Teitl Casgliad: Herald of Wales

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Nid yw statws neu berchnogaeth hawlfraint yr adnodd hwn yn hysbys.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 4 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
15 erthygl ar y dudalen hon
EIN IAITH EIN GWLAD AN CENEPL

EIN IAITH, EIN GWLAD, A'N CENEPL. (Can A WST I N.) Holyjrt ni-,? wr Toriaid Deheudsr C'ymru diwedd yr wythnos oedd cyfar- fod Abarpennar, a'r cyfie roddid i Syr ■ Edward Carson i chwvihu ilysnatedd ar y Llywodraeth am wneyd ei dyledswydd. Ond gwyr ptnvb mai nid llais y wlad a flooddid gan fint?ioedd untsdig Coichvad- wyr woch eu cafglu ynghyd o bob c-wr o siroedd uchaf y De; Minion Myrwy, a, Banau Bryeheiniog. Ac aid oedd iawj k e -?%  d o-< i d m w ?,, o rym cencdi y ( >rnary 'yn manilefau y dyrfa nag ydoedd yn rnygytlrion carn- ?tadwrol yr arwoinvdd ftroeuuchel. Dvwedodd am ryw wirioneddau pwysig yn ystod y cyfarfod, yn antwriadol, ond anb -Avc!Cl i.-twii &iara-cl cyrnTaaint heb ddweyd poth gwir. < Barnai Mr. Fox-Davies ma* i'r Yniisrodraeth y pertihynai y Fyddin a'r Llynges. Gollid meddwl wrth iaith ac ymddygiad rhai C?dT??dwyr, yn y Fyddin ac oddialian iddi—yn y' Uyng?s t!'iol, wl1 dadl o gypghoi* p:w,yfol pentrc.f gw!cdi:g., \"n ngnyfarforl Pwyllgor Addvsg y diief—v, <:yrygi^yd fod rhodd o Co00 yn cae 1 ci ehyflou i Drysorta Adeiladu y I"\J"frg(',l Gencdfeetliol yn -.Aberystwyth. CychwyTi-.vyd v g«rti)- g-.in v med-dyg (n Nllgarol lyr. W. G. N. Thomas, ac a-ttegwyd ei ciriau gan y Bonwr Kirk a gnvr hyuod arall o'r (-nw Blown-. Felly, er taerineb v lionwr Kvan Owon a ohais yr Hcnadur Morgan Thomas a.t bobl oriddigcd-cbas nc Tjohelgeisiol y ddinn^ fawr am iddynt TC-tidio gosod cuhunain yn faf'Jl t.ram- gwydd ar cnl- aet>ho!. gr»biriwyd y cy nnytgiad am Rwyddyn! Yr wdd un-ar-ddog yn orbvn ivvth am £ a sy ITtiad oedd yn ngolwg y meddyg, wrtii gvnrs, ac eiddigedd tuag at A iK^ry.^w-yih yn flonwi eaiontKMi y«llaill/ Nid yw ysbryd 44 oc-smopolitfl-a Card:ff" tuag at Gymru i iel Y cyrtryohiolid y teimlad annghenedl- ftctfiol hw-nniv gan y di iveddar Syr Edward Reod—vedi marv; eitol « Cryn son ydd y djxldiau hyn,— ••• DiriW?- -am gyfoethogion e^lwysig yn can cn Hegelian a' u calotmau rhag ?ynnorthuyo 3chosion An'?ghyd?uritoL w Ru?hetuhyn c?fnodi rbyw yohydig i r ?Tth-w?ncb. Er mor Gendv.'ado.l yn ei ?yg-?.da.u gwleidyddo! ydyv Arg?-ydd D?rtpf?r. v mae newydd o?ph?n y gorch- WY! 0 dn-M?h'yddo—"y-n rhaA ac am ddim "—i Febhod.'&t?id Bethania, FLhydaman, ddarn o dt- i he!Sglwyddiad -1 WvclvMiogiaetb i'r cyienwcd. Diohon civ wed ambell un yr hoffoi rhai or K.glw vswyr wiled pob Annghydffurfiwr yii cael ei roi mown claddfa. ar hyn o boryd., ond rhaid cvladdcf fod teimlnd da yn ffynnn rhw-ng Fglwys-wyr ac Annghydffi;rfwyv trwy'i' D-ffryn, ar y eyhn, ao yn neildnol yn Khydivman, er gvvaeithaf vr nr bwnc y Dadgyss^Tltiad a'r Dadrvuddojiad. (Iro ar ol tro, yn -5i:Dd y gauaf ath beibid aV w>-thnosau m- weddaf yma, fod cn.polwyv ac Fg lw-vs- xi-yr yn gallu cydAvoiihredu mudiadau c-vhoefkliis, ac tod -vvr yn eguiol gyda'r gwaith o hyrwyddo atAio^iou AnnghydffurfioJ, a chillpelwyr -yti enwedig i.oneddigfsau—yn aidogar yn eu parcdnvydd i gynnorthwyo Inudiadau a fnont o wi r norrf) i r .Egl"> Sefydlcdig. Nid yw culni yn gydweddol a byvvyd c.vhoe.ddur> g.veithrcdoedd da g'\r caagb-id mor anferthol o groadnriaid a pheiriannaiu mewii Hinell non ddwy yn y ixxlkm byn, a rhsid <,vfœfÏ.o y J,arnn.dd i'r colofnau n.es- am adroddiad Crybwyll yn unig ellir wii,-yd, a ba4chsk> yn ddiigon natnriol lod tr.ef fel Abertawe yn ganolbwynt pt>bk>gaidd i tkie)it, Ir liuoedd ytigliyd i tbivsgii gviorsi a cJjttsgiu biicUl, a rhyugn bodd, meim n:an y gali tanv tew y Brwnin enaill niervrn m-sladleuaeith ag eidion yr aiuw-thwr Cymreig; lie gaU ceffvl buan y raa.snaehwr bvolian gyr- t-adl u a, im-roh y pertvh'en tir; neu gall "mochyn dr." v bach^en bach o Dotrian sefyll am wokr yn g^-fodirog a phnrchel1 pry(fit-rth boneddwr man o'r Bala." I>emoerat4udd ctr' Hen ydoedd yr ardd;mgosfa, yn newii ysivr y gtcrr. ac y mae gan drigoliorn Abor- tawf rosy man teg drns ymfoddktni yn ) Ibryddiarct Ai trm ym twrodd.

