Teitl Casgliad: gwyliedydd newydd

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Llun 1 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
5 erthygl ar y dudalen hon
Advertising

ALWAYS USE DELICIOUS "WE"'? REFRESHING FLAVOUR. N EJ?. QUALITY. |

Advertising

DRINK W& V*& "m 9? "DWYRYD TEA." The Tea of Old Time Flavour.

Advertising

"Y Gwyliedydd Newydd." SCALE OF CHARGES FOR Small" Prepaid Advertisements IN "GWYLIEDYDD NEWYDD," Situations Vacant or Wanted. Apart- ments to Let or Wanted, Miscellaneous Wants and Sales, Houses, Shops, Business, etc., to be Sold, Let, or Wanted, Partner- ships Wanted or Offered, &c. One Three Six 13 week. weeks, weeks, weeks s. d. s. d. s. d. s. d. 18 words 1 0 2 0 3 0 7 0 30 1 6 3 0 5 9 11 0 40 2 0 4 0 7 9 15 0 50 „ 2 6 5 0 9 9 18 0 63 „ 2 9 5 6 10 6 20 0 In future all small advts. sent for inser- tion must be prepaid. The inconven- ience of booking small amounts, and the subsequent expense of collecting the same, renders it necessary that this rule should be strictly observed, otherwise insertion cannot be guaranteed. Prices for larger spaces on application. ALL ORDERS, ADVERTISEMENTS, P. ORDERS AND CHEQUES TO BE SENT TO- The Manager, The New Watchman," Gelli, Flint Mountain, Flint, I North Wales. AT EIN DOSBARTHWYR. Anfonir un copi am dri mis trwy y Llyth yrdy am flaen-dal o 1/8; dau gopi 3/3 o dri i fyny i 6 copi, Ceiniog yr un; chwe' copi ac uwchlaw hyny, I o C. y dwsin. Pan anfonir i Wledydd Tramor, bydd y prisiau uchod yn uwcb, yn ol fel y byddo y tal am y cludiad. ANFONER POB ARCHEBION F.RBYN BOREU SADWRN YMHOB WYTHNOS I'R— Rbeolwr, "awyIJedydd Newydd," Y Gelli, Coed- y-Flint, Flint, Gogledd Cymru. |Ss"Ni ellir gwneud gostyngiad ar gyfrif copiau heb eu gwerthu, ac erfynir am i'r dosbarthwyr ohehu yn ddioedi a'r Rhe- olwr pan y bo'nt yn derbya mwy o gopiau nag y gellir eu gwerthu. Disgwylir tal ar derfyn pob chwarter, ac oddigerth mewn amgylchiadau eithriad- 01 iaWn, ni ellir rhagllaw anfon y papur am fwy na mis ar ol terfyn y chwarter i unrhyw ddosbarthwr a fo heb dalu ei gyfrif. 1.1 l. TO OUR AGENTS. TERMS. One copy of Gwyliedydd Newydd" for One Ouarter with Postage Prepaid—1/8; Two 'Copies of Gwyliedydd Newydd" for One Quarter with Postage Prepaid— 3/3 Three, and up to 6 Copies, will be sent at the rate of One Penny per Copy Upwards of 6 Copies-10d. per Dozen. No allowance can be made for returns; and the Agent is earnestly requested to communicate with the Manager when he is in receipt of more copies than he can sell. When copies are sent to Foreign Countries, the above prices will vary according to postal charges. ISS^No Parcels will be sent to any Agent whose Account is more than One Month overdue. ALL ORDERS TO BE SENT FOR SATURDAY MORNING EACH WEEK TO ■ The Manager, "New Watchman, Flint Mountain, Flint, North Wales. AT EIN GOHEBWYR. CYFEiRIER POB GOHEDlAETH- y Golygydd, « Gwyliedydd Newydd Y Gelli, Co8d=y-FHnt, Flint, Gogledd Cymru. Anfoner Newyddion erbyn boreu lau neu byddant yn rhy hwyr. Ysprifener ar un wyneb i'r ddalen bob am- ser, a phob item ar ddalen wahanol. 