Teitl Casgliad: Dydd

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Cambrian News Ltd.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
5 erthygl ar y dudalen hon
YN Y BALKANS

YN Y BALKANS. Y mae yr awyrgylch yn gliriach yn y Balkans erbyn Mdyw nag ydoedd wyth- nos neu ddwy yn ol. Baeth Bwlgaria allan o du Germani, ac erbyn hyn gwyddis fod Groeg a Rumania wedi penderfynu aros yn anmhleidiol, er fed v ddwy wedi ymrwymo i amddiffyn Serbjape delai yn gyfyngder ami. Cysurus yw'r newydd fod y Cydfyddin- oedd, gan gynwys Itali, wedi dadgan eu fewnad i amddiffyn Serbia i'r eithaf. Aclroddir, ond nid oes sicrwydd llawn am hyn, fod Gweinidog Tramor Ffrainc- giT galluog iawn-wedi ymddiswyddo olwi-wvdd fod Ffrainc wedi penderfynu mwddiffyn Serbia. Dydd Iau, cyhoeddodd Bwlgaria ryfel yn ffurfiol yn erbyn Serbia. Cyhoeddodd Prydain, a Ffrainc—ac yn ddiweddarach Itali hefyd—ryfel yn erbyn I Bwfcaria. POLISI GROEG. Yn Senedd Groeg, yr wythnos ddi- v weddaf, hysbysodd y Prif-weinidog new- s ydd eu bod, fel gwlad, am ddilyn yr hen bolisi. Darfu i M. Venizelos (y cyn-Brif- wcimidog, a'r hwn oedd o blaid i Groeg yiiiiino a'r Cyd-fyddinoedd), rybuddio y Senedd yng nghylch amcanion Bwlgaria ttiag at Serbia. Gall Bwlgaria," medd- ai, "beidio ymosod arnom tra y pery y Cythrwtl presenol, ond, pe digwyddent fod yn fuddugoliaethus yn yr ymdrech bres- enol, yna bydd iddynt ruthro arnom megis Dew, a'n difetha." Ychwanegai, Nid y cwestiwn ddylai fod A ddylem fyned i ryfel a Bwlgaria ?' eithr vn hytrach Pa. adeg j dylem fyned i ryfel yn ei herbyn ?" t Edrydd pellebr o Rufain fod adran o fyddia Bwlgaria wedi ymosod ar ran o dir- iogaeth Groeg yn Gramulgina. Dywedir i ymladd ffyrnig gymeryd lie. CYTUNDEB CYFRINACHOL. I Newyddion o Athens a ddywed fod I cytaadeb cyfrinachol wedi ei arwyddo ¡ rhwng y Germaniaid a Bwlgaria ar Gorff- enaf 17eg, trwy yr hwn, os gorchfygai Ger- mani ac Awstria, y rhoddid y tiriogaethau a ddtlid gan Serbia a Groeg yn Macedonia I i BwjEgaria. Gwedir hyn gan y gelynion. Y CYDFYDDINOEDD YeN UNOL. I Gefynodd; Serbia am help y Cydfyddin- I oedd i ymladd yn erbyn y gelynion ym- osodent arni, a chaed atebiad cadarnhaol I parodlrcais gan Brydain Fawr, Ffrainc, a Rwsii~(ac, erbyn hyn gan Itali).— Adrcddir fod y Rwsiaid yn gwneuthur trefMadau i lanio byddin fawr ar diriog aeth Bwlgaria o'r Mor Du.

