Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
2 erthygl ar y dudalen hon
CYMANFA DINBYCH FFLINT A MEIRION

CYMANFA DINBYCH, FFLINT A  MEIRION Cynhaliwyd y: Gymanfa uchod yji Nghaerwys, dyddiau Mawrth, Mercher, a lau, Meh. 20-22, 1916. Llywyddwyd gan y Parch. E. 0. Parry, Llansilin. Dydd Mawrth cynhaliwyd y pwyllgor- au, a dydd Mercher y cynhadleddau. Yn y Gynhadledd 10.30, dechreuwyd trwy weddi gan y Parch. T. Frimstone, Colwyn. Cadarnhawyd y cofnodion. Derbyniwyd y gwemidogion canlynol i gylch y Gymanfa. Parch. D. J. Michael, B.A., B.D., o Goleg Bangor, wedi ymsefydlu yn Earlsfield Road, Lerpwl; Parch. W. Rowe, o Goleg Bangor wedi ymsefydlu yn Ruthin. Hefyd Mr. W. Pierce, fel gweinidog Maesglas, a Mr. Cleaver, pregethwr cynorthwyol, ar sail llythyr o Gym- anfa Mon. Pleser oedd i'r Gynhadledd i wneud y Parch. J. Jones, Ruthin, yn aelod anrhydeddus or Gymanfa. Pasiwyd pleidlais o gydymdeimlad a theulu y diweddar Mr. J. P. Gibbon, ac hefyd a'r Parch. W. Rowe yn ei alar wedi colli ei dad. Hefyd a theu- luoedd y, rhai a syrthiodd yn y rhyfel erchyll bresenol. Cafwyd mynegiadau y pwyllgorau ca-nlynol gan yr ysgrifenyddion. Am"y mynegiad gwel y Llawlyfr. (a) Ysgol Sul; (b) Arholiad; (c) Genhadaeth Dramor; (d) Dirwestol; (e) Yspyttai; (f) Gymdeithas Fenthyc- iol; (g) Cymanfaoedd Canu; (h) Ceid- waid ac ymwelwyr a'r Ddiogelfa. Etholwyd cynTychiolwyr ar sefydl- iadau yr enwad, ac hefyd ar bwyllgor- au y Gymanfa, Gwel yr enwau yn y Llawlyfr. Adroddiad y Pwyllgor Arianol. Penderfynwyd fod Mr. Lewis Davies Ffestiniog, i argraffu y Llawlyfr am eleni. Ein bod yn cyfranu £ 1 Is. tuag at Drysorfa'r Gweddwon. Penderfyn- iadau eraill yn y Llawlyfr. Etholwyd y Parch. T. Morgan, Mold yn gadeirydd, Mr. John Williams, Bryinbo, yn is-gadeirydd. Ail-etholwyd y trysorydd, yisgrifenydd a'r archwil- wyr. Cynhaliwyd Cwrdd Blynyddol Pwyll- gor y Genhadaeth Gartrefol yn nghapel y Bedyddwyr Caerwys, Meh. 20, 1916. Penderfynwyd—-1, Ein bod yn ceiisio gan Undebau Maelor a Glannau'r Ddyfrdwy i ethol brodyr i ystyried y priodoldeb o uno eglwysi Johnstown a Ruabon dan yr un weinidogaeth. 2, Ein bod yn gofyn i Undeb Sir Fflint, ac Undeb BedyddwyT Seisnig Gogledd Cymru i ymgynghori ag eg- lwys Shotton ynghylch gwneud darpar- iaeth briodol ar gyfer datblygiadau mawxion gyrner le yn y cyloh hwn. 3, Wedi derbyn mynegiadau yr Ysg, y Trysorydd, a'r Archwiliwr—ein bod yn rhanu £ 208 rhwng eglwysi bychain oedd yn oeisio am gynorthwy. 4, Ein bod yn pennodi y Parch. E. Williams Pandy'r Capel, i wneud ymchwiliad i sefyllfa bresennol buddiannau yr enwad yn Helygen a Prestatyn. 