'Rhodder FrWasg neu Press News ar yr amlen. Os yn anfon gair cyfrinachol rhoddwch stamp ceiniog. Os na wneir. hyn rhaid ini dalt yn ddwbl. Rhaid i bob Gohcbydd-ben yn ogystal a newydd—anfon ei enw a'i gyfeiriad bob tro. At ein Darllenwyr. Drwg gennym fod y G. N. yn hwyr yn dod i law y ddwy wyth- nos olaf. Gwyl y Nadolig oedd yr achos am yr wythnos gyntaf, ac anghaffael gyda'r peirianau a fu achos o'r oediad yr ail wyth- nos. Diolchwn os bydd i bawb dalu i'r Dosbarthwyr yr hyn sydd ddyledus arnynt am y G. N., fel y gall y Dosbarthwyr dalu i ninau. Mae rhai Dosbarthwyr yn cwyno yn enbyd. Gair at ein Goheb- wyr. APEL DAER. A gawn ni, erSyn yn daer iawn am i'n gohebwyr caredig anion adroddiadau byrion i ni ac nid traethiadau hirion. Mae ein gofod yn brin iawn yn ystod misoedd y gaeaf, ac yr ym tan orfod gadael allan o wydkhnos i wythnos bethau y carem'eu cyhoeddi. Oddigerth ar adegau nciii- duol iawn byddai Post Card, neu fan bellaf sheet o Note- paper, yn hen ddigon i gofnodi hanes cyrddau te, cyngherdd- au, cymdeithasau llenyddol, cyfarfodydd pregethu, dar- lithiau a'r cyffelyb. Pe bae pawb yn cymeryd sylw o hyn, arbedau drafferth enbyd i'r Golygydd, a byddai y G. N. yn bapur ilawer mwy diddorol. Cynhadledd y Gweinidogion Ieuainc. Adran Dyffryn Conwy. Cynhelir y Gynhadledd yn Ln. rwst yn Ysgoldy Horeb, am To0 p.m., dydd Gwener, Chwefror 6ed, 1914. Darllenir papur gan y Parch John Kelly ar Pregethu i'r Oes," a cfceir ymddiddan ar y mater. A wna'r brodyr o Abergele i Ffestin- iog sylwi ar y dyddiad uchod. RHYS JONES. APEL SENGHENYOD. £ s c Cydnabyddwyd eisoes 1 0 3 Golygydd y Gwyliedydd Newydd 0 5 0 Tabernacl, Penrhyndeu- draeth, trwy law Mr D. Jones, Trysorydd 0 7 6 Diolchwn yn galonog am y rhoddion uchod a'r cydymdeimlad cynes. Hyderwng y cawn weled ffrwyth sylweddol i'n hapel ddech- reu y flwyddyn yma. Gall yr eg- Iwysi wneud cymwynas fawr trwy gasgliad at yr achos yma yn y tair Talaith. Pa le y mae eglwysi Y De ynglyn a'r apel ? Hyderwn Y I ceir llu o atebion i'n hapel yn fuan. Parch D. C. JONES, Talfan, Pontypridd, E. D. THOMAS, Abercynon. Mr W. WILLIAMS, 08 CaerphiJfy Road, Senghenvdd Mr L. D. WILLIAMS, 52, King Street, Abertridwr Liai yn y Carchasrefas, .1 Anfonwyd odcleutu 9,700i yn llai o ber- sonau i garchar y flwyddyn ddiweddaf nag I yn ystod y flwyddyn cynt. j

