn suddo y Llongau Prydeinig. Prota hyn fod nuvy o wir yn yr hanes on am y gwrth- ryfet a gymerodd le yn mysg- y morwyr Geamanaidd, na dim arall Niter ein Llongau a Suddwyd yn ystod yr wythnos ddiweddaf ydoedd deg dros 1600 tunell, yn erbyn naw yr wythnos cynt, a phump o dan 1600 tunell yn erbyn chwech. ARAETH Y BRENIN. Yn araeth y Breniri a ddarllenwyd yn y Senedd dydd Mercher diueddaf, dywedir —fod y gelyn wedi cael ei daflu'n 01 yn llwyddianus yn Ffrainc, a'i fod yn hyderus gyda golwg am y dyfodol I HELYNTION GERMANI. Mae'r blaid Sosialaidd yn magu nerth a I hyfdra, ac y mae'r aflonyddweh yn mysg y gweithwyr yn myned ar gynydd parhaus Dywedodd un o'r Arweinwyr Sosialaidd fod yn ddtwg ganddo ddweyd fod y blaid I filwrol wedi dinistrio rhagolygon ei wlad, —nas -all Germani dwylio y tramorwyr yn hwy o be thynas i safle filwrol y wlad. Yr oeddynt, meddai, wedi colli 1,300,000 o fywydau gwerthfawr diwy y rhyfel, ac fod mwy na hyny wedi eu hanalluogi am eu hoes, os y llwydda y blaid filwrol ar y pryd i ddibenu y Streics. torrant allan etto yn y dyfodol agos gyda m" y o nerth-fel y bydd yn anmhosibl eu rhoddi lawr, nes cael 11 W) r fuJdugoliaeth i'r gweithwyr. ARAETH ARGLWVDD JELLICOE Dd) dd Gwener, traddodwyd araeth bwysiff ar y rhyfel gan Arglwydd Jelli oe Dywedodd ei fod yn ofni ein bod i fewn am aiiiser drwg am ychydig tisoedd, ond ddiwedd yr hiif-od. eutti mis Awst—os byddai i'r genedl ddal allan hyd hyny y byddai y perygl oddiwrth y 'Submarines' wedi cilio'i ffwrdd. Nid oedd ganddo ddim i'w wne) d a'r gt- eith, ediadau ar hyn o bryd, ond yr oedd yn gwybod beth oedd yn barod, a beth oedd yn cael ei ddarparu. Yr oedd ein colledion ar y mor drwy y badau hyn wedi bod yn drwm iawn. Cyf- eiriodd hefyd nad oedd genym fesurau effeitkiol i gyfarfod a'r badau hyn cyn dechreu y rhyfel, er fod Arglwydd Fisher, wedi rhybuddio y Llywodraeth os y byddem mewn thyteI a Germani y byddai iddi >n s kr Jdefnyddio y moddion yma- ond nid oedd neb yn credu hyn) ar y pryd. SUDDO CLUDLONG 0 AMERICA Gwnaeth y morlys yn hysbys fod y gludlong 'Tuscania' (14.34^ tunell) wedi ei thorpedio nos Fawrth. y tuallan i ar- forJir yr Iwerddon, tia yn ca;io milwyr Americanaidd,—yr oedd nifer ar ei bwrdd yn 2 397, ac achuhwyd 2,187 Collwyd 210. Adeiiid"yd y 'Tuscariia' gan y Meistri A. Stephen a'i feibion, Glasgow, yn 1914, a pherchenogid hi gan yr Anchor Line.