Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 5 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
8 erthygl ar y dudalen hon
No title

pasio trwy y meddwl fel panorama. 'Doedd Cynddelw hefyd ddim yn mhell yn ol i'r ddau uchod llawn arabedd a dyddordeb i'r pen." Derbyniasom adroddiad blynyddol eglwys Noddfa, Pontycymmer. Blwyddjni fawr yn ei hanes fu'r un ddiweddaf-blwyddyn adnewyddu'r addoldy a derbyn yr Undeb. ? mae arwyddion gwaith a chynllun ac unoliaeth amcan ar yr adroddiad, a phleser gwirioneddol yw ei ddarllen, bob tudalen. Derbyniasom hefyd adroddiad Nebo, Ystrad. Y mae hwn hefyd yn adroddiad glan a threfnus. Corffolwyd Nebo yn 1785, a hi yw'r eglwys gyntaf i'r Bedyddwyr yng Nghwm Rhondda. Ei rhif ar ddi- wedd y flwyddyn oedd 242.

4 Gwers yr Ysgol Sul

4" Gwers yr Ysgol Sul. GAN Y PARCH. W. MORTON JONES, RHOSYBOL. II Timotheus i. 10-14..1 I. Perlthyinas yr Efengyl ag Ainfar- woldelb. Nid oes yr IUII genedl, na llwythau o bobloedd, nad OtelS ga-nddynt ryw syniad am Dduw ja sefyllfa ddyfodol. Mae greddf ysbryclol dynoliaeth wedi awgrymu hyn iddynt ym rnhob oes a gwlad. Gwelir y symadi yn ngwaith yr Eskimo yn daddiu y own gyda'u meistr er mwyn iddo gaelei cwmni y,n y byd anweledig. Ceir darluniad byw o airferiad cyffelyb a ffynna ym mhlith Indiaid Cochion America, yng nghan Longfellow The burial of the Minnisink. Darlunia farch rhyfel y pennaoth ymadawedig yn yr angladd. Heb ffrwyn yn ei ben, na neb yn ei fiarchqgiaeth. a'i lygaid cynhyrfus fel yn ohwilio am ei feistr ym mhlith y dyrfa. 'They: buried the dark chief; they freed Beside the grave his biattle steed; And swift tan arrow cleaved its way; To his stern "heart! One piercing neigh Arose, and, on the dead man's plain The rider grasps his steed again." Ceir y; syniad o fywyd yn goroesi angeu gan Homer naw can mlynedd cyn Crist. Dywed Plato, tua phedwar oant o flynyddoedd cyn Crist, gan osod y. geiriau yng nghenau ei Tien Athro Socrates, ar foreu'r dydd y bu farw. 'Byddwch dawel, fy mod yn ymddir "ied y, caf nid yn unig ymuno a dyn- ion da, ond yr 1M i breswylio gyda Duw.' Enw^j. Socrates cyn marw, am- ryw o'r rhai obeithiai eu gweled yn y byd arall. Dengys hyn y or,edai mewn I hunaniaeth personau yn nhragwyddol- deb, heb amen y. cwestiwn a ofynir yn ami gan Gristionogion, sef A fydd- wn yn adnabod ein gilydd yn y nef- oedd? Dywedodd Cicero nas gallai dyn farw dros ei wlad heb fod ganddo y gobaith am anfarwoldeb. Aristotle a ddywedodd: C Beth byn- nag sydd ynom, a deimla, a feddylia, rue a ddyhea, y mae hwnnw ym nefol a dwyfol, ac o ganlyniad yn anniflan- edig. Dywedir fod tsalmiau aafarwol- deb wedi eu canu yn Babilon naw can mlynedd cyn i Salmyddion Israel ganu. Ond nid oedd y byd wedi cael prawf o anfarwoldeb1 cyn ym- ddiangosiad yr efengyl. Siaradodd Crist am fyd anweledig gyda phendantrwydd mawr, a chadarnhaodd ei eiriau gyda'r prawf cryifaf posibi, sef trwy farw ac adgyfiodi. GiaJLaJi dynioin ddychmygu am gyfan- dir Araerioa ey-n i ColumbuiS ei ddar- ganfiod. Ond pan ddojeth y, gwr hwinw yn ei oil tax ol biod yino, ciliodd am- heuaeth a galon plawb, oedd a ffydd yng ngair Columbuis. Pan adgyfododd Crist o',i feddj jgan ddywodyd, 'Wele, byw Wyf fi, a byw fyddwch chwithau hefyd,' a 'rhoddwyd- i mi bob law- durdod yn y nef ac ar y ddaear." Yn nhrem ei wyneb sianctaidd, ac yn swn ei eiriau buddugoliaethus cafodd yr eglwys atebiad llawn i'r cwestiwn, Onid oes dinas o fyth bar had.' I bob dyhead gwir?" Onid toes ca-rtref i gariad gwyn-- Cadref mewn nefol dir?" Ceir gwyddonw'yr heddyw'n gwneud arhrruwfioll gwyddonol o anfarwoldeb, a clired llawer lod gbleuni i dorri ar y pwnc oddiwirth wyddoniaeth; ond cofied plant yr Arglwydd nad. oes yr un pmwf mor gadarn i ddod ,a'run sydd wedi ei igael os nad pies rhyw wyddonydd yn barod i gymryd ei groeshoelio, ac i adgyfodi drachefn yn mhea tridiaU- Yn awr Crist a gyfiodwyd oddiwrth y mUlrw ac a wnaed yn flaenffrwyth y rhai a 11Ull- asant.' Efe ydyw yr Hwn ddygodd fywyd ac ahllygredigaeth i eglurdeb. Diolch iddio. —-