1NEWYDDION LLEOL A CHYFFREDINOL 111

1 NEWYDDION LLEOL A CHYFFREDINOL. ———— 111 I BEYNAMMAN. Dydd Marwrth, yn mynr?ent E?hr?'s Moriah, rhoddwyd i hum y byivk-(L? ieuanc, Mr. David Enoch Thonias, anwyl fah i Mr. a 11m. William Thomas, Aramati-rofld, yr hwn fu yn gysUsddiol am hir amwr, ac a darawyd i laisa- yn yr oednui tyner o 20 mhvydd oed. Chwith iawn yw gwel'd gvr ienionc lei hyn yn .syriiiio i'r glyn pan mae hywyd yn el fan goreu. GwaspJiaetliwyd yn ci gynbobrvvng gan y Par&. L iihystvd Dari-cr, # Boren Sabbath ca-wsem y ne.-wydd a,m farwoiaeth y chw^r barchns, Mrs. Wal- ters, anwyl briod Mr. Thomas Waiters, Idaixlilo-ioaxi, yr hon wedi cystudd a methiaut hir a fu farw yn yr oedran 0 55 nvy.rydd oed. Yr oedd yn gyme.riad gwir barehus ac adnabyddus yn y gy-m- dogaeth. ac yn hanu o deailt; gyda'r hynai a pharchmaaf yn yr ardal. Gadawodd ar ea hoi briod ac amryw o blant i alaru y golied. Bellaoh maent uwohkrw traliodion Yn cydganu'n lion menvn hedd Gyda'.r dyrfa ;-ydd dan goron Yn y wied tu hwnt i'r bedel. Hedd w-ch i lwch y ddau, a bydded miwdd Dvw drofi y t-culnoedci galarus, hyn. Gwa.sanaethwyd yng nghynhebrwTig y clr.vaer Hon gan y Parohri. J. Liewclyn, Rho-anniuin." a H. 0. Jones, Kbon^zer, Ban wen. Prydnawn dydd Iau, rafwyd gwledd dda o de a theasicfn i'r plant gan fnodyr Fglwys Moriah. Trfd'n.wyd y byaxidau gaii ferohed a gwragedd ieuaine yr c glwys. ac yr oecid ganddynt foethan lawer o both math ar y byrddau, ac yn cymheil piwb gvda'r sinoldeb goreu i gynieryd rban yn y wledd. Felly mwyn- hawyd pr.vd.mnvn y dydd yn liawen gyda'r plant ba-cit, a phlant mawr hotyd, o ran liyny. Yn wir dyla-i plant. eglwysi y cylch yrna fod n-ewn gwedd weddol o gadwrns wedi yr holl wlodd- oedd moethlon hyn. De-allwn fod cor mawr y lie, clan ar- weinvtidiaeth Mr. lward Evans, wedi ponderfy mi myn'd i yiridrecbta eistexki- lodoi unwaith eto, sof eisteddfod fawr Maerfeg, yr hon gynlielir ddechreu A vret. Y pviic mawr yw ble mae'r cor yn caol lie i ymarfer ei hun ar gyfer y gystadl'-uae-th, gan ^od nciiadd y 110 yn ayflcgedig gan gwuuii urall am ddydd- iau lawer eto. 11ft Nos Sul, cynhaliodd pwyllgor y Seindorf Dreiol gyngherdd gysegredig yn y Nuadd, er lleihau yohydig ar y treu-liau sydd yn arns ar y cyfryw. C ymerwyd rhan ynddi gnn gerdc!o,rion ac ndroildwyr llool. set: Sopmno, Miss Mary Davien. L!andilo-roaertewe nac sydd weodi bod yn un lie anill yn v DohÐudir. Prawf hyn fod. A bwtawo yn fan cynens a cbanolog iawn I i gynal arddangoefo, o'r fath, Tra miloedd lawer yn myn'd i f-myn- hau en hunain i'r arddangoefa yn Absr- tawe, caid pobl Jawer yn csiel en taro a syndotl a phrudd-dvsr mawr ga,ii v newydd am y llonig fawr arall sydd wedi Riiddo i waelod y mor gyd.) cJranoedd lawer o fyw.ydau woo,i myn'd i'r dyfr- Ilyd fedd. Dyma bron cymaint o ddif- rod ax' iywvdau a'r llong fawT Titanic. *■ Llamryd pwlpud Gibea v Snlgwyn iran v Ilai-ch. David John Moæs, g^vcinidog Tycroes, LJandebie. Cawwrn weinidogneth rvmns gawklo ar hyd y dydd. Pregcithai yn a.bsenol d-^b y Parch. W- D. ThoTn^i^, gweinidog yr f^glwys,. yr hwn sydd wedi mynpd i ffwrdd ei* cael ychvdig o adgyfnertJuad eoriforol, a (Ia genym ei fod ar ei weU- had unwaith eto, fel y cawn o hosihI ei wel'd yn ei gynefinol n?t't.h yn dringo litwor pwlpud yn Gibea am flynyddsau < lAwcr. I -0 AmmarrycW. I

