Teitl Casgliad: Dydd

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Cambrian News Ltd.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
9 erthygl ar y dudalen hon
11YR YMLADD YN SERBIA

11 YR YMLADD YN SERBIA. Y mae'r newyddion diweddaraf o Serbia yn pwysleisio sefyllfa ddifrifol byddin Serbia. Y mae Nish, prif dref Serbia, yn nwylo'r Bwlgariaid, ac y mae prif adranau byddinoedd Bwlgaria a Germani wedi ym- uno a'u gilydd. Y mae'r rheilffordd bron i gyd yn nwylo'r gelyn, ac y mae byddin gref o Awstriaid yn symud i fyny i gyfeiriad Gohishka er ceisio cael myned tu ol i'r Serbiaid, y rhai sydd yn cilio yn ol. Ofnir y bydd yn rhaid iddynt gilio yn ol i Montenegro. Nid yw yr ymosodiad wnaeth y cyd- fyddinoedd yn y de eto wedi bod yn I llwyddianus iawn, er fod y Bwlgariaid wedi eu gorchfygu a cholledion trymion ym Mwlch Babrina. Hysbysir yn awr, ond nid yn swyddogol fod y Prydeinwyr a'r Italiaid i fyned i j Albania er ceisio adgyfnerthu y Serbiaid I' wrth lan y m6r Adroddir fod y Serbiaid yn brwydro yn ddewr wrth encilio. Nid oes eto fnv?dr fawr wedi ei hymladd rhwng y Galluoedd gelynol. I Hysbysir fod Llywodraeth Serbia wedi symud i Metrovitza, 60 milldir i'r de-or- llewin o Nish j Yn ol adroddiadau dderbyniwvd o Sofia, glaniodd 70,000 o filwvr y Cyngreiriaid yn Salonika. O'r nifer yna yr oedd 50,000 yn Ffrancod. Adroddid ddydd Gwener fod milwyr Ffrengig wedi glanio yn Kavala, porthladd Groegaidd, rhwng Salonika a Thwrci., Gwnaed yn hysbys fod milwyr Prydeinig —nid yn unig wedi cyrhaedd Serbia-ond eu bod, hefyd, wedi cymeryd rhan yn y brwydro. Meirchfilwyr Prydeinig oedd- ynt y rhai cyntaf i gymeryd rhan yn y brwydro.

YN FFRAINC I

YN FFRAINC. I Yn gynar ar yr wythnos cyhoeddwyd brysneges byr oddiwrth Syr John French. Adroddai fod y tywydd gwlyb gafwyd yn ddiweddar yn milwrio yn erbyn brwydro llwyddianus ar y ddwy ochr. Yng nghymydogaeth Loos darfu i saith adran o'r fyddin Germanaidd golli 80' y cant o'u byddin. Cyhoeddwyd fod y Cyngreiriaid wedi tan-belenu safleoedd y gelynion oddeutu Neuville St. Vaast, a Calonne Fosse. Dydd Iau, ymosododd y Germaniaid ar safieoedd y Cynghreiriaid yn Champagne, a llwyddasant i gael safiad ar Fryn 199. Dydd Gwener, enillwyd y safle yma yn ol gan y Ffrancod.

YN IRW31A

YN IRW31A. Y mae y Rwsiaid yn dal i ymosod ar hyd eu llinellhir, a hyny gyda llwyddiant mawr. Caed adroddiad o Rwsia i'r perwyl i'w byddinoedd lwyddo yng nghymydogaeth Tarnopol. Dywedid i'r Rwsiaid gymeryd 3,580 o garcharorion yn un lie, a 400 mewn lie arall. Hona y Germaniaid iddynt, mewn brwydr ddilynol, yn yr un lie, gym- eryd 2,600 o garcharorioii Rwsiaidd. Dydd Jau cyhoeddwyd fod y Geri-ijan iaid, yn encilio yng nghymydogaeth Llyn 11 i V ■. Sventen, ac fod y Rwsiaid yn parhau i I hvyddo yn Galicia. Collodd y gelynion yn enbyd yn eu hymdrech i gadw Siemi- kowice, a chymerodd y Rwsiaid 8,500 yn garcharorion. Y mae yn arnlwg fod y Rwsiaid wedi cael y trechaf ar eu gelynion o'r diwedd.

SAFLE CROEC III

SAFLE CROEC. II I Dydd Sadwrn, cyrhaeddodd newyddion cynhyrfus o Roeg. Hysbyswyd fod y Llywodraeth wedi ei gorchfygu, ac fod M. Zaimis, y Prif-weinidog, a ddaliodd y swydd am fis wedi ymddiswyddo. Cynygiodd y Llywodraeth Roegaidd fod i'r fyddin gael ei diarfogi. Pan ymran- wyd caed fod mwyafrif o 33 yn ei herbyn. Cred rhai gwleidyddwyr y bydd i Frenin Groeg ohirio y Senedd hyd amser amhen- odol, a diarfogi y fyddin ei hunan. Ni fydd i M. Venizelos (y cyn-Brif- Weinidog, a'r hwn sydd yn ffafriol i achos y Cynghreiriaid) ymgymeryd a ffurfio Gweinyddiaeth newydd eto, ond ar y deall- twriaeth y bydd i Roeg gyhoeddi rhyfel yri erbyn Bwlgaria.