Y Golofn Genhadol

Y Golofn Genhadol. I (Gan T. L.) Cofiwn araith ein chwaer Miss Grace Hickson yng nghyfarfod ce-nfiiadiol Pontycymer, y flwyddyn ddiweddaf, a bydd yn flin iawn gan ein darllen- wyr ddall ei bod wedi gorfod dyfod yn ol i'r wlad hon oherwydd pallu o'i hiechyd. Derbyniwyd brysneges yn Llundain, dair wythnos yn ol, ynhys- bysu ei bod ar y ffordd tadiref o dan ocrchymyn y meddyg. Yr oeddym yn bryderus iawn ynghyloh ein chwaer, nid yn unig am ei gwendid corfforoi, ond hefyd! am y periglon ar y m6r y! dyddiau hyn- Llanwyd ni a braw yehydig ddyddiau yn ol pan ddaeth y newydd i law fod y llong wedi ei suddo gan y gelyn cya cyrraedd y porthladd, 00 dfnem am ei diogel- wch. Ond trwy fawr drugaredd yr Arglwydd derbyniasom neges arall fod y teithwyr wedi eu glanio yn Ffrainc yn ddiogel, ac erbyn hyn y mae Miss Hickson wedi cyrraedd I/lundain. Nid yw nemor gwaeth ar ol ei phrofiad annymunol a pheryglus. Wedi rhyw bum awr mewn cychod agored achub- wyd hwynt gan un o'r llongau rhyfel Yill yr: ardial, yji yr ardisl. Dyrna fwlch anall yn ein rhesi ar y, Congo, ac yr ydyim yn edrych aty Meistr Mawr i godi eraill i gymryd lie y rhai sydd yn cwympo. Da yw clywed fod yng Nghymru iamryw o ferched ?a-Hmog sydd yn eu parotoi eu hunain ar gyfer y gwaith cen- hadol. Yr ydym yn diolch i Dduw aim danynt. Yn ystod y rhyfel y miae. yn anwld sicrhau beohgyn 6her- wydd" y, galw am daijynt i'r tyddin. Er hynny, gwyddom fod yng n gbalon- nau nifier ddia o frodvr ieUJainc awvdd ctryf at v maes cenhadol, a gobeithio y gwna'r rhmi hyn wneud pob ym- drech yn eu gallu i'w cymhwyso eu hunain i gymryd siafleoedd pwysig ar y maes. Y mae dysg ac ymbarotoad yen dyfiod yn bwysicach bob dydd ym mliob rha.n o waith yr eglwys yn y byd. •- I i Yr hyn sydd yn achosi llawer iawn o btyder yn y Ty Cenhadol, j dydd- iau hyn, yw pwine y bwyd i'n cen- had on yn Affrica. Efallai nad yw yn wybyddus i lawer fod ein brodyr ar y Congo ynymddibynnu i raddaji helaeth ar y wlad hon am luniaetn. Y mae prinder bwyd yma yn effeithio ar wledydld tramor, ac y mae rheolan Arglwydd Rhondda yn oau y fiordd i ddianfoin cyflenwad i'r Congo. Llwy- ddwyd i gael trwydded i ddanfon allan yehydig o wahanol f^ydiydd,y mis hwn, ond y1 mae'r Llywodraeth yn bendant na ellir caniatau dim ymhell- ach. Felly, gwelir fod y sefyllfa yn ddifrifol dros ben. Yr unig- obadth yn awr yw cael ymborth o America. Oofiwch am ein brodyr a'n dliAvio-rydd yn eich gweddiaa. 1(c' Disgwyjir y bydd nifer go dda. o gynrychiolwyr Deheudir Cymru yn y Gynhadledd genhadol a gynhelir yn Mhorthoawl ar yr 28 lo'r mis hwn, Yr amcan mewn golwg yw creu mwy o ysbryd cenhadol yn y do ieuanc, EliC ystyried y cynlluniau mwyaf eff- eithiol i gyfrannu, gwybodaeth gen- hadol yn yr Ysgolion Sul ac yn yr eglwysi. Cynhelir eynhadleddaii ar nos Wener, dydd Sad wrn, a phrynhawn Sul. Bydd yno arnryw o siaradwyr sydd yn feistri ar y gwahanol byne- iaiu perthynol i'r gwa,ith. r Y male pob argoelion am ^gynhuiliad da.