I CWMAMMAN I

I CWMAMMAN. I I Fel ardaloedd eraill, t a raw yd Cvi-iii, amman a braw pan ddarilcnwyd nos Wener diweddaf am y drycbincb yn A ion St. Lawrence. Galwyd sylw at yr a 1 anas yn yr hell addoldai dydd Snl, ond hyd y gwyddom ni chawd neb ynlyd yn beio Diiw a Haagluuiaeth am annibendod ac esgeulusdod dyn. Dydd Sadwrn, yn Waunarlwydd, claddwyd priod Sir. George Shepherd, roler, Glanamman, a hi yn tua 40 mlwydd oed. Byr gyftudd "afodd hi, a chydymdeimlwn a Shepherd a'i deulu yn eu hiraeth a u colled. Yn Hen Bethel, dydd Iau, daearwyd Iren, geneth fechan ddwy Swydd oed Mr. Johu Ev?ns a'i briod. Gwasan- aethwyd gan Mr. Huws, Bryn Seion. "Nid marw y mae yr eneth, eithr cysgu y mae." cys,u y Mae.. Gyda Haw, blin genym -lywed am i anhwyldeb Mr. Huws. Mae'}' gwr bach yn fwy tebyg i akanwr nag i lowr, oherwydd tra cred yr olaf mewn troi allan nifer bpnodol o ddrams yn ddyddiol, "unrestricted output" yw iti "(ia,r gweixhiwr tin. Onà" ewyll- j vsio gw-neuvaai- y pethau hyn" y mae Mr. R. J. H., tra y mae yr alcanwyr (lawer o honynt) "wedi eu darostwng, nid o'u bcxkl." « Y Sill o'r blaen pregethwyd yn Metliesda gan bedwar brawd ieuanc gobeithiol o'r Gwynfryn. Ni chlywsorn silt y cyhooddodd Trnmor y S'ul, end hyderwn.na fvdd yn hir cyn medrn oyhoeddu v 44 bydd Mr. Thomas yma v Sablmth lie^af." # En o tend ith ion y lie yw yr Ambnlauce ..Briga.de, ac er mwyn yme^tvn yn mlaen at berffeitbrwvdd e ir eleni i'r camp i Borthycawl. Y mae Affeithioldeb t crmni i'w briodoli vn benaf i'r .swyddogion, Mr. William Richards. Mr. Jack George. Mr. Bert FjÚIr, Mr. Evan J one; ac eraill. Un o w°:ti)tt'V'' mwyaf Ihrvddianus r I xw Mr, Dafs&it uamas. Werit- wgan. AdeiJadwyd ganddo bias pryd- ferth, gly'r bwthyn, a symuda yr wythnos hon. < Bu Dosbarth Gwnio yr Eglwys yn y Mwic.bw-ls am dro y dvdd or blaen, a mvryn.bawyd yn iawn. Rhag y byddai chwant trip tebyg ar y merched a'r gnragedd dranoeth, arcssodd y oerby-d a'r chaffeur yng Nglanamman dros y nos, Deallwn nad oer. iin o hen bwyJIgor y Coeduon wedi eu cyflogi yn y lofa ger- Daw, ac yn anymwybodol iddynt dyma deyrnge-d v dylai unryw weithiwr fod yn falch o honi. ■ > Yn eic;tp-ddfocl y Trapp, nos Sadwrn, cnillwyd v wobr ar yr t-enor i rai nad oeddent wedi enill o'r blaen gan y canwr ieuanc goberthiol Mr. Evan Evan.s, Penybont. Daliodd Evan y wobr gyntaf yn y Trapp, ond byderwn nad ery^ yno. Mr. David M. Thomas (Vardre) gipiodd y wobr am yr unawd tenor agorod, a