Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 3 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
9 erthygl ar y dudalen hon
GWAHARDDIAD Y FASNACHI FEDDWOL

GWAHARDDIAD Y FASNACH I FED:DWOL. Mr. Gol.,—Gwyir darllenwyr y Serren" yn ddiau, erbyn hyn, bod ymgyreh ar klrd,ed trwy doofnÎJant Gynghrair yr Eglwysi Rhydd i geisio cael lliais y wlad o Maid iatal darparu ma g worth 11 y jdldlod feddwol dras ys- baid y rhyfel, lac sin chwe mis ar ol hynny. Ymdrechir cael hyn oddiani- gylch gan wahanol. gymdeithasau a phet'-oau.u unigo! drwy wahanol barth- au y deyriuas. Gelwir am hyn ga.n filoedd lawor tnad ydynt v. ink .a.rfer bod yn Ilwyrymwrtlmdwyr eu hunain, ar. y tir bod newyn ge iHiaw yn ol pob foebyg, ac er hodi y bwyd yn brin, lac yji myiued yn briniaeh, eto defnyddir moddion ymborth i ddarpar diod sydd nidi yn runig yn ddiangenrhaid, ond sydd yn iddinistrioT i iechyd, ifoes- oldeb, 00 i bob daioni. Dywedai Mr. Arthur Moe, pan anfoawyd am dunoili o siwgwr, i'r loais gaol 'Biwrthod os ¡ mad oedd yn dod oddiwrth y darllaw- yr, ia ihyn trwy orcliymyn Gortichwyl- iwr Yinborth. Miaei yn eifchiaf hysbys bod y /swm enfawr o. dros ddau jgan. miliwn it) bun.'iii jgael eu gwari,o v llynedd am ddiodydd meddwoi yn ein teyinms, y iswm nchaf yn ein hanee, a ninnau x fath gyfwng ofnadwy. Teimla agos .bawb y rhaid' .gwnoud rhywbeth, a hyimy yn ddiatreg cyn bold angen yn tremio arnom fel gwr arfog, a phhmt bach yn gialw am fwyd a cli-ni i'w g-ael. Pe dygid y rhyfel ofnadwy i derfyn byddai ein perygd yn Hiai; pmd pe rhoddid y cledd- yf yn y wain yfoiry bydd yr effaith yma yn hir. Meddylier am y ffaith bod miliwnau io ddynion cryfaf Ewrop ens yn agios i dair bliJnedd 1118bl fod yn cynyrchu dim ar gyfei" ymboirth, ond o'r oohr aTall yn difa. Ni ellir han gwy:nt heb fedi oorrwynit. O'm trhan fy Iran bnasai yn llawen gieimyf ofyn iam waharddiad iio l I ol h eb nodi cyfnod, gian y byddai yr adweith- irud yn ddifrifoJ, pe agorid y liifddorati d'riSjchefii ymhen y chwe mis ar oJ y rhyfel. Hydienaf y daw i hyn; a&ors byddai raid talu iaivi-i byddai hynny yn anr.hiajethiQj[ well, na gad&ol y golyn ofnadwy hwn i dnamwyo y tir. Gwnel- er iiiii or mwyn g-orchfygu unrhyw deyr,nas ddaearol, lond er mwyn m an taiis i Ideyrnalsnefoodd fyned yinlacn yn ei igogoniant a'i bri. Sonir am brynu y fasnaoh. Byddwn yn foddlon iawn i hynny pe prynid hi i'w difoidi, |and ei. phrynu mewn trefn i'w ichario ymlaen, y nefoadd a'n ,oad worhlag y fath drychineb. Dywed rhai io bloidwyr ffyniant y gellid cael srhyw ddiwygiadau maw, olIltl y tebyg ydyw y byddai y niwed yn fwy, (nag erioed:, y tafarnwyir .011 yn swyddognion dan y llywodraeth, y tai yn ibiarohtus, a'r ddiod yn lladd fel. ruder. Y Uywodraoih fydd yn new- yruog ar ol. y rhyfel, lac fel y gele yn ceiisio elw io bob man, fylddent yn sicr yn mnhaTlOd iawn i golli ffynhon- nell cymaint 10 fudd ariannol. Na, gAvaredler ni beth blyiiiiw rhag hyn. Gwevithier o blaid gwaharddiad drwy bob1 dull a modd; gweithier trwy gynghorau plwyf, dos biarth, ia sir, trwy gynadleddau a,è'byméh'J;Ít/:hal31i.\U crefyddol, gwleidyddol, llenyddob. a ohymldfeithiaisiol, a thrwy heSiÜinau un- igol ymhob lie, Mae y, Parch. Gwil- ym Da vies, M.A., iar A thro D. Aliall Edwards, M.A., yn omchwylwyr yr ymgyrch ar inan y Cynghrair, a choir pob hysbyjsrwydd gaiuddynt hwy, neu gan y Parch. J. Kobeits, M.A., Caer- dydd, yr ysgrifeDmYldd. Male cymaint p angen ag" ,erioed am feilthrin yr Iwyi ymwithod iiad1. Mae gennyf bdh hyder y Uwydd- ir i gael pctli mawr os bydd gennym Ifydd, yn haws na rhyw fesur bychan. Apelier at yr a no id, yr hyn sy'n golyn dewrder mawr, a choir at-eb felly a rhywbeth sydd yn y natur d dyne I, byidd dxf,,nder yn galw ar ildyf oder, a'r canlyniiad1 yn fodrlhaol. Miao,r 'wet canteens sydd yuglyn gwersylioiedd yn y ideyrniae yn gyfrifol am gwymp alaethuis Bu imawr o^n pbbl ieuainc. Pia fodicl y miae yr eg-lwys rnor ddistaw ar y mater s-y'n ddirgeiweh hool i mi. klaie rhyfel ysbrydiol mawr o'n bilaeii ruo mi lalil arfiau cnawdo! ennili y dydd: Bydded gonnym ffydd, ao yninertlnvn vn vr Arglwydid ao yiighiadernicl ei allu Ef. H. CERNYW WILLIAMS.

