Teitl Casgliad: Seren Cymru

Sefydliad: Llyfrgell Genedlaethol Cymru

Hawliau: Mae hawlfraint yr adnodd hwn yn eiddo i Undeb Bedyddwyr Cymru.

Gwylio manylion cyfan

Cyntaf Cynt Llun 3 o 16 Nesaf Olaf
Full Screen
2 erthygl ar y dudalen hon
0 Gleddyf Pa hyd ni lonyddu

0 Gleddyf Pa hyd ni lonyddu ? Fel cynt, felly yn awr, y mae'r cleddyf yn aflonydd, ei ddifrod yn ofnad wy, a'i y.sglyfa,eth yn erchyll. Dyddiau y cleddyf yn ei rWYiSg a'i raib yw y rhai diweddaf hyn. Cymer wyneb tir ,a mor, yr awyr uchel a'r dyfnder dyfrllyd yn faes ei weith- red a'i anrhaith. Myn bob dydd i'r ga.«gl, ac nid ydyw y nos cldu a thy well yn rhwystr i'w wane a'i loddest. Alaethus yw'r ineddwl fod cymajnt gwasanaeth iddo ar gyfandir sydd yn on wi Crist--Tywy!s0g tang- nefedd, gan deyrnasoedd a phobloedd. sydd yn profitsu ffydd ynddo. ac iyn cydnabod ei deyrnadE£ Rhaid addef mai araf ydjyw camrau efengyl ei deyriias Ef, wrth ganfod trybiniia, thrymfryd cyfandir EA wrol) h!ucidy,iv. Tra y n Iteithlo yn gyflym trwy yr ail ddegfedf o'r ugeinfed gianrif o bregethu Crist, wele deyrnasoedd Ewrob gledcl yn gledd y,n y dydd goleu, a'r gwledydd yn sarn dan draed y (march eocli. Oni ellir yn rhesymol ddis- gwyl gaii bobloedd y gwahanol wledydd am- genach gwaith na thywallt gwaed ei gilydd niewn rhuthr oynddeiriog. Cyfyd ystyr- iaeth :ar hyn ymholiadau dwys--pahain y golled a'r anfadwaith hyn.? 0 ba le y daw cynhennau isydd yn achos i'r rhyfeloedd a'r ymladdau yn ein plith? Rhaid fod rhyw achos lechrydus sydd yn igyrru byd ar be,nd.ro, acyn g'wneud bodau rhesymol--hiliogaeth Daw—i t laidd a distrywio ei gilydd, agyrni troell naturiaeih yn fflam. Casgdiad an- ocheladwy oddiwrth ffeithiau fel 'hyn ydyw fod Dynoliaeth yn ddirywiedig. Amhosibl dygymod a thyl) foid yr hwn a wnaed iar lun la delw Daw, wedi cadw'r ddelw; rhaid ei fod wedi darostwng ar ei gwrs. Annigonol yr olygddysg sydd yn haeru arafweh y daith o'r bwystfil i gyr- raedd y dyn. Mae medr a gallu i ddrwg a dinystr yn darogan uwch lianiad. Nid y bwystfil sydd yn gafael yn y eel fan, yn arfau dinystr; nid yr anifail sydd yn dar- g,a,llfod a dyfeisio mewn maiter a medr er dinystr la gwae. Yn ei ddirywiad gwelir olion iar ddyn o'i haniad' goruchel. LIef gwae lac ochain glywir ar hyd y aiiirifoedct, y ibyd yn awr ac eilwaith yn Aceldama, a heddywar raddfta eangacha dygnach nag erioed. Nid dyma gwns priodol cynnyrch yr Hwn a. ddywedodd fecl 11011 ofyn dyn mewn cariad -at Dduw ac at ei gymydog. Ti la'i gwnaethotst ef ychydig yn is na Duw. Hyn gyfrif am ei fedr mewn drwg, a'i athrylith mown pechod, ond hyn hefyd ¡,;ydel yn ei gyhuddo o golli ei goron, a chrwydro 1 dir anghyheithlawll la phenrydd. Amlwg yn yr Aknaen heddyw ydyw medr mawr a dyfais ddeheuig yn dda,rostyngedig i am- ftanion. drwg a ehythreulig. Dynion yn fedrus mewn celf a gwyddor, ond yn dl awfl mewn enaid a chydwybod; dynion yn uehel mewn dysg a gwybodaeth, ond1 wedi goll- wng dros gof fod ysbryd mewn dyn, ac mai ysprydoliaeth yr Hollalluog sydd yn gwneu- thur iddynt hwy ddeall. Ychwanegodd dyn faes ei wybodaeth trwy anufudd-dod, ond ar gost truenus iddo ef a'i olafiaid. Cyn- nyrch yr ychwanegiad hwn ydyw y rheid- rwydd i dywallt gwaed ei gyd-ddyn, dewr- der milwrol digonol i ddistrywio yr hwn a wnaed ar luii a delw Daw. Angenrhaid i ddyn ydyw sylweddoli hyn er cydymffurfio a nioddion ei laiiha)cl, a'i ddyrchafiad. An- liawdd ,i'r oleddyf lonyddu yn llwyr hyd oni ddyger pob dyn i gredu a theinilo mai ei bechod sydd yn gwneud rhyfeloedd yn bos- ibl. Hefyd oherwyddmai drwg dyn yw'r hyn a gyfrif am y gyflafan, r'haid dywedyd mai Oleddyf yr Arglwydd isyldd. yn anonyd.d. Da ge n n y m yr ,iiii ymyr- aefch ein teyrnas yn y rhyfet sydd- mor rhydd 0 amhenaetJi a bai. Sicrheir ni gan y gallaog a'r cymwys ei fam, nad oedd modd OiSgoia chadw golwg ar faddiant uchaf y wlad 'a, delfrydau gorea gwlad- weiniaeth byd. Er hynny, atlirist ydyw sefyllfa sydd yn gofyn hyn oddiwrthym. Nid digon yr eisboniad sydd yn priodoli'r gyflafan i fethiant llywodraeth, a thwyll a booed byd-]ywiawdw;yr. Yn, a thrwy hyn, mynegir mwy peth a ])hwy;sicacli. Rhaid