Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 3 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
1 erthygl ar y dudalen hon
Pulpud y Seren

Pulpud y Seren. il XXXIX. GAN Y PARCH. W. REE8 (ARIAN- GLAWDD), HARMONY, DYFED. Y CRIST POBLOGAIDD. A welwch chwi nad ydych yn tyoio dim? wele, fe aeth y byd ar oi 01 Ef." loan xii. 19. Y peth cyntaf a. dery'n meddwl wrth ddarllen y geiriau hyn a'r cysylltiadau yw, fod y person yr ymddiriedwn ynclclo fel G waredwr y n boblogaidd. Poblogrwydd a enillwyd yw'r eiddo Ef. 1. MJae "wedi" ennill poblogrwydd. Y poblogrwydd a gardotir, un gwan ydyw. Y poblogrwydd a fenthyoir, un gwael ydyw. Y poblogrwydd a ennillir, un byw ydyw. Yr olaf yw poblogrwydd Crist. 2. Mae yn ennill poblogrwydd. Daw n fwy poblogaidd bob dydd. 3. Mae i" ennill poblogrwydd. Mae dyfodol iddo-dyfodol tuag i fynu. Bydd yn fwy poblogaidd yn yr oesoedd dy- fodol nag y bu erioed. Y mae engyl-wel- edyddion ar gopaau'r bryniau yn gweled ei boblogrwydd dyfodol; ao engyl-bropliwydi yn y gwastadeddau'n cyhoeddi ei boblog- rwydd dyfodol. 4. Mae'n dal poblogrwydd. Deil o dan boblogrwydd. Rha,i'll rhy swan i hyn. Coll- ant eu penau, collant eu traed, coUant eu calonau. Poblogrwydd yn faich rhy drwm iddynt. Crist yn dal o dan ei boblogrwydd —a'r baich byth yn rhy drwm iddo Ef. Deil afael yn ei boblogrwydd. Llawer yn dod yn boblogaidd, ond yn methu dal gafael yn eu poblogrwydd-ei golli. Dittydd y tan, gwanha'r egni, palla'r adnoddau. ae â'r f'fynhonau'll hesp. Ni fydd hyn i'r Iesu Ilysg y tan, deil yr egni, pery r ad- noddau, a thardd ei ffynhonau Ef byth. 5. Mae seiliau i'w boblogrwydd. Dwy sail neillduol yma. (a) Mae wedi goroh- fygu gelyn mawr bywyd—angau. Lazarus farw wedi dod yn Lazarus fyw drwy allu Crist. Mae'n orohfygwr gelyn mawr bywyd. Dim rhyfedd fod y byd yn myned ar ei 01 ef, gan fod a.ngau'n gorfod ffioi o'i ilaem (b) Mae axwydd yma mai efe yw'r Messiah. Dwy. dyrfa'n dod i'w gyfarfod. Tyrfa'r dieithriaid, "y rhai a ddeithent l'r wyl." Y rhai'n rwedi olywed llawer am dano. Yn awr yn ei weled ym marchog- aeth i Jerusalem. Prophwydoliaeth Zeeli- oriah yn cael ei chyflawni'n llythyrenol. Rhaid felly, mai hwn yw Brenin Seion. Tyrfa Jerusalem yn dod i'w gyfarfod. Y rhai'n yn dystion o adgyfodiad Lazarus. Iddynt hwy, dyma fuddugoliaethwr angau a'r bedd. Una'r ddwy dyrfa i gydnabod dau beth: 1. Fod 1e8u'n Waredwr o ddwyfol or- deiniad. 2. Fod 1e3u'n Waredwr o ddwy- fol allu. Yng ngwyneb hyn, penderfynant ei wneuthur yn Frenin. Y Phariseaid wrth weled hyn yn digio, grwgnach, a gwan- galoni, ao yn gwneyd cyfaddefiad y testyn: N'A welwch chwi nad ydych yn ticio dim? wele, fe aeth y byd ar ei ol Ef." Y matter y ceisiwn alw sylw atto yw: Y Crist poblogaidd yn allu attynoi penaf y cyfanfyd. Sylwn yn .1. Fod personoliaeth ganolbwyntiol wedi el chael ym mhlith y teulu dynol. Ce Fe aeth y byd ar ei ol 'Ef.' Rhyw Ef -rhyw bersonoliaeth yma ag sydd yn gan- olbwynt attynia,d y lluaws o bob cyfeiriad., Gallwn nodi yn 1. Fod rhyw ddeddf i'w chael ag sydd yn gofyn am allu canolbwyntiol. Rhyw allu mia-vvr uii gallu ag y gall galluoedd llai gydgyfarfod ynddo, cael eu llywodraethu a'u diogelu ganddo, a cholli eu gwahaniactliau ynddo. (a) Hon yn ddeddf ym myd matter. Yn y gyfundrefn heulog, yr haul yw'r canol- bwynt. Pob byd y gwyr seryddwyr am dano yn y cylch hwn, yn oaiiolbwyntio yn yr haul. Derbyniant eu goleuni, eu gwres, eu rheoleiddiaid, a'u diogelwch oddiwrth hwn. Rhyw allu c-yfrin ,acanweledig yw hw:n, yn oadwyno'r bydoedd i droi o gwm- pas iddo, yn eu diogelu rliag orwydro a dinystrio eu hunain ar anialdiroedd dider- f' y 'na,u'r gwagle