I IY BEIRDD MEWN HWYL

-I Y BEIRDD MEWN HWYL Yr oiadd y Parch. Ceinfryn Thomas yn diarlithio ar 1 Gomer,' ym Moriah, Dowlais, pa ddydd, ac yn son lljawer am gawl' Sir Renfro, a'i ragoriaeth- au, ae Tnedda-i TaJpr, yn fyrfyfyr, wrth eilio pteiidiais 10 iddiolchg-arwch i'r -diaT-htl-iydd- Swn ei gawl aswyna geg,a ninnau'n Newynog 'run ladleg, Awn a'n [dysgl yn uaiiion deg I gylch hwn i galel 'ch waaieg. Nid' oedd ar ol ,gyda'i ateli i Ta!pg-oedd wedi newydd 'shaf- ei Foustache. B'le mate Moustache y dyn- ■ O! Talog inid liwylus dy ellyn, Well hawyr, heb un blewyn! Ei torri wnaeth icjrn trúi'n wyn.

IY DDEILEN GYNTAF

Y DDEILEN GYNTAF. Buoet 'llnvy'r gaeaf, ti a'th gwmni 61d, Pan gurai'r istoirm yn tfrwin ar war y 11 A'r llawr fel petai'n crynu'n nhrwst ei thraed1, Yn liech, paid aeth ei bar yn fud: AJ3 yna yn ieuenctid' teg. y byd Ymun;a,Tjst gySa-'r 'pwibil i ddathlu'r oed; Ac oi ysstor haf—llawn fel erioed— Mwynderau gefaist fe1 y dail i gyd. Ond1 wedi'r inwynder, a dod nerthoodd cxyf I Y ddrycin i anrhteithioi hedd yr liaf, Tyjdi ypa ijnig ar y llawr a gaf Yn aberth ill-rud pi rhwyisg a'i rhuthro hyf:— Wemp ddalen, dy g-wymp eiddil, ardeb yw '0 lawer gobruiJth heddvw eaf yn wy w. I Ffror Rhos. E. JENKINS.

Y LILI AR RHOSYN I

Y LILI A'R RHOSYN, I Sef myfyrdiod uwch bedd Sarah Ann, merch James (a- Lizzie Davies, 5, James Street, Miiskiin, Mountain Ash, D "d' W'11' D. cC a ¡a VI' 1 iLam ¡a. VIes, m YJ. YJ"1wr a phregethwr gobeiiliiol, yr hwii a hun- oidd Gorph. 10, 1916, yn 25 mlwydd ped. Gwelais lili (dliois yn gwenu, Ar ben fbPire yn yr ,aadid, Swynai bra wbl a isyllai a-rni, A isybryident—O moir hardd." Ymddangoisai ar pi g-ruddiau, Ddelw diniwoidrwydd mad; A chwareuiai yn pi gwenau, Dlysni cariaid bnom ddifrad. 0nd daøtih iawel per a ohwytlnodd, AT Y lili deg ei gwêdd, A'i holl. dpgwch a ddiflannocld:- Cariiajd wyJodd uwch ei bedd. Gwelais. roisyn yn datblygu, Moir ddymumol ioedcl ei wedd, A'i ddalenlllau',n ladlewyrchu,, Ter brydfeirthioin gwliad yr hedd. G wir brydfertliwch,peraaiogledd, A gyfuniidi1 ynddo ef,— | Esgyn,—llodn mewn arddunedd, Bexiiiyicld, kirnai fel Cenr.ad Nef." Gan y isto'rm y idiali wyd yntau, Ei brydiferthwch aetii daii len; Cwympwyld ef gan perwynt angau, I'r un bedd a'r Lili wen. Dymia'r bodd,mor drwiin yw'(r hiraeih, Ilrist, it'r galar ddaeth i'n rlnan; Teimlad blin o- Biomedigiaeth, Lleinw'r galioin uwch y fan. Onid nid yw y Lili yma, Nikl yw'r Ehosyn yma chwaith: 0, fy inghalon, na«, hiraetha; Deimlaid, sych dyddagrau Haith. Angiel ddaeth i gipio'r Lili, Iblith blodau gardd y nof, BYith (miewn g-wyndier bydd yn gwenu, Yn ei breisenoldeb Ef. Mewn gwell hinaiawdd mae y Khossyn, Uwchlaw pigau klria;in y Uawr, A phersawra yn ddidderfyn, Dan yebliandor IlJefiOil wawr. Dim pnld 'dail' tsyddyny gladdfa, Pam yr wylwn ynia.'n d'rist? Y mae'r 'blod¡au' oil yng IsTgwynfa— Gardd drasrwyiddol leisu Gritst. Triehiarrie. CEIRIOSYDD.

