Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
4 erthygl ar y dudalen hon
Y Gwyliedydd beth am I y nos

Y Gwyliedydd beth am I" y nos ( Dywedodd D?nte, yn ei "I:qjeo," 1 There is a hell beneath aSf$iper hells prepared far those who a|e| £ feu- ?JB in the everLa?ting fight ?vr-een the good and, the evil. Pan roddir trem ar fyd heddyw yn ei arweddau amryfal, anodd yw bod yn llonydd heb gymxyd rhan yn yr ymgyroh fawr Ceir byd ac eglwys yn llawin cyftro, a theithia gallu chwyldroadol trwyddynt, ao yBgw^Wr nef a daear megiB daear- eryn ohwern, gan ddlatgyinalu trefn pob cymdeitbajs. Y mae'r byd yn olosg i gfin gynddaredtfo & theimlir foddyin- deroedld y. fagd&u fawr yn oodi 1 r wyneb, a'r cyfan yn einas gan lid y oenbedloedd. Y mae'r oes yn ei gwaed, bywyd yr ieuanc yn aberth i uchelgais; gobeithion yr oes yn di- flanu, ao adnodiiau y dyfodol ynsarn. Troir peiriannau y gwledydd i wtafc- ejiaeth marwolaeth, gan ddiamsang eg- i y nef dan garnau y maroh porthiannus rhyfel. Ao ni erys yn wedilill andi miloedd o weddwon, am- didiifadd a ohlwyfedigion, yn ffrwyth cynddaredd y oledd ar fagnel. Yn yr argyfwng hwn cyfyd y naill broffwyd ar ol y, Hall i draethu ea weledigaeth, ao arliwia ger ein bron, y milftwyddaant yn dyfod allan odwrf y gyflafan bresennol. Distewir genau r fagnel am oetsau; gosodir y cleddyf yn y wain i gywu 0311 ganrxf oedd lawer, a chyfyd oreacLigaethau new- yddion yn wleidyddol, addysgiadol, a chtefysldol. Dailunir chwyldroad trwy- adl mewn byd 00 eglwys; 00 o ludw'r anialwoh sydd yn oloeg heddyw blod- etuia Eden ber fleithAaoh nag a fu yn htanes yr oesau; ao megis y llifar llanw i mewn gan uno man lynnoedd Y traeth yn un a'r mor maw, felly y llifw. brawdgarwoh i fynwes y oenhed- loedd1, a ohariad brawdol o galon y gwahanol enwiadau a flruyfir un enwatl mawr ym myd ymneillftuaeth. Y mate r ddielfryd yn arddiunol, ond i'r undeb fflirrfir fod yn gyfansoddedig o egwydd- orion pur a dilychwin; e. phanvovr- iø..r bore gwyn shiwomw, teimlir fod gaXLu aruthrol ym myd orefydd. Ni faidd y byd ddirmygu'r eglwys am y bydd ei gwasanaeth i'r byd a i dy- lanwoo ar y byd yn ddiamheuoL Daw ei hyepryd hunanabertho 1 a i gyfoet aHan i fod yn ddigon haelfrydig i gys- t,adju c."r byd yn ei hantuxiasth gen- hadol i ledaenu ei ohenhadaeth yn ddryddiol i aelwydydd y gwledydd. HjadJiyw, y wasg fydol sy'n anfonaLlan fore a hwyr, gynymh ei meddwl a dhynhwysiad ei ohalon, pan Dad yw y wrusg grefyddol o'r braidd yn alfeog i anfon yn wythnoeol a mifiol, ao nid syndodJ fod1 dylanwad Y1 byd mor eff- eithiol a didor ar feddwl a by^vydi yr oes. Adeg fraf yn hanes y bryidl fydd pan yrrir yn ddyddiol i aelwydydd y gwledydd bapnrau newyddion a gyn- hwysa bethau hefol ao