TAMEIDIAU GWLEIDYDDOL

TAMEIDIAU GWLEIDYDDOL. Cymru ac Adran 16 Deddf Ys- wiriol, 1913. Mewn Cyfarfod Dosbarth Sir Caerfyrddin o'r Oddfellows a gyn- aliwyd yn Llanelli dydd Sadwrn, Ionawr 3ydd, yn cynrychioli 27 o Lodges'' a thros 4,000 o aelodau, penderfynwyd yn unfrydolto fan- teisio ar y dewisiad a roddir yn adran 16 o Ddeddf YswTiriol 1913 a golyn am gaei ei huno a'r Ddir- prwyaeth Gymreig i bwrpas prisio, &c. Deallwn fod y Prudential, National Amalgamated, National Society ac amryw ganghenau o'r Foresters a'r Oddfellows wedi cymeryd cwrs cyffelyb. Y mae y diwrnod olaf y gellid manteisio ar y cyfleudra yn agoshau (Chwefror 14eg) ap y mae yn dra phwysig fod pob Cymro sydd yn aelod o'r Cymdeithasau Cydgenedlaethol yn gwneud ei ran yn ddioed. Tai a Thir Cymru. Mae mudiad ar droed i gael Bwrdd o ddynion i wneud ym- chwiliad i Diroedd a Thai Cymru, ar wahan i'r Bwrdd i Loegr, am y rheswm fod ffeithiau y Tir a'r Tai yn wahanol yn y ddwy wlad. Lloyd George yn Proffwydo. Daeth prophwydoliaeth arall o eiddo Mr Lloyd George i ben. Rhagfynegodd y codasai ei Ddeddf Yswiriaeth nifer aelodau y Cyfrin- faoedd, Benefit Societies," i niferi mawrion iawn. Cynyddodd eu nifer i 7,000,000 o aelodau, a'u trys- orfeydd yn werth £ 60,000,000. Pan yn glaf, ni newyna y miliynau hyn. Tai gwaci Lieyn. Dyma air o araeth y Canghellor ym Mhwllheli:— Y mae Arfon yn un o siroedd duaf y deyrnas am glwy'r darfodedigaeth, a hynny oblegid y teios gwarthus y clwyda llu o'i phobl ynddynt. Dyma ben tir Lleyn yma: un o'r mannau iacha'n y byd fe'i cylchir ar bob tu gan y mor ac y mae pob awel a chwyth drosto yn dryfwi o ddeu. nydd iechyd wedi ei hel oddiar donnau'r eigion draw. Gallasech feddwl y buasai'r gwyntoedd a gawn o'r de-orllewin yn hel pob had a phryfyn darfodedigol a lecha yn naear Lleyn ac Eifionydd, yn eu Iluchio'n genfaint farw ar greigiau Eryri, ac yn taflu eu hysgerbydau chwilfriw i ganol Mor y Werddon. Ond y mae'r teios truenus yma yn nyth a noddfa anwrthwynebol i hedyn pob haint a chlwy ac os ydych am gadw'r llafurwyr ar wyneb y tir rhaid i chwi roi iddo dy gweddus, a chyda hwnw ddigon o ardd i godi digon o lysiau iach a maethlon iddo ef a'i deulu gylch y flwyddyn gron." Pedair Cant 85 Towyra." Gellid meddwl nad yw Ty y Cyffredin i Tywyn y baradwys yr edrychai am dani. Cwyna er ei fod yn derbyn pedwar cant o bunau y flwyddyn nad yw cystal allan ag oedd yn y weinidogaeth ar lai, ei fod yn gwario o leiaf haner can' punt y flwyddyn ar lythyrnodau a phellebrau heb son am dreulion trymion eraill. Dywed hefyd fod cymaint o alw am ei wasanaeth i ddangos y Ty ac yntau -nor barod ei gymwynas fel y mae wedi enill yr enw o Shop Walker." Dim Arsgera am ciano. I Yr oedd Syr Arthur Boscawen, A.S., i ddosbarthu gwobrwyon i'r l-Tiriogaethwyr lleoi yn Dudley, ond y mae y