5, Ein bod yn ymddiried y gwaith p ddewis a chyflwyno gwobrwyon i'r plant am gasglu at y Genhadaeth Gartrefol i'r Undebau Ileol, ac yn eaniatau iddynt ddau swllt yn y bunt o'r ariafi gesglir "ar y cardiau," i dalu am y gwob- rwyon. Ail etholwyd y Parch. E. Mitchell yn gadeirydd; Mr. H. V. Lloyd, yn drysorydd; J. Williams yn ysg.; a Mri. W. H. Phoenix a J. E. Williams, Brymbo, yn Archwilwyr. Pwyllgor y Zenana. Ar gais y Pwyllgor hwn, trwy ei ysgrifenyddes weihga.r, Mrs. T. G. Jones, Council Schools, Leeswood-mae chwiorydd yn y rhan fwyaf o eglwysi y Gymanf a y n addaw cymerycl eu rhan yn deihvng yn y mudiad pwysig hwn eleni. Gwnaed yn well y llynedd na'r flwy- ddyn flaenorol, a disgwylir cynnydd mwy yn >swm y oasgliadau, pan ddeff roir y chwiorydd oil i bwysigrwydd yr ymdrech i ddyleha-fu merched gor- thrymedig y gwledydd paganaidd. Mae arolygwyr eisoes wedi ymgymeryd a r gwaith mewn rhai o'r Undebau Lleol, a disgwylir cael arolygyddes yimhob Undeb. Ail etholwyd y swyddogion, sef Mm. E. K. Jones, Cefn Mawr, yn llywyddes; Mrs. Pierce, Pandy Ir C!ap,el, yn Drysoryddes; a Mrs. T. G. Jones, Coedllai, yn ysgrifenyddes. Mynegiad oenhadaeth i'r milwyr gan yr ysgxifennydd- (a) Paisiwyd penderiyniacl ar air gwrthwynebwyr cydwybod.; (b) Ar gais Generla1 Owen Thomas: Ein bod yn apelio at y Llyw "mth i wneud nid rlian ddarpariaeth ond dar- pariaeth lawn ,acanrhydeddus ax gyfer y rhai glwyfwyd yn y rhyfel, ac nid i'w gadael jar elusen gwlad, &c., &c. (c) Ar gais Llifon, penderfynwyd ein bod yn apelio at eglwysi Bedydd- wyr Cymru i wneud. ymdrech i dan- ysgrifio y swm ofynir genym, sef X500 tuag at adeiladu ystafell yn Kinmel Par k. Gwelwyd y Parch. W. A. Williams, Pontypridd, yn ein plith, a rhoddwyd croesaw cynnes iddo. Wedi iddo ein hanerch ar ran Trysorfa yr Eglwysi Gweini'aid, penderfynwyd-—Ein bod o galon yn diolch i'r Parch. W. A. Wil- liams, Pontypridd, am ei ymweliad a'n Cymianfa ar ran yr achos teilwng hwn, ac am ei genadwri werthfawr. Ein bod yn addaw gwneud ein goreu yn ddiym- droi o blaid y mudiad, ac yn gofyn i'r Parch. J. Davies. Birkenhead, ymgym- eryd ag arolygiaeth y gwaith o gasglu o fewn cylch ein Cymanfa. Cymeradwywyd eyhoeddiadau'r en- wad i sylw'r eglwysi, ac hefyd an- erchiad odidog' y Parch. H. H. Wil- liams, Cefnbychan, a Llawlyfr Gob- eithlu, gan y Parch. E. K. Jones, Cefninawr. DioJchwyd i'r Cadeirydd am ei waith yn llanw y gadair mor anrhydeddus, ac hefyd am ei anerchiad amserol. Diolchwyd i Eglwys Caerwys ac hefyd