CADEIRIO GWERNOGLE YN HOREB B SCI WEN ION 1 1917

< CADEIRIO GWERNOGLE YN HOREB (B), SCI WEN, ION. 1, 1917 Dyma fe, Gwernpgle Ion, Ar "tdicLeg" yjn preu ddigon. Y Dag p GfliJdogont-'O'u cwymp- pdd, Y campus fardd, hylon; Heb urdd, bydd, yn ben Beinddion, 0 Fynwy, in vyyr, R fin Mon. Yll dy flaen, wr diflino.trydana, Trwy d'enaid, i'w swynoi! Deri gwyn pob ibryn a bro, A dprrwn i'th gadeirio! PARCH. E. EGRYN DAVIES. Salem (B.), Britoin Ferry.

ER COFI

ER COF Am Rachel Mary, Evans, ehwaer ieu- anc il'vddlon vtpg Egliapel Rhondda, Pontypridd. Bu farw, Chwef. 3, 1917, y,11 >21 ,o,ekfll. Y miae'r leghvys mewn, dv\iy:s alar Ar Üi1 cljaddu'r pxneth Ion; Am iii rnor gyniiiar Hiraeth heddyw leinw'i bron. Os yn [angeu hi la hunodd Tra ond un-ar-hugain oed, Blpidau gwynioIl rinwedd blannodd Hyd ei llwybxau gian erioed. Melys oofio am ffyddlündeD A gweithgarweh Rachiel gu; Dail ei henw mewn anwyldeb Ym mynweisau fl-riii-diau lu. Pwy',n fwy Syddlan gyda'r gwerisi, Tra'n myn'yichu'r Ysgoii Sul? Pwy'n fwy ffyddlon i brydferthu Dyrus llordd y llwyhr mil? 'Roedd cyfeilio i'r Gobeithlu Iddi'n gyfareddoil .-wyn; Ac o fe,lTis seiniau'r canu Dieuai nef i'w eliaijon fwyn. Disgljair oelCld yng ngwiiillaai Seion, 'Disgljair megis seren diios; Diegljair heddyw yw ei choron, Yn y nid oes nas. Trehopcyn. CYBOED.

PONTYCLUN

PONTYCLUN. Mawrtbj y PMg rymllaJi wyd Cymama Ganu gyntaf Bedyddwyr y cylch hwn, yn cynnwy3 vr eglwysi caniynoi; Gilfach Goidi, Tonyrefail, Llantrisant, Pontyclun, a Llianharan. Arweinydd y dydd oedd Mr. J. H. Richards, Ton- yrefail, a, phrin y cxed wn y bu niewn gwell hwyl erioied. Llywyddwyd gan Mr. W. dones Llantrisant. Parchn. J. Evans, iTabor; ac A. Rioliiards, Gil- fach Gptch. Cymerwyd I'han hefyd gan amryw oi weinidogion lereill. Gododd y canu i siafon fachel yn y prynhawrn. a'r hwyr. Cafwyd hllais lanarfe:roI wirth ganu y don iymu< Rhydygroas (Mr. Y? ("Poeis (Mr. T. D. Edwards), pnd efallai mai yn yr Anthem "Mii a godaf" (o waith y |d;iweddar genddor janwyl p Gaerdydd Mr. W. Ir. Samuel) y dringodd y cor uchaf. Cawsom ddydd o wledd, o'r bore i'r diwyr. Melys rnoes mwy.