ysbrydol iloywi y, meddwl ac i hu:ro'x ga1on; onrl) cid yw'r eglwys Gristnogol yn ddigon byw a hnnanabei-thol ei hysbryd i werth- fawrogi'r poeibilrwydd a fedd. Parod rdym i gredn am y gwahanol ddoB- boffthiiadau a gyfyd eu lief heddyw ar linellau iawnder bod ganddynt broti- wrdi yn mynegi = loywach nen yn hanee y ddynoliaeth. Pe ayimerem Soeialiaeth ddoeth a phwyllog a lef am degwoh i'r werin, onid lief yn y diffeithweh a hiraeth yn ei sain ydyw am y cyfnod hwnaiw pan fyPtl hedd- woh fel yr a ohyfiawinder fel toai- n .a, a -r mor?" onid yw'r guTth-,vyneb- ydd oydwybodol" ond, acen ryw Esaia arall yn hirmtlm, am y oyf nod y dy- wedir ron dano: "Ni ohyfyd oenedl cleddyf yn erbyn oeaedl, ao m ddyeg- Ini ryfel mwyaoh?" A'r Crktiongwxw Bydhoda NJ1 y bywyd nchaf, onid rlry-w loan wvll yn hiraethn am Y teylnod hwniiw: yn haws* yr eglwys, fof Ac ryn ea kenaii Ili t\1.yll, eanys difai ydjn* ger bron gorsedd- faine Duw?" Cyfnnwn y tri, aohaAvn 1, Orif,tion dp-lfr-fdol.- 1000 wrth dldial y weledig-aeth olew hou o'n blaen, a'r undeb y proffwydir sun dano yn y dyfodol, erys y gwir- ionood!pwyig tnfflIlW ar em Uwybr, a rhaid ei bwyeteisio yn ami, sef yr stngenrhiadrwydld i'r wndeb fod yn gys- on a'r Mionedd-yn dy wiedi ei ad- eiiadu ar y graig. Y mae ystormydd ymlaen, a llifogydd ohwypn or myn- yddoedd draw i ddyfod gyd6, ifetth i brofi ei syJieini,. "Ujyk-bill la feddylir ao nid un-ffu,-iflaeth --undeb, dilye heb ronyn o gyfeiliomad a dde-il y prawf ymh;. rhan ü hono; neu os tyrr, y diowr mwyaf fydd y Bedyddiwr, a'r miirwr eiddiliaf, am iddo gyfadd- awdu cymaint, gan osodJ egwyddorion pwysig ei gred, dieithiasant lwybrau'r allorau 0'1' neilltu, er rtrwyn nJideb a brofodd yn vvendid. A ydyw gel ein tadau i'w hanwybydidu? A ydyw'r brwydrau a dd"loddefaisaiit gymaint yn ddiiwerth yn ein got wg? A fradyohrwn ni allorau y dewtpioin a fu? Y Bed- yddiwr fydd y dioddefwr mwyaf. Ni fydd ganddoi and adrodd eel ytadau, a gwrido at ei ymddygiad ei hun. Cwynir am leihad mewn rhif yn ael- odaureglwYBi Ymneilltuol, a meddyl- ir mai undeb yr enwiadiau yw yr iinig ffordd, i atai y lleihad a eiorhaii oyli- ny dd. Y mae gwir undob yn golygn nid rhif mawr, ond, eydgordiad, eg'wydd ofion, teyrngarwcli i'r gwirioa&dd. Y miae rhif wedi camarwain yr eglwvs drwy'r oesau,, "Nid trwy lu ao nid trwy nerth, and trwy fy ysbryd, medd ArgUvydd y iluoedd." Gofidia carwyr orefydd am y Ileihad mewn rhif, 000 gall lleihad mewn rhif hah fod1 lleib/^I mewn dUWlioldeb, oherwydd "oaledyw yr ymadrodd i lawer heddyw, fel yn adeg ein Gwaredwr. Yn ddiddadl ceir yr eglwys heddyw ar ei phmwf, agof- ynnir ^am onestrwydd bywyd i ddid y pra wi yn llwyddiamnuis. Wrth ystyried fed yr eglwys yn "trigo gyda'r tan yisol