Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 2 o 8 Nesaf Olaf
Full Screen
6 erthygl ar y dudalen hon
Mr J Patagoijia Lewis

Mr. J. Patagoijia Lewis. EI SYMUDIAD O GAERFYRDDIN I ABERGWYNFI. Ganwvd Mr. Patagonia Lewis A'ii mhentref Pensarn, Caerfyrddin, Gorff. 25, 1842, a chodwyid: ef yneglwyiS Penuel, cartref crefyddol ei deulu. Cofia yn dda am yr hen gapel wynebai ar yr Infirmary, a'i ochr :i Heal Prior. Yn 1849 y codwyd y capel presenol. Medda amryw adgofkni am y: Parch; Nathaniel Thomas. Pan yn 14 oed, aeth, fel m wyrif meibion Cae,rfyrdd.-iii i leoedd eraill i sicrhau. cy)suron am- gyichiadol, ac wedi treulio peth amser yn Tjloegr, ymsefydlodd yn Maesfceg pan yn 17 oed. Daeth ar unwaith yn dderbyniwr o r "SEREN CYMRU," a phery pddiar hyny hyd yn aw-r (tua 60 miynedd) yn ddarllenwr CYSOn o unig 'Newyddiadur Wythnosol y Bedyddwyr Cymreig." Tra yn Maesteg, bedyddiwyd ef gan y Parch. Howell Davies--hên Salem- a bu yno yn arweinydd y, gan. Yn 1865 priododd a geneth dawel, syn- wyrlawn 0 Gaerfyrddin, gan fyw am-1 ryw ftsoedd yn Maesteg. Tra yno bed- yddiwyd Mrs. Lewis, gan we in id og— hen Salem, a fedyddiodd ei phriod. Yn niwedd 1865 dychwelasant i Gaerfyrddin la gollyngwyd hwynt trwy lythyrau, 0: Salem, "Maesteg, i Penuel, Gaerfyrddin. Parhaodd yr undeb pri- odasol dedwydd hwn am 50 miynedd ac wythnos, nes marw o !Ærs. Lewis dair blynedd yn ol. Gweinidog Penuel, pan ymaelodasant yno, oedd y Parch. Thomas Lewis. Gwnaed ef yn ddioedi yn athraw yn yr 'Yisgol SuI. DalioSd at y gwaith cyfrifol ac ttrddasot hwn hyd yn awr. Anaml eeir athraw am 52 0 flynyddau. Yn 1874 gafaelodd y ddarfodedigaeth yn ei gyfansoddiad, fel y gwnaeth ag amryw o'i berth- ynj?sau. 'Barnodd y, meddygmai unig obaith adferiad oedd hinsawdd sych gwlad aril I. FfOOd am "iechyd i'r wladf a Gymreig— "PATAGONIA. Yn ystod ei arosiad o 3i miynedd yno cafodd 'brofiadau diddarol ac am- rywiol ymhlith y, Cymry, Ysbaeniaid a'r Indiaid, ac ar ei ddyehweliad tra- ddododd ddariith ddia far y wladf a Anf omwyd Seren Cymra' iddo yn wythnosol tea yno. Bu yn offerynol gydiag eraill i sefyd^u yr Eglwys Fed- yddiedig gyntaf yno. Ni allai beidio bod y;n Fedyddiwr selog lie bynag byddai., Gwireddwyd barny meddyg, gorch- fygwyd y dda-rfodedigaeth yn Hwyr, ysgydwyd ef lailaii lo,i gyfansodd iad i beidio ei ftino rnwy, a throdd yntau ei wyneb yilol yn holliach, 1878,.at ei anwyl briod i'w ho if as dref Caer- fyrddin. Arweiniodd y eanu am flyn- yddau yn Penuel, ac etholwyd ef yn ddiacon yno yn 1880. Dyma 37 miyn- edd o wasanaeth ymdreGhol Syddlawn yn y swydd b wvsig, a ddiacon, yn 0 ystod jgweinidpgaeth y Pa rclin. Roberts, Wi. S. Jones., a Waldo Lewis, B.A. )Iedda ar ddawn neilldaol at waith cyhoeddus yr eglwys yn y cyrddau gweddi, y cyfeillachaa, y cwrdd eg- lwys a chynadieddaa yr Enwad. Siar- ada yn l'hwydd, yn gryno, ac effeithiol. Ar,ol,yg,odd yr Ysgol Sul rhai blynydd- aa, a. chynrychiolodd eieglwys yn flyjiyddol yn Inghynad leddau y Gyimanf a. Efe yw dia-oon henaf Penuel hedd- yw, ac hi fa un diaoon piewn unrhyw eglwys, yn fwy; egnioi i sicrhau llwyddiant eglwys nag efe. Gwelwyd ei gyihhwysderau i wasan- aeth cyhoeddus tu allan i gylch ei eg- lwys. Gwnaed ef yn Yntfè l d y id?Def Tnt.aii, y, dref, anrhydeddodd ,Y ¡doof I,Yntau, gan ymddiried iddo rhai o'i swyddi pwysicaf. Cynierodd ddiddordeb mawr iyn lled- aeniad Teyrnas Ddaw yn mhob man, and Enwad y Bedydd wy yw él hofi En wad, ac EGLWYS PENUEL gafodd ei orea gorea. 0 gaion, dymanir iddo nawnddydd teg, yr mvel dyner, y ffurfafen 'ddi- gwmwi, a lliwiül1 prydfierth y illeIl yn min yr hwyr, gan gerdclbd yn dawel yn nghwmni ei Geidwacl i yvynebu gwawl y Tragwyddol Ddydd.

