Teitl Casgliad: Dydd

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Cambrian News Ltd.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 3 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
3 erthygl ar y dudalen hon
No title

Yn ol y newyddion diweddaraf o Ffraingc darfu i'r Almaeniaid lwyddo i fyned i bentref Ablaincourt, ond gyrwyd hwy allan yn ddiymdroi gan y Ffrangcod. Darfu i'r Cadfridog Ffrengig enwog Beth- elot, oedd yn y Somme, adael am Roum- ania i ymgynghori a brenin y wlad honno, pa fodd i wrthwynebu'r lluoedd gelynol sydd yn ei bygwth. Adroddir fod vr awdurdodau Almaenaidd wedi gwahodd cynrychiolwyr o wledydd anmhleidiol i "weled Roumanis yn cael I ei llethu!" I Cofnodir fod y gelynion yn gollwng melus- j ion (?'

TRETHI UCHEL MEIRION I

TRETHI UCHEL MEIRION. I GWARCHEIDIAID DOLGELLAU YN GWRTH- I DYSTIO. Cynhaliwyd cyfarfod o Fwrdd Gwarch- i eidwaid Dolgwllau ddydd Sadwrn o dan lywyddiaeth Mr. R. C. Evans, yn absenol- I deb y Cadeirydd (Mr. H. Disley). I Rhoddodd Mr. Mrogan Williams, Arthog I adroddiad y pwyllgor ar bresenoldeb y plant yn yr ysgolion. Da oedd ganddo I weled eu bod yn gwella yn eu presenoldeb. ARIANOL. I Cvflwynodd Mr. Guthrie Jones amcan- I gyfnf e'r costau am yr haner blwyddyn. Yi oedd costaif Undeb Dolgellau yn fwy o 30p nag oedd yr haner blwyddyn cvfer- ,byniol, ac yr oedd gofynion y Cynghor Sir yn fwy o 461p. Yr oedd hefyd wedi anfon at glerc y Cynghor Sir i ofyn am eglur had, ond yr unig beth a ddywedodd oedd fod dimai o gynydd ar y flwyddyn. I Dywedodd Mr. R. C. Evans fod costau y Cynghor Sir yn myned yn fwy o hyd Gwelai mai trethi Cynghorau Sir Arfon a Sir Drefaldwyn am yr haner blwyddyn I nesaf oedd Ie. 3c.-dwy geiniog a dimai yn llai nag eiddo Sir Feirionydd- a phe buasent o dan un o'r ddau Gynghor hyny, a chaniatau y buasent yn gallu cario yn mlaen fel y maent yn awr, buasai yn enill 1 dcethdalwyr Meirion o 2,475p yr haner blwyddyn. Gwyddai nad oedd wiw idd- ynt ddweud dim wrth y Cynghor Sir oherwydd pan yr anfonwyd atynt gan y Bwrdd hwn a Bwrdd Penrhyn, yr hyn gawsent oedd peri iddynt "feindio eu busnes eu hunain." Buasid yn disgwyl atebiad mwy boneddigaidd hyd yn oed I oddiwrth y Cynghor Sir. Ond er nad oedd y Cvnghor Sir yn caniatau i'r Gwarch- eidwaid ddweud dim am eu gwaith hwy, ) yr oedd yn sicr fod yn foddlon i'r Gwarch- 1 eidwaid wrando beth oedd' yn cael ei ddweud yn y Cynghor Sir gan rai oedd yn deall pobpeth, a dymunai alw sylw at yr f hyn a ddvwedwyd ychydig ddyddiau yn ol gan Dr. John Jones, Dolgellau ïCadeirydd I Pwyllgor Addysg y Sir) am yr hyn oedd oedd yn cael ei wneud gan y pwyllgor hwnnw. "Fel y mae pethau yn awr, nid oedd y cyfan ond ffug (farce) a gwario j arian yn ofer. Nid oedd hyn yr un di- raddiad ar Dr. Edwards, ond ar y Cynghor, oherwydd nad oedd yn gweithredu ar adroddiad y meddyg." Yn yr un cyfarfod dywedodd Dr. Richard Jones, "fod Dr. Edwards wedi gwneud adroddiad ar ari achosion trosodd a throsodd drachefa, ond nad oedd dim wedi cael ei wneud, ac yr oedd y bai am hyny wrth ddrws y Cynghor a'r Pwyllgor Addysg." Ac er y tystiolaethau hyn dyna godiad yn eu gofynion o 461 p. Gallasent ddisgwyl gostyngiad fel mewn cynghorau er Gwelodd fod Mr. Jones, Y Prif Gwnstab). yn dweud ychydig yn ol fod gwaith nifec o'r heddgeidwaid yn ymuno a'r fytMie wedi bod yn arbediad o dros 200p. y flwyddyn i'r sir. Hefyd, yr oedd DE" Edwards wedi ymadael i Gaerdydd, » ysbytty, ond wedi'r cyfan, nis gatlaa ddeall beth oedd i gyfrif am y cynycfcL Gofynodd Mr. G. Price ym mha adran yr oedd y fath gynydd? Mr. R. C. Evans Hyny garwn wybod, Mr. Price. Yr oedd y Cynghor Sir wedi codi treth o Is 51-cand er i'r Undeb gasglu Is. Sic. y bunt o dreik fe fyddid yri fyr o 986p. i dalu gofynion y Cynghor Sir. Felly byddai yn rhaid i blwyf Dolgellau godi treth o 2s. 3c. via y bunt i dalu Is. 5-c. i'r Cynghor Sir, a byddai raid i rai plwyfi godi treth o 2s. 6c. Dywedodd Mr. Hughes, Corris, Imae cynil- deb y Cynghor Sir efallai oedd yn peel nad oeddynt yn gweithredu ar adroddiad y meddyg. Methai Mr. G. Price weled pa beth oedd adroddiad y meddyg yn dda vnte. @@@

DYDD PRIODAS

DYDD PRIODAS. Miss. Hughes, Mathafarn, Llanwrm.v « TV. P.. Rowlands, Cy/reithimr Machynlleth, Hyd. 16eg. 1916. [111 Er oerni yr Hydref, gall swynol sercfo* Wresogi yn nghalon pob mab a merch-, Gall ddangos ei wres wrth Allor gret Ac uno dwy galon I fyw gyda'u gilydd yn ngoleu'r NeL Yn swynder y teimlad, fe welwyd dTu, Yn mynd gyda'u gilydd i'r rhwymyn claar Aeth calon i galon, a serch i serch" A than yr anwyldeb, Gwnaed amod mewn amod rhwng mab a merch. Gall serch yn yr Hydref gwlybyrog a gwyw. Fod fel gwres Mehefin wrth Allor Duw; Gall teimlad serchoglawn pob mab a mm, Drwy rwymyn y fodrwy Ogleisio pob calon, wrth wneud dau yn un. Mae'r haul yn cynhesu y ddaear wenlti. A byw yw aderyn i swyn ei gerdd; Tra'r gwlith yn ireiddio Mathafarn fam.t A'l goedydd talgryfion Yn gwarchae y Palas o awr i awr. I'r Undeb hawddgarol, a'r Amod Dilyned pob llwyddiant dros flwyddi Mr Cynydded y ddeuddyn mewn cariad a gras Y bywyd urddasol Wna wybren ei hundeb yn las. Eu haelwyd fo'n wastad fel gwlith y wawr, Yn swvnol, gwynfydol, a theg bob awe; A'r Undeb gysegrer ar hyd eu hoes, A'r grasau perffeithiaf Sv'n perthyn 1 gariad anfeidrol y Groes. Machyntleth. WNION.