i'r Parch. J. Gwyddno Williams am y derbyniad cymnes a'r parotoadau a'r trefniadau nad ellir ddymuno eugwell. Yn y gyfeillach a'r cyfarfodydd pre- gethu fe gymerodd y brodyr canlynol rhan:-—Parchn. D. Wyre Lewis, Rhos; E. K. Jones, Cefnmawr; P. Williams (Pedr Hir), Bootle, Peter Jones, Col- wyn Bay; T. Idwal Jones, Bethania, Rhos; T. Frimstone, Colwyn; E. Mitchell, Ponkev; Dr. Cernyw Wil- liamSj Corwen; J. Davies, Birkenhead; W. R. Jones (Gwenith Gwyn), Glyn; E. Williams, Fron; D. R. Owen, Cefn- mawr; H. Rees, Dolgellau; J. S. Jones Ffestiniog; E. T. Jones, ¡ Llanelli. i Moss. W. ROWLANDS (YSg, .)I .I

CYMANFA BEDYDDWYR DWYI RAIN MORGANWG

CYMANFA BEDYDDWYR DWY- I RAIN MORGANWG Oynhaliwyd yr uchod yn Tabernacl, Merthyr, Mercher a lau, Mehefin 28 a'r 29, 1916. Dydd Mercher, am 9 o'r gloch, dechreuwyd ar weithr,ediadau y dydd drwy gwrdd gweddi g'wresog, dan ar- weinyddiaeth yr Is-lywydd, H. H. Evanis, Ys w., Cilfynydd. Am 10 o'r gloch, cynhadledd dan lywyddiaeth y Parch. J. Griffiths, Aberdar. 1. Cadarnhawyd cofnodion y cwrdd hanner blynyddol. 2. MyiDegiad yr Ysgrifennydd. Wedi sylwi ar yr argyfwng bwysig yn hanes ein g'wlad yn gysylltiedig a. gwledydd ere ill, ac yn arbenig y nifer mawr o frodyr ieuainc, aelodau o'n lieglwysi, oeddent wedi ymuno a'r Fytklin a'r Llynges; eto Hawen ydoedd i allu myiiegu fod cynnydd yn rhif yr aelod- au- ar derfyn y flwyddyn. 3. Myruegiad y Trysorydd. Yr oedd yn gyflawn fel arfer ac yn gosod allan f,od y wedd arianol yn bobpeth a ellid ei ddiisgwyl a'i ddymuno. Yr eglwysi oil wedi talu yr hyn oedd ddyledus arnynt. 4. Gohebiaethau Darllenodd yr ysg- rifennydd geiisiadau oddiwrth y Parch J. Rogeris, Burry Port, ar ran Cym- deithas y Gweddwon, a'r Parch. S. Higman dros yr Y. M. C. A. Cymerad- wywyd eu ceisiadau, a phenderfynwyid rhoddi- tanysgrifiad at Gymdeithas y Gweddwon, gydag. apel am danysgrif- iadau pensonol. 5. Achos Abermawr. Penderfynwyd f-od y Trysorydd yn talu yr arian yd- oedd wedi eu iderbyn o'r eglwysi, mewn canlyniad i'r iapel ar ran yr øg- lwys uchod, er cwrdd a'r ddyled drom sydd arnynt, fel y byddo i hyn ys- gafnhau ychydig ar eu cyfrifoldeb. 6. Oherwydd afiechyd, cyflwynodd y brawd Thomas Edmunds, Mountain Ash, ei yinddiswyddiad fel Trysorydd y' Gymdeithas Genhadol Gartrefol, ar ol bod yn gweinyddu y swydd gyda ffyddlondieb mawr am ddeg mlynedd. Cyflwynwyd diolch-glarwel-i unol a chyn- nes iddo, gyda chydyindeimlad dwfn y Gynhadledd iag ef yn ei ofid a'i brofedigaethau. Penderfynwyd ap- wyntio ei olynydd yn y prynhawn. 