Mr. Owen Morgan y bans. CTywir mvrv am y gWJr ip3laine hyn eto, oherwydd y mae, ganddynt loisiau per, « # 4" Defnydd" geir yn weddol rhad, gallwn feddwl, rydd yn mheirianwyr Glynmoch, neu pnham y collwvd ir Ccrdded yn mlaen wna gweithwyr y wiad i gyteiriad tal mwy a phris gwell, (.e<1 dyma engineers yn 44 reverse y dTefn. Well done, boys bach! Da genym weled un o blant Cwm- ammcn, yin i.ihcrson Mrs. Emlyti Rees Cti&s Rhuamah Kate Ijewis gynt) yn y ddr.-ma Gy mreig bobl,ogaidd a newydd. 44 Change." Dywed critig anmhleidiol hyn am dani yn y wasg Se-isnig: Tliere was n,otlting; in the acting that wa< better than that of Rhuamah Rees as Gwen Price, wife of John Price. Her acting provided the real touch of nature, too often absent from theatricals. Her native humour was so gieatly appreciated because everyone in the audience knew it to be truly n;'tm«." Canmoliaeth mwy ni ellid i neb. ac rr:a.e'r DyfFryn, mi wn, yn falch o'i liwydd.ajit. Llongyfarchwn v brodyr Richards ar Iwyddiant arbenig eu oeffyl yn arddangosfa y Bath and West. Profa. enill tair neu bedair gwobr o Iciaf mewn 44 show- fel hon y gwyr 8am.a.'r I brodyr beth ymaept yn ei gylch. Nid ) rhytedd focI gwen ar eu hwynebau nad I oedd am vmadael pan welsom hwy. At yn "show" Ammanford gwelsom alcanwr, ym mherson Mr-. George Wil- liams, yn maix;hogaeth ei White City i fuddugoliaeth. Ymfalchiwn yn hyn, oherwydd anaml iawn y gwelir alcanwr yn f4&hino" mewn cvstadleuaeth o unryw fath yn awr. Dim ond un He gvrhaeddir gan alcanwyr yng nghynt nn, glowyr a gwahanol weithwyr eraill, nc ar ol cyrhaedd hwnnw uid oes ebwant. codi ar yr un. Yno y gorphwys y rhai blinedig." Mwyniant yn iawn gafwyd y SuI. gwyn e leni. Bu natur yn garedicach nag arfer, a daliwvd ar N- dydcliaii wg I gan liloedd o weitlnvyr, a'u gwragedd a'u plant, i redeg o'r mwg a'r llwch i'r 44 wlad ac i lan y mor. do John d ones. I

MINION AMANI

MINION AMAN. I D-auetli glowyr y "Gwaitlt TTchaf" aHan a "u, "tools" foreu'r Sadwrn di- weddaf. Pan ddaeth y iiewydd for] y j lota i fod yn gauedig hyd y gauaf, meddianwyd yr ardal gan brudd-der. Cydvmdeimlir a r gii eit hwn,i- (tua tri chant- a haner o honynt) yn yr i argyfwng. ByiJd yrfanina.wdd iawn liddynt gael diwrnod o waith yng nglof- eydd y cylch,oherwydd amlder v gvveith- wvr ac arafwch y fasnach 10 yn bresennol. JilT hvrny. ooir digonedd o waith ar y track dwr wneir o Lyn-y- Fan i L.u?H). Diau yr anS uifer dda yno am yr hf. • • naH t be

