Teitl Casgliad: Dydd

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Cambrian News Ltd.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
1 erthygl ar y dudalen hon
I TRIBUNAL Y SIR I

TRIBUNAL Y SIR Cynhaliwyd ddydd Iau diweddat yn yr Abermaw. Llywyddwyd gan Mr William OwenU.H. Blaenau Ffestiniog. Yroedd dau aelod newydd yn eistedd y tri hwn, sef Capt. E. Bowen Jones Ynysfor a Mr. E. Lloyd Jones. Corwen ac amlyg- wyd hyfrydwch o'u gweld. Yr oedd 37 o achosion i'w gwrandaw, ac yr oedd 20 o honynt yn apeliadau gan Capt. Turner Hughes, y Cynrychiolydd Milwrol yn erbyn dyfarniadau Llysoedd Lleol. Dywedodd y Cadeirydd fod cynhadledd wedi ei galw yn yr Amwythig o gadeirwyr v gwahanol Lysoedd, a gwnaed cais taer aniynt anfon cymaint ag a allent o ddynion rhwng 19 a 30 i'r fyddin. Gorchymynir adolygu pob rhyddhad ganiatawyd, ac' ni ddylid gweled bai ar y Cynrychiolydd Milwrol pan y bydd yn gwneud hyn. ACHOSION 0 DDOLGELLAU Apeliai John Humphreys, (35), South Street, DolgeHau, yn erbyn dyfarniad Pwyllgor Gwledig Dolgellau, yn gwrthod Thyddhad iddo. Efe oedd yr unig un yn y dref oedelryn myned allan i'r wlad ac yn y lie i ladd moch, &c. Hysbyswyd fod y Pwyilgor Lleol yn gwrthod ei apel am nad oedd wedi dod i gefnogi ei apel. Pan alwyd yr achos ymlaen yn y Llys, iiid oedd yr apelydd yn bresenol y tro hwn ychwaith. Gwrthodwyd yr apel. Apeliau y Cynrychoilydd Milwrol yn erbyn y rhyddhad roddwyd hyd Ionawr 3fain. i Mt. D. Williams, 38, trwyddedwr Swesty y Stag, Dolgellau. Ymddangosai Mr. Guthrie Jenes ar ei ran, yr hwn a tklywedodd fod arian yr apelydd i gyd yn y fasnach. Yr oedd ganddo wraig, yr lion oedd yn wael, a naw o blant yn fyw. I Byddai raid iddo gau y ty os gelwid amo Fr fyddin. Caniatawyd yr apel, ond i fyned i weithio gwaith o fudd cenedlaethol. Hefyel, apelai yn erbyn y rhyddhad i Mr. W. Edwards, (29), sengI, cariwr glo, Waterloo Street, Dolgellau. Ymddangos- ai, Mr. Jones Williams ar ei ran, a dywed- ixtd fod achos yr apelydd yn un o'r rhai Ccrffetaf sydd wedi bod gerbron y Pwyllgor. Yr oedd gan y dyn fam weddw i'w chadw. Yr oedd dau frawd iddo wedi eu lladd yn y Dardanelles, ac un gyda'r fyddin yn yr Aifft. Yr oedd ei fam yn derbyn pensiwn o 5s. yr wythnos. Nid oedd hyn yn ddigon i gadw ei fam a'i chwaer, ac am beth aner i fe ataliwyd hyny gan yr honid fod eisiau gwneud rhyw ail-drefniadau i dalu. Yr y wraig wedi ei gwthio i ofyn cynorth- wyoddiar rai i gadw enaid a chorff ynghyd. Yinhellach dywedodd Mr. Jones Williams Dawer o rai yn dibynu ar v Llywodraeth NM Nolgellau ddim yn dêrbyn yr hyn tidy tent. Gallai enwi tua 30 o achosion, a: bu raid iddo fygwth y Swvddfa Ryfel mewn dau achos, y buasai yn dwyn y mater gerbron Ty y Cyffredin; a thalwyd yr arian ar unwaith. Caniatawyd hyd Rhagfyr 31ain. Apeliai y Cynrychiolydd Milwrol yn erbvn espusodiad i R. Jones Ellis, Plas- m -.vydd, Dolgellau. Gwrandawyd yr ach- es yn