Teitl Casgliad: Dydd

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Cambrian News Ltd.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
9 erthygl ar y dudalen hon
Y SAFLE YN Y BALKANSi

Y SAFLE YN Y BALKANS. Digwyddiadau mwyaf cynhyrlus yr wythnos ddiweddaf ydoedd y symudiadau cyflym a phwysig gymerasant le yn y Balkans. Yno y try llygaid yr holl fyd y dyddiau hyn, er gwaethaf digwyddiadau mawr a phwysig sy'n cymeryd lie yn rhanau ereill maes y rhyfel. Cyfeiriasom yr wythnos ddiweddaf at frad Bwlgaria, ac nid oes modd defnyddio geiriau rhy gryfion am yr hyn gymer le yno. I ddechrcu derbyniwyd y newydd fod Rwsia wedi rhoddi rhybudd o bedair awr- ar-hugain i Bwlgaria i dorri pob cysylltiad oedd rhyngddi a Germani, Awstria, a Thwrci. Yr oedd Bwlgaria, hefyd, i wneud i ffwrdd a gwasanaeth swyddogion Germanaidd oedd yn ei byddin. Atebodd Bwlgaria y rhybudd yma mewn modd cellweirus. Mewn cfcnlyniad, cy- hoeddwyd rhyfel yi ei herbyn gan Rwsia a gofynodd llysgenhadon Ffrainc, Prydain, a'r Eidal am gael eu rhyddhau o gynrych- ioli y gwaharfol deyrnasoedd yn Sofia, prif- ddinas Bwlgaria. Yr oedd hyny yn gyfystyr a chyhoeddi rhyfel yn erbyn Bwlgaria. Anfonodd Bwlgaria Nodyn i Serbia yn gofyn am dir ym Macedonia, a gofynid am atebiald o fewn pedair-awr-ar-hugain. t fAN-BELENU VARNA. Dydd Gwener, daeth y newydd fod y Rwsia id yn tan-belenu Varna, prif borth- I ladd Bwlgaria yn y Mor Du. Y r un diwrnod derbyniwyd pellebrau yn hysbysu fod y Germaniaid wedi anfon byddinoedd i ymosod ar Serbia. j Adroddodd newyddion o Berlin fod y Germaniaid ab A wstriaid edl croesi tair Geri-na.-iiaid a'r Aivstria4ld w?!(- cr(:)esi tair afon--sef y Drina, y Danube, mewn amryw o leoedd, wecli. enill safteoedd cedyrn er y Scrbiaid. GERMANI A BWLGARIA. Adroddir mai dyma brif bwyntiau y cytundob cydrhwng Germani a Bwlgaria i ymosod ar Serbia, ac fod i Germani gael defnyddio- rheilffofdd Bwlgaria. 2. Fod i fyddin o Germaniaid, yn rhifo 300,000, ymosod ar Serbia o'r gogledd. 3. Fod i Germani anfon byddin o 300,000 yn erbyn Rwmania, os byddai i'r deyrnas hono ymyryd yn y rhyfel. 4. Fod Bwlgaria, yn dal am gefnogi Germani, i gael Macedonia ac i gael dwylaw rhv1 ddion i setlo a Groeg. SAFLE GROEG. Ymol newyddion dydd Mawrth, darfu i'r Cyd-fyddinoedd lanio milwyr yn Salonika, un o borthladdoedd Groeg, a darfu i'r deyrnas hono wneud protest ffurfiol yn erbyn y glaniad. Dydd Mercher, caed newydd cyffrous araH o Roeg, sef fod Brenin Groeg (gwraig yr hwn sydd yn chwaer i'r Kaiser), wedi gwrthod derbyn ilais Senedd ei wlad, basiodd drwy fwyafrif i ffafrio y Cyd- fyddinoedd yn y cythrwfl presenol. Ar hyn, darfu* i M. Venizelos a'r Cabinet ym- ddiswyddo. Y diwrnod blaenoroi dy- wedodd M. Venizelos y byddai i Groeg helpu Serbia yn 01 y cy tun deb oedd cyd- _m_ rhwng y ddwy wlad, pe golygai hyny fyned i ryfel yn erbyn Germani. Dyma yr ail dro i Frenin Groeg wrthod i gwrando ar lais Senedd ei wlad. Canlyn- n iad yr helynt fu ffurfio Cabinet o'r holl jfj bleidiau—fel sydd ym Mhrydain--a dewis- wyd M. Zaimis yn Brif Weinidog. Y polisi yn awr yw datgan amhleid- at y Cyd-fyddin- ioldeb cyfeillgar tur.g at y Cyd-fyddin- oedd, yr hyn a olyga fod Groeg i sefyll o'r naill du mor bell ag y mae cymeryd ei He ar y maes gyda Serbia yn y cwestiwn. Beth fydd tynged y polisi newydd yn y Senedd amhosibl dweyd i sicrwydd etc. Dywedir fod Venizelos wedi datgan y bydd icldo oddef' polisi ei olynydd oherwydd j difrifoldeb y sefyllfa. Mae'r digwyddiad- j au anffodus hyn yn Groeg yn gwneud y | tryblith yn y Balkans yn waeth nag o'r j blaen, ac nis gellir proffwydo cwrs pethau J yno yn y dyfodol agos. j —