swyddogion wedi dymuno arno dvnu ei ymrwyrniad yn ol, oherwydd araeth a draddod- •» v wyd ganddo yn ddiweddar yn amlygu ei barodrwydd i ymladd gyda'r gwrthwynebwyr yn Ulster, os deuai'r alwad. Etholiadau Seneddol. I Mae dwy sedd yn y Senedd yn wag eto, un dros ranbarth Wy- combe, Swydd Buckingham, a'r llall yn Nogledd-Orllewin Durham. Syr Charles A. Cripps (Tori) oedd yn cynrychioli y lie blaenaf, ac y mae efe wedi ei ddyrchafu i'r Bendefigaeth. Cynrychiolid y rhanbarth arall gan Mr Atherley Jones, K.C., yr hwn sydd wedi ei benodi yn Farnwr Llys Dinas Llundain, yn lie ei anrhydedd y Barnwr Lumley Smith, sydd wedi ymneillduo. Seilo trwy gyd-ddeall. I Dywedid fod y Prifweinidog wedi gosod ei hun mewn cymun- deb ag Arglwydd Lansdowne a Mr Bonar Law ar gwestiwn Ymreol- aeth i'r Iwerddon ac fod llythyrau wedi pasio rhyngddynt. Chwan- egir fod y cyfan yn answyddogol hollol. Y duw tirol. I Pan y siaradai yn Mhwllheli, cyfeiriodd y Canghellor at y llinellau a ganlyn a gyhoeddwyd mewn Ilyfr yn 1740, awdwr pa un oedd Llewelyn Ddu o Fon. :'Rhont ddisgnnad o bethau y pryd hwnw :— Dy feistr tir fydd dy dduw, Nid ydwyt wrtho fwy na dryw Ond ar ei dir yr wyt yn byw, Addola'r stiward tra by'ch byw— Delw gerfiedig dy feistr yw Mae stiward mawr yn ddarn o dduw, Dos tros hwn trwy dan a mwg, Gwylia ei ddigio rhag ofn drwg Gwae di byth os deil o wg.' Yr un Farn a Lloyd George. I I Wrth siarad yn Wilton, Wilt- shire, dywedodd Mr George Herbert fod ei frawd, Arglwydd Penfro, yr hwn a berchenoga 60,000 o aceri o dir yn y sir, wedi pender- fynu gwneyd yr oil yn ei allu i godi cyflogau y gweithwyr amaethvddol. 'Gellir gofyn,' meddai Mr Herbert, paham yr ydych yn gwneyd hyn yn awr ?' Ei attebiad ydoedd fod costau byw wedi cynnyddu yn ystod y blynyddau diweddaf, fel y tybiai ei fod yn angenrheidiol codi cyflo-au gweithwyr y tir. Sarhad ar wareiddiad. I Rhagfyr Slain, dywedodd Mr T. Richardson, A.S.. mewn cyfarfod o weithwyr y Rheilffordd, yn Llan- elli, fod 12 swllt o bob punt o dreul- iau y Deyrnas o fewn yr haner can mlvnedd diweddaf wedi ei wario ar ryfeloedd a pharatoadau i ryfel. Dyma 12s y bunt i ryfel ac 8s y bunt at bob math o welliantau cymdeitahsol. Gwarthus. Sar- had ar wareiddiad. I l Piismyn Flint. I 0 lonawr laf ychwanegir un rhyngyll a 12 o gwnstabliaid at Blismyn sir Fflint. Agorir gorsaf- oedd newydd' yn Ffrith, Tre- meirchion, Ffynnongroew, Bretton, a Sealand. BrawdiysoetSd Gogledd Cymru. I Y mae dyddiadau Brawdlysoedd I Gauafal Gogledd Cymru wedi eu pennoji fel y canlyn :— Trallwm, Ionawr 12fed. Dolgellau, Ionawr 15fed. Caernarfon, Ionawr 17eg. Biwmaris, Ionawr 23ain. Rhuthyn, Ionawr 26ain. Wyddgrug, Ionawr 29ain. Caer, Chwefror 24ain. Y Barnwr Avorv fydd yn lly wyddu dros y brawdlysoedd, ond bydd i'r Barnwr Rowlatt ymuno I ag ef yn Nghaer.