ARCLWYDD KITCHENER

ARCLWYDD KITCHENER. v Prydnawn ddydd Gwener, cyffrowyd yr holl wlad gan waith y "Globe," un o bapurau hwyrol Llundain, yn cyhoeddi fod Arglwydd Kitchener wedi ymddiswyddo, ac ymledodd y newydd dros yr holl fyd gyda chyflymder mawr. Ymhen awr a haner ar ol cyhoeddiad y newydd uchod, anfonodd y Press Bureau (sydd dan nawdd y Llywodraeth) hysbys- iad allan i'r perwyl nad oedd yn wir fod Arglwydd Kitchener wedi ymddiswyddo, ond ei fod wedi ei ryddhau o'i ddyled- swyddau er gwasanaethu y Llywodraeth mewn cylch arall, ac fod Mr. Asquith (y Prif Weinidog) wedi cymeryd ei le fel Gweinidog Rhyfel." Yn ddiweddarach caed hysbysrwydd o'r Press Bureau fod Arglwydd Kitchener wedi gadael Lloegr i dalu ymweliad a maes y frwydr yn y Dwyrain. Dywedir yn swyddogol nad yw wedi ymddiswyddo. Ar ei ffordd trwy 'Paris, cafodd Arglwydd Kitchener ymgynghoriad a Phrif Weinidog Ffrainc, a'r Cadfridog Joffre, yr hyn ym- ddengys fod y cydgord llwyraf yn bod rhwng Llywodraeth y wlad hon a Llyw- odraeth Ffrainc.

MANION

MANION. Ymwelodd y Germanwr. y #Tywysog Bulow, a'r Yswisdir; ar neges o geisio heddychu y pled au, meddir. Hysbysodd Arglwydd Derby fod y dynion briodasant er pan gymerwyd y Cofrestriad Cenedlaethol ddiweddar, i'w hystyried fel "dynion sengl." Darfu i long Brydeinig. gludai filwyr, fyned i wrthdarawiad a Hong arall yng Nghulfor Gibraltar. Bu amrNNv foddi. Cyhoeddir o Brussels, fod Zeppelin wedi ffrwydro yn Belgium, ac, o ganlyniad, ei d nystr o. Achubwyd rhan o'r criw Dydd Iau, aeth cwch tansuddawl ar arfordir Holland, a chymerwyd y dwylaw yn garcharorion. 'Casglwyd £ 90 o dy i dy yng Nghaernar- fon er anfon rhoddion i filwyr a morwyr y dref y Nadolig agoshaol.

TOLLAU NEWYDD Y LLYTHYRDY

TOLLAU NEWYDD Y LLYTHYRDY. Dydd Sul cyn y diweddaf, daeth tollau newydd y Llythyrdy i rym. Dyma hwv:— Llythyrau heb fod dros wns.. Ie. Heb fod dros ddwy wns 2c. Am bob dwy wns. ychwanegol, neu ran o ddwy wns. ie. Yr hen doll ydoedd Heb fod dros bedair wns. Ie. Am bob dwy wns chwanegol. le. Am bapyrau newyddion, bydd y doll fel y canlyn Heb fod chwe wns. mewn pwys- au le. Am bob chwe wns. ychwanegol, neu ran o chwe wns IC. Us antomr dau neu ragor o Dapyrau yu yr un amlen, codir toll ar bob un fel pe byddent ar wahan. Dan yr hen gynllun, anfonid pob new- yddiadur am ddimai, ar wahan i'w bwysau. Codir naw ceiniog am ddeuddeg gair o deligram yn lie chwecheiniog, a.dimai am bob gair chwanegol dros ddeuddeg. éŸ)éŸ)

ABERMAW

ABERMAW. Y mrestru.Y ng nghyfarfod y Cynghor Dinesig, a gynhaliwyd yr wythnos ddi- weddaf, dywedodd y Cadeirydd (Mr. J. Pryce Jones) fod yn yr Abermaw eto 264 o ddynion ieuainc cymwys o ran oed i fod yn filwyr.—Pasiwyd i ranu y dref yn chwe' dosbarth i ganfasio y cyfryw. Yr Ysgol Sirol.—Cynhaliwyd cyfarfod misol llywodraethwyr yr Ysgol uchod, yr wythnos ddiweddaf, dan lywyddiaeth yr Henadur T. Martin Williams (is-gadeirydd) -Pasiwyd fod cyfarfodydd y Llywodr- aethwyr i'w cynal o hyn allan ar y trydydd dydd Gwener o bob mis.—Penodwyd Miss Jane Roberts, B.A., Ynysfaig, yn athrawes (am dymhor) yn lie Mr. Beddows, B.Sc., sydd wedi ymuno a'r fyddin.—Dywedodd y Prjf-athrawfod yn Ysgolion Sirol Cymru ar gyfartaledd 17 o ysgolorion ar gyfer pob athraw, ond yn Ysgol Sirol yr Aber- maw 25 o ysgolorion ar gyfer pob athraw.- Penodwyd is-bwyllgor, os byddai i Mr. B. A. Williams, yr athraw mewn gwyddon- iaeth, gael ei alw i roi ei wasanaeth mewn ffatri bylor (yr hyn oedd debygol) i gym- eryd y gwagle i ystyriaeth, a gweithredu fel y barnant oreu —Pasiwyd i ffurfio cwmni o boy scouts ynglyn a r Ysgol.

BRENIN SERBIA

BRENIN SERBIA. y n barod i farw yn y ffosydd. Adroddir fod Brenin Serbia wedi gadael Topolo. am faes y gad. Dywed ei fod yn dymuno marw yn y ffosydd. &1&7&7 Y mae tri o feibion i Dr. Parry, Caer- narfon, yn gwasanaethu eu gwlad—dau ar faes y gad. Telir £ 14,006 y flwyddyn gan Gorffor- aeth Brighton mewn ychwanegiad cyflogau oherwydd y rhyfel.