Teitl Casgliad: Dydd

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Cambrian News Ltd.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 3 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
8 erthygl ar y dudalen hon
YR ARSYLLFA

YR ARSYLLFA. Gweled fod ambell i le gwledig gyda'r Achos goreu yn llwyddo yn nghanol yr holl amgylchiadau cynhyrfus y byd. Yn Soar, ger Machynlleth, dan ofal y Parch j E. Wnion Evans, derbyniwyd chwech o'r newydd y Sul Cymundeb diweddaf. Sab- bath nad anghofir yn fuan oedd y Sabbath hwnw, gan nad oes neb o'r aelodau yn cofio derbyn o'r newydd gynifer ar yr un Sul. Gweled fod Glanau y Ddyfi wedi, ac yn parhau i gael eu breintio a'r doniau goreu. Bu y Parch. W. Pari Huws, B.D., o dref y DYDD," ar ymweliad a'r Graig, Machyn- lleth, un Sabbath, ac mae "arogl es- mwyth yn aros yn hyfryd. Nid yn fuan yr anghofir y pregethau rhagorol a dra- ddododd, a'r weddi afaelgar, ffres, ac efengylaidd ei hysbryd a offrymodd yn y boreu. Mae yn fyw ar feddwl rhai hyd heddyw. Nid oedd ryfedd i'r cantorion fod ar eu huchelfanau drwy'r dydd. Pan gyffyrddir a theimladau y dosbarth hwn, bydd y canu yn debyg i Gymanfa; ac felly yr oedd. Gweled fod Bedyddwyr y Glanau wedi cael eu gwyl flynyddol yn gynarach eleni, ac mai prysurdeb yr amaethwyr gyda'r cynhauaf oedd y rheswm na fuasai y cyn- ulliadau yn fwy lluosog. Canmolir preg- ethau Proffeswr Davies, M.A., Bangor, ac eraill, yn fawr iawn. Pery y ddeadell yn ffyddlawn iawn gyda'r achos a dechreu- odd Llwydrudd," Corris, yn hynod o dda i un o'r oedfeuon. Gweled fod y Parch. J. Lewis Williams, M.A., B.Sc., Aberystwyth, ac ysgrif gref I yn y Dysgedydd," fel atebiad i Prif-Athro Rees, M.A., Coleg Bala-Bangor, ar Wleid- yddiaeth a Chrefydd.' Un garw yw y gwr parchedig o Aberystwyth gyda'i ysgrif- bin os cymer fater y Rhyfel mewn llaw. Mae efe yn iach o blaid y cwrs a gymerodd Prydain, a dengys drwy y dyfyniadau a rydd, ei fod yn gwybod rhywbeth am yr hyn yr ysgrifena yn ei gylch. Gweled fod y Parch. O. Davies, gynt o'r Ganllwyd a Llanfachreth, yn dechreu I yn dddawol iawn yn Pennal, a drychfeddwl i hapus oedd y te croesaw." Diau y ceir cwrdd sefydliad yn y lie cyn bo hir, a I doniau goreu Sir Feirionydd yn bresenol, os nad eraill hefyd. Bydded ei ddyfodiad II i'r lie yn gyfnod newydd yn hanes yr eglwys, ac yn fywyd newydd yn hanes y bobl ieuainc talentog sydd yn y lie. Gweled fod eglwys Talybont, Ceredig- ion, wedi ei bylchu yn drwm iawn gan angau yn ddiweddar. Er y colledion a gaed, pery yr eglwys yn dra lewyrchus o dan ofal y gweithiwr diwyd, y Parch. R. E. Jones. Llawenydd o'r mwyaf yw deall fod ei anwyl briod yn parhau i wella yn dda oddiwrth y ddamwain a'i cyfar- fyddodd rai misoedd yn ol. Gweled fod y Glannau yn llawnion iawn o ddieithri-aid y dyddiau hyn. Ni welwyd cymaint o gerbydau raodur yn myned drwy Machynlleth i wahanol ranau ar y Coast," a Sir Aberteifi, erioed o'r blaen ond yn sicr, fe ddylid rhoddi atalfa ar y cyfryw i drafaelu ar y Sul, pwy bynag sydd ac awdurdod i'r cyfeiriad. Pa reswm fod y dyeithriaid hyn yn tori ar hedd- wch addoliadol y saint. Mae swn eu cyrn yn debyg i gyrn llongau y Ferswy, ar rai adegau. Gweled fod yr hen frawd crefyddol ei ysbryd, Mr. Hugh Edwards, Rhydymain, wedi gadael ei waith, i dderbyn gwobr y I gwas da." Bydd yn chwith myned i Soar, a gweled ei le yn wag. Yr wyf yn cydolygu yn hollol a'r ysgrifenydd yn y DYDD," y dylid cael ysgrif goffa am dano mewn rhyw gylchgrawn neu gilydd. Yr oedd ef yn gymeriad hollol ar ei ben ei I hun, ac yn gyfansoddwr gwych. Yr oedd ei ddywediadau bob amser yn deilwng o'r j oes o'r blaen ac yn llawn o elfenau j bachog, ac yn cyffwrdd a chalon, ac yn dra naturiol i fywyd y Cristion gloew. Yr oedd efe yn deilwng o angladd tywysog, a chafodd ef. Mae fy nghydymdeimlad yn fawr a'i berthynasau i gyd. Heddwch i'w lwch. &J&J&J GWELED YDD.

