Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
4 erthygl ar y dudalen hon
LLONG DDRYLLIAD AMY FFYDD

LLONG DDRYLLIAD AMY FFYDD. GAN Y DIWEDDAR BARCH. R. ROBERTS (MEINYDD), TREFORIS. (DrAry; giaredigrwydd ei fah.) "Gan fod gennyf ffydd, a chydwy- bod dda; yr hon a wrthododd rhai, ae, a wnaethant long-ddrylliad ai-ti ffydd. 1 Tim- 1. 19.) Cyfieitbir rhan gyntaf yr adnod yn wahanol yn Saesneg, &oM fel Gan ddal yn dyii ffydd a ehydwybod dda." Golyga hyn fwy na bod ganddo y pethau. Yn y burned adnod, dywedir fel hyn: Diwedd y gorcbymyn yw cariad o -alon bur, a chydwybod dda, a fry-dd ddiragrith." Enwir tri o bethauyma, sef cariad, eydwybod dda, a ffydd ddi- ragrith— cariiad yn wreiddyn y cyfan; ond yn' ein testyn, ni Bonir ond lam y canghanau-ffydd a chydwybod dda: to blegid f od, yr hyn adyf yn y gohvg yn profTr gwreiddyn sydd o'r golwg. Gyda, gohvg ar y ftydd yma, y miae gw ahanol farnau. Tybia, rhai mai yn yr ystyr 0 ffyddlondeb y dylid ei ddeall. Siexyd Paul am Timotheus fel milwr, acuid oes dim yn (fvvy pwysig i fihvyr ilia ffyddlondeb i eefyll yn wrol a gwneudeu goreu gan nad po nror boeth by-niia, o y byddo'r frwydr. 'Tybiia enaill miai yn yr ystyr o ras y dyjiid ei ddeall. Cydnebydd pawb fod y gnas o ffydd yn yr Argdwydd Iesu Grist yn anhebgoxol i fywyd duwiol. Tybia, eraill mai yn athrawiaeth ol y mae i'w ddeall. Mynych y gelwir yr efengyl, neu athrawilleth fawr Crist- nogaeth, yn ffydd. Tvbiwn ni fod y gaix i'w gypiryd yma yn ei ystyr ehangaf, gan gymryd i mewn athrawiaeth' ein ffydd, rheol ein ffydd, y gras o ffydd:, ynghyd a gweitbiad allan y eyfan mown ffydd- londeb ac ymroddiatd-nydd yr efenygl yn jy, cwbl o. honi. Dyma dry.-or amhrisiadwy;- 'ffyldd')"Il dyma lestr cyfaddas i'w gadw- üydwy- bod dda.' Mae'r naill tmor angen- rheidiol a'r Hall i'n diogelwch. 1. Ni allwn gaol cydwybod ddia heb ffydd" 12. Ni ellir diogelu ffydd heir gyd- wybod dda. Meddyliwn aati ffydd y,n ei hamryw- iol agwieddau, o'r atlirawiajetb drwy grediniaetb i'r gwirionedd, ac ymrodd- iad difliruo, dios aebos loou Grist, ac argyboeddir nina ellir bod yn gad- wedig hebddo. 1. "Fel a-thrawiaeth rhaid ei bod gennym yn ein gwybodaeth." Dywed rhai nad yw o bwys am ddim ond cael calon lân, end ni ellir cael oalon lan heb wybod rhywbeth am yr athraw- iaeth sydd yn egluro'r ffordd i buro yr amlmr, a glanhau yr aflau. Pe jia buatsai eieiau i ni ddooliathrawiaath ffydd ni biuasai Duw byth yn ei heg- luro. laith rhai ydyw nad oes wah in- iaeth pa mor dywy.1.1 y byddo dyn, end iddo gael ffydd yn y Gwaredwr; ond y;r athrawiaeth am Grist ia'i groc-.i ydyw sylfaen. ein 'ffydd yndJdo. Ni allwn gredu heb wybod am dtano, lac Ini allwn wybod dim am dano, end trwy y. ffydd a rodded nnwaith i'r saint. 