ddirgcl. Gwrthodwyd apel y Cyn- rychiolyddMilwrol, ond fod yr apelydd i ymuno a'r Corfflu Gwirfoddol. Apeliai y Cynrychiolydd Milwrol yn erfovn y rhyddhad o dri mis i J. Williams, (28), gyriedydd modur Llwynonn, Dol- gellau. Yr oedd ei fam yn wael a dau frawd iddo yn v fyddin. Caniatawyd yr jLpcl. v Apeliai D. Meredith a'i Feibion, Dol- gellau am ryddhad pellach i un o'r dynion, E. E. Jones. Ymddangosai Mr. Guthrie Jones i gefnogi yr apel. Gwrthodwyd. ACHOSION O LEOEDD ERAILL. Apeliai Mr. R. Isfryn Jones, ar ran Mr. G. J. Jones, 2, Castle Street, Penrhyn- deudraeth, yr hwn oedd wedi cael ei wrthod gan Bwyllgor Lleol Deudraeth. Yr oedd Mr. Jones yn gynrychiolydd gyda Cwmni Yswiriol y Pearl, ac yr oedd yn anhebgorol. angenrheidiol i'r gwaith yn y dosbarth, Anfonodd y Pwyllgor Lleol eu bod yn gwrthod apel gan fod Jones yn y cyfamser yn chwilio am waith o fudd cenedlaethol ac felly yn ystyried nad oedd o wasanaeth anhebgorol angenrheidiol i'r Cwmni. Gwrthodwyd yr apel. Apeliai Mr. R. P. Williams, Tyntwll, Dinas, am ohiriad pellach i'w fab, Robert P. Williams, 21 oed. Ymddangosai Mr. Hugh Pritchard, Pwllheli ar ei ran. Gwr- thodwyd. Apeliai y Cynrychiolydd Milwrol yn erbyn rhyddhad hyd Rhagfyr 30ain. roddwyd i Evan Evans 21 oed, hwsmon Mr. R. P. Williams Nantyrodyn. Ym- ddamgosai Mr. Guthrie Jones ar ei ran, yr hwn a ddywedai ei fod wedi methu cael un i gymeryd ei le. Caniatawyd yr apel ond anogwyd i gael un yn ei Ie. < Apeliai Mr. D. Hughes, Dolfanog Fawr, Talyllyn, am ryddhad i'w was, J. Morris, Hughes, 19 oed. Nid oedd ganddo neb ond ef, heblaw ei ferch, ar y fferm oedd yn 350 acer. Gwrthodwyd. Apeliai Mr. D. Evans, Bronllety Ifan, Arthog, am ryddhad pellach i'w fab, Lewis Evans, 21 oed, yr hwn oedd wedi ym- ddangos o flaen y Llys bump o weithiau. Yn ystod y gwrandawiad codwyd v cwest- iwn o anfon y bachgen i gael ei archwilio yn feddygol. Dywedodd Capten Hughes fod pob un a anfonir o flaen Bwrdd y Meddygon i dalu ei gostau ei hun. Am- heuid hyn gan y gwahanol gyfreithwyr oedd yn bresennol, ond dywedodd Capt, Hughes mai dyna oedd y gorchymyn diweddaraf. Gwrthodwyd. Ymddangosai Mr. Jones Williams ar ran Ellis Jones; (29), bugail Abergeirw Fach, Llanfachreth. Yr oedd ei feistr, Mr. Cadr. Hughes, yn 74 mlwydd oed. Yr oedd ei wraig a'i ferch yn wael eu hiech- yd. Gwrthodwyd, ond argymhellwyd un yn ei le. Apeliai Mr. J. David Jones, (31) gwr priod, chwarelwr, 4, Caersalem Terrace, Tanygrisiau am ryddhad, a phe gorfodid ef i- ymuno a'r fyddin golygai y byddai raid iddo dori ei gartref i fyny. Hefyd, yr oedd o gydwybod yn erbyn gwasanaeth milwrol, ond yn barod i ymgymeryd a rhyw waith arall. Yr oedd eraill yn cael gwaith felly. Y Cadeirydd. Nid oedd- ych yn son am fater cydwybod ar y dech- feu; pa bryd y daeth hyny i mewn? Ai newydd ddeffro y ma.e ? Yr A pelydd Yr oedd yn gwrthwynebu gwasanaeth milwrol o'r dechreu. Gallasai gael ei "stario" yn Lerpwl os mynnai. Mr. R. T. Jones. A fuasech yn fodlon i fyned i weithio i'r gwaith pylor, Penrhyndeu- draeth? Yr Apelydd, Buaswn. Mr. R. T. Jones. Ond y mae powdr yn lladd dynion. Ydyw, ond gellir ei ddefnyddio i bwrpas arall. Mr. R. Vavtghan, Ond y 'I mae pob pwrpas arall yn ail-raddol yn awr. Gwrthodwyd yr apel. Apeliai Mr. Hugh Jones, Meifod Isaf, yn erbyn gwaith y Pwyllgor Lleol yn gwrthod rhyddhad i'w fab, J. Herbertd > Jones, 22 oed. Yr oedd yn angenrheidio. ei gael ar y fferm. Ystyriai y Tribynlys Lleol y gallai ei fab, 15 oed wneud y tro' Gwrthodwyd. Apeliai y Cynrychiolydd Milwrol yn erbyn y rhyddhad i Morris Owen, Tynant, Brithdir (21 oed). Dywedai ei dad, Mr. Hugh Owen, fod ganddo un mab yn y fyddin, ac yn fwy na thebyg y byddai un artlll yn gorfod mynd. Yr oedd yn apelio am gael un mab. Nid oedd gwahan- iaeth pa un o'r tri, ond rhaid oedd iddo gael un. Caniatawyd yr apel. Gwnai Mr. J. Williams, Caerddanie Llanbedr gais am ryddhad pellach i'w was, W. Thomas Parry,. Gwrthodwyd. Apeliai y Cynrychiolydd Milwrol yn erbyn rhyddhad hyd Ionawr laf. i W. Hughes, outfitter yng ngwasanaeth Morris & Son, Abermaw. Caniatawyd hyd Ionawr 31ain. Mr. Arthur Peacock, Fairbourne, a apeliai am ryddhad i'w saer coed, E. Richards (38), Gwrthodwyd y cais. Apeliai y Cynrychiolydd Milwrol yn erbyn rhyddhad i F. D. Roberts, yng ngwasanaeth Mr. Francis Morris, St. Ann's,; Abermaw. Caniatawyd hyd Rhag. 15fed. Apeliai Mr. Hugh Pugh Davies (38) sengl, Bronhyfryd, Dyffryn, yn erbyn dyfarniad Pwyllgor Apel Abermaw yn gwrthod rhyddhad amodol iddo. Efe oedd yn cadw ei fam weddw 66 oed. Y oedd ei ddau frawd yn briod. Gwrthod- wyd. Apeliodd y Cynrychiolydd Milwrol yn erbyn rhyddhad hyd Ionawr laf. roddwyd i Hugh Pugh Jones (19), oeffylwr, Bryn- dinas. Dywedai nad oedd ganddo neb ond ei fab, 35 oed, a'r gwas ar y fferm. Yr oedd yn troi 17 i 18 acer. Caniatawyd hyd y Nadolig. MERCH DDEFNYDDIOL. Apeliai Mr. Lewis Vaughan Tyddyn Berllan, Bryncrug, am ei was, D. Pugh Jones, (24). Nid oedd ganddo neb ond y gwas ar y fferm. Yr oedd wedi cael trafferth fawr i gael ei gynhauaf. Y Cadeirydd. A ydyw eich merch yn helpu rhyw gymaint ar y fferm? Yr Apelydd. Ydyw, darfu i fy merch hel 20 acer o dir gyda'r gribin fawr. illr. Robert Vaughan. Chwareu teg i'w chalon. Y Cadeuydd. Da genyf glywed hyn v. (Cymeradwyaeth) Caniatawyd hyd ddydd Nadolig. Apeliai y Cynrychiolydd Milwrol vn erbyn y rhyddhad roddwyd i Hedd Jones, gwas i Mr. Robert Pugh, Ysguboriau, Towyn. Dywedai ei feistr fod ganddo dri o ddynion a hogyn 14 oed ar fferm o 460 acer. Yr oedd yn troi 20 acer. Can iatawyd hyd ddydd Nadolig. Apeliai y Cynrychiolydd Milwrol yn erbyn y caniatad roddwyd i ¡D. W. Owem 29, brawd i Richard M. Owen, tenant Cefncut, Pennal, bugail a hwsmon. Gwrthodwyd yr apel. Tynodd y Cynrychiolydd Milwrol ei apel vn ol yn achos Meirion Roberts (22), Bryncrug. (Parhad ar tudalen 3)