YR YMOSODIAD AR SERBIA I

YR. YMOSODIAD AR SERBIA. I —— ) Yn ol adroddiadau Germanaidd, ddech- reu yr wythnos ddiweddaf, croesodd eu byddinoedd (dan arweiniad y Cadfridog Mackrnsen) yr Afonydd Save a'r Danube, gan oresgyn tref Belgrade. Hefyd, eu bod wedi sangu ar dir Serbia yn Sem- endri&. Cyrhacddodd newyddion gwell i'r wlad hon yn ddilynol, sef fod milwyr Serbia, yn cael eu cynorthwyo gan ynau mawr Pryd- ain a Ffrainc, wedi gyru y gelynion yn ol, gan gymeryd dddiarnynt bedwar o ynau I mawr, dinystrio un adran o eiddo y gelyn- ion, ai u gyru yn ol dros yr Afon Danube. Darfu i ynau mawr Prydain, hefyd, suddo dwy o longau rhyfel bychain Awst- riaidd, a elwir monitors." Hysbyswyd dydd Mawrth, hefyd, fod y Bwlgariaid wedi dechreu ymosod ar Serbia, yn Garibaghaz—(er na chyhoeddasant ryfel yn ffurfiol hyd ddydd Iau).—Yn dilyn y newydd hwn adroddwyd fod y Traf- noddydd Bwlgaraidd wedi gadael Llun- dain, yr hyn oedd gyfystyr a chyhoeddi rhyfel rhwng y ddwy wlad. GLANIO 100,000 0 FILWYR PERTH- YNOL I'R CYDFYDDINOEDD. Hysbyswyd yn ddiweddarach fod y Cyd- fyddinoedd-y pedair teyrnas-yn unol ar bwnc y Balkans. Hefyd, eu bod wedi glanio 100,000 o filwyr yn Salonika, porthladd yn Groeg. Rhoddodd Groeg reilffyrdd eu gwlad at wasanaeth y Cydfyddinoedd. Y mae adranau cyntaf y Cydfyddinoedd wedi cyr- haedd Macedonia. Cymerodd ymladd- feydd ffyrnig le mewn dau le, sef i'r gogledd a'r de-ddwyrain o Nish. Gorchfygwyd y gelynion.-Edrydd newyddion o Sofia, o'r ochr arall, fod y milwyr Serbiaidd a wnaethont ruthr i Bwlgaria, wedi eu gorchfygu. I Ddydd Gwener cyrhaeddodd newyddion fod milwyr Serbia wedi enill buddugol- I iaethau ardderchog, gan achosi colledion trymion i'r gelynion. Dywedir i'r Ger- I maniaid, ar gyfartaledd, golli 3,000 o filwyr yn ddyddiol yn Belgrade. Yn Semendria ) syrthiodd y Germaniaid yn ol dros yr afon Danube. Ger Shabatz darfu i'r Serbiaid ddinystrio catrawd Germanaidd, a chym- eryd 1,000 ohonynt yn garcharorion. Concrodd y Serbiaid, hefyd, y Bwlgariaid, gan gymeryd 2,000 ohonynt yn garcharor- ion. YMLADD FFYRNIG. j Yn ol yr adroddiadau diweddaraf sydd wedi dod i law o Nish, mae ymladd ffyrnig yn myned ymlaen o gwmpas Serbia. Hyd yn hyn nid yw y Serbiaid wedi colli llawer o dir. < Mae y Ffrancod—ac yn ol pob tebyg Prydeinwyr hefyd—yn ymladd yn ochr y Serbiaid.—Dywed neges dderbyniwyd yn Paris o Athens fod y Serbiaid gyda chyn- [ orthwy y Ffrancod, wedi peri i'r Bwlgar- ] iaidi symud yn ol i'r gogledd.—Mae y ( Serbiaid hefyd wedi symud ymlaen i gyf- eiriad Strumnitza, a disgwylir iddynt fedd- I ianu y dref. Mae y Ffrancod wedi bod yn ymladd ar Bwlgariaid yn Gevgheli lie yr oedd y gelyn yn ceisio gweithio ei ffordd am Valandoro. Dywedir fod yr ymosodiad hwn wedi ei wrthsefyll yn ddewr, ac fod y Bwlgariaid I wedi colli nifer fawr o filwyr. Yna aeth y Serbiaid ymlaen i gyfeiriad Strumnitza. j Hawlia y Germaniaid eu bod wedi  cymeryd bryniau i'r de o Belgrade, a j liysbysant hefyd fod y Bwlgariaid yn symud ymlaen.