7. Ynia cafwyd anerchiad y, llywydd, Parch. J. Griffiths. "Pwynt ysprydol gwaith yr Eglwys." Cafwyd ymdrin- iaeth glir, a hyawdl, o'r mater pwysig hwn, a bydd yn werth i'n heglwysi oil ei ddarllen pan ymddengys yn y myn- egiad. Diolchwyd yn gynnes iddo gan yr Is-lywydd, H. H. Evans, aceiliwyd gan y cyn-lywydd, R. Jones. 8. Ar sail llythyr trosglwyddiadoi o Gymanfa Orllewinol Morganwg, eroes- awyd yn wresog y Parch. E. Jone-s, Gelli. Hefyd y myfyrwyr S. J. Leeke, B.A., B.D., Owmaman, Aberdar; R. H. Richards, B.A., B.D., Heolgerrig, ac E. T. Samuel, Ainon, Trealaw. Penderfynwyd rhoddi llythyrau tros- glwyddiladol i'r Parch. T. Morris, Blaenycwm, yn awr Llanelian, i Gym- anfa D. Ff. a Meirion. Parch. G. Bowen, Bargoed, i Gymanfa Mynwy; a'r Parch. D. Phillips, Penrhiwfer, ond yn awr Cymer, Glyncorrwg, i Gymanfa Orllewinol Morganwg. 9. Cymeradwywyd y Parch. E. C. Jones, Wattstown, am gydnabyddiaeth fel gweinidog gan Undeb PrydainFawr a'r Iwerddon, ar sail llythyr cymerad- wyol y Parch. T. T. Jones, wedi ei arwyddo gan y Pwyllgor Arbennig fu yn ystyried y mater. A chan fod y Pwyllgor yn Llundain yn caniatau dau gynrychiolydd 0 Gymru, oefnogwyd fod Dr. Edwards, Caerdydd, a.'r Athro Silas Morris, Bangor, i fod yn gyn- rychiolwyr. 10. Rhoddwyd e-roosaw cynnes i'r brodyr Parchn. D. Davies, Abergwyn- fi, a H. Evans, Felingwm, oedd ar ymweliad a n Cymanfa. 11. Achos Weston Hill. Rhoddodd yr ysgrifenydd fynegiad y Pwyllgor o sefyllfa pethau yno, a chais arbenig yr Eglwys at y Gymanfa. Penderfynwyd cydymffurfio a'u cais, a myned yn gyf- rifol iddynt am £70, ac fod apel yncael ei anfon i'r eglwysi am geiniog yr aelod er cwrdd a'r rhodd hon. 12. Achos y Britlidir. Hyspysodd y brawd R. Jones fod pethau yn gwisgo agwedd lewyrchus yno: Ysgol Sul yn cael ei chynnal bob Sabbath- -pregeth unwaith y mis; ac fod y gwellianau wedi eu cario allan. Cadarnhawyd hyn gan y Trysorydd, Sergeant Williams. 13. Yr Ysgol Sul. Rhoddwyd myn- egiad cryno a cliyflawn o'r gweith- rediadau gan yr Ysg. Llawenheid fod ein, Cymanfa wedi sicrhau cynnifer o wobrwyon yr Undeb eleni eto, acfod cynnydd yn nifer y rhai a eisteddas- ant yr :arboliad-yr ysgrifenedig a'r llafar. Pasiwyd pleidlais o gydymdeimlad a'r Parch. T. Humphreys, Blaenllech- au, Ysg. Ysgol ion Sul Bedyddwyr Cym- ru, yn ei analluogrwydd drwy afiechyd sydyn, i barhau yn y gwaith hwn, yn ogystal a'i waith gweinidogaethol, gan hyderu y caiff adferiad buan. 14. Terfynwyd trwy weddi gan Dr. Morris, Treorci. Am 2 o'r gloch oafwyd yr ail eiw- teddiad. 