Hanesion Crefyddol

Hanesion Crefyddol. Seion, Treforris. Cynhaliwyd cyr- ddau pregethu yr eglwys uchod nos Sadwrn a Sul, Medi 8 a'r 9, pryd y ipregethwyd bedair gwaith gan y Parch W. T. Hughes, Cwmtwrch., Cafwyd pregethau a hir gofir, yn cynnwys awgrymiadau doeth, cyfa-r wyddiadau buddiol a gocheliadau clir ac amserol. Blaienconin. Awst 26 a'r 27, cynhaliwyd ein cyfarfodydd blynyddol, pryd y pregethwyd gan y Parch n. J. Williamls, Aberteifi, ac E. K. Jones, Cefnimawr. Cawsom bregethau amserol iawn. Cwimgors. Cynhaliwyd ein cyf- arfodydd blynyddol, Sadwrn a Sul, Medi 8 a'r 9, pryd y gwasaiiaeth wvd yn y;r elengyl gan Olygydd y. ;,Seren. Cafwyd cyfarfodydd bendithiol iawn. Tonyfeliin, Caerffili. Gwasan- aethwyd yn ein gwyl bregethu, Medi 9 a'r 10, gan y Parchn. E. T. Jones, Llanelli, a "J. Griffiths, B.A., B.D., Ammanford. Cafwyd' gwyl. wTtfi fodd nefoedd a. daear. Gelligaier. Nos Lun a dydd Mawrtli, Medi 10 a'r 11, cynhaliwyd cyfarfodydd nelilltuol yr eglwys hon. Daeth torf o weinidogion ac eraill ynghyd, a thraddodwyd yr efengyl yn ei grym a'i phurdeb gan y, Pa-rchn G. Griffiths, Rhymnii, a J. Jenkins (Gwili). Y mae arwyddion bywyd newydd yn yr eglwys, wedi cenhad- aeth flaeniorol weinidogion ty cwm. i on y cwm. Calf aria, Piontaridlulais. Gwasan- aethwyd yn y cyfarfodydd hanner- blynyddol, Sul a nos Lun, Medi 2 a'r 3, gan y Parch. G. Griffiths, Rhyrnni. Cafwyd efengyl felys ao amserol, a chynuDiadau da i'w gwrando. o