BYD CREFYDDOL 1

BYD CREFYDDOL. -1 i-ijja Y Bedyddwyr a'r Llynges. Pasiodd Cymanfa Bedyddwyr Meir- ion y penderfyniad a ganlyn a'r Llyng- es :—" Fod y Gynadledd hon o Fedydd- wyr yn deall gyda gofid am yr angen- rhaid gwleidyddol sydd am wario cym- aint o arian ag a wneir er parotoi ar gyfer rhyfel, a'i bod yn erfyn ar y Llyw- odraethi gymerydmesurau digamsyniol er i'r. mater gael ystyriaeth rhwng-gen- edlaethol, fel y byddo'r arian a werir yn awr er paratoi ar gyfer rhyfel er budd heddweh, gwelliantau a chynydd eymdeithasol. ? j Ficer Newydd y Porth. Y mae esgob Llandaf wedi pennodi y Parch D. Mark, M.A., curad eglwys yr Holl Saint, Gaerdydd, i fywoliaeth Cymmer a Porth. r iTH Y Goleuad a DyfodoJ yr Eglwys yng Nghymru. Dyma air o'r Goleuad ar y pwnc uchod:—" Nid ydym yn gwbl dawel gyda golwg ar y dyfodol. Nis gallwn fforddio colli dylanwad Eglwys Lloegr o fywyd y genedl, ac yr ydym yn gorfod gofidio gweled arwydd- ion er's rhai blynyddoedd fod ei phul- pud oedd yn druenus o wan o'r blaea yn parhau i golli tir. Clywir cwyno o amryw gyfeiriadau fod prinder yn yr ysgolior; c f yn parotoi i fyned i'r weiflidogutttL, ac o flwyddyn i flwyddyn mae lleihad yn nifer y clerigwyr sydd yn myned ymlaen i gael addysg i'r hen brifysgolion. Ycbydig iawn o honynt sy'n dyfod dan ddylanwad colegau cenedlaethol Cymru, a llai fyth sydd yn graddio yn Mhrifysgol Cymru. Boddlonir ar rai wedi eu haddysgu yn ngholegau yr Eglwys, y rhai sydd yn gwbl ddieithr, ac felly heb feddu cyd- ymdeimlad a dylieadau a delfrydau y bywyd Cymreig. Mae'r esgobion yn suro eu hunain ac yn suro eraill, ac wedi gwneud Eglwys Loegr yn Nghym- ru yn beirianwaith gwleidyddol sydd a'i holl amean i gadw maddianfc -G-' Waddol a safle. Ai tybed wedi y daw Dadgys- ylltiad. tua cbanol y flwyddyn, yr ad- ferir y Sefydliad yn allu crefyddol yn y wlad, ac y gwelir yr esgobion fu mor selog yn mrwydr dadgysylltiad, yn ymdaflu mor aiddgar, mor gyson, a di- orphwys i godi y genedl mewn addysg, crefydd, a moes ? Cynydd Crefyddol. Yn ei lythyr blynyddol fel Cadeirydd Pwyllgor Symudiad Ymosodol yr M.C., dywed y Prif Athro Frys, air fel yma:— "y mae y gwaith wedi llwyddo y tuhwnt, ni feiddiwn ddweyd, i freuddwydion sylfaenwr y Mudiad. Yr ydym wedi sefydiu 50 o Ganol-fanau, gan gynwys eisteddleoedd i 40,000. Y mae genym oddeutu 5,OCO o Gymunwyr yn yr Eglwysi, dros 11,000 yn yr Ysgolion Sabbothol, a 25,000 a 30,000 o wranda- wyr. Heb y nerth, yr arweiniad, a'r fendith Ddwyfol, buasai hyn i gyd yn anmhosibl. Y cwestiwn gan hynny, ydyw, a ydym ni fel Eglwys ys ngwyneb yr arwyddion amI wg hyno foddlonrwydd Duw yn myned i laesu dwylaw. A fedrem ni felly weddio gyda dim cyd- wybod—llwydda dy waith, deled dy deyrnas ? Ymgryfhewch gan hynny, ac na laesed eich dwylaw, canys y mae gwobr i'ch gwaith chwi." Y mae eis- oes wedi ei wobrwyo yn helaeth, ac fe'i gwobrwyir yn mbellach oni bydd i ni drwy ein anniolcbganvcb, drwy ddiffyg ffydd, a thrwy laesiad ein dwylaw rwystro y fendith." DarSitiiydd Newydd. Mac enw y Parch R. H. Richards, M.A., Caerfyrddin, gynt o'r Bala, ar y rhestr fer am benodiad yn ddarlithydd mewn duwinyddiaeth yn Ngholeg St. Dewi, Llanbedr. Y Nadog Cyntaf. Caiodd y Nadolig ei ddathlu gyntaf fel gwyl grefyddol tua'r flwyddyn B.A. 190.