I LLANSAMLET

I LLANSAMLET. Cronicla y newyddiadur American- aidd—44 The Wel-^li American "-btiiies pjarwolaeth ydyh ecn cyfaill dyddan, Mr. J. H. Jenkins, Oakland, Pitts- hurg, gynt o'r Heol Las, LlaiisamJet. Wolc ddarn o'r adroddiad am ei farwol- -a, gloom was thrown over Oakland on Sunday, Mav 3rd, by the Midden death of Mr. John H. Jenkins, 3.5(3; Oj>belizwrtre>e>t, Pittsburg Ir. Jenkins came to this country 26 ypars ??o fmm Etensamk^t-, "auth Wales, and worked in Chicago, C!fifti, Mr. J. P. Walters, yr hwn gy n rych lola.i Tomoe Bart ley," oedd yr actor" niwyaf meistrolgar. Yr oedd yn 4: t.i'UC to nature ym mhcb ystum a wnai a pbob brawddcg lesfarai. Cafwyd gwledd ddramodoi o'r iawn ryw. o dc, bara brith, a bara ymenyn gan ddiedliadd Ysgol Sul EbetH'rer, Llwynbrwydmu, y Llun- gwyn. Gvcyn oedd pcj>oUi iddynt—gwyn- b?lydrau yr haul, gwya cu gwi^oedd, a gn-'n eu calonau gan louden* a ded- vi-yctwoh. Bore Mawrth diweddaf, yng Nghapel r,T(et;so H?ett y ooh't?atrydd a'r ,gmi-, Tce' o flaeq-t 'r Willie Gregory, mab y CVnghorwr David Gregory t'l I;i-lod, Birch grove., a s Addxo Jenkins, mevch intr. L Mrs. Wxn. lenkins, luiv and corn merchant, TW- fcris. Tiouliii. y ddieuddyiit lion eu mel ddddiatI yu Llundain. Bood i Willie a.'i anwylyd j Einioes hir, Hoinio'n JJawm o bob dedwyddyd. Calon Imit, Er i ehwi fel yr adcryn G'a.iiii'n iach; Doed i'oh aMwyd ym mhen tipyn Angel baoh. -of

PONTARDAWEI

PONTARDAWE. I Prydnawn Sadwrn diu-eddaf, cyn- luUiodd brodyr Moumt Elim eu gwyl de flynydflol. Eisteddxxld oanoedd lawer o I bobl wrth y byixldau i fvynliau o'r bwyd hlasus oedd yno, ynghyd a cshaeJ gwen-au sitnol v rhianod oedd yn gweini arnyrt. YTr oedd yr eilw yn mynod at leihau dyled/ y capel. Nos Sadwrn a dydd Sul diweddaf, cynhahoddbroo)7 paitahua Sa.i»n, Rhydyfro, eu cyfartfodydd hIYD Ycld91.1 1 JRmvyd y pwlpud gap y Pazvh. — rrhom, Lian?adog, 4 phrydnaA-ri Sab- ?? & y Parcel. J. E. ..Jon, Sciw?u. i'Wwyd pi-egstlwiu grymrw, aawson, A Wrtawe, YI1 ,xi y oyia-r- fnd amrywiol o xm&wdan a,tgiinwyd y cor gydgan.au nc anthennau, a ik. Jm-wsou vn anneroh yncklo. Mae vra, dipyn o lwarwad wedfei eymeryd. lie yn y drefn o gario Cymderitlvts Gyd- Twutlvredol A lit wen & Phcmt-airdawe ym mhw»n yn ddI,edrl8If. T\: hyn, yn ddiambeu, oedd yn anhobgorr*' atlgcn- rlidkliol or llwypwrtifck> yr wytfcnoothol o'r gwahartol eglwysi y lie fel arfer. Cwyliwr.