2. "Fel gras, rhaid ei bod gennym yn afael byderns yng Nghrist." Os bydd wedi cyfranogi yn helaetb '0'1' athrawiaeth am1 Grist, bydd yn meddu 'ffydd fawr yng Nghrist; gan bynny, dytein ymgydiiabyddu. yn bar haus ag athrawiaeth ffydd. Nid ydyw dealltwriaeth helaeth a dwfn o egwyddorion y Testament yn | ddigon heb ffydd yn y Gwmredwr. i Hon sydd yn ein huno ag of, ac yn ei wneud yn ekido i Jii- 3. Fel ymdorriad allan o ffydd yn ein ffyddlonideb y iiiae ynangenxheid- iol.' Dyima flodau a ffrwythau ffydd. Hyn ydyw ei gwaith lie y profia el bod yp. fyw, a lie yr enilla ei gwivs,, ao y jceidw ei gwa-ed yn bur"ei thyfan- stoddiad yn iach, a i baelodau yn ystig ac ystwyth. Nid ydyw ffydd yn ddiogel hebgyd- wypod dda. illae absenoldeb ffydd yn brawf o, gydwybod amhur, a chyd- wybod amhur yfn brawf o al>seno](Ieb: ifydd: Oi blegid trwy ffydd y. purir, I ac mewn cydwybod bar y; g-all ffydd aroe. Gydwybod dda ydyw eyehvybixl uno] a gair I) uw—eydwybod y mae pob gair o'i heiddo Jon iadseiniad (echo) cy.wir o Air Dlrw. Gydwybod na all oddef dim ci-oes i'r Gair,heb rei gonclemnio, ac. a ymlonna yug ng hytgmd barn a bywyrd y dyn a gair gwiriionedd yr efengyl. Hef yd golyga gydwybod dawel heddychol. Dywedir fod gwaed Crist yn puro tc,,yclw.vt)od od(I-iiNrth wt?itlu'edo'edd' meirwon i wasanaetha y Duw byw. Pura hi otddiwirth og'v^yddiiad at bechod, jac oddiwrth enogrwydd pechod. Felly nid yclyw atlirawiaeth bur yn ddigon nac ychwaith rvu fath o hyder disail am fywyd trwy Grits!, iia, 11u 0' weithredoedd. da a ffyddlon- deb gyda ehrefycld, heb gael eydwybod dda a phur. Dywed yr Apostol yma fod xliai. gwrthod hon—eydwybod dda. Cyfieithir y gair "gwrthod" yitia yn yrru ymaith," neu "wthio oddiwrthynt." Golyga hyn ei bod wedi ymladd yn erbyn ■eydwybod a'-a holl egni. Yr oedd eu eydwybod yn condemnio eu pech- odau, ac yn cyd-dystio a dysgeidiaeth Paul; ond ymdreehent ei tha,welu- gwrthodent ei cheryddon a thrwy hir wrthod, gwrthwynebu, gyrru a gwthio, llwyddasant i gael gwa i e: i o honi. Edrycha Paul arnynt fel morwyr yn dechreu mordaith beryglus. Nid oedd- ynt ond yn cychwyn o'r portliladd. Yr oedd eydwybod dda yn eichynnygèci hun fel Uywydd (pilot) ar y b-wrdd, ond gwrthodiasant hi. Cynygiai hithaii ei hun draehefn, oind gyrrent hi ym- aith-,a,etli yn daeraoh drachefn, ond gwthiasant. hi dros y bwrdd, a'r can- lyniad fu iddi. eu gadael, ao aeth yn llongddrylliad arnynt cyn croesi y bar." Gwelwn nad cyfeiliorni inowi: barn a wnaetbant, ond ixiewn egwyddor- nid y deal! oedd yn ddrwg ond y gyd- wybod. -aid 'y pen ond y galon. Nid y ffydd ydyw y Hong; ac feIly nid ffydd aeth yn ddryJliau. ond y bobl eu hunain. Y darlieniad goreu ydyw "Yim mberthynas i ffydd," neu "gyda golwg ar ffydd," &c. Ffydd ydyw y lien (Chart) sydd yn diangos y itior yn ei berthynas a'r hyn a'i bamgylchia, ain,)v l e h ?,t,, aca onyedd odditano. Dangosai y lien hon y lleoedd yr oedd ydyfnder yn rhy fach; ond trwy gydwybod ddrwg, anturient y lleoedd hynny, a'r tywodlyd, i'w dial yn nanedd yr ystorm hyd nes eu dinistrio. Yr oedd y wir athrawiaeth yn dangos llinell ffydd, wrth ddilyn Yl hon y buasent yn ym- gadw oddiwrth pob ynys- a chraig, ac yn eyrraedd yr liafan ddymunol, ond hwy a wyrasant oddiwrth y llinell gan gymryd eu ewes eu hunain, canlyniad fu, iddi da-ro ar greigleoedd a.c i'w llestri fyned yn ddrylliau. II. 1. Yr unig- ddiogel web rhag llongddrylliad1 ydyw cadw y ffydd, Yr unig achios i Hymeneus ac Alex- ander fyned yn llongddrylliad ydoedd ymadael oddiwrth y ffydd; a'r unig achos iddynt adael