CWASANAETH CORFODOL I

CWASANAETH CORFODOL. I ) Dywed Gohebydd Seneddol y Daily I News fod aelodau y Cabinet wedi ym- ranu fel y canlyn ar gwestiwn gwasanaeth gorfodol yn y fyddin a'r ffactri :—Heb ddadgan barn y naill ochr na'r 11all:- Arglwydd Kitchener. Yn erbyn gor- fodaeth :—Mr. Asquith, Syr Edward Grey, Mr. Balfour, Arglwydd Crewe, Arglwydd Buckmaster, Mr. McKenna, Syr John Simon, Mr. Runciman, Mr. Birrell, Mr. Mc- Kinnon Wood, Mr. Harcourt, Mr. Arthur Henderson. 0 blaid :—Arglwydd Cur- < zon, Arglwydd Lansdowne, Mr. Lloyd George, Mr. Churchill, Mr. Bonar Law, Mr. Walter Long, Mr. Austen Chamberlain, Arglwydd Selborne, Syr Edward Carson. Dywedir na bydd Mr. Walter Long, Mr. Bonar Law,. a Mr. Austen Chamberlain, bwyso am orfodaeth os y golyga hyny ranu y Llywodraeth neu'r wlad. j i (1)é1)é1)

DAROSTYNCIAD DUMBAI

DAROSTYNCIAD DUMBA. I Newydd a barodd gryn gyffro yr wyth- nos ddiweddaf ydoedd y newydd i Lywodr- aeth Unol Dalaethau yr America anfon at Lywodraeth Awstria yn gorchymyn iddi alw ei chynrychiolydd-Dr. Dumba- o Washington. Trosedd Dr. Dumba oedd ceisio creu l anghydfod ym myd gweithfaol America, a thrwy lesteirio, os nad atal, gwneuthuriad defnyddiau ac arfau rhyfel i Brydain Fawr. Caisiai gyrhaedd yr amcan dieflig yma drwy ddylanwadu ar y gweithwyr Awstri- aidd a Germanaidd fyned ar streic, a chael y gweithwyr eraill i'w canlyn. Fodd bynag, darganfyddwyd y cynllun, a rhoed terfyn buan ac effeithiol ar ei hoedl.