PBNYGROES I

» PBNYGROES. I Yn anffodus, oolli wnaeth ein Sein- dorf Arian yn y gystadleu aeth yn y Mumblos. Daliwch ati, fe-digYD, peid- iwch digaioni efallai ma.i chwi íydd eto erbyn diwedd yr baf a'ch cnwau ar ben ucha rhestr vr enillwyr. 0 nos Lun hyd nos Wener diweddaf yr oedd Cyfres o gyfii-fodydd pregethu gan yr Eglwys Efengylaidd yngliapel y Bedyddwyr. G was an aeth wyd yno gan y Parch. R. j). Jones, Ynyshir. Preg- ethod

TYCROES AR CYLCHI

TYCROES A'R CYLCH. I Bri mawr ar briodi yw pr;f nodwedd yr ardal boblog hon yn ddiweddar. Dydd lau diweddaf, yn Swyddfa'r Cof- restrydd yn Llandilo, unwyd mewn glan briodas Mr. Eddie Williams, Bryncelyn, Tycroes, a Miss James, Bettws, Ammanford. Dymunwn j'r par ieuanc bob hapusrwydd yn eu hyd newydd. Dydd Sadvrrn, yn Swyddfa'r Cof- restrydd yn Llandilo, unwyd mewn glan briodas Mr. Wm. Roberts, Saron- roJKl, Hendre, a Miss Jane A. Morris, Capel Hendre; ac hcfyd Mr. Richard Williams, Glvynfun, Cwmgwilv. a Miss Thomas. Garnswllt. Bendith ddilyno'r ddeubar ieuanc ar eu gyrfa briodasol. ddeubariibtiene ar cu,gyr'a Ðvdd Sadwrn diweddaf aeth nifer o'r ardalwyr i gvmanfa'r plaiityni Mheny- ti.rdalii-yr Cafwyd cymanfa lewyrcbus iawn..Daeth nifer o bobl y'nsrhyd, gan i'r hin droi alkn yn ddymunol iawn. Nos Sadwrn diweddaf "dechreuwyd cyfreg cyfarfcdydd agoriadol' Bethesda, capel newydd y Bedyddwyr, Tycroes, pryd y pregethwvd -an y gweinidog, y ¡ Parch. D. S. Davie. Y ma yr ad?ilsd hwn yn un o'r rhai harddaf yn y (;)-?kh.¡ Er nad ydvw mfer yr a?todau yn fa?T iawn, maent oU yn gweithio yn egniol gyda'r achos. Goleuir y capel- a'r I goleuni trydanol. Porerin. I

LLOFFBOMI

LLOFFBOM. I Y COEGDDYN I Un a'i wr-dd yn an?>ddasdyn a'i wisg 0 cl-R-ii ,aw

Advertising

I TELEPHONE: DOCKS 35. t. W. WILLIAMS & CO., JEWELLERS, &c., 29, CASTLE ST., SWANSEA. 8 Specialities: ENGAGEMENT RINGS 22 CARAT GOLD WEDDING RINGS 18 CARAT COLD KEEPERS ENGLISH LEVER WATCHES GOOD FOREIGN WATCHES ENCLISH AND FOREIGN CLOCKS ENGLISH AND CONTINENTAL NOVELTIES IN COLD, SILVER AND ELECTROPLATE SUITABLE FOP. CHRISTENING BIRTHDAY AND WEDDING PRESENTS SPECTACLES AND EYEGLASSES FOR ALL SIGHTS It will pay you to come to us to buy for Three Reasons— LARGEST VARIETY, BEST QUALITY and LOWEST PRICE, I FOREIGN MONEY EXCHANGE.