—Dyma y tro cyntaf i anffad ddigwydd with gario milwyr Americanaidd i'r wlad hon. Dywed Mr Bnker, ysg- rifen dd Rh) tel ddarfod i un-ar-bymtheg o -ludion-au gyih,iedli heb y ddamwain leiaf Ychwanegodd fod y Germaniaid yn paratoi ymosodiad mawr yn erbyn y Llongau oedd yn cludo milwyr, ond, er pob gwrthwynebiad o'r fath y byddai gan yr America 500,000 o ddynion yn Ffrainc, yn gynar y flwyddyn hon. AM SAITH WYTHNOS MEWN "SHELL HOLE." Cyhoeddir yn y London Gazette,' am anturiaeth ddychrynllyd Pte. J. Taylor, yr hwn a fu fyw yn unig mewn "Shell Hole," yr hwn ydoedd dan lywodraeth teio y gelyn am dros saith wythnos, heb gael dim i'w fwyta ond buny beef,' a gasglai oddiar gyiff y meirw Cafodd ei glwyfo yn drwm yn ei goes, ond pan gan- tyddwyd ef gan y gelyn ffygiodd fel marw, ac yn y diwedd ymgripiodd am fwy na haner milidir i'n llinellau. GORCHFYGU Y 'SUBMARINES.' Dywed Mr. Daniels, Ysgrifenydd y Morlys Americanaidd, fod yr Unol Dal- aethau a'r Cydbleidiau yn enill ar y 'Sub- marines.' Y r ydym yn cael em coll- edion," meddai, 'ond mae y frwydr yn cae' ei he-nill Y STREICS OND NEWYDD DDECHREU. Pellebr o Brest-Libovsk, ddywed nad ydyw y Streics Germanaidd wedi gorphen. Y mae 150 o bersonam yo Berlin wedi cael eu cymeryd i fyny, ac y mae mesurau celyd yn cael eu defnyddio i ddarostwng y Streic, mewn amtyw o drefydd nid yw y Streics ond bron yn dechreu. RHYBUDD I RUMANIA. Yn ol y newyddion Germanaidd y mae Von Mackensea, wedi anton rhybudd i Rumania, dyddedig Chwefror 6ed, yn galw ar y wlad hono i wneyd cytundeb heddwch o fewn pedwar diwrnod. Can- lyniad hyn ydoedd i'r Cyfrin-gyng hor Rumanaidd anfon eu hymddiswyddiad i'r brenin. Y SEFYLLFA YN FFRAINC. Dywedir ar awdurdod dda, er fod y Germaniaid yn derbyn adgytnerthion par- haus yn Ffrainc, tod gan y Cydbleidiau er hyny nifer luosocabh o filwyr. Gyda golwg ar y posibilrwydd i'r Germaniaid wneyd ymosodiad, nid ydyw yn cael eu gredu mewn Ueoedd uchel y bydd i ddim ddigwydd o fewn y pythefnos nesaf. Y mae yn wybyddus hollol fod saith adran o'r milwyr Germanaidd wedi gadael Rwssia ar ol Rhagfyr i5fed, ac wedi cyrhaedd Ffrainc. Ac eithrio nifer o ruth- iadau lleol, nid ces dim symudiad pwysig wedi cymeryd lie y dyddiau diw- eddaf. Gwnaeth y Ffrancod amryw ruth- riadau llwyddianus o'r fath yo Lorraine a Champagne. Gwnaeth yr Awyrwyr Prydeinig amryw o t-uthriadau llwydd- anus ar diriogaethau y gelyn. DINYSTRIO PEIRIANAU AWVROL Y GELYN YN ITALI. Adrodda y Cadfiidog Plumer, dda:fod i'n awyrwyr yn ystod yr wythnos ddiw- eddaf ddwyn i lawr unarbymtheg o beir- ianau awyrol y gelyn. Y mae un o'n peirianau ni ar goll. RWSSIA ALLAN O'R RHYFEL. Yn ol y newyddion Swyddogol o Brest- Litovsk, drwy Germani, dywedir fod Trotsky, tra'n gwrihod arwyddo cytundeb ffurfiol, yn mynegu fod y Rhyfel rhwng Germani a Rwssia ar ben. TELERAU GERMANI A'R UKRAINE. Gwneir yn hysbys delerau Germani a'r Ukraine. Darparir fod masnach i'w hail- agor,ar unwaith, rhyddhau yr holl garch- arorion rhyfel, a gwneyd i ffwrdd a phob iawn am golledion rhyfel. --0--