YN FFRAINC A FLANDERS

YN FFRAINC A FLANDERS. | Adroddodd Syr John French, mewn adrodcliad a anfonodd i'r wlad hon, fod safle barhaol wedi ei henill gan y Cyd- fyddinoedd yn y rhyfel yn Ffrainc a Flan- ders. Adroddwyd fod y Ffrancwyr wedi enill ffosydd olaf y gelynion, ac wedi cym- eryd niferoedd mawrion yn garcharorion, ac amryw o ynau. Yr oedd gweithred- ac ai-iij-  7W 0 y n ,)., Li. iadau y byddinoedd Prydeinig wedi bod yn bur Uwyddianus. Cymerasant 3,000 o garcharorion, a 25 o yna,u. Yn ddiweddarach, cydnabyddocld Syr John French fod y Germaniaid wedi ym- osod ar a chyrneryd y rhan fwyaf o'r Hohenzollern Redoubt, i'r de o La Bassee. Ni ddigalonodd hyn ddim ar y Prydeinwyr, gan fod holl ymosodiadau y gelynion ar fforcld Vermelles-Hullush wedi profi yn fethiant llwyr, ac wedi profi yn golledus iawn i r gelynion. Enillodd y Ffrancwyr fuddugoliaeth fawr araH yn Champagne. Cymerasant ddinas bwysig Tahure trwy ruthr, ar ol i'r lie gaei ymosoa yn erwm arm gan gynegr- wyr Ffrengig. Cyrhaeddasant i drum mynydd o'r enw Tahure, sydd yn le neillduol o I bwysig". Gwnaed cynydd, hefyd, yn nghymydog- \f aeth ffermdy Navarin. Yno cymerwyd drosodd i 1,000 o Germaniaid yn garchar- orion. Golly ngodd awyrenwyr y Ffrancwyr ffrwydbelenau ar orsafoedd rheilffordd y tu ol i ffosydd y Germaniaid. Darfu i' 65 o awyrenau ollwng 300 o ffrwydbelenau ar orsaf Vowziers, a cher tref a gorsaf Champagne. Hefyd, gollyngwyd ffrwyd- belenau ar adeiladau milwrol yn Luxem- I burg.

I I RWSIA YN DAL El THIR

I I RWSIA YN DAL El THIR. Adroddir fod ymosodiadau y gelynion yn erbyn Rwsia wedi myned yn fethiant truenus. Yn lie cael eu hymlid, fel cynt, y Rwsiaid sydd yn ymlid y gelynion yn awr. Hysbysir fod y Rwsiaid wedi enill am- ryw o fuddugoliaethau pwysig. i Cydnebydd newyddion o Berlin fod y Rwsiaid yn gorchfygu. Dywedir fod Ymherawdwr Awstria, sydd mewn gwth o oedran, yn wael awn.

CERMANI AC AMERICA

CERMANI AC AMERICA. Y mae yr awdurdodau Germanaidd wedi rhoddi sicrwydd i Unol Dalaethau America na fydd iddynt, eto, suddo agerlongau, ar fwrdd y rhai y bydd Americanwyr fel y digwyddai fod a1; y Lusitania. I a'r Ar- abic.' Dywedant ymhellach fod capten y cwch tansuddawl Germanaidd a suddodd yr Arabic' yn dweyd ei fod dan yr argrafi: fod yr Arabic yn ymosod arno. Telir iawn gan Germani i'r America am foddi eu dinaswyr.

ENILLiON YN CALLIPOLI

ENILLiON YN CALLIPOLI. Adroddocld Syr Ian Hamilton fod ym- ladd parhaus wedi cymeryd lie yn Suvla Bay yn ystod y mis diweddaf. Enillodd y Prydeinwyr 300 llath o dir mewn can- lyniad i'r brwydro ffyrnig fu yma.

LLYSCENHADWR YN YMDDiSWYDDO

LLYSCENHADWR YN YMDDiSWYDDO. Y mae Mr. Joseph Angeloff, llysgenhad- wr Bwlgaria ym Manceinion, wedi ym- ddiswyddo, ac .wedi datgan ei fod yn gryf o blaid y Cyd-fyddinoedd. Daeth Mr. Angeloff i Fanceinion o Bwl garia yn 1883. Dywed fod yn gywilydd ganddo am ymddygiad gwallgof Bwlgaria yn yr argyfwng presenol.

Y GERMANIAID YN SERBIA

Y GERMANIAID YN SERBIA. Mae'r Germaniaid yn hawlio buddugol- iaethau yn Serbia. Hawliant fod dwy fyddin o dan y Cadfridog von Mackensen wedi ymosod ar y Serbiaid yng nghymyd- ogaeth y Danube a'r Save, ac fod Belgrade, a'r manau i'r de-orllewin a'r de-ddwyrain wedi syrthio i'w dwylaw.

PUMP AS WED EU LLADD

PUMP A.S. WED! EU LLADD. Hysbysir fod Arglwydd Ninian Crichton- Stewart (6th Batt. R.W.F.) wedi ei ladd yn, v rhyfel yn Ffrainc, a hyny mewn ym- drech ddewr i geisio achub by wyd cyrnol y gatrawd. Nid oedd ond 32 mlwydd oed, ac yr oedd yn frawd i Ardalydd Bute. Cynrychiolai Gaerdydd fel Undebwr. Pri ododd yn 1906. Efe ydoedd y pumed Aelod Seneddol i gael eu llacld yn y rhyfel bresenol. Y pedwar eraill oeddynt Mr. Gladstone: Mr. Cawley; yr Anrhydeddus T. C. R. Agar-Roberts, a'r Cadben A. E. B. O'Neill. Yr oedd tri ohonynt yn Rhyddfrydwyr, a dau t u Undebwyr.

YMRESTRU

YMRESTRU. '0 Ar ddymuniad Arglwydd Kitchener, y mae Arglwydd Derby wedi ymgymeryd a'r swvdd o fod yn benaeth ymrestru yn y deyrnas hon. Adroddir y dylid cael 30,000 o rai new- ydd i ymrestru yn y deyrnas hon yn wyth- nosol er cadw nerth y fyddin i fyny.