y ffydd ydoedd eu gwaith yn gwxthod eydwybod dda. Wrth adael y ff;ydd, yr oedklynt yn gwyroi oddiwrth gwxs mordaith ddiog- e1. Rheol ffydd ydyw'r rheol dJdiogel; A ond teimla rhai gynt fel y gvvna 11 n yn y dydldiau hyn nad oedd eisiau oad w yn rhy ofalus at y llinell h,o:ii v I gallent wyro oddiwrthi weitbiau trwy daflu heibio rhyw orehymynion, a di- llyn eu gosodiadau eu hunain wrth eu pleser; a'r canlyniad fu iddynt. hwylio eu Ilestri ar gyfeiliorn, a chaol eu taflu ar greigiau cyfeiliornadau, heb y fIydd' o gwbl. Mae gwyro oddi wrth red efengyl yn isicr 00 arwain i drueni. Dywed yr apbstol fod rhai yn g-wyrdroi yr Ysgrythyrau i'w dinistr eu hunain. Bu Paul mewn 11awer ystonn ofnad wy, ond ni wnrueth long- ddrylliad, am ei foci wedi eadwr'rfl'y(.ld. 2. Yr unig ddiogelwch i gadw'r ffydd ydywmeithrin eydwybod dda." Ni all athrawiaeth bur y Testainent Newydd fyw mewn ealon aflan. Mae dynion yn myned yn anffyddwyr, am fod hynny yn ateb i lygredd iou CaToll. Carent pe na, byddai Duw; ac yna, ant i wadu bodolaeth Duw. Llawer proffeswr a welwyd yn ymroi I i sepo ei gydwylwxi er oael llonydd i bechu, 00 yna, Y,,n g,,adlafel y ffydd, yn mynted yn llongddrylliad arno, ac yn cael ei hun ar ddannedd creigiau am- heuaeth am ychydig, lac wedi hynny yn boddi yn nhonnau tanffyddiaeth. Llawer hi: yn cychwyn y fordaith yn llawn hwylian o borthiadd ybed- ydd yn Seion, Treforris, ond wedi' gwrthod eydwybod dda--heb weddio am galon. lan, gwyrasant oddiwrth y llinell, aethant yn llongddrylliad. Ai yn erbYJJ creigiau tlodi, crystudd1, au a gwasgfeuon? 0 nage, ond yn erbym. creigiau eu blysiau a'u nwyd- au eu hunain. Diclion y dywedant hwy mai hWll a hwm neu hon a jion a'u gyrrodd o'r ffordd; ond tueddiadau eu calonna-u eu hunain a'u gyrrodd i'r graig; o blegid ni all diin beri i ni wyro oddiwrth linell ffydd ond cyd- wybod ddrwg. Mae eydwybod dda yn ddigon i'n oadw ni yji ddiogel ar y fordaith. (1) Am ei bod yn ofalus i gad w y llinell." Sonia pen. iii. 9, am "Ddala dirgelweli y ffyldct mewn cyd- wybod bur," h.y., d,a1 y gwirioneddyn onest a phur, heb gymysgu dim ag ef, na gwrthod dim o hono. Mae cyd- wybod dd, yn plygu i bob peth a. ddywed y Gair, ac yn gwbl ymroddol i hwylio'r llestr yn ol y lien (Chart). (2) Gofala fed y Capten MaWT ar y bwrdd bob amser." Er bod rheol y ffydd yn an ddiogel, a bod bod dda y;n ofalus iawn am gadw y rheol eto, y mae peryglon. Mae ys- tormydd cry?n yn ein cyfarfod—y gwynt nerthol yn rhuthro—y dyfnder yn rhuo—y tonnau yn ymgodi felmyn- y d d,aLL (),?a yddau g'a?n ddinoethi eilfacbau yn ym- agor yn eu cyiseiliau fel beddau di- waelod i'n elaaldu o" golwg. Weithiau poera'r don yn eill hwyneb, gan daflu ein Ilestri a throchion ei hewyn i uoh- der arswyduis, fel ag- i ddisgyn i g'eu- nant rhwng- llechwedd dyfrllyd. digon i'n ctiddio am byth. Pan ddelo y croes- wynt ysgythrog i giurOi a'r gwlaw bra.s i ddisgyn-y nos (Ida i dywy Uu a', cymylaai tewion i gymylu, fel na welwn yr haul na'r i3er- Pan fyddo tew gy¡m[ylau Yn cuddio haul y neo, A disgyn oerion ddafnau Trwy'r tywyllweb far ein pen- pa beth a wnawn? Teiinila, eydwybod dda yn weddol dawel yn