I YN FFRAINC A FLANDERS I

YN FFRAINC A FLANDERS. Bu'r newyddion o Ffrainc a Flanders yn obeithiol trwy'r wythnos. Caed adroddiad calonogol iawn odeli.. wrth Syr John French, yr wythnos ddi- weddaf, sef fod y Germaniaid wedi eu med i gan y Prydeinwyr, y rhai gymerasant ffos, eiddo y gelynion, yn Cite St. Elie. Di- oddefodd y gelyn yn drwm yn yr ymgyrch hon. Cafodd y Germaniaid gurfa dost yn Loos. Gyrodd y Cydfyddinoedd dair neu bedair o adranau y gelyn ar ffo, a gadawsont rhwng 7,000 ac 8,000 yn feirw ar faes y gad Cymerodd y Ffrancod 150 o'r gelynion yn garcharorion ar uchelderau La Folie. Ceisiodd y gelynion enill y tir gymerwyd oddiarnynt gan y Ffrancod yn ol. Llwydd- asant i enill rhan fechan o dir yn Nghoed Givenchy. Ag eithrio hyny, bu eu hym- osodiadau yn fethiant hollol. Darfu i 19 o awyrenwyr Ffrengig ollwng 140 o ffrwydbelenau ar orsaf rheilffordd Bazancourt. Ddydd Gwener, hysbysodd Syr John French fod y gelynion wedi gwneuthur rhuthr, yn cael eu cynorthwyo gan nwyon gwenwynig, o Hulluck i Hohenzollern Re- doubt. Yn yr ymgyrch hwn enillodd y gelynion rai ffosydd oddiar y Prydeiniaid ond cymerwyd hwy oil yn ol. DEWRDER RWSIA. Newyddion o Petrograd a edlydd i'r Rwsiaid enill brwydrau yn y gogledd a'r de. Adroddir i'r Rwsiaid gymeryd 3,000 o'r gelynion yn garcharorion, pedwar o ynau mawr, a deg o ynau llai. Yn pi adroddiadau Rwsiaidd ddiwedd yr wythnos, hysbyswyd fod y Rwsiaid wedi cael y Haw uwchaf yn Dvinsk a'r am- gylchoedd. Parha y Rwsiaid i ymladd yn ddewr, ac y mae yn amlwg fod y llanw wedi troi gyda "iwy. Mae'n amlw^, fodd bynag, fod y gelyn yn gwneud ymdrechion aruthrol i gadw y Rwsiaid yn ol, a honant eu bod wedi cael goruchafiaeth fawr mewn un ran.

LLWYDDIANT SUDDLONCAU PRYDEINIC

LLWYDDIANT SUDDLONCAU PRYDEINIC Mae suddlongau Prydeinig yn y Baltic wedi llwyddo i suddo pump o longau Ger- manaidd (transports), ac wedi peri i un arall redeg i'r lan. Adroddir i 19 o longau Tyrciaidd oedd yn cynwys darpariaethau rhyfel i Fyddin Twrci, gael eu suddo ar arfordir Amatolia gan longau-rhyfel Rwsiaidd.

CAMP CWCH TANSUDDAWL PRYDEINIC

CAMP CWCH TAN-SUDDAWL PRYDEINIC. Suddo Llong-ryfel Germanaidd. Edrydd gohebydd y Central News o Copenhagen i torpedo-boat Germanaidd ymosod ar gwch tansuddawl Prydeinig yn y Baltic boreu dydd Gwener. Tan-belen- wyd y cwch tansuddawl gan y rhyfel-long, ond anfonodd y blaenaf torpedo yn erbyn y ddiweddaf. Tarawyd y rhyfel-long yn ei chanol, a chymerodd ffrwydriad arswydus le. Suddodd yn uniongyrchol. Aeth y cwch tansuddawl ar ol dwy rylel- long Germanaidd ereill oeddynt yn -gwylio yr ymdrechfa. Llwyddasant i ddianc. .■ *■ ■ "■ • •swimwcMiaieeww** ••