Pwllheli Womens War Relief Association

Pwllheli Women's War Relief Association. The Committee acknowledge with thanks the following gifts:- £ s- c. Mrs Yale 2 2 0 Girls' Council School 1 46 3 Pairs of S cks from Mrs Yale. 3 Pairs of Socks from G. F. Society.

Adgofion yn nghylch PenI mount

Adgofion yn nghylch Pen- I mount. Dirwestwr, fel y sylwais, oeddwn o'm naebyd, ac ni feddyliais erioed am beidio bod ond bu ymuno yn amlwg a phleid- wyr dirwest yn fantais i minau. Nid oedd teulu y ty lie yr arhoswn yn ddirwestwyr arterent yfed cwrw hefo'u ciniaw. Byddwn inau dydd Sul yn cael ciniaw gyda hwy yn y parlur, a chynygid cyfran o'r cwrw i minau ar y cyntaf, ond cefais lonydd oddi- wrth hyny wedi dechreu dilyn y cwrdd Sabbothol. Bu llawer dadl rhyngof a'r ferch yn nghylch y mater hwn ac eraill, ond mae'n debyg mai yn yr un man y ter- fynem o hyd-pob un yn sicr yn ei feddwl ei hun. Trodd hi allan yn wtaig gall a chrefyddol, a chafodd ddigon o brawf cyn diwedd ei hoes mai y cynllun goreu i'w gymeryd at y ddiod feddwol ydyw-" Na nesha at ddrws ei thy hi, ac na neshaed hithati at dy ddrws di." Heblaw David Williams yr oedd eraill o flaenoriaid Pen- Ian yn ffyddlon i'r cytarfod dirwestol, ac un, peth bynag, o Penmount, sef Robert Williams (Al!t Goch), ac efe oedd yr ar- eithiwr rhagoraf. Gydag enwau y cyfeill- ion hyn dymunaf grybwyll yr eiddo Owen Williams, Ty Capel, Penmount, yr hwn oedd ymdrechgar i ddal bywyd yn y canu. Yn ol fy marn i, yr oedd y cyfarfod haner awr wedi pedwar, heblaw dal i fyny faner dirwest, yn fuddiol i gadw rhai rhag y dem- tasiwn o wag-rodiana, ac hetyd yn dwyn yr enwadau ryw gymaint at eu gilydd. Yr wyf fi yn ei gofio gyda diolchgarwch. Yn Penmount y cefais rai o'r gwobrau llenyddol cyntaf a eniilais Nid wyf yn sicr pa un ai yno ai ynte mewn cyfarfod yn Mhenlleyn y cefais y cyntaf oil; tybiaf mai yno. Y no, beth bynag, y gwelais y cyfarfod llenyddol neu gystadleuol cyntaf erioed. Cynhaliwyd dau o honynt tra y bum yn aros yn y dref. Yr oedd y cyntaf yn dipyn o Eisteddfod, gan fod Eben Fardd ac Emrys wedi d'od iddo i feirniadu. Nid oeddwn wedi gwelad yr un o'r enwog- ion hyn yn flaenorol, ac ni welais Eben Fardd ond unwaith ar 01 hyny, sef yn seiat wyth o'r gloch ail ddydd Cyfarfod Misol yn Penmount. Hen flasiwn oedd y cyfarfod y pryd hwnw, ac yr oedd unwaith yn y tri mis yn perthyn i Arfon a Lleyn fel eu gilydd y ddau ben heb lwyr ym- wahanu. Dyna oedd yn cyfrif am bresen- oldeb y bardd. Cymhellwyd ef i ddweyd ychydig yn y seiat, ond yr unig beth a gofiwyf ydyw ei farf laes a'i edrychiad difrit a meddylgar. Ni ftim er oed yn siarad gair ag Emrys ychwaith, er i mi ei weled unwaith, pan oedd yn dioddef dan y parlys, mewn oedfa ddau o'r gloch yn Cedron, Pentrefelin. Ychydig wyf yn gofio yn chwaneg am y cytartod cystad- leuol cyntaf; dim yn nghylch y testynau ond fod Carreg yr Imbill ar y thestr yn rhywle ac un yn unig o'r ymgeiswyr gwobrwyedig a ddaw o flaen llygaid ty meddwl, sef Thomas Jones, Cynhaiarn ar 01 hyny. Yr wyf fel yn ei ganfod yn sefyll yn sobr a gwylaidd yn y set fawr, ac Emrys, i eglwys yr hwn y perthynai yn Porthmadog, yn ei godi fel gwr ieuanc galluog a gobeithiol. Brodor o Pwllheli, fel y gwyddis, ydoedd Cynhaiarn, ei rieni yn byw yn Gaol Street; ac yr ceddwn inau yn bur gydnabyddus a'i tarn. Gal- wai yn fynych yn y siop lie yr oeddwn, ac yr oedd pawb yn hoff o honi. Hyna heddyw. Llannor. JOHN EVANS. (I'w barhau.)