edrych ar y clrycin hwn fel fire wy 11 yr Ar- g'lwydd. Yn ei olwg Ef yr ydym wedi galw am y gosb, a'n bywyd beunyddiol cyn hyn wedi rhedeg ar linellau sydd ffiaidd ac anghymedroL Mac helynt arswydus, a gwedd anaele nine- yr ornest waedlyd yn fynegiant croch o ffrwyth l>ywyd ymarfei-ol y gwahanol devrna-oedd. Anghofiasant yr Arglwydd, dieldymatsant ei gyfraith, anwy- byddir hawliau iiioes ac ysbryd, nes gadael o'r Arglwydd ei greaiduriaid i weled ffrwyth yr lanwiredd a chynnyrch y melys chwant- au beunyddiol. Y mae taclu'r darian a'r astalch, ia chenglo'r meirch, ao esgyn ar- nynt o'r marchogion, sefyll yn yr helmau, gwisgo y llurigau, gloywi'r gwaywffyn, yn cyhoedcli drwg y trigolion ac anafudd-dod y bobl i alwad Duw. Cofiwn wiih ddywedyd hyn nad oes ynddo yr apel lleiaf i ryw ddosbarth o bobl; nid ydyw ymadroddion oyffelyb .i'r rhain anxgen sgrech gwrachod, neu isgrydion ofergoel y nos dyweil. Bydd- ed felly i'r gwr sydd a llygaid canedig i'r ysbrydol. Ni all yr un a enwo Grist mewn gwirionedd edrych ar y gyflafian ond fel gwialen drom yr Arglwydd am ymddygiad ang-haredig a gwargaled y bobl tuag ato Ef. Dannod buchedd lac ac ofer, ysbryd balch a ffroenuchel, materolaeth svniad a dawn y bobloedd mae rha y magne], gwaed y bidog, a chwrs y llongau tan, y dyddiau hyn. Oni fydd i'r gwedclill a achubir yn y gwahanol deyrnasoedd feddu clust fel y dysgedig i glywed gair ei leferydd Ef o ganol yr alanas, yn condemnio pechod, a hefyd yn fwy a gwell, gair ei ras Ef, sydd wrth ddannod y bai yn oymiyg- ei drngar- edd i'w symud a'i faddeuant i'w guddio? Heb hyn ni all eleddyf yr Arglwydd lon- yddu yn y, dyfodol. I'r graddau y gwrth- yd dyn a theyrnas hawliau cyfiawn, a gof- ynion teg yr Arglwydd, nid oes gennym obaith clir ar lonyddwch y eleddyf. Dengys hyn unig obaith ym wared y ddynoliaeth. Gwedi'r Pentecost, goruchwyliaeth yr Ys- bryd Glan ydyw yr eiddom ni. Gwaith yr Ysbryd Glan ydyw rhoi gorsedd calon peeh- adur i Grist y Brenin. Dyma'r unig lwybr i Grist, nid yn unig i gasglu ei eglwys, ond hefyd i wella'r byd hwn trwy wneud rhyfeloedd a'r cyffelyb yn amhosibl ynddo. Eisieu mwyaf eglwys a byd ydyw calon lan. Nid oes diwedd ar wneuthur llyfrau; Ni phalla organyddiaeth a chyfundrefn mewn gwlad ac eglwys. Serch hynny, bydd- ant yn eiddil ac edlychaidd ond i'r mesur y byddont yn gynnyrch calon lan ac ysbryd uniawn. Cynnyrch yr Ysbryd Glan mewn grymus weithrediad ydyw oalon lan. Gall gwladweinwyr wneud deddfan a chynllun- iau, gall ond nid digon hyn i bry.suro y dydd gwell a'r cyfnod euraidd. Rhaid i Grist gael ei le yn y galon. Coeliem, ar ddechreu yr adeg gyn- hyrfus yma, y buasai ein gwlad wedi symud yn gynt i fywyd gwell a glanach, ond hyd yma nid ydyw'r arwyddion yn ffafriol. Cal- eel ydyw gwrando a darllen helynt y fas- nach mewn gwirodydd, y neuaddau Dawn- ioii darluniau Rymudol, penddaredd y chwaraefa, ac ynfvdrwydd y, rhedegfeydd a,v yr a,deg gyfyngaf yn hanes Gin gwlad. 0. ',t f y?i-L ?i o Tybed y rhaid_ i'r Arghvydd ddefnyddio mesuraii mavy chwyrn ac eithafol eto i sobri ein rhysedd, a delfro y difraw a'r dinystr i'r gollfarn sydd uwch ein ponau. Sicr ydyw fod y cyfnod a'r cyfiwr yn. galw: pob dyn i hunanholiad ac edifeirweh ger bron D I'l AIT -A.r,,(,o,ol er gwell fydd llesteirio yr ofreredd, a chyfnewid buchedd. Xjofynnir help Senedd i ddwyn hy.11, a da yw hynny, and nid digOl1 hyn i Sinn Dnw. Gelwir vr oglwys i wynebu. Duw, a gweddio ei ddawn meAvn ymweliad grasol ar ei 'otifeddiaeth. Ofnwn faterolaeth y cyfnod yn ei ddylanwad deifiol nid yn unig oddiallan ond i mewn ym mhlith pmidd Duw. Wynebir ein gwlacl a, gülynioll rhy gryf i bob arf ond yr ys- brydol a'r dwyfol. Mmvn ymbil gyda Duw am nerthoedd byd a. ddaw, y mae unig lwybr ym wared a buddugoliaeth. Rhaid i'r eglwys bwyso yn ol ar Dduw, a cliredu yn y cwrdd gweddi a'r Ysbryd Glan. Yna gwelir y gelynion yn droedfainc l'w draed Ef, a phob rhywogaeth ellyllon ar <3ncil o flaen ymdaith Si on Duw. GwaAvrio wnelo dydd y gweddio unfryd "Am wanwyn Duw1 di-os anial gwyw, Cerdd dros y byd fel nerthol wynt 0 Ysbryd Glan." ïstalyfera. E. D. LEWIS.