CYMANFA GERDDOROL BEDYDDWYR ABERTAWE

CYMANFA GERDDOROL BEDYDD- WYR ABERTAWE. Cynhialiwyd yr ncliod nos Iau a Gwener y Groglith, o d:anarweiniad Mr. John Evans, Dinas Noddfa. Chwa- reuwyd ar yr organ gan Miss M. J. Evans, organyddes Brynhyfryd. Cyn- haliwyd cwrdd y pliant nois Iau YlIJ. Philadelphia, o. dan lywyddiaeth y Parch. E. Edmunds. Preglethwyd biOirlè Gwener yn "Brynliyfryjd1 gan y Parch. D. Price, Bethiesda, a dilynwyd achyf- arfosdydd canu yn y prynhawn a'r hwyr, 10 dan lywyddiaeth Mr. W. Thomas, Philadelphia, a-'r Parch. D. B. Richardts. C;afwyd canu da ac eff- eitliiiol; er hynny, £ niid- da die gellir gwell. Gwrneir llawer mwy 01 yin- drech yn yr ysgoil gan; y mae'r gore yn cael ei iroi mewn cyistadiu; pa faint mwy y mae'r goreu yn ddyledus i'r H wn a tooeis la,chos i ni. ganu yn y nos." Credaf mai cam a "Chymanfa _y-w V,alw iar yr un rhai yn feunyiddiol i siarad; mae posiblrwydd i flirio hyd yn oødi ar y gwew, oblegid yr un gan sydd ganddi o hJd. Clywais y Parch Aaron Morgan, Blaenffos, un tro, yn traddpdi darlitk odid,oo, ar- Y Dyn leuanc," ac wrth wasgu ar y pwysig- rwydd Ie) fed yn wylaidd a dirodres, dywedai fod llawer ran wrth anerch torf yn gwneud dim ond canu: —' 'sysl ,r,d. Os gwelwch chi fl," Mae angen ys- pryJdirueth ac adeiliadiaeth mown siarad. Hydjexwn y tliiynir yr wyl a ben- dith, a g-wa wried, y dydd yn fuan pan dd-istawa 'Iswn y magnel, ac y gwelir letol pin cydfrodyr sydd ar was- gar, yn unoi yn ygan. Duw fyddo yn gysur noilltuol. i'r rhai sydd a'i hanwyliaid yn gorwedd mewn daear estron. CRUGIAU. I

Advertising

Gwaed. ?'  '? T Gwaed Gwaed MAE IECHYD A BYWYD YN Eff- BIYNU AR WAED PUR, CRYF, IACM A MAfTHLON. Hughes's Blood Pills t' i i. 1 1 ,i Moo Hugtow's Blood Pffla" yn off- oifiiiol at greu Gwaed Newydd', Pat" a dhryt. Yn dylenwadu ar boll orgm&'u y oorft, drwy, hyn yn iaedimi Dolur Fcm, Dift'yg Traul, Biliouisittees, ..< AM Ddnvg, ,1,. 0^7'^ y Cn&?f, Oorn- wydc?, Sem-, ?y??? \.? vy, Pilm, Film, G wynowm 0?1 ?<  ?;.  ?> ? ?'?.? Ge-vryaTOBt, 1^ Poes Oetn, (Dumbiagp), Gorffrwyraodd, Naaralgia, il Aaliwylderau yr Aremasa, Mdar ys- pryd, Gwymt, a Surni y Cylla. • BENYWOO At anliwyldaraM tueddol i bob Gwmig, Mom » March o bob oedøm. Mae Hughee'e Blood Pills" yn noctedlg o omthiol. Rhodder prawf arnyflt. RHYBUDD PWYSrG Wrth brynu y PiBs hyn, gofaler rhag cael eloo twyDo. Mynwch weled y Trade Mark, sef ilun caion, fel bya ?  Ar pob blwoh. Dim yn bur hob hwn. Gwxihjod-wcb pob path axall. Pris gain gypawy^ War 33ax 1/3, Bl-, a 5/ neu danfo-nor 00 gwatCh mewn staropa neu P.O. al y Pocchenog, JACOB HUGHES, M P S., L.D.S., Manafiacturiaig Chemist, PENARTH, CARDIFF. U 1 COLQUHOUN & Co. CSTABLISHGO '8S0 Woollen CALASHIEL3. Manufacturers, ScotiaDIL < ifY I.ENGT>i CUT AT Mitl. PRICS.. MMIWt MMl PATTERNS of our tOVSLY QENUINK GOODS 00" Post Pros on approval to any Lady 0* OtMMfiiwk SOOTQH TWCCO* V"T.NGS MANTif OMMI oultim OLAf4P4XL Ug.. T_ OPURTINO S'A.Ke" t?MtXtt avomo""X" on* ux#TTU" ?a?tt?