Gormod Gynyrch o Wenwyn j

Gormod Gynyrch o Wenwyn. j Y mae rhai pobl yn cynyrchu uric-acid gjflymed ddwywaith ag eraill, ac y mae gorlwyth o'r gwenwyn hwn yn beth difrif- 01 i unrhyw un. Daw mewn gwahanol ffyrdd, ond achosir ef ran amlaf gan orlaf- ur a gorfwyta, yn arbenig o gig. Dylid cydymddwyo a'r rhai ddioddefant oddiwith anhwylderau uric-acid, nid oes ganJdynt mo'r help eu bod yn nerfus, yn flin, yn groes, amheus, gyda chur yn y pen, gyda syfrdan, ar brydiau, a phob math a'r boenau. Gwyr dioddefydd oddiwrth grydcymal- au beth yw poen mewn difrif-ac nid rhyf- edd yr aiff yn hen cyn ei amser-gan gaei anhwylder ar ei galon yn hwyr neu hwyr- ach, sciatica, grafel, dropsi, neu galedwch yn y gwythi. Y peth doethaf yw cymeryd rhybudd oddiwrth yr arwydd cyntaf o nric-acid— bwyta llai o gig, a dim gormod o unrhyw ymborth Yfed digon o laeth a dwr. Cymeryd digon o ymarferiad corfforol, a chys u wyth awr saith noson yr wythnos. Defnyddiwch Doan's Backache Kidney Pills, i adfer yr elwlod ac i'w cynorthwyo i yru'r ui ic-acid allan o'r gwaed. Nis gellwch fod yn wir iach.tra bo gormod o'r gwenwyn hwn yn eich cyfansoddiad. Nid oes oaid i ddyn neu ddynes yn Pwllheli, heb air da i Doan's Backache Kidney Pills, y feddiginiaeth arbenig ar gyfer yr elwlod nas hona allu gwella pob- peth. (Jan bob fferyllydd, neu 2s. 9c., y iocs, odtHwrih y Foster-McClellaii Co, 8, Wells Street, Oxford Street, London, W.

Advertising

Ar Werth. (VjERLAN MYNYDD 4 oed, a chyw 9 mis oed, o'r radd oreu. Manylion i'w cael yo Rectory, Bodfean.