AR HYD MEUSYDD LLEN

AR HYD MEUSYDD LLEN (Can Hen Heraidwr. ") Dvwedir fod dcfcbarth o bobl i'w cael 4 y rhai ?ydd yn dda ganddynt rhyfel," a chefnogant i raddtiu pell iavm yr arian mawr wastreffir gan y Llywod- raoth er rirag-baratoi ar gj fer y cyf- ryw. Os anturia rhyvnm ddefnyddio geir-. j iau ceiyd a, diondeaniiaol yn erbyn y gii,a,str,tff hwn, ac (,s tynnir y tir rhes- ymegol o dan eu traed, v mae iddynt. noddfn glyd, yn ol ou tvb, yn yr hon temrwn sanctaiidd. Tu lewn i gloriau hwn cantafael mmrnèlmbell adnod svdd megis cadarn gaer iddynt o blaid rhyfel! 44 Bvdd rhyfcloedd a son am rytel- oedd" ar hyd llwybrau gwacdlyd y rhai'it y cc-rdda y ffonldoEon j, ddinns 'sanctaidd y tangriefeddwyr, yn ol dysg eidiaeth amboll wneuthurwvr arfau. Dvma rliag-rhedegwyr y mil-flwydd- iantl h j Ani "hynny, paham. y cynhyrfa ac y niyfyi-ia, y. bobloedd b<-Uuau ofcr—y boh- I oedd hynny sydd yn dai i fyny faner wen Tyvr' ysog Tangnefedd? « Y mae Elfyn, yn ci avvdl gref ar 41 PYawdoliiieth Gyffredinol," yn gwel'd y dydd yn dod bydd bob cyfandir is y rhod yu eiddo i Hvtm. Eba.i:— 44 Dan Nef wen bodau ni fydd I roi galar i'ix- giivldd-() Lln a ddaw, pob lliw o ddyu rrddnlir; v ddau olyn Y n g,;>,ramt. ddont mewn gorlioon J.laiieiddia lieu ar ddull oern. Ni cnolnir un, annoeth, Na reb end Ihnv yn ben doeth; I Di-dduw hvyth mewn gwledydd lu Gyd-arar a Gwaed Icbu. Dcg fyd, rawn hyfryd fwyohau Gicl ei gyrrau digweryl! Ond a ydvw Llvwodra.eth Prydain Fawr. a llywodraetihau email, yn can- tod arlun o Avawr yr beddweh y cyfeiraa y bardd ato ? Choe-iia i fawr! Mae'n debyg i Syr J. C. Rickett, AH., Llywydd Cyngcr yr Eglwysi Rhyddaon, Lloeigj, ysgriiormu etrthygl i'r "Dribiah Weekly ar Gnstionog- aeth Ddiweddar yn ei Pherthynas a Ilhyfei. Biriia Golygydd y 44 Darian, y Parch. J. Tywi Jones, *Giais, foti 44 vt eHhygl hon yn waradwyddus, a dei- nyddio'r gair tynenvf posibl yn yr ara- gylchiadau. Cyfearir ni," ysgrifeonai yn oi erthygl arweiniol, 44 at yr Hon Desta- atent, a dywedir ci fod yn fyw gan ysbryd rhyfel.* Y mao hanes ymdaith rhyfeigar y genedl i Wlad yr Addewid YIL IVIOM- i'r g^nouthiu-wr arfau a | Llywydd C'ynjgoir yr Eglwvsi Rhyddion. I Ao o bob deinydd is^iwai-i ac ynfyd a wnaod o'r Hen Destament, tybed nad y lw-ritiat yw ei dd«tn.yddio i. roi gwt-dci Gristionogol ar ryi'ol, ao i gyfiawnhsail Llywydd (yngM yr Egiwvsi Rhyddion yn mewn peiriannau dinystr? Grellid meddrwd mid yw ei lygad wedi disgyn ar lawex o'r Solmau nac ar yni- adroddion y Proffwydi. Er ltyucd yr Hen Ddetonient, y inw.n I fod 11awer na fyddai yn ateb diben gwiKeutbu-r'A r" arhtu: (klysgeidiaeth hon rydd werth ar yr Hen Destamcnt, ac a wuaetih yr Hen Orucii- wyliaeth v.n baratoad i weinidioigaeth mivy rhagorol yr o Nazai-etii. Fel i! gellid dir-^yl, y mac Llywydd Cyngor yr Eglwysi It!iydd;on, sydd yn wneuthurnr arfau yn egystai, yn 1 roifio yn ddigywilydd ddytgeiidiaeth y Testament XewytSd i .gyfiawithau ei hun. Nid yn unig y mae Moses, end gellid tyhio fod imu liofyd, yn ben a liyruiv yn. ystyr fydol, fa.r- baraidd, a gwaadjyd yr ymada-odd. Yr oedd dysgcidiaefth Iesu o'r goreu, merfldir, i'r disgyblion oedd o'i gwmpas. Derbynias:n.t Irvy; allu goiruwcJi-naturiol ] wyuebu drwg oddiwrtho Elf. Cvestiwn mawr y gw nouthivrvv r arla,u sydd yn Llywydd Cyngr.r yr Fghvysi Rhyddion y w- I Slit y gall eglwys sydd wedi colli vi galiuoedd goa uwch-naturiol. ne«u o lo}]f hell wybüd sut i'w defnyddio, bre- eethu yr athrawiaoth—na wrthw^uKib- j weh ? GHlai progethoi yr athrawiaoth hon, ntofldir, a-/xl gwyr a gwragedd yn agored i'r oamwri mwyaf. -X; j Wel y ndoedd fawr! Dyma 1ù wedi 4iaxl'fort arncm am bregetha Crist byth mwy! A Moses, Llywydd- Cvngoj- yir Eghryai RliyddioiL, a Vic4cecs, Arm- ertrong, Beardimoro, John Brown. Krupps, Cammell L-aird, Schneiders, a I d¡wrnniocdd a-rfau cwiili wedi cymeryd ei Ie! c # debyg, i'r rhai hyn trwy rym aidaa wneud trefn ar ivetlian, a gwneud digjon o gyfoeth iddynt c+i hunain cyn y bydd o un diben pregethu yr egwyddorion « biagethorld Mab v Saor. Neu o loiaf yf unig ddibeh aU food i'r Eglwys 3.c *i CVristionoga