15. Fod Pwyllgor y Rhaglen o liyn allan i enwi brodyr cymwys o'r gwa- lianol adrannait i gynrychioli. y Cryjn- anfa ar bwyllgorau yr Undeb,-yr en- wau i ymddangos ar raglen y Gyman- fa, a'u hetholiad yn cael ei gadarnhau gan y Gynhadledd. 16. Penderfynwyd ein bod yn go- hirio y mater o geisio aelodiaeth yn yr Undeb Seisnig hyd y flwyddyn nesaf. 17. Pwyllgor y Gobeithluoedd. Rhoddwyd mynegilad o'u o-waith gan yr Ysg.. W. H. Pritchard, Caerdydd. Galwodd sylw at amryw bethau ago y byddai'n ddoeth oael gwell dealldwr- iaeth o berthynas iddynt. Penderfynwyd, Ein bod yn der- byn Mynegiad Pwyllgor y Gobeithlu- oedd ac yn cyflwyno ein diolchgarwch iddynt am eu hymdrech a'u gwasan- aeth gw-erthfawr er diogelu ein plant, rhag myned i afiael niweidiol y diod- ydd meddwol, ac yn apelio yn daer at y rhai a ofala am y Gobeithluoedd i wneuthur defnydd o'r cyf^rwyiddiad- au yn Rhaglenni y Cymanfaoedd Dirwestol, er addysgu y plant yn egwyddorion ilwyrymwrthodiad. Hefyd Pwyllgor y Gobeithluoedd o hyn yn cael ei gvdnabod fel Pwyllgor Dirwestol ein Cymanfa., 18. Pwyllgor yr laith Gymraeg. Rhoddodd yr ysg. fanylion y gweith- rediadau yn ystod y flwyddyn. Ciad- arnhawyd hyn gan y brawd J. Tywi Thomas, a chan fod y, gwaith yn an" I orphenol, penderfynwyd fod yr un Pwyll-gor yn parhau yn eu gwaith, mewn cydweithrediad a Phwyllg-or c'r Gymanfa Orllewinol. j 19. Dewiswyd y brodyr W. T. Phil- lips, Caerdydd, Cyng. W. Lewis, Pen- ydarren; D. Williams, Pontypridd; Enos George, Porth; Gwilym Rees, Aberdar, a'r Cyng. Walter Lewis, Bargoed, yn gyfrifwyr pleidleisiau. 20. Arholiad Pregethwyr. Cy" merad- wyodd y Parch. T. T. Jones fod y brodyr J. D. Morgan, Porth, a S. Jones, Treherbert, yn cael eu cydnab- od yn bregethwyr rheolaidd yn y Gym- anfa, ar sail eu gwaith yn myned yn llwyddiannus trwy'r- Arholiad. 21. Penderfynwyd mabwysiadu cyn- llun Cymdeitha.s Gy north wvol y Gwragedd. 22. Pasiwyd y cynnyg canlynol o eiddo D. Williams, Blaenclvdach:- Ein bod, fel Cynnadledd, yn cyflwyno i sylw yr eglwysu y priodoldeb o fod pob un a ddewisir i swydd yn vr Eglwys o hyn allan i fod yn llwyr- ymwrthodwr, er diogelwch iddo ei hun, er esiampl i eraill, ac er gogoniant i Dduw a llwyddiant yr achos." 