Colofu awen

Colofu awen. Y cynyrchion ar gyfer y golofn hon i'w hanfon i CYBI, CHWILOG. Penillion tyner yw eiddo W.J. W., ond beth am Dduwinyddiaeth y llinell,— Y cwsg na wyr am ddeffro." Hefyd, yr ymadrodd "mor heini," yn llinell Baenaf y trydydd pennill Gwell gennym fuasai yn na "mor." Yr ymofyn- iad yw, "mor heini" a pha beth ? Ond diau mai meddwl y bardd yw so y Sais. Mae J.T.W., fel efe ei hun, yn malio dim mwy mewn llythyren nag yn y Caiser a'i dylwyth o ddeutu'r aig Hefyd, ni fu adeg a mwy o angen dweyda "phregethu" gwirioneddau erioed na'r adeg hcfci, ac eto, dywedir wrthym nad peth gwlad- gar" mewn rhai cysylltiadau yw hynny. "Beth yw Gwirionedd ?" Gadawn i'r Rhyfel ateb. Er cof am PRIVATE OWEN JONES, anwyl tab Griffith a Jane Jones, Efail- newydd, yr hwn a syrlhiodd ar faes y frwydr, Rhagfyr 27ain, 1917. Pa le mae'r cyfaill hynaws, Caredig, mwyn ei wedd ? Mae'n huno'n drwm yng Nghanaun draw Yn nhawel nos y bedd. Y cwsg na wyr am ddeffro, Yr hctn o fythol hedd Ffarwel i dwrf magnelau mwy, A chlais, a chlwy, a chledd. Ei gofio 'rwyf mor heini, A llawen, ar bob pryd Chwith ydyw cofio 'i fod yn awr Is llawr yn llonydd ftld. Eneioied gwlith y nefoedd Ei fedd, a dagrau'n drwch A sued byth rhyw awel wan Aiargan uwch ei lwch. Ion. 28ain. W. J. WILLIAMS. MEIRCH DUW. Swn carlamiad meirch y barnau Glywir trwy y byd yn awr, Carnau'r "Coch" er's rhai blynyddau Wna o Iwrop uffern fawr Dibris yw o gri trueiniaid, Chwardd ar ddagrau gweddw fam, Swn wylofain plant amddifaid Wna hwn roi ffyrnicach cam. 0 greulonedd i greulonedd Aiff ar ei ddinystriol hynt, Chwal bob rhithyn o dynherwch Megis chwelir mwg gan wynt; Mewn areithiau pen seneddwyr Clyw ei werhyr yn mhob gwlad, Son am hedd a'i cynddeirioga, Ymborth hwn yw gwaed a brad. Gwyr gorseddau,—hwy a'i porthant, Ganddynt hwy y caiff ei barch, Y gorseddau a'u canghellwyr Ysbardunant ryfel farch Gwaed y Werin yw ei ymborth, Nid gwaed meib brenhinoedd gwych, Pe bai "gwlad yn costio hwnw, Rhaid fuasai aberth sych. Gwaed y Werin-dyna aberth Fyn duw rhyfel-Mrch y Gâd- Chwys y Werin dal ei gostau, Gwerin wirion dal am "wlad Tra bo chwys a gwaed y Werin At ewyllys gorsedd gudd, Nid oes ddyn all ddweyd pa funud Daw'r march coch a'i draed yn rhydd. Ond daw arall farch i'r golwg, (juelw-las gwelediad hwn, Nis c;all gorsedd wych na'i meibion Drin ei ffrwyn na throi ei bwn Neu!yn. "-dyna'r enw arno, Angau ar ei gefn y sydd, Ni wel hwn yr un Tribunal, Pawb yn gydradd iddo sydd. Duw ei hun sydd yn ei Iywio, Derbyn-wyneb ni wna Ef, Twrna Kaki nac Archesgob Mwy na'r gweithiwr ni ffafr Nef; Gwelwa'r Ustus a'r Penswyddwyr, Nis gall neb rhag hwn gael ffoi, Ni wna Nefoedd dderbyn gwobrau Pan orchymyn Duw i Hoi. Pistyll. Ion 3oain. --n-- J.T.W.

JEr otfabwraetb

JEr otfabwríaetb" PUGHE. — Er Serchus Gof am ein hanwyl dad, Mr Rice O. Pughe, Fferyllydd, Llanfairfechan (diweddar o Bwllheli), yr hwn a fu fatw Chwefror 13eg, 1917. Gyda chorion hiraethus oddiwrth ei fab a'i ferch.

Advertising

DYMUNA ELLIS JONES, Marine and General Dealer and Winkle Merchant, 62, North Street, Pwllheli, hysbysu ei fod yn prynu pob math o Hen Haiarn, Plwm, a Phres. Rhoddir Ceiniog y pwys am RAGS. Hefyd rhoddat yr uwchaf-bris am RAWN. Hefyd y mae genyf gyflawnder o bob math o LESTRI am brisiau rhesymol. ELLIS JONES, Hen Efait y Crown.