u UNDEB GWEINIDOGION BEDYDDIEDIG CWM RHONDDA

-u_- -_ø UNDEB GWEINIDOGION B.EDYDDIEDIG CWM RHONDDA. Oynhaliwyd y. cyfarfod yn Noddfa, Tie- orci, Mawrth 17. Dr. Morris, gwieinidog yr eglwys yn y gadair. Dechrelnvyd. trwy weddi gan y Parch. J. Edward-s, Portli. 1. Darllenwyd a chadarnliawyd pender- fyniadau y cyfarfod blaenorol. 2. Y cyfarfod nesai i fod yn Salem, Cwm- parc. iL Y Parch. E. G. Thomas i ddarllen papur, ar y bets km a ddewisa, a'r Parch. D. J. Thomas, Hope, Trehorbert, i bre- gethu yn yr hwyr. 4. Torfynwyd i gyflwyno anerchiad i'r Parch. D. C. J ones, Penygraig, ar ei ym- ddiswyddiad o'r weinidogae.th yn Sour. Pod Dr. Morris, y Parch. T. T. Jones, a'r ysg- rifennydd ,i ddwyn allan yr anerchiad. 5. Penderfynwyd. ei.11 bod yn anfon 110.1.1- gyfarcJiiad i'r Aelodau Seneddol Cymreig a fuont ffyddlon i'w gwlwd a'u hargyhoedd- iadau, yngliyd a phrotest I la wu mor ben- diant at y rhai a luniasant ymesur gyf- lwynwyd i ddileu Mesur Datgysylitiad i Gymru. Yna darllenwyd papur gan yr ysg- rif eiinydd ar Adfywiad erefyddol a'r modd i'w sicrhau." Cafwyd rhyddymddiddan o'r fath oreu ar gynnwys y papur, gan yr holl froclyr oedd yn breseiiiiol. Aetli y cwrdd yn gyfeillach grefyddolo ansa wdd ysbrydol hyfryd. Hiraethai y 'brodyr oil am gael cyf- arfod cyffredinol i hoJl eglwysi y cylch, i edrych ym niyw llygad y cyfnod. hwn. Diolchwyd am y papur, ac i'r Dr. Morris a'i eglwys yn Noddfa 1a,111 eu croesaw md.d- asol. Gweddiwyd 'i ddiwecklu gan y, Parch Hugh Williams, Pontypridd. Soar, Treherbert, T. MORRTS.