I BUGEILIAID MYNYDD DU LLAN DDEUSANT

I BUGEILIAID MYNYDD DU LLAN. DDEUSANT. Hen Eglwys Plwyf Llanddeusanfi Syddg?'a.f?c-di?ian, ddrod-à.u'r pemrinion sydd Wrth f'iruiu !)?yd y LLn; BugeiMaid pia?dd v mynydd, r- Hen arwyr dyddisu fu, A a-wnt rhoi eu holaf hun Wrth droed y Mynydd Du. Mae'r mynydd ar ci syffaen Y'n gadani megis cymt, A phrydferth jdyr, givell-c y watiD in chwareu yn y gwynt; Ond yno 'run ni O'r hen fugeiliaid tu Yn dringo Ikthrau serth y brya I ben y Mynydd Du. Oli--ilyii y lbfa Sap.-firle I'w gwe-ly yn y pant, A doirau egvr iddi ni I ddyfrofõ-dd llawer aadit; Ond dt&?aw y lelynau Fu'n chwai-^u ger ei Hi, Ni ddeuant mwyaeh i'r rhtMifeyj?- Sydd ar ei gfar=u hi. Mae Llechach fel pe'n lleoliii Rhwng crdgiau ar ei tliaith, A rhoddi'n rhad o'i dylroedd ciir Yw ei hvfrydol waith.; Llawn by wyd yw'r britJJyllod A v.-elir yiid.di'a llu, Ond marw yw'r bugeiliaid mad Wrth dtroed y iVlynjdd Dai. Brefiadau'r praidd a glywir, A chvfarthtad a.u' r cim, Ar ddydd crynhot, oyraanfa fawrr; Y Sawddo, yw ei swn; Ond distaw'r lloÜiau gJywvd, Yn groch o foci hyd fan, (JOl"phWys.o'Jl claw'l y maejit hq Y It my invent hen y Liau, Y dda«ar rydd ei chynyroli Yn helaeth fel o'i blaen, A gwelir defaid ma.1. ac wyil Yii port Li- y -1 Ond nid oes un yn ajos O'r hen. fu^ei'lia-id fu Yn fav,T eu Fct ar ol y raidd Y" ell F?(!t .jr ol v praidd Sigiedig hyd eu seiliuu Yw'r .h ui fythynod mad, Cartrofi'r hon drigolion fu Yu moithrin tir eu gwhidj Fe aeth y r hen ama.eth.yr- I orwedd at y ilu o town y j ynwent ger y Llan Wrth droed y Mynydd Du. Daw gwariwyn, hai, a by dref, A"r t;af -vT.i eti tro. Ac a nia n irv d-d mewn grrisgoedi giryrdd Yr, li-rddiir li.N-fryd fro; Ond dis.-Lqlii" gan a, glywyd 0 enau'r oedynx lu Tra yn cyflawnu 'i dyddibl • rrjtitti Ar lethrau'r Mynydd Du. Y IWfriau mwyn, soniaru-s, Ddistawood yn y glyn, I Ond bydd eu h^nwau m&wit ooifchaA TJVL dn-froedd 3-n Uvm- ■ Y babell giai a. r.-)ddii- I orwedd gvda'r llu Hvd fc)miir adgyfodiad vcunrt' Wrth droed y Mynydd Du. Y tadati aet-h i orphwys Ar ol llat'imiK ddydd, Mewn gohalth cael YTn addaweddg sydd. A phan daw bore'r oodi, Yn hardd y ail-ebr tiii Mew ii gwi.-go

I Y CRYDD C

I Y CRYDD. C Owl" me-dirus, 'craffu's Crydd E&gidiau da, eel fydd [a.W(hvf Yn was boff, hwn ini sydd Yil gymwynasydd. —Afouog.

I YR AMAETHWR 0

I YR AMAETHWR. 0. Dm1 AtTtfxe-thwr diwyd,-r-tria. • -y tir'- •• Yw nod hardd dy iywyd: 11 Dy lafur diail hefyd- Fwynhe barcb a-sgwm cefn byd. I loan Tritfeyd*

I HUNANOLDEB

I HUNANOLDEB. Hunanedd du, annynol, A'i fryd lyncai fyd i' w ml Yr uchder. y bak'hder bywi -Apiod-vii o ddiafl ydyw. [ aira«tho^