Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 6 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
1 erthygl ar y dudalen hon
Perthynas y Bedyddwyr ag Undeb yr Enwadau

Perthynas y Bedyddwyr ag Undeb yr Enwadau. Bu distawrwydd i raddau nnvy neu lai, y blynycldau diweddaf, parthed pwnc pwysig yr Ordinhad o Fedydd, megis hamdden magnelau rhyfel a fu'n ysgwyd gwlad, gyd ag eithriad o un, yn awr ac eihmith, yn cyhoeddi llyfryn i draethu ei farri a chad- arnhau y saint. Ond eglur d'digon yw bod Undeb yr eglwysi rhyddion wedi cynhyrfu'r dwfr, a deffroi meddyliau, a gwahodd pin yr ysgrifennydd buan at ei waith i ddatgan barnau gwahanol ar bwnc llosgedig yr oes- au, ar faes yr eglwys Gristnogol. Ysgrifen- nodd ein tadau, o Tertullian i lawr hyd yn ddiweddar, yn gryf a ohroyw, a safent yn fycldill gref fel mur anhorad wy ar y ffin a wahanai y, gwir a'r gau; a rhaid dryllio'r mur hwn, oyn y gall cyfeiliornad roi ei droed o fewn yr eglwys Fedyddiedig. Gresyn meddwl taai nid tu draw yn unig yr ergydir lar y mur yn bresennol, and ergydir yn galed gan frodyr anwyl o tu cefn i'r mur. Yn ddia-u, gyd a.g eithriad, credir fod yr enwadau parchus ereill drwy eu ffydd yng Nghrist yn ddeiliaid y deyrnas; ond, priodol yw gwahaniaethu rhwng y rhai sydd yn ddeiliaid a rhai teyrngarol i orchymyn y Brenin. A phriodol cofio mai gorchymyn y Brenin a'i gosododd drwy esiampl yw yr ordinhad. Ni wyddom yn iawn paham y oychwyn thai ysgrifenwyr ar ordinhad' gyda'r apoistolion, yn hytracli na chycla, dysgieidiaeth y Brenin. Nid parod ydym i gredu mai lleihau pwysigrwydd yr ordinhad yw'r amoan, nac awgrymu mai defod ddynol yw, ond sicr ydym mai or- dinhad a gyflwynwyd gan Frenin y deyrn- as i'r apostolion ydyw, ao a gadarnhawyd gan esiampl. Sonir llawer iawn am yr ordinhad fel 'defod.' Da fuasai cael ystyr y gair hwn Yllflanylaoh yn ei berthynas a'r ordinhad gan y rhai a,'i Idefnyddia. Son- iant am elfenau allanol a tmewnol yr ordin- hiad,yr elf,en ddefodol a'r elf en foesol. Gwahaniaethant rhwng ufudd-dod y corff ao ufudd-dod yr yspryd. Tueddir ni yn ami i ddiraddio'r oorff i'r diben o ddyrchafu'r enaid, ond pan droir i'r dadgucldiad dwyf01, oeir fod i'r oorff ei saiie urddasol iawn, cyn belled ag y deallwn amoan y gyfryng- wriaeth fawr, mae hyd yn oed i'r greadig- aeth weledig ei ham can moesol. Wedi pechu o ddyn, newidiodd bodolaeth y greadigaeth ei safle; bodola bellach nid yn unig drwy ewyllys Duw, ond drwy ewyllys Duw rnewn cyfryngwriaeth. Y mae'r rheswin o'i bod- olaeth yn y gyfryiigwriaeth; felly y mae i'w holl weithrecliadau ystyr foesol; felly am y oorph, y mae iddo ei lie urddasol yn y gyfryngwriaeth, y mae prynedigaeth y oorff,' y mae'r corn yn deml i'r Yspryd Glan,' ao os cyfnewidir yr enaid i'r un ffurf a delw ei Fab Ef," cyfnewidir y oorff hefyd, "i'r un ffurf a'i gorlr gogon- eddus ef." Y Crist yw cynddelw y cldau; y maent yn rhedeg yn gyfochrog ar hyd llinellau y gogonecldus yn y gyfryngwr- iaeth; fel y oeir cyfeiriad annatodol rhyng- ddynt, ac ystyr foesol i wasanaeth y naill fel y Hall; nid ciorff ac enaid, ond corff enaid, a phan fo clyn yn ufuddhau i r or- dinhad o fedydd, y mae y fatli gynghan- eddiad rhwng y iiaill a'i- llall fel na ellir clfennu yr ufudd-dod, ond ufudd-dod cyf- lawn ydyw, ac ystyj: foesol-sydd i'r naill fel y llall ydyw. Pan fyfyrir uwch y pwaic llosgedig o gael undeb rhwng y gwahanol enwadau, cyfyd gofyniad fel liyn yng nghalon a chydwybod myfyriwr Gair Duw, Ai eglwyss fedyddiedig oedd yr Eglwys Apostolaidd? Os atebir yn ol dysgeidiaeth y Crist a'r apoistolion, atebir yn y oadarnhaol; felly lliclyv-l yr eglwys fedyddiedig yn en wad yn vr :Un ystyr ag y mae'r enwadau eraill; oddivvrtli