1 Y CYNCRES LAFUR YM MRYSTEI

Y CYNCRES LAFUR YM MRYSTE. Yr wythnos ddiweddaf cynhaliwyd cyng- res blynyddol yr Undebau Llafur ym Mryste. Pasiwyd penderfyniad unfrydol yno yn erbyn i'r deyrnas hon fabwysiadu gorfodaeth filwrol. Yn ystod ei araeth odidog yn y gyngres dydd Iau, sylwodd Mr. Lloyd George, Gweinidog Cyfarpar, fod 714 o ffirms wedi eu gosod o dan Ddeddf Cyfarpar. Trwy hyn rkeolir eu helw gan y Llywodraeth. Gwnaeth apel daer, hefyd, am i'r Belg- iaid gael chwareu teg i weithio ya y deyrnas hon.

DAMWAHi ANGEUOL YN LLANDUDNO

DAMWAHi ANGEUOL YN LLANDUDNO. Yn Llandudno, ddydd Sadwrn, cynhal- iwys cwest gan Mr. J. Pentir Williams, ar gorph Mrs. Florence Marsh, Bootle, yr hon a laddwyd brydnawn Gwener trwy gael ei tharo i lawr gan motor-cycle yrid gan y Lieutenant H. P. Lloyd Williams, Llwyn- ybrain, ger Caernarfon, tra yn mynd ar hyd yr heol yn Llandudno. Ymddangosodd Mr. James Marks ar ran Lieutenant Wil- liams, yr hwn nis gallai fod yn bresenol, gan ei fod yn dyoddef oddiwrth archollion a dderbyniodd fel canlyniad cael ei daflu oddiar ei beiriant ar ol y gwrthdarawiad. Bwriwyd rheithfarn o Farwolaeth ddam- weiniol.' fij&J&J

80001 WRTH CASCLU MWYAR DUDN

80001 WRTH CASCLU MWYAR DUDN. Ganol yr wythnos ddiweddaf, digwydd- odd damwain ofidus yn Nhalysarn. Ym ddengys fod bachgen bychan pedwar ar. ddeg oed i Robert Henry Owen, wrthi ya casglu mwyar duon uwchben twll chwarel Cloddfa'r Coed, sydd yn llawn o ddwfr. A Rhywfodd neu gilydd llithrodd i lawr gan ddisgyn i'r dwfr ac i'r dyfnder islaw. Brydnawn Sadwrn taenwyd y newydd fod corph y bachgen wedi ei gaei. Ofnid weithiau byddai rhaid cael gwasanaeth diver, ond trwy ymdrechion amryw o gyf- eillion caredig deuwyd o hyd iddo.

MILWR YN BODDI

MILWR YN BODDI. Yr wythnos ddiweddaf, yn Ngwersyiifa Gwrecsam, cynaliwyd cwest ar gorff milmr o'r enw Private James Pugh (2nd Bait., R.W.F.) yr hwn a gaed wedi boddi yn yr Afon Ddyfrdwy, ger Bangor-is-y-Coed, y diwrnod cynt. Ymunodd a'r fyddin bym- thegnos cyn hyny, gan roddi ei oed fd 34 mlwydd. Credai y meddyg i'r corff fod yn y dwfr am bedwar niwrnod. Dychwelwyd rheithfarn o Cafwyd wedi boddi." l

ENOL YNION I

ENOL YNION. I YR "EMDEN." Gelynol long galanas-yn ymdaith Oedd "Emden" ddig adgas; Mawr a glew ar y mor glas, A champau fil o'i chwmpas. Y KAISAR. Y KAISAR. Cryf arfog yn llawn gelyniaeth-isel v Yw Kaisar, deyrn helaeth. Adyn annuwiol odiaeth, A llofrudd oes moes a maeth. l YR EHEDYDD. Cantwr anwylaf ffurfafen-ydyw Ehedydd llwyd aden; I Uwch fronnau ac iach frwynen Mwynha ei nwyf yn min nen. 1 H. ROBERTS. Cross Foxes, ger Dolgellau. (jJ (jJ v Y n Mhorthmadog, yn ddiweddar casp- wyd y swm o £ 63 ar gyfer Cymdeithas j Groes Goch yn Rwsia.1 t1'' s..