23. Trysorfa yr Eglwysi Gweiniaid. Rhoddwyd mynegiad byr gan ysgrifen- yddion man Adrannau y Gyinaiif a, o'r gwaith oedd wedi :ei wneud, a'r sym- iau oeddent eisoes wedi eu hadda.w. Deallwyd fod oddeutu £8,000 mewn addewidion. Codwyd y Gynhadledd i frwdfrydedd mawr gan y mynegiadau. Cynnygiodd y Parch. W. A. Wil- liams, Pontypridd, ddiolch gwresog i swyddogion y dosparthiadau, ac eil- iwyd gan Dr. Edwards, Caerdydd. Llawenheid i ddeall fod y mudiad yn g-weithio ei ffordd mor rhagorol i ga- lonnau a llogellau Bedyddwyr Cym- ru, ac fod eisoes ryw £ 16,000 wedi eu haddaw at y Drysorfa. Galwyd ar Dr. Morris, Treorci, i roddi diolch i'r Arglwydd am y newyddion calonogol hyn. 24. Ethol brodyr ar bwyllgorau yr Undeb: Yr Ysgolion Sul, Parch. T. E. Williams, Rhymni; Pwyllgor Dir- west, Dr. Morris, Treorci; Y Genhad- aeth Gartrefol, J. Evans, Ysw., Aber- tysswg" Y Genhadaeth Dramor, Parch T. Richards, Llanilltyd Faerdref; Y Drysorfa Adeiladu, D. Williams, Ysw. Pontypridd, ac E. Edwards, Ysw., Y.H., Berthlwyd. 25. Ethol tii cynrychiolydd ychwan- egol i Gynhadledd yr Undeb: Parch. D. C. Jones, Penygraig; Parch. D. Davies, Salem, Caerdydd; Parch. O. Jones, Trefforest. 26. Penderfynwyd fod y Cyng. Win Lewis, Penydarren, i fod yn Drysor- ydd Cenhadaeth Gartrefol y Gymanfa yn lie y brawd T. Edmunds, Mount- ain Ash. 27. Apeliodd y Parch., C. Davies am adnewyddia/1 o rodd y Gymanfa o Y.25 at y Genhadaeth Gartrefol, a dangosodd y Gynhadledd ei boddlon- rwydd i hyn. 28. Bthol swyddogion:-Cyn-lywiydd Parch. J. Griffiths; Llywydd, H. H. Evans, Yew., Cilfynydd; Is-lywydd, Parch. E. W. Davies, Ton; Trysorydd E. Owen, Ysw., Caerdydd; Yislo-rifaii- ydd, E. Christinas, Jones, Wattstown. Diolchwyd yn wresog i'r Cyn-ysgrifen- ydd, T. Richards, am ei fanylweh a'i drefnusrwydd yng nghyflawniad ei waith yn ystod ei swyddogaeth. 29. Rhoddwyd cyfle yn awr i S. Higman i anerch y, Gynhadledd ar ran gwaith yr Y.M.C.A. Yllo-lyii a'r rhyfel presennol yn gartrefol ac yn dramorol. Dangosodd y gofal mawr dros, la'r gwaith a'r draul enfawr yr ydoedd y Gymdeithas wedi myned iddi, er cysur y bechgyn dewr oedd wedi ymrestruae yn dwyn arfau. Wedi gwrandaw yr anerchiad, cynygiodd Dr. Edwards- 'That this Conference rejoices at the splendid work accomp- lished by the Y.M.C.A. on behalf of the comfort and spiritual welfare Of the soldiers-thanks Mr. Higman for his address and commends the Y.M.C.A's efficient work to the atten- tion of the Church." 30. Pend.erf,yniadau: Y Gwrth- wynebwyr Cydwybodol." Parch. T. T. Jones. "Ein bod yn llawenhau i ddeall fod y Weinyddiiaeth yn trefnu mesurau gydagolwg ar y modd iddel- io a'r gwrthwynebwyr cydwybodol i gymeryd rhan yn y gwasanaeth mil- wrol, a hyderwn y gwel y ffordd yn glir i sicrhau mesurau i ryddhau y cyfryw rhag pob' camdriniaeth a diodd- efaint, am y, credwn na, ddylai neb ddioddef odldiwrth y Llywodraeth, pan yn gweithredu yn ol argyhoeddiadau