Bedyddiadaa

Bedyddiadaa, Salem, Penycae, Rua.bon. — Dydd Saibioth diweddaf, Medi 2, ar ol pregeth ryrnus ar fedydd g!an ein gweinidog, y Parch. W. B. Jones, bedyddiwyd un brawd, sef Mr. Davies, L.Mus., V.C.M., Plas-isa. Yr oedd y brrawd wedi ei ddwyn i fyny hefo'r Wesleiaid, ond wedi darllen a myfyrio y Gair driosto ei 'hun, daeth i'r penclerfyniad mai trochiladydyw"r iawn ddull o fed- yddio. Diaeth tyrfa fawr ynghyd i weled y cerddor yn cael ei fedyddio. Bydd y brawd galluog hwn gaff- aeliad i'r enwad Bedyddiedig fel ar- weinydd a beirniad. Llianharran. Sul, Medi 2, un, gan y Parch. J. Griffiths, y gweinidog. Bethel, Abemant. Nos IaUj Gorff. 26, cawsom y, pleser o weled 4 chwaer yn ufuddhau i orchymyn pendant y Gwaredwr. Gwasanaethwyd ar yrach- lysur gan ein parchus we,inidog, B. Williams. Saron4 Llanaelhaearn. Nos Iau. Awst 30, bedyddiwyd un chwaer ieuanc gan y; gweinidog, y Parch. John Phillips. Y mJae swn eraill yn dod. Bontnewydd, ger Llanelwy. Awst 26, bedyddiwyd un chwaer ieuancl ar biroffes o'i ffydd ym Mab Diuw. Caed cyjiulleidfa luosog prynhawn a'r hwyr. Iperbyniwyd yr nehod i jyflawn ael- odaeth nos Sul, gan y Parch. Wm. Pierce, Maesglas. Hermon, Abergwaun. Bore Sul, Medi 9, 1917, bedyddiwyd gan y Parch. Dan Davies, gweinidog, 7 o ddeiliaid yr Ysgol Sul. Penuel Casllwchwr. — Bore Sul, Medi 9, bedyddiwyd pedwar o frodyr ieuainc, un o honynt ar ymweliad o faes y rhyfel. Derbyniwyd yr uchod i gymundeb nos Sul, lac adferwyd un. Gwasanaethwyd gan ein gweinidog, y Parch. E. Watkins. Capel GAvndwn> Sul, Medi 2, bedyddiwyd dau o feibion yr Ysgol Sul, gan ein gweinidog. Ilwyndafydd. Sul, Medi 2J bed- yddiwyd pump o ddeiliaid yr Ysgol Sul, a derbyniwyd un chwaer o dir gwrthgiliad. Gweinyddwyd gan ein hoffus wJinidog, y Parch. R. D. Hughes. Penoarneddi, Mon. Nos Fawrth, Awst 14, bedyddiwyd un chwaer ieu- ?a,n-- ar ei phrones o ffydd ym Mab Duw gan ein gweinidog, y Parch. T. E. Thomas. T. B. T?hoTnas.; ? ? ?' 'Saron, Llanaelhaiam. Nos Iau; Awst 30, bedyddiwyd un chwaer ieu- iine ar broffes o'i ffydd ym .Mab Duw. Efbo, nos fuu, Medi )3, dwy chwaer ieuanc. Gweinyddwyd gan y "Parch J. Phillips, gweinidog. Capel Gwyn, Mon. Meh. 28, ar broffes o'u ffydd ym Mab Duw, bed- yddiwyd 3—dau ohonynt oddiwrth y Methodistiaid. Eto, Medi "9, bedydd- iwyd 3. Gweinyddwyd gan ,eingivei- nidog, y Parch. D. G. Harries.