a phres-wyli-Q yn y lloegf &ydd fcragywyddol," nk sycdiod fod "pech- aduriaid yn ofni yn Seiotn, a rlychryn yn dal y "rlwgrithwyr," a plwalod ydym i gredn, fod' yr eglwys yn ys- brydolaoh ei phrofiad a iuvy byw i'w rhwymedigaethau i'w Gwaawiwr, er oymiaint y fflangeliu arm, IlJa'r blyn- yilllau a fu. Cam odd yn fras iawn yn y blynyddau diweddaf i gyrfeiriiad yr ysbrydol. Disgwylia'r gynulleidfa am gienadwri bendant o'r areithfa hedd- yw, ac y mae yn ei chae 1, ac yn ei deorbyn yn awchus. Y mae gonest- rwyd-cl ao yisbrydolrwydd; yr eglwya, heddyw, yn hawlio rheewm dbroe y goba,ith syddJ ynom. Nid yw'r ffaith yn lleihad rhif yr eglwys yn oyfiawn- hau undeb ar diraul anwybyddn eg- wyddorion pwysig yr h'a,w)ia.'r Gwared- wr ein oydymffurfiad1 a hwy i fod yn ddeiliaid ufudd idd'o. Pryderir 11awer am y dyfodiol glan iinwyliaid y gwir- ionedd, ao nid heb achos. Cyfyd prob- lemau dyrys ger ein bron a aohlysur- wyd gan y rhyfeJ, megis pa ddarpar- iaeth a wneir ar gyfer dychweliad ein milwyr dewr o faes y gad? Demnt adref megis o gerwyn Hid! digofaint gelyniiaeth. Da gan ein e-iilonaa am ymdreoh y Oadlfridiog Owen Thomas, i gael cynllun i ddiarpar yn deilwng ar gyfer cu hamgylohiadaiu bydol, and nid yw yr eglwys hefyd heb ei phryd- er am leu cyflwr ysbrydol. Deruant ad- rief a'U pxofiadau yn gyfoothooach, eu gwybodaeth am ftxf,eTia;dan'r giv,,abai-i-ol genhedloedd yn ehangaoh. Dychwel y llano a fagwyd yn y bwthyn gwledig, na wyddai ond ajri arferioa ei gymyd- ogaeth dawel, wedi teithio gwledydd, gweled a chlywed pethau dieithr am fyd a ohrefydd. Da yw hod yr eg'- lwys yn bryderus am ddychweliad y milwyr, a doeth yw lei bod yn diaxplaru ar eu. cyfer, a hefyd fodl mewn goiheb- iaeth gyson a hwy yn bresennol. Ond erys y ffaitli hon yn wyneb yr holl broblemau, nad oas ond un ddarpar- iaeth effieithiol a digonol i didyn fel pechadur, sef efengyl lesu Grist fel y dysgir hi yn y Testament Newydd, heb relyw o draddodiad dynol nag arlliw o'r Babaeth, am mai ei phurdeb yw ei nerth. Y mae blynyddoedd y rhyfel hon wedi ein dysgu fod; hldol- iaeth yn addoliad defosiynol y Biab- aeth. Gwyddom am Taia, fu yn creu cynhwrf ym myjd Ymneilltuaeth, wedi ymneilltuo o dan ei swyngyfaredid ac yn oaanu yn fras i'w my.nwo>, a'u clod yn uohel am dani ar eu dychweliad. Gwaîth mawr fydd: diwreiddio y syn- iadau hyn, a gwasgairu yr hud alecha fel ni-wl ar leohwedueu myfyrdodau. Gofynnir am deyrngiarwoh i'r gwirion- edd, dewrder ysbrydol, a phregethiad gloyw a diamwys o'r efengyl, ac all- tudio olion Pabyddiaeth yn llwyr Oi'r gwsasanaeth. Gwyddora ai-n atliraw- iaetha,u dieithr iawn i'r Testament Newi- ydd, yn oael eu cyflwyno ger e;u bron, megis hunanaberth, neu hunanddiodd- cfaint yn 