Lloffion Dirwestol

] Lloffion Dirwestol. BRAWDDEGAU BYRION D-IRWESTOL. Ibc Miae yfed yn ddiangenrhaid, and yn berygfus." "Mae pleser yfed yn fyr ei bar had." "Llwyrym

I Y Tafcyrddwr Druinmsr Dcvvr

Y Tafcyrddwr (Druinmsr) Dcvvr. Perthynai i fyddin unwaith tabyrddwr bychan, yr hwn a, gerid yn fawr gan ei uchafiaid. Gofyawyd iddo un diwr- nod i yfed gwydraid. o e rum,' ond dywedodd, "Yr wyf yn ddirwestwr,ac ni fyddaf byth yn profi diod giadarn. 'Ond mae yn fhaid i chwi gymervd peih yn awr/ ebe'r Capten, yr ydych wedi bod wrthi travy, y dydd, yn gor- ymdeithio, ac yn curo, y tahwrdd, at yn awr rhaid Ii .chwi beidio.Ç!wrthod.' Ond safai y ba-chgen, 3-11 benderfynol. Trodd1 y Capten at y, Milwriad, a dywedodd, Y mae ein tabyrddwr bych- an yn ofni yfed. Ni wnai byth filwr." y mae hyn yn bodP' meddai y 'Sut Y, m?ae hy.n d u r e" l iwarou?s. 'A yd- Milwriad mewn dull c'hwiareas. 'A yd- ych chwi yn iamifuddhau i'n gorohym- ynion?' Syr,' meddaii y bach;-en, 'nid wyf erioed wedi anufuddhau, ond yr w,yf wedi ymdrecliu gwneud fy nyled- swydd fel mihvr; ond y mae yn il-iaid i inii.wrth,ocl yfed 'rum.' 'Y na. 'medd- ai'r Milwriad mewn ton sarug, er mwyn ei birofi, 'Yr wyT fi yn gorchymyn i chwi ei gymeryd, ac. yr ydych yn gwy- hod mai marwolaeth fydd i chwi an- nfyddhau. Y cyt,ail! b;vehlan yii aii,r, gan sefydlu ei lygaid gleision, clir, yn iilyw llygaid y milwriad, a. ddy- wedodd, Syr/ bu farw fy nhad yn feddwyn, a phan y darfu i miinnau ddyf od y n fiiwx, addewiais wi th f y mam na w,nawn birofi yr un dyferyn (Y r ddi- od, ac yr wyf yn bwria.-dli cadw fy addewid. Y mae yn ddrwg gennyf anufuddhau i'ch gorchymynion chwi, Syr, ond buasai yn well g,ei-iii yf ddy- addef unrhyw beth na dianrhydeddu fy mam, a "fchori fy addewid iddi. Yr oodd, y 