Congl y Marwgofion

Congl y Marwgofion. Y DDIWEDDAR MRS. MARY THOMAS, OVERDALE, LLANDEILO Hunodd y chwaer dduwiol a'r fam gaiiiaitkl uchod yn yr lesu fore Sul, Awst 12, ar 91 misoedd o gystudd trwm, yn 77 ml. ioed. Ganwyd hi yn iY1 ft. 1840 mewn amaethdy o'r en-w Goilan-Dew, Salem, ger Llandeilo. Bed- yddiwyd hi yn y flwyddyn 1860 yn afon Towy gan y diweddar Barch. J. O. Griffiths, gweinidog Ebenezer, Llandeilo, y pryd hynny. ac ymaelod- odd yno. Yn y flwyddyn 1869, priod- odd ag un Pavid Thomas o Aberdar, a symudodd yno i fyw. Bu yn aelod ffyddlon yn Ynyslwyd, Aberdar, am 29 mlynedd. Bu farw ei hanwyl "briod ryw 26 mlynedd yn of. Dychwelodd hithau yn weddw; i Sir Gaerfyrddin yn y flwyddyn 1898, ac ymaelododd yn eglwys Cwmifor. Symudodd i fyw i Llandeilo yn 1902, a bu yn aelod ffyddlon yn Ebenezer hyd ei marwol- aeth, a theimla'r eglwys golled ar ei hoi. Perthynai ein diweddar chwaer i ddosbarth o bobi sydd yn "brin iawn heddyw. Yr oedd ganddi argyhoedd- iad crefyddol dwfn, a syniad pur gyw- ir iain fywyd Crist debyg. Darllenodd lawer ar ei Beihl, ac yfodd yn helooth o'i ysbryd. Hoffai dangnefedd, a di- lynai heddweh a phob dyn, Yr oedd yn naturiol garedig. Ymhyfrydai mewn gwneuthur daioni, a dangosai barod- rwydd bob amser 1 gynorthwyo mewn m7gd sylweddol bob achos teilwng. chy;a a allodd hon, hi a'i gwnaeth.' Yr oedd iddi air da gan bawb, a chan y; gwirionedd ei hun. Carai ei henwad yn fawr, a chefnogai ein llenyddiaeth. Bu yn ddarllenydd cyson o 'Seren Cyimru' am dros ddeu- gain .mlynedd. Bu yn fam ddelfrydol, a magodd, gyda gofal a hunanaJberth, fab a rnerch sydd yn anrhydedd i grefydd,, sef Mr. Mr. J. Harries Thomas, A.R.C.M., Prifathro Ysgol y Cyngor, Parcyrhun, Ammanford, ac organydd Ebenezer, Ammanford, a Mrs. D. 'J. Morris, Overdale, Llandleilo (yn nhy yr hon y bu rw). Cysured yr Arglwydd y ddau yn eu hiraeth ar ei hoi. Daearwyd ei gweddillion marwol yng nghladdfa gyhoeddus Aberdar, Awst 16. Gwasanaethwyd yn y ty gan y Parchn. W. Davies (A.), Llandeilo; W. Harries (A.), Penrheol; a G. E. Williams. Gwasanaethwyd wrth y bedd gan y Parchn. G. E. Williams^ Llandeilo, a J. D. Reels. Salem (A.), Aberdar. Œ. EDMUND WILLIAMS. a

No title

Caf fod llawer o bobl yn lled-gredu y gwirir proffwydoliaeth Arglwydd Kitchener, ao y daw'r rhyfel i ben eleni. Wei, gobeithiaf eu bod yn iawn, ond yr wyf wedi dysgu bod yn amhe,US iawn o bob proffwydoliaeth. Clywa-is gymaint o honynt yn ystod y tair blynedd diweddaf ac ni wiriwyd Tr run.

i o TALIADAUI

i o TALIADAU. I Receipts Sep. 4-18. £ s. d W. Powell, Ystrad Rhondda 1 3 6 H. Evans, Penrhiwceibr 0 17 0 Mrs. E. Griffiths, Treff- game o 5 0 Dr. T. Witton Davies, Bangor 0 5 0 J. L. Williams, Pontardawe 10 0 J. Evans, 1 6 4 L. John, Ferryside 118 Advt. Rev. E. Edmunds, Swansea 2 13 4 11]. Rev. J. B. Hughes, Llanerchymedd 0 2 6 M. H. Williams, Coelbren 0 '5 6 E. U. THOMAS, Treasurer, The Manse, Tabernacle, Carmarthen.