gymjaint a'i bod wedi gofalu oael y Oapten ar y bwrdd; a gwyr mjai "Un ffunud ydyw: tywyllwch a. goleuni iddo ef," ac am hynny gall ganu— Ar f<^r tymhestlog teithio 'rwyf I fyd syddj well i fyw; Gan w o un ar ei stormydd oil, Fy Nhad sydd wrtli y Ryw." Miae yn wir fod y nos mor ddu weithiau fel nad ydyw yn gallugweld diim bron, a'r ystorm mor arw fel y mae yn of ni; and bydd rhywbeth yn ei ddiddanu ;a'i galonogi y pryd hynny wrth sicrhau fod y Capten ar y;bwrdd, a'i Dad wrth y llyw. 0 blentyn yi fiefo,odd Pahani mae dy fron, MCH' ofnus wrth weIed I Gwyllt ymohwydd y don. Mae'r dyfnder du tywyll, Yn rlrUio gwir yw, Oiid diogel yw'th fywyd, Mae'th Dad wrth y llyw." Daw'n fuan orfoledd diddiwedd i'th ran, Draw'n disgwyl mae'th geraint oddeu- tu i'r lan: Y disglaer lys acw, dy hoff gartrefyw, Mae Canaan yi1 ynryl. Dad wrth y llyw. Cwyd, bellach, dy Inyyliau, mae'r awel :1 o tli du, Rwyt rom my¡nd i fynwes dy fwyn Brynwr en; Mae'th angor yn ddiogel, a'th Gadben yn fyw, Mae'th fad yn y porthladd, a'th Dad wrth v llyw. v v J. R.

NODION CENHADOLII I

NODION CENHADOL. Y mae berfyn blwyddyn arianol y Gonhadaeth yn achos o lawenydd eith- riadol i'r en wad. Yn lie hod' rai mil- oedd mewn dyled fel at for terfyna'r Gymdeithais ei blwyddyn yn anrhyd- eddus gyda swm mewn llaw yngiyn a, phob iadran. Bu'r flwyddyn ddiweddaf" y fwyaf llwyddiaouis er ys triugain a dwy 0 flynyddoedd ynglyn a chasgliad y plant tuag at y pregethwyr brod,orol. Cyxhaeiddodd y ca^gliald hwn y swm o £1,645. liiois o Iiiiii ati y m- Yn Jstod yr w?ytRn?s o hU1anym- wadiad sicrluawydYi swan sylweddo! o £6,169, sef mwy na'r llynedd. Cofnodir cynnydd hefyd yng nghasgl- iad iadran gynorthwyol y gwragedd, a 11 eILauir i fyny gyfr.ifoji y Genhadaeth. Feddygiol gyda £14 mewn llaw. Ac yn lle'r ddy]cl arferol 0 rhyw ohwe mil yn?lyn a'r brif a Iran, wynebir y   flwyddysn newydd a'r Hyfrau'n glir. III G\yelir. feUy miai nid damweiniol yw y ilwyddmnt hwn, gan ei bod yn !Sdith yngiyn a holl adraiKiu'r gymdeithas. iSTi chawsom eto olwg* ar gyfrifon yr A. d rlall Zeaanaidd, ond sibrydir rbag- I olygon disglaer iddynt. # # y Yn wyne'b sefy!M!a, L?ese?ol y wlad, sieryd y Seithi?u hyn ]n uchel am gyflwr yx eglwysi er pob Olvyno a darogan driyg. Gwir galonogol ydyw adolygu'r aberth mawr a, ddanghoswyd yn ystod y flwyddyn, a. chanfod fod b' r Achos Mawr 1e cynhesach yng nghalon- a.u riY£llali vvy;r nag a feddyliwyd gan La-wer. Byddai'n uertli i bob Bedyddiwr feddu r Herald Genhadolam Fai. Ceir ynddo adolygiad manwl a ehryno or holl feusydd cenhatjol aiii y flwyddyn. Ac y mae'r istefyllfa yn y meusydd mew;n perffaith gytgoxd a'r safie ar- ianol gaitref. Plery (Ylyitwyr Care i g'ymdeithMn yn eu Ila?fur Ryddlawn tra y parbaw n ninnau i ddal y rhaiiau tr!a.- piarliainrinninii.ani. Yn yr Indila bedyddiwyd 819, ac y mae cynnydd clir yn rhif yr. aelodau yn 563. Cofnodir hefyd gynydd dir- fawr yn yr Ysgiol Sul. Yn Ceylon bedyddiwyd 32, a 673 yn China. Effeitliiodd y Rbyfol yn ddiniistriol ar ein gwiaith mewn rhai xhannau o Affrica. Ond yn Wathen cofnodir cynnydd o 109 yn rhif yr aelodau, a ehynnydd o 37 yn Thysville. EDWIN JONES.