NASARETH

NASARETH. Cynwys y Semaine Religiease (yr Wythnos Grefyddo!) y darn aganlyn: "Tref yr lesu wedi mynd yn dref Krupp. Dywedodd y c Basler Nachrichten yn ddiweddar fod Nasareth, er dechreu y rhyfel, wedi newid ei g'wedd yu hollol. Ni lallai y, rhai oedd o'r blaen yn gynhefin a'r dref' faeh dawel bono, a ymgioliai, ar ben y* dyffryn, yng nghanol mynyddoedd Galilea, byth i hadwiaen yn a,wr yn ei ddllad milwrol. Mae'r heolydd yn berwi o 'sad wyr sydyn,' a miloedd o filwyr yn lluesta yn yr amrywiol adeiladaa a "droed yn gasernau ar eu qyfer.. Oddeutu'r ddi- nas lie treuliodd y,r lesu mwyn ddydd- iau dedwydd ei fachgendod gwelir bob dydd resi hir o- fenni'n llawn o nwy- ddiaiu rhyfel, iac enw 'Krupp' ax bob u,n a^ cistiau yn doaqos yn eglur oba Ie y deuant hwy, a'u cynnwys cas." R. M. P.

0 CROESAW

0 "CROESAW." Croesaw calon i chwi, feohgyn, 'Nol am' dro i'ch oartref clyd; Gofid calon gwlad oedd cychwyn, Llanciaa mwyn i uffern byd. Aethooh yno'n ddewr eich ysbryd, Yno'n brwydro ysbaid nuaith, YniO"n diogela bywyd Gwerin cartref, wrth ei gwaith; Yno'n geidwaid dlJag i ddrygfyd Megnyl celyd Iboerihiaith Yn gelanedd ar ei haehvyd; M&s c'ch uffern chwi daw gwynfyd, Diolch i chwi am eich gwaith. Croesaw calon i chwi, fechgyn, Oare.m f,edrru.'Ch cadw 'nhre; Trist yw'n henaid hyd at ddychryn I chwi lod mewn ffwirn mor gre'. Duw a'-ch oadwo iotoi, lechgyn, Djaw eeh cadwo'n iach heb graith; Duw a'ch oad wo 'byth i esgyn Bri anrhydedd ar bob taith. Dod mae'r dydd cawn "vIedd heb1 wen- wyn Heb un gelyn, mewn un rhaith; Pawb yn lion yn byw. i dderbyn Caxiad 'Crist, mewn oes ddiderfyn, Dioloh d chwi am! eigh gwaith. I B. WILLIAMS. Abernant, Aberdar.

Advertising

-0; Pientyn wedi el Acbub op Pneumonia. lachawyd Affonyddwch Gyddfol Per- yglws gan Vemoi'is Lightniing Cough Coiugh Cure. Dywed Mrs. Cooper, 47, Oscar-street, St. John's, Llundain, S.E." Mae Veno's- yn rhagorol. Y gauaf diweddaf cafodd un o mechgyn b.v chain ymosodiad o aflonyddweh gyddfol pa un oedd wedi dod bron yn pneu- monia ond gwellhaodd Veno's, ac yn fuan yr oedd yn iawn eto. Cafodd fy holl blant Veno's, yn enwedig baban, pa bryd bynag y gwelwn hwynt yn peswch, ac yr wyf wedi ei gymeryd fv hun gala chanlyniadau da." Veno's Lightning i;ou