ELIM CRAIG CEFN PARC

ELIM, CRAIG CEFN PARC Cwrdd Ordlelnio Mr. W. Isaac Jones, 8. A., Caerdydld. Dydd diddorol i drigolion y Gra-ig oodd Llun, Amst21, dydd' urddo uno feibion anwylaf yr eglwys yn weinidog yng Dgwdnlljain yr Argiwyddi lasu Grist. Mae Mir. Jones yn adnabyddus yn yr enwad exis blynyddoedd. Dechreuodd bregethu yn Elim yn y flwyddyn 1898, abru yn ysgolion lihydaman a Phen- oarler yn paratoi ar gyfer y Goleg. Derbyniwyd ei i Gaerdydd yn 1900, graddiodd yn B.A. yn 1904, a bu am dymor wedyn yn -fymtyd diwinydd- iaeth wrth draed Dr. Edwards a'r Proff Davies. Yn y cyfnod hwn, priegethodd lawer yn siroedd Morganwg, Mynwy, Gaerfyrddiin, a Phenfro; ac anfynycii iawn y clyw y cynulleidfao-edd bre- gethau moir gain, ILithrig- a, b-aixldonol ag a dradkiodir gydag ef yn Saeisineg a Ohymriaeg. Ni phetruswn 

i FFYNONGROEW I I

FFYNONGROEW. Dydd Mercher, Modi 20, cynhal- iodd yr eglwys uohod yn y .lie ei gwyl de flynyddol, gyngherdd cystad- leuol mawreddieg. Y oadeirydd dewis- odig |0edd' Thomas Whitefard, Ysw., Llawndy, Ffyiuiongroew. Y beirniaid oeddlent: .Gerddoriaeth, Emlyn Daviea, YBW., R. A .M., Ruabon; a'r adrodil- iadau Capten y Parch. W. G. Owen (Llif on); y cyfeilydd, Mr. Joseph Spenoeir; yr yBgrifennydd, y Parch. Rhys Morgan; Trysorydd, Mr. J. Wynne (ieu.); una.wd. i'r plant dan 14 oed, Y Gwow Each," Bessie Wil- liams, Ffynnongroew; adrodiliad, Flor- rre Williams, Rhyl. Cafwyd ail wobr o'r dorf i Ifor Ellis, Efynooogroew. Unawd Soprano neu Denor, Griff. Owen Lerpwl; unawd Contralto nou Faritone, Frank Nicholson, Gwespyr; her ad- roddiad, rhanwyd rhwng W. T. Wil- liams, Ffynnongr#ew, a Miss Elsie Fenton, Lorpwl; her unawd, Mr. Frank Nicholson, Gwespyr. Nid gormod' dy- wedyd mai dyma, un o'r oynghorddau g.oreu a xrnvyaf Uwyddiannus a gyn- haliwyd yrna erioed. Gwmaeth y beirn- iaid eu g-tviaith yn gamnoladwy iawn. Wedi'r cGolcliiadau arferol. terfynwyd, trwy. ganu'r ddwy anihem geaiedJjaethol. I YR YSG.

PESWCH CIAETH

PESWCH CIAETH, Braidd galiu anadiu, ond gwellhawyd gan Veno's Lightning Cough Cure. Dywed Mrs. Murdoch, 3, Broad-street Stirling N.B. Dioddefwn oddiwrth bron- chitis a dillyg anadl. Oefais beswch ofnadwy, ac ar adegau yr oeddwn yn mogi ac yn methu cael fy anadl. Ni wyaethai moddion Doctor un lies i mi, ond gwellhaodd Veno's fiv Oddiar hyny yr wyf wedi rhoddi Veno's i fy holl blant, ac ni fethodd gymaint ag unwaith Ymddiriedwch yn Veno's i wella pesvch iadau, anwydon, y fogfa, bronchitis, anwvd wst, catarrh, a'r pas. Prisiau llic., Is 3c., a os. yn mhobman.