CYMANFA YSGOLION UNDEB BEDYDDWYR GLANAU MEIRION

CYMANFA YSGOLION UNDEB BEDYDDWYR GLANAU MEIRION Cynhialiwyd y Gymanfa uchod yn HSjrleeh dydd Llun, Alai 1, Qi dan ar- weiniad Mr. B. T. Jones. L.T.S,C. (Alaw Ffestin), Blaen.au Ffestiniog, yr hwn a wnaeth ei wiaith ,1,n wir gym- erad wy. Decbreuwyd øWTdd y prynhaw'n am run o'r gloch o dan lywyddiaeth y Parch. H. D. Jones, Llanbedr. Cymer- wyd y rhannau arweiniol gan y Parch E. M. Rowlands, Portmadoc. Iiolwyd y plant o dia;n ddeuddeg -an Mr. R. G. Humpbreys, Portmadoc, a'r dos- parth llaafaredig gan y Parch. H. D. Jones. Oafwyd adroddiad yx ysgrifenydd. Ymgeisiodd daii a thrigain yn yr Ar- holiad Llafaredig, a ebafodd dau a deugain faxciau llawn. Y buddug-wyr yn Arholiiad lleol y Gymanfa oeddynt yn y dosparthiadau hyiiaf Miss Annie IJloyd, Llanbedr; a, Mr. B. H. Owen, Cefncymerau. 12-16. 1, Mary Ellen Williams, Corris.1,2, Jane Morris, Llian- fair. 3, David Bleddyn Roberts, Har- lech. Dosparth 10-12. 1, Stephen Owen, Llanbedr. 2, Catherine Lloyd, Susan Morris, ac Owen Williams, Llanfaix. Dechreu wyd cyfjarfod yr hwyr am bump o'r gloch, pryid y cymerwyd y rhannau arweiniol gan y Parch. H. D. Jones, Llanbedr. Llywyddwyd gan Mr. Wm. George,N Cricoieth,' gan yr hnva y jcafwyd anercliiad gwir ddiddor- ol a buddiiOJ ynghyda rhodd sylweddol tuag at dreulioin y Gymanfa. Treuliwyd cwrdd yr hwyr yn gyfan- gwbl i'r canu, Cafwyd arddeliacl neill- duol jar rai .t'r tonau, y;n arbenmg felly Hermon, Capol y Ddol, Crist y Graig sydd yn dal, Gwyn eu byd y imeirw, a Jerusalem fy nghartref gwiw- Can- wyd yn ystod y Gymanfa 0 fryniau Oaersalem, ar y don Crug-y-t)^? er oof am rai 10 ieuenotyd anwyl ycylch a hunasant yn ystod y flwyddyn rliai o hynynt wedi syrthio yn aberth ar faes y gwood. Ciafwyd CYMallfa o,daa wenau y Nef, ia diau yr erys Y4- dvlanwadau yn hir. Llanbedr. W -()\. H. D. JONES, Ysg.

SALEM LLANGENNECH

SALEM, LLANGENNECH Gwasanaethwyd yn ein oy¡fMfodydd lianner blyinydclol eleni gan y Parch. A. G. James, Goi wer ton- Ci^wsoM1 bedaix o bregetlrau orwan ac amserol iawn.