mawr. Rhyw un y dydid o'r blaen, heb fod yn seryddwr, yn edryeh drwy y pelididrych (telescope) ar y, blaned lau. Hono'n ymddangos yn fyd arutlirol ynddi ei ,hun. Ei lleuadau mawrion yn troi o gwmpas iddi gyida'r manylder a'r cywir- deb inwyaif. Yr oll yn crogi ar dldim-dim un gadwyn na, dol,en yn eu dal wrth y blaned, etc, byth yn colli'u lie. Beth yw hyn? Gallu canolbwyntiol lau yn cadw'r cyfan i gydsefyll deddf canolbwyntedd yn dal y cyian yn dref zius. (b) Hon yn ddeddf ym myd oymdeithas. Rhaid i bob pwyllgor a ohynhadledd gael llywydd, rliaid i bob brenhiniaeth gael bren- in, rhaid i bob ymherodraeth gael ymerawd- wr, a rhaid i bob gwerinlywodraetli gael llywydd. Ym rnysg oenhedloedd anwareidd- iedig, y nuae gan bob llwyth ei bennaeth, a phob teyrnas ;ei brenin. Beth yw hyn? Deddf isefydlog a chynhenid yn y natur ddynol yn dyheu am ryw allu canolbwyntiol -rhyw bersonoliaeth ag y gall pawb gyd- gyfiarfod ynddi. Y mae hyn yn reddf yn y teulu dynol. (c) Hon y;n ddeddf ym myd disgwyliad. Persqnoliaetli ganolbwyntiol yn syniad yn y meddwl. Dyma freuddwyd yr oesau. Dyma destyn caniadau beirdd gwahanol gen- hedloedid. Dymia, syniad mawr propliwydi'r Hen Destiament. Dyma dclrychfeddwl mawr y, Datguddiad dwyfol. Jacob wrth farw'n bendithio'i feibion ga,n ddywedycl, "Nid ymedy y dey^nwialen o Judah, na deddfwr oddirhwng ei draed ef, hyd oni ddel Silo; aoatto ef y bydd cynulliad pobloedd." ElslaLah draohefn a ddywed, "A'r Arglwydd a roddes axi-io ef ein hanwiDeidkl ni i gyd." Y mae rhyw Ef yma ag mae ealon fawr dynoliaeth yn dyheu am dano. Rhyw Ef ag y Inae'r prophwydi'n dywedyd y deuai. Rhyw Ef iag yt mae angen dyfnaf dyn- oliaoth yn hiraethu am ei ymddangosiad. Rhyw "Ef" ag y, mae llygaid yr lioll ddaear yn disgwyi wrtho-rhyw bersonol- iaeth ganolbwyntiol ago y gall pawb gryn- hoi o'i gwmpas, glynu wrtiio, colli eu gwa- haniaetliau ynddo, a chydgyfarfod am byth ynddo Ef. Yr Efe yma wedi ol gael ym mherson Crist Iesu yr Arglwydd. Wele, fe aeth y byd ar ei ol Ef"! 2. Fed yng Nghrist bob cymhvvy-,der i fod yin bersoinoliaetli ganolbwyntiol y teulu dyinol. Y profion o hyn yn ymyl, dim eisieu myned Alloii o'r cysylltiadau i'w cyrchu. Maent yn fyw-maent yn dan eirias ym meddyliau ia chydwybodau'r dyrfa. Tri pheth yn profi ei gymhwysder. (ia) Am anai efe yw g-wrtliddryeh y pro- phwydoliaethau. Dywedodd y prophwy,di pa fath un a fyddai. Ei egwyddorion, ei eirliaiu, ei weithredo-edd, ei fyiwyd, a'i farw'n '■eydgerdded lygad yn 11 ygad a'u darluniadau hwy. Rhaid felly mai Efe yw'r Messiah. (b) Am fod giancldo allu digonol i gyf- lawni ei waith. Mae'n orohfj'gwr ar angau. Adgyfodiad Lazarus yn brawf o hynny. Hyn yn ddangoseg o'i allu i orchfygu angau ym mhob cylch-angau tymhorol. angau moesol, angau ysprydol, ac angau tragwyddol. (c) Am, fod ganddo allu i uno pobl o syniadau amrywiol a'u gilydd. Dwy dyrfa yma'n meddu syniadau amrywiol, eto'n cael eu huno. Poh (t phob perRon yn cael ynddo Ef yr hyn oedd yn oyfateb i'w ha,ngen. Er yn edryeh arno o safbwyntiau gwalianol, yn cael ynddo'r hyn oedd eisieu. Am liynny'n colli pob gwahaniaeth, ac yn Cialol eu huno yn yr Iesu fel y canolbwynt mawr. II. Mai'r bersonoliaeth yma yw'r prif allu attyjnnol ym mhlith y teulu dynol. "Wele, fe aeth y byd ar ei ol Ef." Iesu yw'r prif allu .attynnol;' efe yw'r mug allu attynnol parhaus. Hwn sydd yn dal yn allu attynnol am byth. Galluoedd eraill yn tynnu-tynnu oddiwrth Grist; ond gall- uoedd i ddyfod yw y rhai'n. Treuliant eu north allan rywbryd. Coltant eu gallu at- tynnol. Deil gallu Crist yn dragywydd. Dywed efe ei liun yn y bennod hon, "A minnau, os dyrchefir li oddiar y